¹ბს-833-710-კ-04 3 დეკემბერი, 2004 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ბ. კობერიძე (თავმჯდომარე),

ნ. ქადაგიძე (მომხსენებელი),

გ. ქაჯაია

დავის საგანი: ბინის პრივატიზაციისა და ჩუქების ხელშეკრულების გაუქმება.

აღწერილობითი ნაწილი:

2003წ. 9 ივლისს ე. ს-ამ სასარჩელო განცხადებით მიმართა ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს მოპასუხეების: ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის, ბ. ჭ-ასა და მესამე პირის _ ნოტარიუს ნ. ბ-ის მიმართ ქ. თბილისში, ..... მდებარე საცხოვრებელი სახლის 22/2781 წილის (¹33 ბინის) პრივატიზაციისა და 2000წ. 5 იანვრის ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობის თაობაზე.

მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდა, რომ 1996წ. 26 მარტს, ნოტარიუს ს. ბ-ის მიერ დამოწმებული ხელშეკრულებით, ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის წარმომადგენელმა ე. წ-მა მოსარჩელეს უსასყიდლოდ გადასცა საკუთრებაში ერთოთახიანი ბინა, მდებარე ქ. თბილისში, ....., ბინა ¹33. აღნიშნული ბინა შეადგენს მრავალბინიანი სახლის 22/2781-ს. ხელშეკრულება რეგისტრირებულია თბილისის ტექინვენტარიზაციის სამსახურში 1996წ. 26 აპრილს.

მოსარჩელის განმარტებით, აღნიშნულ ბინაში ცხოვრობდნენ მოსარჩელე და მისი მშვილებელი _ ს. ჭ-ა. ს. ჭ-ას გარდაცვალების შემდეგ მოსარჩელისათვის ცნობილი გახდა, რომ იმავე ბინის პრივატიზაციის ხელშეკრულება ნოტარიუს ნ. ბ-ესთან 1997წ. 12 ნოემბერს ყოფილა გაფორმებული და სანოტარო წესით დამოწმებული. აღნიშნული ხელშეკრულებით ბინა საკუთრებაში გადაუცია მის დედობილს _ ს. ჭ-ას, მაშინ, როდესაც 1996წ. 26 მარტის პრივატიზაციის ხელშეკრულების საფუძველზე მოსარჩელე იყო ამ ბინის მესაკუთრე. ამასთან, მოსარჩელის მოსაზრებით, იგი, როგორც პირველი რიგის მემკვიდრე, არის ს. ჭ-ას ქონების კანონიერი მესაკუთრე.

მოსარჩელისათვის ტექნიკური აღრიცხვის ბიუროდან ცნობილი გახდა, აგრეთვე ისიც, რომ იმავე ნოტარიუსის მიერ 2000წ. 5 იანვარს დამოწმებული იყო აღნიშნული ბინის ჩუქების ხელშეკრულება, რომელიც 1997წ. 12 ნოემბრის ბინის პრივატიზაციის შესახებ ხელშეკრულების საფუძველზე განხორციელდა და რომლის მიხედვითაც, აღნიშნული ბინა ს. ჭ-ამ აჩუქა მის ძმისშვილს _ ბ. ჭ-ას.

მოსარჩელის მოსაზრებით, სკ-ის 183-ე მუხლისა და საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992წ. 1 თებერვლის დადგენილების პირველი მუხლის თანახმად, იგი ითვლება აღნიშნული ბინის ერთადერთ მესაკუთრედ.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ითხოვდა ქ. თბილისში, ... მდებარე საცხოვრებელი სახლის 1997წ. 12 ნოემბრის პრივატიზაციისა და 2000წ. 5 იანვრის ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობას.

თავის მხრივ, სასამართლოს შეგებებული სარჩელით მიმართა ბ. ჭ-ამ, რომელმაც მიუთითა, რომ სადავო ბინის ძირითადი დამქირავებელი იყო ბ. ჭ-ას მამიდა და მოსარჩელის დეიდა ს. ჭ-ა. უკანასკნელ წლებში მარტოხელა მამიდას მატერიალურ დახმარებას უწევდა მხოლოდ მ. ჭ-ა; 2000 წელს ს. ჭ-ამ ბინა მას აჩუქა. 2002 წელს გარდაიცვალა ს. ჭ-ა, ვინაიდან ბ. ჭ-ა ცოვრობდა ქ. ბათუმში, ე. ს-ამ ივალდებულა ავადმყოფის მოვლა გარდაცვალების წინა პერიოდში. ამის გამო აღმოჩნდა იგი სადავო ბინაში, რომელიც ს. ჭ-ას მოსარჩელისათვის არ დაუტოვებია.

ბ. ჭ-ას მოსაზრებით, მოსარჩელეს შესაძლოა ჰქონოდა 1996წ. გაყალბებული პრივატიზაციის ხელშეკრულება. ამასთან, სადავო ბინა არ წარმოადგენს სამკვიდრო მასას, რადგან იგი ჩუქებით მიიღო ბ. ჭ-ამ მამიდის სიცოცხლეშივე. ჩუქების ხელშეკრულების დადებისას დაცული იყო კანონის ყველა მოთხოვნა და ამიტომ არ არსებობდა მისი ბათილად ცნობის საფუძველი. მისი განმარტებით, იგი არის სადავო ბინის კეთილსინდისიერი მიმღები, მიუხედავად იმისა, მამიდა იყო თუ არა ბინის ნამდვილი მესაკუთრე.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, შეგებებული სარჩელის ავტორი ითხოვდა 1996წ. 23 პარილის ბინის პრივატიზაციის ხელშეკრულების, რომელიც გაფორმდა ე. ს-ასა და ბახტრიონის საბინაო საპრივატიზაციო ორგანიზაციას შორის, ბათილად ცნობას და ე. ს-ას გამოსახლებას ქ. თბილისში, ......-ში მდებარე ბინიდან.

მესამე პირმა _ შპს “ს-ის” წარმომადგენელმა სარჩელს მხარი დაუჭირა, ხოლო შეგებებული სარჩელი კი არ ცნო. მისი განმარტებით, შპს “ს-ი” ადგენს დოკუმენტებს, რომლებიც ნოტარიული დამოწმების შემდეგ უნდა დარეგისტრირდეს ტექინვენტარიზაციის ბიუროში და გატარდეს საცნობარო ბიუროში. მოცემულ შემთვევაში, სადავო ხელშეკრულების რეგისტრაცია მოხდა ტექინვენტარიზაციის ბიუროში, მაგრამ შპს “ს-ში” რეგისტრაცია არ მომხდარა.

ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2003წ. 13 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ე. ს-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბინის პრივატიზაციის შესახებ 1997წ. 11 დეკემბრის ხელშეკრულება ნაწილობრივ ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისში, ..... მდებარე ¹33 ბინის ნახევარ წილზე, 2000წ. 5 იანვრის ჩუქების ხელშეკრულება ცნობილ იქნა ბათილად ნაწილობრივ, კერძოდ, ქ. თბილისში ..... მდებარე ¹33 ბინის ნახევარ წილზე.

ბ. ჭ-ას შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; 1996წ. 26 აპრილის ხელშეკრულება ბინის პრივატიზაციის შესახებ ცნობილ იქნა ბათილად ნაწილობრივ ..... მდებარე ¹33 ბინის ნახევარ წილზე; ე. ს-ას დაევალა, გამოენთავისუფლებინა ქ. თბილისში, ...... მდებარე ¹33 ბინის ნახევარი ფართი, რაც წარმოადგენს ბ. ჭ-ას საკუთრებას.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გასაჩივრდა ბ. ჭ-ასა და ე. ს-ას მიერ.

აპელანტი – ბ. ჭ-ა სააპელაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ რაიონულმა სასამართლომ არაჯეროვნად შეაფასა ქ. თბილისის მერიის ტექაღრიცხვის სამსახურის 2003წ. 5 სექტემბერს ე. ს-აზე გაცემული წერილი. აპელანტის მტკიცებით, სასამართლოს მიერ დარღვეულ იქნა სსკ-ის 105-ე მუხლის მოთხოვნა მტკიცებულებათა შეფასების საკითხში, რადგან ყოველმხრივ და სრულად არ გამოიკვლია საქმეში არსებული მტკიცებულება. სასამართლომ არასწორი კვალიფიკაცია მისცა სადავო ურთიერთობას; თუკი 1996წ. პრივატიზაცია ნამდვილია, მაშინ 1997 წელს ს. ჭ-ა უნდა დარეგისტრირებულიყო თანამესაკუთრედ და განმეორებით არ უნდა მოეხდინა ბინის პრივატიზაცია, რამდენადაც 1997 წელს სადავო ბინის პრივატიზაცია მოხდა კანონის სრული დაცვით, მისი მომდევნო ყველა სამართლებრივი აქტი ნამდვილია და არ შეიძლება მათი გაუქმება.

აპელანტის განმარტებით, სასამართლოს მოსაზრება უმართებულოა იმის გათვალისწინებით, რომ ს. ჭ-ა ნივთის გასხვისების მომენტში ითვლებოდა მის მესაკუთრედ, რადგან ასეთად იყო რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში. ასეც რომ არ იყოს, ბ. ჭ-ას მიაჩნია, რომ მან უნდა მოიპოვოს საკუთრება შეძენილ ნივთზე, როგორც კეთილსინდისიერმა შემძენმა, თანახმად სკ-ის 187-ე მუხლისა.

სასამართლომ არ გამოიყენა სკ-ის 187-ე მუხლი, რითაც დაარღვია სსკ-ის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ა” პუნქტის მოთხოვნა. რაიონულმა სასამართოლმ დაარღვია ზემოაღნიშნული მუხლის მე-2 ნაწილის “ბ” პუნქტი, რადგან გამოიყენა სკ-ის 75-ე მუხლი, კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა.

მეორე აპელანტი _ ე. ს-ა სააპელაციო საჩივარში აღნიშნავდა, რომ სკ-ის 183-ე მუხლისა და საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992წ. 1 თებერვლის დადგენილების თანახმად, იგი ითვლება აღნიშნული ბინის ერთადერთ მესაკუთრედ. შესაბამისად, ბათილია ამავე ბინაზე მეორე პრივატიზაციის ხელშეკრულება, გაფორმებული აპელანტის დედობილზე ს. ჭ-აზე. ამ უკანასკნელს რაიმე პრეტენზია რომ ჰქონოდა აღნიშნულ ბინაზე, მაშინ იგი თავის წილს მოითხოვდა ბინიდან. ს. ჭ-ამ ე. ს-ას მიერ ბინის პრივატიზაციის ხელშეკრულების დადების დროს თავისი წილი დაუთმო მას.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, აპელანტი ითხოვდა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2003წ. 13 ნოემბრის გადაწყვეტილების გაუქმებას და მისი სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებას.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004წ. 20 მაისის გადაწყვეტილებით ე. ს-ას სააპელაიცო საჩივარი დაკმაყოფილდა; ბ. ჭ-ას სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2003წ. 13 ნოემბრის გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილებით ე. ს-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი 1997წ. 12 ნოემბრის, ¹33 ბინის (მდებარე ქ. თბილისში, ..., ბ.33) პრივატიზაციის ხელშეკრულება; ბათილად იქნა ცნობილი 2000წ. 5 იანვრის ¹33 ბინის (მდებარე ქ. თბილისში, ...,) ჩუქების ხელშეკრულება; ბათილად იქნა ცნობილი აღნიშნული ხელშეკრულების საფუძველზე განხორციელებული საჯარო რეესტრის ჩანაწერები; ბ. ჭ-ას შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლო გადაწყვეტილებაში აღნიშნავდა, რომ სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ 1996წ. 26 მარტს ე. ს-ას მიერ მოხდა ქ. თბილისში, ......, მდებარე ბ. ¹33-ის პრივატიზაცია;

სააპელაციო სასამართლო ეთანხმება პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრებას იმ ნაწილში, სადაც იგი აღნიშნავს, რომ “საქართველოს რესპუბლიკაში ბინის პრივატიზაციის (უსასყიდლოდ გადაცემის) შესახებ” საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1992წ. 1 თებერვლის ¹197 დადგენილების მე-5 პუნქტის თანახმად, საცხოვრებელი სახლი (ბინა) უსასყიდლოდ გადაეცემათ საქართველოს რესპუბლიკის მოქალაქეებს, რომლებიც ამ სახლის დამქირავებლები ან დამქირავებლის ოჯახის წევრები იყვნენ. ე. ს-ა და აწ გარდაცვლილი ს. ჭ-ა, პრივატიზაციის დროისათვის, იყვნენ აღნიშნული ბინის დამქირავებელნი. ე. ს-ა სადავო ბინიდან ამოწერილ იქნა ს. ჭ-ას მიერ 1997წ. 18 დეკემბრის განცხადების საფუძველზე.

სააპელაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ე. ს-ა არა მხოლოდ ბინის დამქირავებელი, არამედ ს. ჭ-ას ოჯახის წევრიც იყო. საქმეში მოიპოვება საბუთი, რომლითაც მტკიცდება, რომ ე. ს-ა იყო ს. ჭ-ას ნაშვილები.

1996 წელს ბინის პრივატიზაციის განხორციელებისათვის არ იყო საჭირო ოჯახის სხვა წევრების თანხმობა, თუმცა, ისინი პრივატიზებული ბინის საერთო საკუთრებაზე უფლებას ამის გამო არ კარგავდნენ. ამრიგად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ ე. ს-ას მოსაზრება, რომ არსებობდა მისი დედობილის, ს. ჭ-ას, თანხმობა ბინის პრივატიზების თაობაზე, გაზიარების შემთხვევაშიც, ეს უკანასკნელი არ კარგავდა თავისი საკუთრების უფლებას ბინის ნახევარ წილზე.

გამომდინარე აქედან, სააპელაიცო სასამართლოს დადგენილად მიაჩნია, რომ ე. ს-ა და ს. ჭ-ა 1996წ. 26 მარტიდან იყვნენ პრივატიზებული ბინის (მდებარე ქ. თბილისში, ...) თანამესაკუთრეები, აღნიშნულ გარემოებას არ ცვლის ის ფაქტიც, რომ ს. ჭ-ას მიერ 1997 წელს მოხდა იმავე ბინის პრივატიზაცია უკვე საკუთარ სახელზე. ცხადია, ერთი ბინის ორჯერ პრივატიზაცია დაუშვებელია, მაგრამ არსებითად, როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, პრივატიზაციის დროისათვის, აღნიშნული ბინის დამქირავებლები იყვნენ, როგორც ს. ჭ-ა, ისევე ე. ს-ა. ორივე მათგანი ამავე დროს ერთ ოჯახის წევრებსაც წარმოადგენენ. შესაბამისად, ბინის ერთ-ერთი პრივატიზაციის ხელშეკრულება საერთოდ რომ არარსებულიყო, ორივე მათგანი, მაინც მოიპოვებდა თანამესაკუთრების უფლებას ბინაზე, ერთ-ერთის მიერ ბინის პრივატიზაციის შემთხვევაში.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, სკ-ის 173-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საერთო საკუთრებაში არსებული ნივთი მხოლოდ იმ შემთხვევაში შეიძლება დაგირავდეს ან უფლებარივად სხვაგვარად დაიტვირთოს, თუკი აღნიშნულზე არის თანამესაკუთრის თანხმობა. მით უფრო ეს ითქმის ისეთ შემთხვევაზე როდესაც თანამესაკუთრე უსასყიდლოდ ასხვისებს (ჩუქნის) საერთო საკუთრებაში არსებულ ნივთს მესამე პირზე.

ამრიგად, ს. ჭ-ას არ ჰქონდა უფლება, გაეჩუქებინა ე. ს-ასთან თანასაკუთრებაში არსებული ბინა ბ. ჭ-აზე. ამისათვის მას ჯერ უნდა გამოეყო თავისი წილი საერთო საკუთრებიდან, ხოლო შემდეგ გაესხვისებინა თავისი წილი.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატას მიაჩნია, რომ 2000წ. 5 იანვარს ¹33 ბინის (მდებარე ქ. თბილისში, .....) ჩუქების ხელშეკრულება, დადებული ს. ჭ-ასა და ბ. ჭ-ას შორის, ბათილია სკ-ის 73-ე მუხლის “გ” პუნქტის თანახმად, ვინაიდან სახეზეა არსებული შეცდომა. ფაქტია, რომ ბინის პრივატიზაციის ხელშეკრულება თავდაპირველად მოახდინა ე. ს-ამ და იგი აღირიცხა რეესტრში მესაკუთრედ. ამრიგად, ყველა შემდგომი ჩანაწერი საჯარო რეესტრში, რომლებიც გამომდინარეობდა 1997წ. 12 ნოემბრის ბინის პრივატიზაციის ხელშეკრულებიდან და 2000წ. 5 იანვარს ბინის (მდებარე ქ. თბილისში, ...) ჩუქების ხელშეკრულებიდან, ბათილად უნდა იყოს ცნობილი.

აღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ბ. ჭ-ამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით ე. ს-ას სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და მისი შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება.

კასატორი საკასაციო საჩივარში მიუთითებდა, რომ სასამართლომ სსკ-ის 102-ე მუხლის მე-3 პუნქტის იგნორირებით დამტკიცებულად მიიჩნია ფაქტი, რომ ე. ს-ამ 1996 წელს მოახდინა სადავო ბინის პრივატიზაცია, კასატორის მოსაზრებით, 1996წ. ე. ს-ას პრივატიზაცია არის ყალბი, რასაც ადასტურებს ის ფაქტი, რომ არ არსებობს ამ პრივატიზაციის სანოტარო საქმე არც დედნების (რასაც სააპელაციო პალატა დადგენილად მიიჩნევს) და არც სხვა სახით, რაც შეეხება ნოტარიუს ბ-ის განცხადებას, რომ სანოტარო საქმე კანტორის დანგრევის გამო დაიკარგა არ შეიძლება მიჩნეულ იქნეს სარწმუნოდ, რადგან საქმიანი ქაღალდები შეიძლება ხანძრით განადგურდეს ან დაიკარგოს სხვაგვარად. სასამართლომ პრივატიზაციის არსებობა დაადგინა: ა) მოწმეთა ჩვენებით, რაც არაფრით არ შეიძლება, რადგან მსგავს რაიმეს კანონი არ ცნობს; ბ) სერვისული ცენტრის ახსნა-განმარტებით, რაც უმართებულოა, რადგან იგივე სერვისულმა ცენტრმა გააკეთა 1997წ. პრივატიზაცია სადავო ბინაზე ს. ჭ-ას სახელზე; გ) ტექბიუროს მიერ 5.02.03წ. ცნობით, საიდანაც არ ჩანს, რომ ე. ს-ამ მოახდინა ერთოთახიანი ბინის პრივატიზაცია (რაც სინამდვილეში სადავო), პირიქით, ამ ცნობით ირკვევა, რომ ე. ს-ამ მოახდინა ოროთახიანი ბინის პრივატიზაცია მოქმედი კანონმდებლობა იცნობს სანოტარო საქმის აღდგენას და სანამ არ იარსებებს სანოტარო საქმე, სხვა მტკიცებულებებით პრივატიზაციის ფაქტის დადგენა უმართებულო იქნება.

კასატორის მტკიცებით, სასამართლომ არ გამოიყენა 1992წ. 1 თებერვლის ¹197 დადგენილება სრულად, კერძოდ, როგორც 1996 წელს ისე 1997 წელს სადავო ბინაში ჩაწერილები იყვნენ ს. ჭ-ა და ე. ს-ა და ერთ-ერთი პრივატიზაციის ნამდვილობის შემთხვევაშიც ორივე იძენს საკუთრებას ბინაზე ანუ ს. ჭ-ა ყველა შემთხვევაში ბინის ნახევრის მესაკუთრეა. მაშინ რატომ არის ჩუქება ბინის ნაწილზე ბათილი? სამოტივაციო ნაწილის ეს მოსაზრება არ იქნა ასახული სარეზოლუციო ნაწილში, ანუ ისინი წინააღმდეგობაშია. ზემოაღნიშნული არასწორი დასკვნის საფუძვლად სასამართლომ გამოიყენა სსსკ-ის 173-ე მუხლის მე-2 ნაწილი (საერთო საკუთრება) ანუ ირიბად აღიარა, რომ სადაო ბინის თანამესაკუთრე იყო ს. ჭ-ა. თუ იყო ს. ჭ-ა ბინის თანამესაკუთრე, მაშინ ბინის გაჩუქება მის ნაწილში ნამდვილია და ყველაზე უარეს შემთხვევაში ამ ნორმის გამოყენებით სასამართლოს ძალაში უნდა დაეტოვებინა რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომელმაც ჩუქება ნამდვილად მიიჩნია ბინის ნახევარზე. სასამართლომ ასევე დუმილით აუარა გვერდი იმ ფაქტებს, საიდანაც ნათლად ჩანს, რომ ბ. ჭ-ას მორალური უფლებაც გააჩნია სადაო ბინაზე.

კასატორის მითითებით, ვინაიდან, ს. ჭ-ა საჯარო რეესტრში ირიცხებოდა ბინის მესაკუთრედ, რაც სანოტარო საქმითაც დასტურდება, იგი უფლებამოსილი იყო გაესხვისებინა ბინა ნებისმიერ პირზე. ბინის მესაკუთრე იყო ს. ჭ-ა და ეს არ არის შეცდომა, რასაც აღნიშნავს სასამართლო, რადგან იგნონირებას უკეთებს სსსკ-ის 312-ე მუხლს გაჩუქების მომენტისათვის რეესტრის ჩანაწერებით უტყუარად დასტურდება ს. ჭ-ას უფლება ბინაზე და სასამართლომ ამ ნორმის გამოუყენებლობით ამ ეპიზოდში დაარღვია სსსკ 392.2 “ა” პუნქტის მოთხოვნა. არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, ხოლო სსკ 673-ე მუხლის “ე” პუნქტის გამოყენებით დაარღვია ამავე მუხლის “ბ” პუნქტი გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა: ს. ჭ-ა რეესტრის, ჩანაწერით იყო, ბინის ერთადერთი მესაკუთრე და გაჩუქებისას რეესტრის ჩანაწერი არ იყო გაუქმებული ე.ი. მის მიმართ მოქმედებდა უტყუარობის პრეზუმცია.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებზე უარის თქმას და მისი შეგებებული სარჩელის მთლიანად დაკმაყოფილებას.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონეიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი ექვემდებარება ნაწილობრივ დაკმაყოფილებას, კერძოდ გასაჩიურებული გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს 2000წ. 5 იანვრის ბინის ჩუქების ხელშეკრულების ბათილობის ნაწილში და საქმე ამ ნაწილში განსახილველად დაექვემდებაროს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო უსაფუძვლობის მოტივით ვერ გაიზიარებს კასატორისმსჯელობას ე. ს-ას მხრიდან 1996წ. 26 მარტს თბილისში, ..., ბინა 33-ზე განხორციელებული პრივატიზაციის ხელშეკრულების სიყალბის თაობაზე და განმარტავს, სსკ-ის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით, ხოლო, რაც შეეხება კასატორის მითითებას იმის თაობაზე, რომ სანოტარო საქმის განადგურების შემდეგ არ მომხდარა საქმის აღდგენა საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით არ შეიძლება იქცეს პრივატიზაციის ხელშეკრულების სიყალბის საფუძვლად, ვინაიდან პრივატიზაციის ხელშეკრულება შედგენილია ოთხ ეგზემპლარად, ოთხივე მათგანს გააჩნია თანაბარი იურიდიული ძალა და ხელშეკრულების ერთ-ერთი ეგზემპლარის დაკარგვა არ შეიძლება იქცეს ხელშეკრულების ბათიობის საფუძვლად, თუ არ არსებობს ბათილობის კანონით დადგენილი საფუძვლები. ამასთან, საკასაციო სასამართლო კასატორის ყურადღებას მიაქღევს “საქართველოს რესპუბლიკაში ბინების პრივატიზების შესახებ” საქართევლოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინექის 1992წ. ¹107-კ დადგენილების მე-7 პუნქტსზე, რომლის შესაბამისადაც, საცხოვრებელი სახლის (ბინის) საკუთრებაში გადაცემის ხელშეკრულება დადებულად ითვლება მისი რეგისტრაციის მომენტიდან.

დადგენილია და აღნიშნულს ვერ უარყოფს თავად კასატორიც, რომ მისი მხრიდან სადავოდ ქცეული ხელშეკრულება ტექინვენტარიზაციის ბიუროში რეგისტრირებულია 1996წ. 26 აპრილს.

სკ-ის 312-ე მუხლის I ნაწილის საფუძველზე, რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმცია.

ამავე კოდექსის 314-ე მუხლის I ნაწილის შესაბამისად, რეესტრში რეგისტრირებულ უფლებათა რიგითობა განისაზღვრება რეგისტრაციის დროის თანმიმდევრობის მიხედვით.

ს. ჭ-ას სახელზე სადავო პრივატიზაცია განხორციელებულია 1997წ. 12 დეკემბერს, რეგისტრაციის ¹....... .

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, სკ-ის ზემოაღნიშნული მუხლების პრინციპებიდან გამომდინარე, მანამდე, სანამ არ დამტკიცდებოდა ე. სხ-ას სახელზე განხორციელებული ჩანაწერის უზუსტობის ფაქტი, დაუშვებელი იყო ს. ჭ-ას სახელზე იმავე ბინის აღრიცხვა, ხოლო გამომდინარე იქიდან, რომ საჯარო რეესტრის ჩანაწერი ქცეულა არ ყოფილა კანონით დადგენილი წესით გაუქმებული ადგილობრივი მმართველობის ორგანოს საბინაო საექსპლოატაციო ორგანიზაცია მოკლებული იბო უფლებას, გაესხვისებინა ქ. თბილისში, ...... მდებარე ბინა, როელიც გასხვისების მომენტში რეგისტრირებული იყო ე. ს-ას სახელზე.

სამოქალაქო საპოცესო კოდექსის 407-ე მუხლის II ნაწილის საფუძველზე საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს, რომ პრივატიზაციის განხორციელების მომენტში ე. ს-ა და აწ გარდაცლილი ს. ჭ-ა იყვნენ სადავო ბინის დამქირავებლები.

საქმის მასალებით ასევე დასტურდება რომ ს. ჭ-ას მხრიდან ე. ს-ას შვილების ფაქტი დადგენილი იყო კანონით განსაზღვრულიმ წესით.

აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოების გათვალისწინებით საკასაციო სასამართლო მართებულად მიიჩნევს საოლქო სასამართლოს მსჯელობას და ადასტურებს, რომ 1996 წელს, ბინის პრივატიზაციას ე. ს-აზე განხორციელების პროცესში, თუნდაც აწ გარდაცვლილი ს. ჭ-ას ნოტარიულად დადასტურებული თანხმობის არ არსებობა ვერ იქცევა ხელშეკრულების ბათილობის საფუჟვლად, ვინაიდან “საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო, საზოგადოებრივი და საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების საბინაო ფონდის პრივატიზების დაჩქარების ღონისძიებათა შესახებ” საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1994წ. 5 აგვისტოს ¹520 დადგენილების მე-4 პუნქტის საფუძველზე ძალადაკარგულად ჩაითვალა “საქართველოს რესპუბლიკაში ბინების პრივატიზაციის შესახებ” 1992წ. 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების მე-2 მუხლის მე-3 აბზაცი, რომელიც ითხოვდა პრივატიზაციის მოიმეტში ოჯახის წევრთა სავალდებულო თანხმობას.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო ადასტურებს, საოლქო სასამართლოს მსჯელობას იმის თაობაზე, რომ ე. ს-ას გარდაცვლილ ს. ჭ-ას არ დაუკარგავს ბინაზე თანასაკუთრების უფლება, რისი გათვალისწინებითაც საკასაციო სასამართლო უსაფუძვლოდ მიიჩნევს ს. ჭ-ას მიერ განხორციელებული ჩუქების ხელშეკრულების ბათილობას და თვლის, რომ გადაწყვეტილება მითითებულ ნაწილში დაუსაბუთებელია.

საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლის შესაბამისად საკუთრება და მემკვიდრეობის უფლება აღიარებული და უზრუნველყოფილია. დაუშვებელია საკუთრების, მისი შეძენის, გასხვისების ან მემკვიდრეობით მიღების საყოველთაო უფლების გაუქმება.

კონსტიტუციის ზემოაღნიშნული მუხლის დებულებებიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო დაუსაბუთებლად მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მხრიდან სკ-ის 173-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე დაყრდნობით ჩუქების ხელშეკრულების ბათილობას და მიიჩნევს, რომ ამ ნაწილში საქმე საჭიროებს ხელახალ გამოკვლევასა და შეფასებას. ამასთან, იმის გათვალისწინებით მოთხოვნის ეს ნაწილი არ გამომდინარეობს ადმინისტრაციული კანონმდებლობიდან თვლის, რომ საქმე მითითებულ ნაწილში განსჯადობით განსახილველად უნდა დაექვემდებაროს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატას.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპრცოესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ბ. ჭ-ას საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. ძალაში დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004წ. 20 მაისის გადაწყვეტილება 1997წ. 12 ნოემბრის პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის ნაწილში, გადაწყვეტილება გაუქმდეს ბინის მდებარე ქ. თბილისში, ..... 2000წ. 5 იანვრის ხელშეკრულების გაუქმების ნაწილში და ამ ნაწილში საქმე განსახილველად დაუბრუნდეს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეთა სააპელაციო პალატას;

3. ბ. ჭ-ას გადახდეს სახელმწიფო ბაჟი 30 ლარის ოდენობით;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.