ბს-1514-1493(კს-11) 16 ნოემბერი, 2011 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ
შემდეგი შემადგენლობით:
ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე, ლევან მურუსიძე
საქმის განხილვის ფორმა – მხარეთა დასწრების გარეშე;
კერძო საჩივრის ავტორი (მოსარჩელე) _ გ. ჟ-ი;
მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) _ ქ. თბილისის მერია, ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობა;
მესამე პირი _ ა. ზ-ა;
გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 7 აპრილის განჩინება;
დავის საგანი _ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა.
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
2010 წლის 3 დეკემბერს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა გ. ჟ-მა მოპასუხეების ქ. თბილისის მერიისა და ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის მიმართ.
მოსარჩელე სარჩელით ითხოვდა ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის 2010 წლის 12 მარტის ¹6.1.95 დადგენილებისა და ქ. თბილისის მერიის 2010 წლის 1 ნოემბრის ¹4131 განკარგულების ბათილად ცნობას.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 8 დეკემბრის განჩინებით საქმის განხილვაში ასკ-ს 16.2 მუხლით ჩაება ა. ზ-ა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 22 დეკემბრის გადაწყვეტილებით გ. ჟ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ. ჟ-მა.
აპელანტი სააპელაციო საჩივრით ითხოვდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებას.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 7 აპრილის განჩინებით გ. ჟ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 22 დეკემბრის გადაწყვეტილება; გ. ჟ-ის სარჩელზე შეწყდა საქმის წარმოება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის 2010 წლის 12 მარტის ¹6.1.95 დადგენილებით, ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობაში შევიდა ა. ზ-ს ¹1432 განცხადება, რომლითაც მოთხოვნილი იქნა ქ. თბილისში, ... კორპ. ¹4-ში (ნაკვეთი ..., კოდი ...), მდებარე ფართზე ნომრის მინიჭება.
ქ. თბილისის მთავრობის 2007 წლის 20 ივლისის ¹15.05.402 დადგენილებისა და ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგებლის 2007 წლის 22 აგვისტოს ¹146/1-04 განკარგულების შესაბამისად, მიღებული იქნა ნუმერაციის დამდგენი კომისიის წინადადება და ქ. თბილისში, ... კორპ. ¹4-ში (ნაკვეთი ..., კოდი ...), ა. ზ-ს სახელზე რიცხულ ფართს მიენიჭა ¹92. საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს დაევალა, მოეხდინა სათანადო ცვლილება აღნიშნული დადგენილების შესაბამისად.
2010 წლის 1 აპრილის საჯარო რეესტრის ¹... ამონაწერით, ქ. თბილისში, ... კორპ ¹4, ნაკვეთი ¹..., დაზუსტებული ფართობი 3593.00 კვ.მ, ნაკვეთის წინა ნომერი ..., შენობა-ნაგებობი: ¹1, საერთო ფართით – 19 409.48 კვ.მ. 20.00 კვ.მ. ფართი სართული 3, ბინა ¹92, 2010 წლის 1 აპრილის გადაწყვეტილებით საკუთრების უფლებით ეკუთვნის ა. ზ-ს.
თბილისის სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ გ. ჟ-ის მოთხოვნას წარმოადგენდა ქ. თბილისში, ... კორპ. ¹4-ში (ნაკვეთი ..., კოდი ...) მდებარე ფართზე ნომრის მინიჭების თაობაზე ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის დადგენილების და ქ. თბილისის მერიის 2010 წლის 1 ნოემბრის ¹4131 ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ განკარგულების ბათილად ცნობა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ სადავო საკითხის მიმართ გ. ჟ-ი არ წარმოადგენდა დაინტერესებულ მხარეს, რადგან მის მიერ წარდგენილი დოკუმენტებიდან გამომდინარე არ დასტურდებოდა მისი კანონიერი უფლება ქ. თბილისში, ... ¹4 კორპუსში არსებულ ფართთან მიმართებაში, კერძოდ არ იყო წარდგენილი კანონის საფუძველზე გაცემული რაიმე ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რითაც დადასტურდებოდა გ. ჟ-ის კანონიერი ინტერესი და შესაბამისად სადაო ფართზე ნომრის მინიჭებით ვერანაირად ვერ დასტურდება აპელანტის კანონიერი ინტერესის დარღვევის ფაქტი.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ყოველივე ზემოაღნიშნული წარმოადგენდა სარჩელის დაუშვებლად ცნობის და საქმის წარმოების შეწყვეტის სამართლებრივ საფუძველს.
აღნიშნული განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა გ. ჟ-მა.
გ. Hჟ-ი კერძო საჩივარში აღნიშნავდა, რომ სადავო აქტით ნუმერაცია მიენიჭა სხვის, კერძოდ გ. ჟ-ის მფლობელობაში არსებულ ფართს, რის საფუძველზეც მოხდა მფლობელი პირის გამოსახლება.
კერძო საჩივრის ავტორის მოსაზრებით, გასაჩივრებული აქტი არის უკანონო, რომელმაც ინდივიდუალური ზიანი მიაყენა მოსარჩელეს. საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად გ. ჟ-ი წარმოადგენს დაინტერესებულ პირს. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება ინდივიდუალური ზიანის არ არსებობასთან დაკავშირებით უსაფუძვლოა. სააპელაციო სასამართლომ არასწორი შეფასება მისცა საქმის ფაქტობრივ გარემოებებს და არ გაიზიარა წარდგენილი მტკიცებულებები.
ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, გ. ჟ-ი კერძო საჩივრით ითხოვდა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებასა და საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოსთვის დაბრუნებას.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 17 ოქტომბრის განჩინებით წარმოებაში იქნა მიღებული გ. ჟ-ის კერძო საჩივარი.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო კერძო საჩივრის საფუძვლიანობის შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შემდეგ მიიჩნევს, რომ გ. ჟ-ის კერძო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:
საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს:
ა. ზ-ს ¹1432 განცხადების საფუძველზე ქ. თბილისის მთავრობის 2007 წლის 20 ივლისის ¹15.05.402 დადგენილებისა და ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგებლის 2007 წლის 22 აგვისტოს ¹146/1-04 განკარგულების შესაბამისად, ქ. თბილისში, ... კორპ. ¹4-ში (ნაკვეთი ..., კოდი ...), ა. ზ-ს სახელზე რიცხულ ფართს მიენიჭა ¹92;
2010 წლის 1 აპრილის საჯარო რეესტრის ¹... ამონაწერით, ქ. თბილისში, ... კორპ ¹4, ნაკვეთი ¹..., დაზუსტებული ფართობი 3593.00 კვ.მ, ნაკვეთის წინა ნომერი ..., შენობა-ნაგებობი: ¹1, საერთო ფართით – 19 409.48 კვ.მ. 20.00 კვ.მ. ფართი სართული 3, ბინა ¹92, 2010 წლის 1 აპრილის გადაწყვეტილებით საკუთრების უფლებით ეკუთვნის ა. ზ-ს.
საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას იმასთან დაკავშირებით, რომ წარმოდგენილი საქმის მასალებით არ დასტურდება სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტებით პირდაპირი და უშუალო (ინდივიდუალური) ზიანის მიყენების ფაქტი მოსარჩელის რომელიმე კანონიერი უფლების ან ინტერესისათვის.
კონკრეტულ შემთხვევაში აღძრული სარჩელი არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ დასაშვებობის პირობებს, რომლის თანახმადაც თუ კანონით სხვა რამ არ არის დადგენილი, სარჩელი დასაშვებია, თუ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ან მისი ნაწილი პირდაპირ და უშუალო (ინდივიდუალურ) ზიანს აყენებს მოსარჩელის კანონიერ უფლებას ან ინტერესს ან უკანონოდ ზღუდავს მის უფლებას.
ინტერესის ცნების დეფინიციას გარკვეულწილად იძლევა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის 1-ლი ნაწილის «ბ» ქვეპუნქტი, რომლის მიხედვით, დაინტერესებული მხარე არის ნებისმიერი ფიზიკური ან იურიდიული პირი, ადმინისტრაციული ორგანო, რომლებთან დაკავშირებითაც გამოცემულია ან უნდა გამოიცეს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, აგრეთვე რომლის კანონიერ ინტერესებზე პირდაპირ და უშუალო გავლენას ახდენს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ან რეალაქტი.
დაინტერესებული მხარის ცნების მნიშვნელობა განპირობებულია იმით, რომ იგი უკავშირდება პირის უფლებას მიიღოს მონაწილეობა ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში ანუ გამოვიდეს მხარედ სასამართლოში.
პირის დაინტერესებულ მხარედ მიჩნევისათვის სახეზე უნდა იყოს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით პირდაპირი და უშუალო (ინდივიდუალური) ზიანის მიყენება მის სამართლებრივად დაცულ უფლებებსა და ინტერესებზე, ანუ სარჩელის შემტანს მასში დასმული საკითხებისადმი უშუალო უფლებადამცავი ინტერესი უნდა ჰქონდეს.
მოსარჩელის უფლება ან ინტერესი კანონიერი უნდა იყოს, ანუ კანონით უნდა იქნას დაცული. სიტყვა კანონი გულისხმობს როგორც კანონს, ისე კანონქვემდებარე აქტს.
უფლება სხვა არაფერია, თუ არა სამართლებრივად დაცული ინტერესი. უფლება შესაძლებლობას აძლევს დაინტერესებულ პირს მიმართოს სახელმწიფო ორგანოებს და სასამართლოს თავისი უფლების დასაცავად.
პროცესის აღძვრის საფუძველს წარმოადგენს არა ნებისმიერი, არამედ იურიდიული დაინტერესება.
ინტერესის არსებობის საკითხს წყვეტს სასამართლო. ინტერესის არსებობისათვის არ კმარა მის შესახებ მოსარჩელის განცხადება. მისი არსებობა ობიექტურ მონაცემებზე უნდა იყოს დამყარებული. ასეთ მონაცემებს უპირველეს ყოვლისა წარმოადგენენ უფლების დარღვევა ან დარღვევის საშიშროება, რომლებზედაც მოსარჩელემ უნდა მიუთითოს. სარჩელი სასამართლოში შეიძლება წარადგინოს მხოლოდ იმ პირმა, რომელსაც ფაქტების მეშვეობით შეუძლია დაამტკიცოს, რომ მისი უფლებები და კანონიერი ინტერესები დაირღვა გასაჩივრებული აქტით.
შესაბამისად, მოსაჩელის მოსაზრებით დარღვეული ან სადავოდ ქცეული უფლების (ინტერესის) კანონით გათვალისწინებული საშუალებებით დაცვა შესაძლოა მხოლოდ იმ პირობით, თუ მოსარჩელე თავისი მოთხოვნის დასასაბუთებლად წარმოადგენს იურიდიული ფაქტების გარკვეულ წყებას, რომლითაც დასტურდება როგორც თვით უფლების ან ინტერესის არსებობა, ასევე მისი დარღვევა ან სადავოდ ქცევა. დავაში მოსარჩელის უფლებადამცავი ინტერესის მტკიცების ტვირთი მასვე ეკისრება.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით კერძო საჩივრის ავტორის (მოსარჩელის) კანონიერი უფლება და ინტერესი არ დარღვეულა, ვინაიდან ის არ წარმოადგენდა იმ ფართის მესაკუთრეს ან მართლზომიერი მფლობელს, რომლის ნუმერაციაც განხორციელდა გასაჩივრებული აქტით.
საქმის მასალებით დასტურდება, რომ გ. ჟ-მა ვერც ადმინისტრაციულ ორგანოში და ვერც სასამართლოში ვერ წარმოადგინა ქ. თბილისში, ... ¹4 კორპუსში არსებულ ფართთან მიმართებაში მისი კანონიერი უფლების არსებობის დამადასტურებელი დოკუმენტები.
რაც შეეხება გ. ჟ-ის მითითებას, რომ იგი ცხოვრობდა სადავო ფართში და მოხდა მისი გამოსახლება, არ ადასტურებს კანონიერი უფლების ან ინტერესის არსებობას.
საკასაციო სასამართლოYყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ გასაჩივრებული ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის 2010 წლის 12 მარტის ¹6.1.95 დადგენილებით არ გადაწყვეტილა გ. ჟ-ის მიერ სადავო ფართის ფლობის კანონიერება-უკანონობის საკითხი. აღნიშნულით მოხდა მხოლოდ საცხოვრებელი ბინისათვის ნუმერაციის მინიჭება, რომლის შესაბამისად საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს დაევალა, მოეხდინა სათანადო ცვლილება რეესტრში აღრიცხულ მონაცემებში. ხოლო როგორც ზემოთ უკვე აღინიშნა ქ. თბილისში, ... კორპ ¹4, ნაკვეთი ¹..., დაზუსტებული ფართობი 3593.00 კვ.მ, ნაკვეთის წინა ნომერი ..., შენობა-ნაგებობი: ¹1, საერთო ფართით – 19 409.48 კვ.მ. 20.00 კვ.მ. ფართი სართული 3, ბინა ¹92, 2010 წლის 1 აპრილის გადაწყვეტილებით საკუთრების უფლებით ეკუთვნის ა. ზ-ს.
შესაბამისად, ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის მიერ ა. ზ-ს სახელზე რიცხული ფარითსათვის ნომრის მინიჭება 2010 წლის 12 მარტის ¹6.1.95 დადგენილებით მოხდა ,,ქ. თბილისის ტერიტორიაზე ქუჩების, პროსპექტების (გამზირების), ხეივნების, მრავალბინიანი სახლების სადარბაზოებისა და ბინების ნუმერაციის წესის დამტკიცების თაობაზე’’ ქ. თბილისის მთავრობის 2007 წლის 20 ივლისის ¹15.05.402 დადგენილებით გათვალისწინებული მოთხოვნების დაცით. მითითებული დადგენილება გ. ჟ-ის კანონიერ ინტერესებზე პირდაპირ და უშუალო გავლენას არ ახდენს. აქედან გამომდინარე იგი არ წამოადგენს დაინტერესებულ მხარეს საქმეში და არ გააჩნია უშუალო უფლებადამცავი ინტერესი.
ყოველივე აღნიშნულის გათვალისწინებით საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული განჩინება არ ეწინააღმდეგება საპროცესო სამართლის ნორმებს, რის გამოც არ არსებობს განჩინების გაუქმებისა და კერძო საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის I მუხლის II ნაწილით, 262 მუხლით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 285-ე, 419-ე, 420-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. გ. ჟ-ს უარი ეთქვას კერძო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე;
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 7 აპრილის განჩინება;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
