გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ 3გ-ად-143-კ-03 16 ივლისი, 2003 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ბ. კობერიძე (თავმჯდომარე),

მ. ვაჩაძე,

გ. ქაჯაია

დავის საგანი: შრომის, ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის მინისტრის 2001წ. 16 ოქტომბრის ¹376/ნ და ფინანსთა მინისტრის 2001წ. 23 ოქტომბრის ¹246 ერთობლივი ბრძანების ¹1 დანართის მე-3 პუნქტის ბათილად ცნობა.

აღწერილობითი ნაწილი:

2002წ. 30 სექტემბერს ე. ე-მა, მ. ა-მა, ე. ჯ-მა და ც. მ-მა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიას სასარჩელო განცხადებით მიმართეს და მოითხოვეს შრომის, ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის მინისტრის 2001წ. 16 ოქტომბრის ¹376/ნ და ფინანსთა მინისტრის 2001წ. 23 ოქტომბრის ¹246 ერთობლივი ბრძანების ¹1 დანართის მე-3 პუნქტის ბათილად ცნობა.

მოსარჩელეებმა სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძვლად შემდეგ გარემოებებზე მიუთითეს:

1954-2001 წლებში მოსარჩელეები ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს ინფექციური პათოლოოგიის ცენტრში ...ად მუშაობდნენ.

2001წ. ივნისიდან საავადმყოფოთა რეორგანიზაციის შედეგად საავადმყოფოს 140-მდე პერსონალის მიმართ შეწყვეტილი იქნა შრომის ხელშეკრულება. მათგან, ოცდაორმა ექიმმა შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2001წ. 16 ოქტომბრის ¹376/ნ და ფინანსთა მინისტრის 2001წ. 23 ოქტომბრის ¹246 ერთობლივი ბრძანების ¹1 დანართის მე-3 პუნქტის საფუძველზე კომპენსაციის სახით 2400 ლარის ოდენობის ანაზღაურება მიიღეს, ხოლო მოსარჩელეებს საკომპესაციო თანხა გაცილებით ნაკლები მისცეს. აღნიშნული იმ გარემოებით იყო გამოწვეული, რომ რეფორმის შემდეგ 2000-2001 წლებში მოსარჩელეები ინფექციური პათოლოგიის ცენტრში ხელშეკრულების საფუძველზე მკურნალ ექიმებად მუშაობდნენ. ამ პერიოდში საავადმყოფოში მკურნალობა ფასიანი გახდა, რამაც პაციენტთა მკვეთრი კლება და შესაბამისად ექიმთა საშუალო ხელფასის შემცირება გამოიწვია.

სწორედ ამ პერიოდში, მოსარჩელეთა მიერ მიღებული საშუალო ხელფასიდან მოხდა საკომპესაციო თანხის გაანგარიშება, რის საფუძველზეც დაზარალდნენ. ამდენად, მოსარჩელეებმა გარდა შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2001წ. 16 ოქტომბრის ¹376/ნ და ფინანსთა მინისტრის 2001წ. 23 ოქტომბრის ¹246 ერთობლივი ბრძანების ¹1 დანართის მე-3 პუნქტის ბათილად ცნობისა, მოითხოვეს, რომ აღნიშნული გაანგარიშება 1996 წლიდან 2000 წლამდე მათი მუშაობის პერიოდში მიღებული საშუალო ხელფასის ოდენობის საუკეთესო ვარიანტის გათვალისწინებით მომხდარიყო.

მოპასუხე მხარემ, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს წარმომადგენელმა სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ დახმარება, რომელიც მოსარჩელეებზე იქნა გაცემული, ერთჯერად კომპენსაციას წარმოადგენდა, რომელიც სამსახურიდან განთავისუფლებულ ყველა მუშაკს ეძლეოდა. შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2001წ. 16 ოქტომბრის ¹376/ნ და ფინანსთა მინისტრის 2001წ. 23 ოქტომბრის ¹246 ერთობლივი ბრძანების _ “საავადმყოფოთა შერწყმის პროცესში დათხოვნილ სამედიცინო პერსონალის საკომპესაციო პაკეტების დაფინანსების წყაროსა და საკომპესაციო თანხის გაანგარიშების მეთოდიკის დამტკიცების შესახებ” ¹1 დადგენილების მე-3 პუნქტი, ზოგადი ხასიათის ნორმაა, რომლის საფუძველზეც კომპენსაციის თანხის გაანგარიშება უშუალოდ სამედიცინო დაწესებულებათა ადმინისტრაციას ევალებოდა, რომელმაც მოახდინა კიდეც აღნიშნული საკომპენსაციო თანხის ერთი წლის განმავლობაში მიღებული საშუალო ხელფასის ოდენობიდან გადაანგარიშება.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2003წ. 16 იანვრის გადაწყვეტილებით ე. ე-ის, მ. ა-ის, ე. ჯ-ის და ც. მ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სასამართლო კოლეგიამ გადაწყვეტილება შემდეგ გარემოებებზე დააფუძნა:

გასაჩივრებული ნორმატიული აქტის ნაწილი მოსარჩელეების მიმართ 2001წ. 1 ივნისს იქნა გამოყენებული. სასამართლომ დადასტურებულად რომც ჩათვალოს, თითქოს მოსარჩელეებს სადავო მეთოდიკის გამოყენების საფუძველზე დაანგარიშებული საკომპესაციო თანხების გადაცემით ზიანი მიადგათ და, რომ მათ იმაზე ნაკლები თანხა მიიღეს, ვიდრე ეკუთვნოდათ, სარჩელი აღძრულია ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის მე-3 ნაწილით დადგენილი სამთვიანი ვადის აშკარა დარღვევით 2002წ. 30 სექტემბერს, რაც სარჩელზე უარის თქმის საფუძველს წარმოადგენს, თუმცა ესეც რომ არა, გასაჩივრებული ნორმატული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი არ ეწინააღმდეგება საქართველოს კანონმდებლობას, კერძოდ შრომის კანონთა კოდექსს.

აღნიშნული გადაწყვეტილება მოსარჩელეებმა _ ე. ე-მა, ე. ჯ-მა, მ. ა-მა და ც. მ-მა იმავე საფუძვლებით საკასაციო წესით გაასაჩივრეს.

სამოტივაციო ნაწილი:

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება და დასაბუთებულობა, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა და თვლის, რომ ე. ე-ის, ე. ჯ-ის, მ. ა-ის და ც. მ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად უნდა დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2003წ. 16 ივნისის გადაწყვეტილება შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემული დავის გადაწყვეტისას სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და სწორად განმარტა იგი.

საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ გასაჩივრებული სამართლებრივი დოკუმენტი ნორმატიული აქტის, კერძოდ, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს და ფინანსთა სამინისტროს ერთობლივი ბრძანების განუყოფელ ნაწილს, აღნიშნული ბრძანების დანართს წარმოადგენს.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, სარჩელი სასამართლოს უნდა წარედგინოს ნორმატიული აქტის შემთხვევაში _ უშუალო ზიანის მიყენებიდან 3 თვის ვადაში.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ გასაჩივრებული ნორმატიული აქტის ნაწილი კასატორებს 2001წ. 1 ივნისს შეეხო. სარჩელი კი სასამართლოში მათ 2002წ. 30 სექტემბერს აღძრეს, ანუ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის მე-3 ნაწილით დადგენილი სამთვიანი ვადის დარღვევით. მართალია ისინი თავიანთი მოთხოვნის დასაკმაყოფილებლად სხვადასხვა ინსტანციებს მიმართავდნენ, მაგრამ სასამართლოში სარჩელი მხოლოდ 2002წ. 30 სექტემბერს იქნა წარდგენილი.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორთა მოსაზრებას, რომ ხანდაზმულობის თაობაზე სასამართლოს მოსამზადებელ სხდომაზე უნდა ემსჯელა და იქვე მიეღო გადაწყვეტილება სარჩელის წარმოებაში მიღებაზე უარის თქმის შესახებ, რადგან სსკ-ს 186-ე მუხლი სარჩელის წარმოებაში მიღების დროს მსგავს პროცედურას არ ითვალისწინებს. სასამართლო არაუფლებამოსილია სარჩელის წარმოებაში მიღების სტადიაზე ზემოთ მითითებულ საკითხზე იმსჯელოს და სარჩელის ხანდაზმულობის შემთხვევაში უარი უთხრას მოსარჩელეს სარჩელის მიღებაზე. აქვე ნიშანდობლივია ისიც, რომ შრომის კანონთა კოდექსი, კერძოდ აღნიშნული კოდექსის 42-ე მუხლი, რომლითაც გათავისუფლებული მუშაკისათვის გათვალისწინებული შეღავათებია განსაზღვრული, მუშაკისათვის სულ მცირე ერთი თვის საშუალო ხელფასის ოდენობით გასასვლელი დახმარების აუცილებლობას ადგენს. ეს უკანასკნელი ადმინისტრაციის სურვილზეა დამოკიდებული, რაც ხაზს უსვამს იმ გარემოებას, რომ კასატორთა მოთხოვნა საფუძველს მოკლებულია.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, რის გამოც არ არსებობს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საპროცესო კანონმდებლობით გათვალისწინებული საფუძველი.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი, სსკ-ს 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ე. ე-ის, ე. ჯ-ის, მ. ა-ის და ც. მ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2002წ. 16 იანვრის გადაწყვეტილება;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.