648აპ. 26 იანვარი, 2007 წელი

ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატამ შემდეგი შემადგენლობით:

დავით სულაქველიძე (თავმჯდომარე),

მაია ოშხარელი, იური ტყეშელაშვილი

ზეპირი მოსმენის გარეშე განიხილა მსჯავრდებულ ბ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2006 წლის 20 ივნისის განაჩენზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ბ. ბ-ძე, თელავის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 12 ოქტომბრის განაჩენით მსჯავრდებულ იქნა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის მე-19 მუხლისა და 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ბ”, “გ” ქვეპუნქტების, იმავე მუხლის მე-3 ნაწილის “გ”, “დ” ქვეპუნქტების (2000 წლის 30 მაისის რედაქცია), აგრეთვე, სსკ-ის 187-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, რის გამოც მას სასჯელის ზომად განესაზღვრა თავისუფლების აღკვეთა 3 (სამი) წლისა და 6 (ექვსი) თვის ვადით.

განაჩენის მიხედვით, ბ. ბ-ეს ბრალი დაედო ქურდობის მცდელობაში, ჩადენილი არაერთგზის მნიშვნელოვანი ზიანის გამოწვევით, სადგომში უკანონო შეღწევით, იმის მიერ, ვინც წინათ ორჯერ იყო ნასამართლევი სხვისი ნივთის მისაკუთრებისათვის, რაც გამოიხატა შემდეგში:

2004 წლის 19 მაისს ბ. ბ-ემ, რომელიც მანამდე ორჯერ იყო ნასამართლევი სხვისი ნივთის მართლსაწინააღმდეგო მისაკუთრებისათვის, ქ. --- --- ტერიტორიაზე, --- აბანოს სახურავიდან მოხსნა -- ცალი “აზბესტის” სახურავი და ცდილობდა მათ ფარულად დაუფლებას, რა დროსაც იგი მხილებულ იქნა დაზარალებული ორგანიზაციის _ --- სამინისტროს თანამშრომლების მიერ.

აღნიშნული განაჩენი სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მსჯავრდებულ ბ. ბ-ის დამცველმა, ადვოკატმა მ. უ-მა, რომელიც საჩივრით ითხოვდა გასაჩივრებულ განაჩენში, კერძოდ, ბ. ბ-ის მიერ ჩადენილი ქმედების კვალიფიკაციის ნაწილში მის სასიკეთოდ ცვლილების შეტანასა და მსჯავრდებულების მიმართ სასჯელის შემსუბუქებას იმ მოტივით, რომ მას არ ჩაუდენია საქართველოს სსკ-ის 177-ე მუხლის მე-3 ნაწილის “გ”, “დ” ქვეპუნქტებითა (2000 წლის 30 მაისის რედაქცია) და 187-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული ქმედება, ხოლო სასჯელის დანიშვნისას არ იქნა გათვალისწინებული მთელი რიგი შემამსუბუქებელი გარემოებები, რომლებიც მსჯავრდებულს გააჩნდა, რის გამოც დანიშნული სასჯელი არის ზედმეტად მკაცრი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატამ სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნა დააკმაყოფილა ნაწილობრივ, კერძოდ, 2006 წლის 20 ივნისის განაჩენით მსჯავრდებულს, საქართველოს სსკ-ის 59-ე მუხლით გათვალისწინებული სასჯელთა შთანთქმის პრინციპის გამოყენებით, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დანიშნული სასჯელი _ თავისუფლების აღკვეთა 3(სამი) წლისა და 6 (ექვსი თვის ვადით _ შეუმცირა 6 (ექვსი) თვით და საბოლოოდ მას განუსაზღვრა თავისუფლების აღკვეთა 3 (სამი) წლის ვადით.

ამასთან, ბრალდების ერთ ნაწილში ბ. ბ-ის მიერ ჩადენილი ქმედების კვალიფიკაცია შესაბამისობაში მოიყვანა ახალ სისხლის სამართლის კანონთან _ მისი ქმედება, დაკვალიფიცირებული საქართველოს სსკ-ის მე-19 მუხლითა და 177-ე მუხლის მე-3 ნაწილის “გ” ქვეპუნქტით (2000 წლის 30 მაისის რედაქცია), გადააკვალიფიცირა საქართველოს სსკ-ის მე-19 მუხლსა და 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ბ” ქვეპუნქტზე (2006 წლის 28 აპრილის რედაქცია), ხოლო სხვა ნაწილში განაჩენი დატოვა უცვლელად.

სააპელაციო სასამართლოს განაჩენის თაობაზე მსჯავრდებულმა ბ. ბ-ემ საკასაციო საჩივრით მიმართა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატას, რომლითაც ითხოვს სასჯელის შემსუბუქებას იმავე მოტივების საფუძველზე, რაც წინათ აღნიშნული იყო ამავე საქმეზე შეტანილ სააპელაციო საჩივარში.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატამ, შეისწავლა რა სისხლის სამართლის საქმის მასალები მსჯავრდებულ ბ. ბ-ის მიმართ და შეამოწმა საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა, მიიჩნია, რომ აღნიშნული საჩივრის მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილდეს, ხოლო გასაჩივრებულ განაჩენში უნდა შევიდეს ცვლილებები შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქმეში არსებული მასალებით უტყუარად დასტურდება ის გარემოება, რომ ბ. ბ-ემ ნამდვილად ჩაიდინა ქურდობის მცდელობა, მიმართული მნიშვნელოვანი ზიანის გამოსაწვევად, რაც უტყუარად არის დადასტურებული როგორც თვით მსჯავრდებულის ჩვენებებით, ასევე დაზარალებულისა და მოწმეების ჩვენებებით, შემთხვევის ადგილის დათვალიერების ოქმითა და ნივთმტკიცებით.

ამავე დროს, საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს როგორც პირველი ინსტანციის სასამართლოს, ასევე სააპელაციო სასამართლოს მიერ არ მიეცა სწორი სამართლებრივი შეფასება.

თელავის რაიონულმა სასამართლომ 2005 წლის 12 ოქტომბრის განაჩენით ბ. ბ-ის მიერ ჩადენილი ქმედება დააკვალიფიცირა საქართველოს სსკ-ის 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ბ”, “გ” ქვეპუნქტებითა და იმავე მუხლის მე-3 ნაწილის “გ”, “დ” ქვეპუნქტებით (2000 წლის 30 მაისის რედაქცია), აგრეთვე 187-ე მუხლის პირველი ნაწილით, როგორც არაერთგზის, მნიშვნელოვანი ზიანის გამოწვევითა და სადგომში უკანონო შეღწევით ქურდობის მცდელობა, ჩადენილი იმის მიერ, ვინც წინათ ორჯერ იყო ნასამართლევი სხვისი ნივთის მართლსაწინააღმდეგო მისაკუთრებისათვის.

სამართლებრივად ასეთი კვალიფიკაციის უსაფუძვლობა გამომდინარეობს შემდეგი გარემოებებიდან: ბ. ბ-ძე წინათ მართლაც იყო ორჯერ ნასამართლევი სხვისი ქონების მართლსაწინააღმდეგო ხელყოფისათვის, მაგრამ ამ დანაშაულისათვის ბოლო ნასამართლობა უკვე გაქარწყლებული იყო, როცა მან ახალი დანაშაული ჩაიდინა, ხოლო, საქართველოს სსკ-ის 79-ე მუხლის მე-6 ნაწილის მიხედვით, გაქარწყლებული ნასამართლობა დანაშაულის კვალიფიკაციის საკითხის გადაწყვეტისას მხედველობაში არ მიიღება. ამიტომ ბ. ბ-ის ქმედების დაკვალიფიცირება საქართველოს სსკ-ის მე-19 მუხლითა და 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ბ” ქვეპუნქტითა და იმავე მუხლის მე-3 ნაწილის “დ” ქვეპუნქტით (2000 წლის 30 მაისის რედაქცია) დაუშვებელი იყო. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატამ თავისი განაჩენის სამოტივაციო ნაწილში აღნიშნული კვალიფიკაციის მიმართ მხოლოდ იმაზე მიუთითა, რომ, მოცემულ შემთხვევაში, საქართველოს სსკ-ის 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ბ” ქვეპუნქტზე კვალიფიკაციაში ცალკე მითითება ზედმეტი იყო და ეს ბრალდება უნდა მოხსნილიყო, რადგან მას თავისთავად მოიცავდა საქართველოს სსკ-ის 177-ე მუხლის მე-3 ნაწილის “დ” ქვეპუნქტი, თუმცა ასეთ დასკვნას იმავე განაჩენის სარეზოლუციო ნაწილში შესაბამისი გადაწყვეტილება საქართველოს სსკ-ის მე-19 მუხლითა და 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ბ” ქვეპუნქტით (2000 წლის 30 მაისის რედაქცია) გათვალისწინებული ბრალდების ამორიცხვის ან მოხსნის თაობაზე არ მოჰყოლია.

გარდა ამისა, როგორც აღინიშნა, ბ. ბ-ის ქმედება დაკვალიფიცირებული იყო საქართველოს სსკ-ის მე-19 მუხლითა და 177-ე მუხლის მე-3 ნაწილის “გ” ქვეპუნქტით (2000 წლის 30 მაისის რედაქცია), რაც ასევე საფუძველს მოკლებული იყო. საქმეში არსებული შემთხვევის ადგილის დათვალიერების ოქმით ირკვევა, რომ აბანოს შენობა, რომლის სახურავიდანაც მოხსნა ბ. ბ-ძემ -- ცალი “აზბესტის შიფერი”, წარმოადგენს აგურით ნაგებ ერთსართულიან კაპიტალურ შენობას, რომლის გარედან ნალესი კედლები ალაგ-ალაგ ჩამონგრეულია, სახურავის უმეტესი ნაწილი მოხდილია, ხოლო შენობას არ გააჩნია არც ერთი კარი და ფანჯარა.

მართალია, აღნიშნული შენობა ე.წ. --- ტერიტორიაზე იდგა, მაგრამ საქმის მასალებით არ არის დადგენილი, რომ ამ ტერიტორიაზე შესასვლელად ნებართვა, ანდა რაიმე დაბრკოლების გადალახვა იყო საჭირო. ცხადია, რომ ასეთი, ყოველგვარ ფუნქციას მოკლებული შენობის სახურვაზე ქურდობის მიზნით ასვლა, სადგომში უკანონო შეღწევად ვერ ჩაითვლება. სააპელაციო სასამართლომ სათანადოდ არ შეაფასა ეს გარემოება და ბრალდების ამ ნაწილში ბ. ბ-ის ქმედების კვალიფიკაცია შესაბამისობაში მოიყვანა ახალ სისხლის სამართლის კანონთან, ნაცვლად იმისა, რომ ეს ბრალდება მოეხსნა მსჯავრდებულისათვის.

რაც შეეხება იმას, რომ სასამართლოების განაჩენებში ბ. ბ-ის მიერ აბანოს შენობის სახურავიდან -- ცალი “აზბესტის შიფერის” მოხსნა დაკვალიფიცირებულია საქართველოს სსკ-ის 187-ე მუხლის პირველი ნაწილითაც, ვერ ჩაითვლება მართებულად, ვინაიდან არც საბრალდებო დასკვნასა და არც ხსენებულ განაჩენებშია ცალკე განსაზღვრული აღნიშნული “აზბესტის შიფერების” სახურავიდან მოხსნის შედეგად რა ზიანი განიცადა დაზარალებულმა და რა მოცულობის არის ეს ზიანი, თუკი ასეთი არსებობდა, ხოლო განაჩენებში მითითებული 170 ლარი დადგენილია როგორც მოხსნილი “აზბესტის შიფერების” ღირებულება, რის გამოც ეს უკანასკნელი სსკ-ის 187-ე მუხლის პირველი ნაწილით კვალიფიკაციას საფუძვლად ვერ დაედება.

ამრიგად, სააპელაციო სასამართლომ თავის განაჩენში საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, არ მისცა რა სწორი სამართლებრივი შეფასება, დაუშვა საქართველოს სსსკ-ის 562-ე მუხლის “ბ” ქვეპუნქტითა და 564-ე მუხლის “ა”, “ბ” ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული დარღვევა, კერძოდ, არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, რაც წარმოადგენს განაჩენის შეცვლის საფუძველს.

აღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა თვლის, რომ მსჯავრდებულ ბ. ბ-ეს უნდა მოეხსნას საქართველოს სსკ-ის მე-19 მუხლის, 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ბ”, ქვეპუნქტისა და იმავე მუხლის მე-3 ნაწილის “დ” ქვეპუნქტის (2000 წლის 30 მაისის რედაქცია), აგრეთვე, საქართველოს სსკ-ის მე-19 მუხლის, 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ბ” ქვეპუნქტისა (2006 წლის 28 აპრილის რედაქცია) და 187-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე შერაცხული ბრალდება და ამ ნაწილში მის მიმართ უნდა შეწყდეს სისხლისსამართლებრივი დევნა, სისხლის სამართლის კანონით გათვალისწინებული ქმედების არარსებობის გამო, თანახმად საქართველოს სსსკ-ის 28-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ა” ქვეპუნქტისა.

ამასთან ერთად, საკასაციო პალატის აზრით ბ. ბ-ის მიერ ჩადენილი ქმედების კვალიფიკაცია იმ ნაწილში, რომელიც განსაზღვრულია საქართველოს სსკ-ის მე-19 მუხლითა და 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “გ” ქვეპუნქტით (2000 წლის 30 მაისის რედაქცია), უნდა შეიცვალოს საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში შეტანილი ცვლილებების გათვალისწინებით, კერძოდ, ამჟამად მოქმედი სისხლის სამართლის კანონის შესაბამისად აღნიშნული ქმედება უნდა გადაკვალიფიცირდეს საქართველოს მოქმედი სსკ-ის 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ა” ქვეპუნქტზე (2006 წლის 28 აპრილის რედაქცია), თანახმად საქართველოს სსკ-ის მესამე მუხლისა.

ბ. ბ-ის მიმართ სასჯელის ზომის განსაზღვრისას მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული ის გარემოება, რომ იმ ბრალდებების მოხსნის გამო, რომელთა თაობაზეც ზემოთ იყო მითითებული, მნიშვნელოვნად მცირდება მისი ბრალის ხარისხი, ამასთან, მისი წარსული ნასამართლობები გაქარწყლებულია, ქმედება, რომელიც მან ჩაიდინა, აღკვეთილ იქნა მცდელობის სტადიაზე, რის გამოც ამ ქმედებით ქონების მესაკუთრეს ფაქტობრივად ზიანი არ განუცდია, იგი აღიარებს ჩადენილ დანაშაულს, ჰყავს ოჯახი და ორი მცირეწლოვანი შვილი, ოჯახში მას ჰყავს აგრეთვე მოხუცი დედა, რომელთა ერთადერთი მარჩენალი თვითონ არის. ასეთ პირობებში საკასაციო პალატას მიზანშეწონილად მიაჩნია ბ. ბ-ეს შეუმცირდეს სააპელაციო სასამართლოს მიერ განსაზღვრული სასჯელი და მას სასჯელის საბოლოო ზომად განესაზღვროს თავისუფლების აღკვეთა 2 (ორი) წლისა და 6 (ექვსი) თვის ვადით.

ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით საკასაციო პალატა მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2006 წლის 20 ივნისის განაჩენში უნდა შევიდეს სათანადო ცვლილებები მსჯავრდებულ ბ. ბ-ის სასიკეთოდ.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ, იხელმძღვანელა რა საქართველოს სსსკ-ის 28-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ა” ქვეპუნქტით, 561-ე მუხლის პირველი ნაწილის “დ” ქვეპუნქტითა და 568-ე მუხლით,

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

მსჯავრდებულ ბ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2006 წლის 20 ივნისის განაჩენში შევიდეს შემდეგი ცვლილება: მსჯავრდებულ ბ. ბ-ეს მოეხსნას საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის მე-19 მუხლის, 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ბ”ქვეპუნქტისა და იმავე მუხლის მე-3 ნაწილის “დ” ქვეპუნქტის (2000 წლის 30 მაისის რედაქცია), აგრეთვე, საქართველოს სსკ-ის მე-19 მუხლისა და 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ბ” ქვეპუნქტის (2006 წლის 28 აპრილის რედაქცია), საქართველოს სსკ-ის 187-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე შერაცხული ბრალდება და ამ ნაწილში მის მიმართ შეწყდეს სისხლისსამართლებრივი დევნა, სისხლის სამართლის კანონით გათვალისწინებული ქმედების არარსებობის გამო.

ბ. ბ-ის მიერ ჩადენილი ქმედების კვალიფიკაცია, განსაზღვრული საქართველოს სსკ-ის მე-19 მუხლითა და 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “გ” ქვეპუნქტით (2000 წლის 30 მაისის რედაქცია), შეიცვალოს და აღნიშნული ქმედება დაკვალიფიცირდეს საქართველოს სსკ-ის მე-19 მუხლითა და 177-ე მუხლის მეორე ნაწილის “ა” ქვეპუნქტით (2006 წლის 28 აპრილის რედაქცია), ხოლო ამ დანაშაულისათვის მსჯავრდებულ ბ. ბ-ეს სასჯელის ზომად განესზაღვროს თავისუფლების აღკვეთა 2 (ორი) წლისა და 6 (ექვსი) თვის ვადით.

იგივე განაჩენი სხვა ნაწილში დარჩეს უცვლელად.

საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.