699აპ ქ. თბილისი

1 მარტი, 2007 წელი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატამ შემდეგი შემადგენლობით:

ი. ტყეშელაშვილი (თავმჯდომარე),

ზ. მეიშვილი, ლ. მურუსიძე

ზეპირი მოსმენის გარეშე განიხილა მსჯავრდებულ მ. ბ-ის ინტერესების დამცველის, ადვოკატ ნ. ტ-ის საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2006 წლის 11 ივლისის განაჩენზე, რომლითაც მ. ბ-ვი ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს 2006 წლის 31 მაისამდე მოქმედი სსკ-ის 179-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა” და „გ” ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული ქმედების ჩადენაში.

@ აღწერილობითი ნაწილი:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 16 თებერვლის განაჩენით მ. ბ-ვი, ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 179-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა” და „გ” ქვეპუნქტებით (2006 წლის 31 მაისამდე მოქმედი რედაქციით) იმაში, რომ ჯგუფურად და ბინაში უკანონო შეღწევით ჩაიდინა ყაჩაღობა, რაც გამოიხატა შემდეგში:

1994 წლის აპრილში, რიცხვი დაუდგენელია, მ. ბ-ვი, სხვისი მოძრავი ნივთის მართლსაწინააღმდეგო მისაკუთრების მიზნით, დაუკავშირდა ე. მ-ნს, გ. თ-ლს, ი. ნ-ეს და შეთანხმდნენ, ყაჩაღურად თავს დასხმოდნენ ქ. თბილისში, ---ის ქ. ¹16, ბინა ¹4-ში მცხოვრებ მ. ნ-ეს და დაუფლებოდნენ მის ქონებას. შეთანხმებისამებრ, ამავე წლის აპრილში, რიცხვი დაუდგენელია, დაახლოებით 23 საათზე, მ. ბ-მა საკუთარი „ვაზ-2101” მარკის ავტომანქანით, ავტომატური ცეცხლსასროლი იარაღებით შეიარაღებული გ. თ-ლი, ე. მ-ნი და ი. ნ-ძე მიიყვანა მ. ნ-ის სახლთან. ვინაიდან თვითონ იცნობდა მას, ე. მ-თან ერთად დარჩა ქუჩაში. ი. ნ-ძე და გ. თ-ლი მივიდნენ სახლთან და მას შემდეგ, რაც მ. ნ-ემ გააღო კარი, ავტომატური ცეცხლსასროლი იარაღებით შეიჭრნენ ბინაში და მ. ნ-ეს მოკვლის მუქარით მოსთხოვეს ფული, რაც დაზარალებულს არ აღმოაჩნდა. გ. თ-მა ავტომატის კონდახი ჩაარტყა დაზარალებულს თავისა და მუცლის არეში, ი. ნ-ემ კი წიხლებით სცემა, რის შემდეგაც გ. თ-მა და ი. ნ-ემ, მ. ბ-სა და ე. მ-თან წინასწარი შეთანხმებით, ყაჩაღურად გაიტაცეს 400 აშშ დოლარად, ანუ 732 ლარად ღირებული ვიდეომაგნიტოფონი „---ი” და 300 აშშ დოლარად, ანუ 549 ლარად ღირებული მუსიკალური ცენტრი „სონი”, რაც ჩააწყვეს ჩანთაში და გაიტანეს ბინიდან.

მ. ბ-მა გატაცებული ვიდეომაგნიტოფონი ლაგოდეხის რაიონში გადაცვალა ნარკოტიკულ საშუალებაზე, მაგნიტოფონი კი აჩუქა ქ. თბილისში მცხოვრებ ზ. ნ-ლს, რაც შემდგომში ამოიღეს პოლიციელებმა.

ზემოაღნიშნული დანაშაულის ჩადენისათვის მ. ბ-ვს მიესაჯა 7 წლით თავისუფლების აღკვეთა, ხოლო სასჯელის მოხდა დაეწყო 2005 წლის 21 იანვრიდან.

განაჩენი სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მსჯავრდებულ მ. ბ-ის ინტერესების დამცველმა, ადვოკატმა ნ. ტ-ემ, რომელმაც ითხოვა თავისი დაცვის ქვეშ მყოფის გამართლება. ადვოკატმა ალტერნატიული მოთხოვნის სახით იშუამდგომლა სააპელაციო პალატის წინაშე, რათა მას ემსჯელა, მ. ნ-ის ბინაზე ყაჩაღური თავდასხმის დროს ხომ არ ჰქონდა ადგილი ამსრულებლის ექსცესს, ასევე _ ხომ არ არსებობდა ხანდაზმულობის ვადის გასვლის გამო მ. ბ-ის სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობისაგან განთავისუფლების საფუძველი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2006 წლის 11 ივლისის განაჩენით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. ამასთან, საქალაქო სასამართლოს განაჩენი შეიცვალა და მ. ბ-ვს საქართველოს სსკ-ის 179-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა” და „გ” ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული ქმედების ჩადენისათვის განესაზღვრა 6 წლით თავისუფლების აღკვეთა. განაჩენი სხვა ნაწილში დარჩა უცვლელად.

კასატორი _ ადვოკატი ნ. ტ-ძე საკასაციო საჩივარში აღნიშნავს, რომ მ. ბ-მა აღიარა ქურდობის ჩადენა და სააპელაციო სასამართლომ საქმის განხილვის დროს არ იმსჯელა აღმსრულებლის ექსცესზე; საქმის მასალებში არ მოიპოვება იმის უტყუარი მტკიცებულება, რომ 1994 წლის აპრილში მ. ბ-ვი და სხვა პირები შეთანხმდნენ ყაჩაღურ თავდასხმაზე და არა ქურდობაზე ან ძარცვაზე; მიუხედავად სსსკ-ის 440-ე და 481-ე მუხლების მოთხოვნისა, სააპელაციო სასამართლომ არ დაკითხა უკვე სასჯელმოხდილი ე. მ-ნი, გ. თ-ლი და ი. ნ-ძე.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი მოითხოვს მ. ბ-ის ქმედების გადაკვალიფიცირებას საქართველოს სსკ-ის 177-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ა” და „გ” ქვეპუნქტებზე, მ. ბ-სათვის, დანაშაულის ჩადენიდან გასული დროის გათვალისწინებით, ისეთი სასჯელის დანიშვნას, რაც არ იქნება დაკავშირებული თავისუფლების აღკვეთასთან.

სამოტივაციო ნაწილი:

პალატამ შეისწავლა საქმის მასალები, გააანალიზა საჩივრის საფუძვლიანობა და მივიდა დასკვნამდე, რომ იგი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, ხოლო გასაჩივრებული განაჩენი უნდა შეიცვალოს, შემდეგ გარემოებათა გამო:

პალატა არ იზიარებს საჩივრის მოტივს იმის შესახებ, რომ მ. ბ-ვს ყაჩაღობა არ ჩაუდენია, კერძოდ:

პირველი ინსტანციის სასამართლოში განსასჯელმა მ. ბ-მა წარდგენილ ბრალდებაში თავი არ ცნო დამნაშავედ, ხოლო სააპელაციო სასამართლოში განაცხადა, რომ 1994 წლის აპრილში ე. მ-თან, გ. თ-თან და ი. ნ-სთან ერთად ჩაიდინა დანაშაული. კერძოდ, მ. ბ-მა მიუთითა, რომ გ. თ-ლს იცნობდა 1992 წლიდან და მისი მეშვეობით გაიცნო ე. მ-ნი და ი. ნ-ძე. დანაშაულის ჩადენის დროისათვის ჰყავდა ფეხმძიმე მეუღლე და ჰქონდა მძიმე ეკონომიკური პირობები. გ. თ-მა ,,დაგეგმა ბინაზე თავდასხმა" და მ. ბ-ვი თავისი ავტომანქანით გაჰყვა, ბინაში არ შესულა და თანამზრახველებს გარეთ ელოდებოდა. როდესაც ისინი გარეთ გამოვიდნენ, თან ჩანთა მოჰქონდათ, ჩასხდნენ ავტომანქანაში და წავიდნენ. მსჯავრდებულის განმარტებით, მას უთხრეს, რომ ჩაიდინეს ყაჩაღობა, თუმცა მანამდე ეუბნებოდნენ, რომ ბინა უნდა გაექურდათ (ს.ფ. 357-358).

როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, მ. ბ-ის მიმართ სისხლის სამართლის საქმის წინასწარი გამოძიების სტადიაზე მსჯავრდებულ ე. მ-ის დაკითხვა ვერ მოხერხდა მისი ადგილსამყოფელის დაუდგენლობის გამო (ს.ფ. 273-276). გ. თ-ლი და ე. მ-ნი დაიკითხნენ 1995 წელს, ბრალდებულის სახით. აღსანიშნავია, რომ ე. მ-ის დაკითხვას ესწრებოდა მისი ადვოკატიც (ს.ფ. 32-33). სასამართლომ გ. თ-სა და ე. მ-ის ბრალდებულის სახით დაკითხვის ოქმები გამოაქვეყნა სისხლის სამართლის საპროცესო კანონის მოთხოვნათა დაცვით, შესაბამისად, ამავე კოდექსის 440-ე და 481-ე მუხლები არ დარღვეულა და აღნიშნულზე კასატორის მითითება უსაფუძვლოა.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ზემოაღნიშნული და საქმეში არსებული სხვა მასალებით, მათ შორის მოწმე ზ. ნ-ის პირველი ინსტანციის სასამართლოს სხდომაზე მიცემული ჩვენებით, უტყუარადაა დადასტურებული, რომ მ. ბ-მა ჯგუფურად და ბინაში უკანონო შეღწევით ჩაიდინა ყაჩაღობა. ამასთან, სისხლის სამართლის საპროცესო კანონი არსებითად არ დარღვეულა.

მსჯავრდებულის ქმედება საქართველოს სსკ-ის 179-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ა" ქვეპუნქტიდან (2006 წლის 31 მაისამდე მოქმედი რედაქციით) უნდა გადაკვალიფიცირდეს ამჟამად მოქმედი სისხლის სამართლის კოდექსის 179-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ბ" ქვეპუნქტზე, ვინაიდან 2006 წლის 31 მაისამდე მოქმედი სისხლის სამართლის კოდექსის 179-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ა" ქვეპუნქტი სასჯელად ითვალისწინებდა თავისუფლების აღკვეთას 6-დან 15 წლამდე, ხოლო ამჟამად მოქმედი სსკ-ის 179-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ბ" ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ქმედების ჩადენისათვის განსაზღვრულია თავისუფლების აღკვეთა 6-დან 9 წლამდე ვადით, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ სისხლის სამართლის ახალი კანონი ამსუბუქებს სასჯელს.

საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის მე-3 მუხლის 1-ლი ნაწილის შესაბამისად, სისხლის სამართლის კანონს, რომელიც ამსუბუქებს სასჯელს, აქვს უკუძალა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, გასაჩივრებული განაჩენი დასაბუთებული და სამართლიანია, ამიტომ გარდა მსჯავრდებულის ქმედების კვალიფიკაციისა, სხვა ნაწილში უნდა დარჩეს უცვლელად.

სარეზოლუციო ნაწილი:

პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სსკ-ის მე-3 მუხლის 1-ლი ნაწილით, სსსკ-ის 552-ე მუხლის მე-5 ნაწილით, 561-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,დ" ქვეპუნქტით, 568-ე მუხლით და

დაადგინა:

მსჯავრდებულ მ. ბ-ის ინტერესების დამცველის, ადვოკატ ნ. ტ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს უსაფუძვლობის გამო.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2006 წლის 11 ივლისის განაჩენი შეიცვალოს მსჯავრდებულის სასიკეთოდ: მ. ბ-ის ქმედება საქართველოს 2006 წლის 31 მაისამდე მოქმედი სსკ-ის 179-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ა" ქვეპუნქტიდან გადაკვალიფიცირდეს ამჟამად მოქმედი სისხლის სამართლის კოდექსის 179-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ბ" ქვეპუნქტზე.

განაჩენი სხვა ნაწილში, მათ შორის მსჯავრდებულის მიმართ დანიშნული სასჯელი, დარჩეს უცვლელად.

განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.