გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ ბს-180-345-კ-03 29 ოქტომბერი, 2003 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ბ. კობერიძე (თავმჯდომარე),

მ. ვაჩაძე,

გ. ქაჯაია

დავის საგანი: უნებართვო მშენებლობის მონგრევა და ბინის ფასადის პირვანდელ მდგომარეობაში მოყვანა.

აღწერილობითი ნაწილი:

2002წ. 22 აპრილს ქ. თბილისის ,,ა.” თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოში მოპასუხის მ. ი-ას მიმართ სარჩელი აღძრა და უნებართვო მშენებლობის მონგრევა და ბინის ფასადის პირვანდელ მდგომარეობაში მოყვანა მოითხოვა.

მოსარჩელემ სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძვლად შემდეგ გარემოებებზე მიუთითა:

მოსარჩელე აღნიშნავდა, რომ თბილისში, ... მცხოვრებმა მოქალაქე მ. ი-ამ ზემოაღნიშნულ ბინაზე უპროექტოდ, მშენებლობის სათანადო ნებართვის გარეშე აწარმოა მიშენება, რითაც ,,არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის ,,კ” პუნქტის ,,კ.ა” და ,,კ.ბ” ქვეპუნქტების შესაბამისად, არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაში დარღვევები იქნა დაშვებული. ამასთან, ლოჯიის მიშენება ისეთ მიწის ნაკვეთზე მოხდა, რომელსაც მ. ი-ა არ ფლობდა და მშენებლობის უფლება მას არ ჰქონდა.Qქ. თბილისის ,,ა.» გაფრთხილების მიუხედავად მ. ი-ამ ზემოაღნიშნული დარღვევები არ გამოასწორა.

2002წ. 15 მაისს თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოში თბილისში, ... და ... მცხოვრებლებმა განცხადება შეიტანეს და აღნიშნულ საქმეზე დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნით მესამე პირებად ჩართვა მოითხოვეს.

ისინი აღნიშნავდნენ, რომ მშენებლობა უკანონო იყო, ვინაიდან სათანადო ორგანოებიდან ნებართვის გაცემის გარეშე მიმდინარეობდა და თანაც მათ საბინაო პირობებს მნიშვნელოვნად არღვევდა, საფრთხეს უქმნიდა არა მარტო სახლის სიმტკიცეს, არამედ უსაფრთხოებასაც (ბინების გაქურდვა ადვილი გახდებოდა). ამასთან, სამშენებლო სამუშაოები საერთო სარგებლობის მიწის ნაკვეთზე საცხოვრებელი სახლის მიმდებარე მწვანე ზოლში მიმდინარეობდა.

რაიონულმა სასამართლომ 2002წ. 31 მაისის განჩინებით ზემოაღნიშნული სახლის მცხოვრებლები ნ. ჯ-ა-ს-ა და ტ. მ-ე-ც-ა საქმეში მესამე პირებად ჩააბა.

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2002წ. 2 ივლისის სხდომაზე მესამე პირებმა თავიანთ მოთხოვნას მხარი დაუჭირეს და აღნიშნეს, რომ მშენებლობა 1994 წელს დაიწყო და 2002წ. 28 მარტს დამთავრდა. სხდომაზე წარმოდგენილი იქნა 2002წ. 28 მარტის ,,ა.” თანამშრომლების მიერ უკანონო მშენებლობის აღკვეთის შესახებ შედგენილი ოქმი, რომელიც დარღვევის 10 დღეში გამოსწორებას ითვალისწინებდა, მაგრამ იგი დღემდე არ შესრულებულა (სხდომის ოქმი).

მოპასუხემ სარჩელი არ სცნო და მიუთითა, რომ ზემოაღნიშნული ოქმი ,,ა.” წარმომადგენლების მიერ იყო გაყალბებული, ვინაიდან მასში მშენებლობის დამკვეთად მითითებული მ. ი-ა წლების მანძილზე საბერძნეთში ცხოვრობდა, აქედან გამომდინარე, იგი უარს ვერც ოქმის ჩაბარებაზე იტყოდა და ვერც ქ. თბილისის ,,ა.” 2002წ. 8 აპრილის ¹43 დადგენილებას გაასაჩივრებდა, ანუ მოპასუხის მხრიდან სკ-ს 288-ე და 234-ე მუხლები დარღვეული არ ყოფილა.

ამასთან, მოპასუხე აღნიშნავდა, რომ სასამართლოს ადგილზე დათვალიერების 2002წ. 2 ივლისის ოქმით დადასტურდა, რომ მის მიერ პირველ სართულზე წარმოებული მშენებლობა მეორე სართულზე მცხოვრებ მესამე პირებს ხელს არ უშლიდა, ამას 2002წ. 9 ივლისის სასამართლო სხდომაზე მოწმედ დაკითხული პირებიც ადასტურებდნენ.

მოპასუხის მოსაზრებით, მის მიერ საცხოვრებელ სახლზე წარმოებული მიშენება შენობა-ნაგებობად არ შეიძლება ჩაითვალოს, შესაბამისად, მას ,,არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის შესახებ” საქართველოს კანონი არ დაურღვევია, რადგან იგი დიდ ობექტებზეა გათვლილი და არა მიშენებაზე.

მოპასუხემ ჩათვალა, რომ მისი ქმედება ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 146-ე მუხლით გათვალისწინებულ საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის წესების დარღვევას წარმოადგენდა და იგი მხოლოდ ამ მუხლით უნდა დაეჯარიმებინათ.

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003წ. 9 ივლისის გადაწყვეტილებით ქ. თბილისის ,,ა.” სარჩელი დაკმაყოფილდა. მ. ი-ას თბილისში, ... წარმოებული მიშენების დანგრევა და საკუთარი ხარჯებით ბინის ფასადის პირვანდელ მდგომარეობაში მოყვანა დაევალა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება მ. ი-ას წარმომადგენელმა სააპელაციო წესით გაასაჩივრა. აპელანტმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 146-ე მუხლის გათვალისწინებით, მისი სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

აპელანტი მიიჩნევდა, რომ ,,არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის ,,კ” პუნქტი ობიექტის მშენებლობას ეხებოდა და არა მის მიერ წარმოებულ 60 სმ-იან მიშენებას, რომელიც არ შეიძლებოდა დამოუკიდებელ ნაგებობად ჩათვლილიყო.

ამასთან, აპელანტი აღნიშნავდა, რომ მას მიშენების დაკანონებისათვის დრო არ ჰქონდა, რადგან სასამართლოში განცხადება მოწინააღმდეგე მხარემ ძალიან სწრაფად შეიტანა, მაშინ, როცა ზემოაღნიშნული კანონის მე-2 მუხლის ,,ი” პუნქტის შესაბამისად, ქ. თბილისის ,,ა.” გადაწყვეტილება საკითხის ყოველგვარი შესწავლის შემდეგ უნდა მიეღო (იგულისხმება ¹43 დადგენილება) და არა ისე, როგორც აღნიშნულ შემთხვევაში მოხდა.

მესამე პირებმა სააპელაციო საჩივარი არ სცნეს და მიუთითეს, რომ ისინი არ დაეთანხმნენ აპელანტის მოსაზრებას იმასთან დაკავშირებით, რომ მას ,,მშენებლობის დაკანონებისათვის ფაქტობნრივად დრო არ მიეცა”, რადგან მოქმედი კანონმდებლობის საფუძველზე სამართლებრივ რეგისტრაციას მხოლოდ 1994 წლამდე აშენებული ობიექტები ექვემდებარებოდა და ისიც იმ შემთხვევაში, თუ კანონით დადგენილ სამშენებლო ნორმებს შეესაბამებოდნენ. აქედან გამომდინარე, აპელანტს უკანონოდ მიშენებული ობიექტის დაკანონებისათვის რა დროც უნდა ჰქონოდა, იგი მის დაკანონებას მაინც ვერ შეძლებდა.

ისინი აღნიშნავდნენ, რომ ივანოვას მიერ უკანონოდ მიშენებული აივნით მათი საერთო საკუთრება შეილახა, შენობის იერსახე დაირღვა, კედელი, რომელზეც მან მიშენება აწარმოა იყო საერთო და არა ინდივიდუალური საკუთრების საგანი, ამით მან დაარღვია სსკ-ს 211-ე მუხლის 1-ლი ნაწილი, რომლის თანახმად, ინდივიდუალური საკუთრების საგანი არის ამავე კოდექსის 208-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით განსაზღვრული ფართი, ასევე ამ ფართის ის შემადგენელი ნაწილები, რომლებიც შეიძლება გადაკეთდეს, მოსცილდეს ან/და დაემატოს ფართს ისე, რომ ამით გაუმართლებლად არ შეილახოს საერთო საკუთრება ან იდივიდუალურ საკუთრებაზე დაფუძნებული სხვა რომელიმე ბინის მესაკუთრის უფლება, ან/და შენობის გარეგნული სახე არ შეიცვალოს. A

აგრეთვე, მათი მოსაზრებით, ი-ამ უგულებელყო სკ-ს 211-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, რომლის შესაბამისად, შენობის ნაწილები, რომლებიც აუცილებელია ამ შენობის სიმტკიცისა და უსაფრთხოებისათვის, ისევე როგორც ბინის მესაკუთრეთა სარგებლობაში არსებული შენობა-ნაგებობანი, არ შეიძლება ინდივიდუალური საკუთრების საგანი იყოს, მაშინაც კი, როცა ისინი ინდივიდუალურ საკუთრებაში მოქცეულ ფართზეა განლაგებული.

მესამე პირებმა ჩათვალეს, რომ ივანოვამ დაარღვია ,,არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაზე ზედამხედველობის შესახებ” საქართევლოს კანონის მე-3 მუხლი, რომლის შესაბამისად, ყოველგვარი მშენებლობისათვის პროექტი და მშენებლობის ნებართვაა საჭირო, რაც მას არ ჰქონდა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2003წ. 26 ივნისის განჩინებით მ. ი-ას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2002წ. 9 ივლისის გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა.

სააპელაციო სასამართლომ განჩინება შემდეგ გარემოებებზე დააფუძნა:

სასამართლომ მიიჩნია, რომ აპელანტმა დაარღვია ,,არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის მოთხოვნა, რომლის შესაბამისად, ყოველგვარი მშენებლობისათვის სავალდებულოა პროექტის და მშენებლობის ნებართვის აღება.

აქედან გამომდინარე, სასამართლოს მოსაზრებით, ზემოაღნიშნული კანონის მე-2 მუხლის თანახმად, აპელანტი ვალდებული იყო მიშენებული ნაწილი მოენგრია და შენობა-ნაგებობისათვის პირვანდელი იერსახე დაებრუნებინა.

აღნიშნული განჩინება მ. ი-ას წარმომადგენელმა იმავე საფუძვლებით საკასაციო წესით გაასაჩივრა. კასატორმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით მისი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

სამოტივაციო ნაწილი:

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინიტსრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება და დასაბუთებულობა, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა და თვლის, რომ მ. ი-ას საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, უცვლელად უნდა დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 26 ივნისის განჩინება შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად გამოიკვლია საქმის მასალები და კანონის მართებული გამოყენებითა და განმარტებით სწორი განჩინება მიიღო.

საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას იმასთან დაკავშირებით, რომ მ. ი-ამ დაარღვია ,,არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის მოთხოვნა, რომლის შესაბამისად, ყოველგვარი მშენებლობისათვის სავალდებულოა პროექტის და მშენებლობის ნებართვის აღება.

საკასაციო სასამართლო სსკ-ს 131-ე მუხლის თანახმად დადგენილად მიიჩნევს იმ გარემოებას, რომ კასატორმა კანონით დადგენილი ნებართვის, აგერთვე მეზობლების თანხმობის გარეშე აწარმოა მიშენება, რასაც თვით მ. ი-ას წარომადგენელიც არ უარყოფს.

საკასაციო პალატა ასევე იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ ,,არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის ,,კ» ქვეპუნქტის თანახმად, მ. ი-ა ვალდებული იყო მიშენებული ნაწილი მოენგრია და შენობა-ნაგებობისათვის პირვანდელი იერსახე დაებრუნებინა.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მოთხოვნას, იმასთან დაკავშირებით, რომ დაჯარიმებაზე ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 146-ე მუხლი იქნეს გამოყენებული, ვინაიდან აღნიშნული ნორმა საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის წესების დარღვევას ეხება და არა უნებართვო მიშენებას.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი, სსკ-ს 410-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. მ. ი-ას საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინიტსრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2003წ. 26 ივნისის განჩინება.

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.