882აპ. 20 მარტი, 2007 წელი

ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატამ შემდეგი შემადგენლობით:

დავით სულაქველიძე (თავმჯდომარე),

ზაზა მეიშვილი, მაია ოშხარელი

ზეპირი მოსმენის გარეშე განიხილა მსჯავრდებულ დ. ა-სა და მისი დამცველის, ადვოკატ დ. მ-ის საკასაციო საჩივრები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2006 წლის 31 ივლისის განაჩენზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

დ. ა-ლი, მცხეთის რაიონული სასამართლოს მიერ 2006 წლის 24 მაისის განაჩენით მსჯავრდებულ იქნა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “გ” ქვეპუნქტის (2000 წლის 30 მაისის რედაქცია) საფუძველზე, ხოლო სასჯელის ზომად მას განესაზღვრა თავისუფლების აღკვეთა 4 (ოთხი) წლის ვადით.

განაჩენის მიხედვით, დ. ა-ლს მსჯავრი დაედო ქურდობის ჩადენაში, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია და რაც გამოიხატა შემდეგში:

ქ. თბილისში, ---ის ქ. ¹12-ში მცხოვრებმა ნ. დ-ემ თავისი კუთვნილი მიკროავტობუსი _ “ფორდ-ტრანზიტი”, სახ. ¹--, 2005 წლის 1 დეკემბერს, დაახლოებით 20 საათზე, გააჩერა ქ. თბილისში, ---ის რაიონის ტერიტორიაზე, კერძოდ, --- სადგურის მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებული ავტომანქანების სამრეცხაოს შენობაში. აღნიშნულ ავტოსამრეცხაოში ავტომანქანების მრეცხავად მუშაობდა დ. ა-ლი, რომელმაც განიზრახა ზემოთ დასახელებული ავტომანქანის ფარულად გატაცება. განზრახვის სისრულეში მოყვანის მიზნით იმავე დღეს, დაახლოებით 24 საათზე, მივიდა აღნიშნულ სამრეცხაოში, გააღო ავტომანქანის კარი, ძრავა აამუშავა რკინის მეტალის გამოყენებით და ფარულად გაიტაცა ავტომანქანა, რომელიც მიიყვანა ---ის საგუშაგოს მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებულ რესტორანის ეზოში და, ვინაიდან ავტომანქანას ძრავა მწყობრიდან გამოვიდა, ვეღარ შეძლო მისი ამუშავება, რის გამოც იქვე დატოვა, თვითონ კი მიიმალა.

სასაქონლო ექსპერტიზის 2006 წლის -- იანვრის ¹--\-- დასკვნით ნ. დ-სთვის მიყენებული მატერიალური ზიანი შეადგენს 1470 ლარს (ათას ოთხას სამოცდაათ) ლარს.

აღნიშნული განაჩენი სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მსჯავრდებულ დ. ა-ის ინტერესების დამცველმა, ადვოკატმა დ. მ-მა, რომელიც საჩივარში აღნიშნავდა, რომ განაჩენი უკანონო და დაუსაბუთებელია. სასამართლომ არასწორი კვალიფიკაციით დასდო მსჯავრი დ. ა-ლს და მას განუსაზღვრა მეტისმეტად მკაცრი სასჯელი. საქმეზე სასამართლო გამოძიება ჩატარდა არასრულად. საქმის მასალებით ვერ დგინდება, რომ დ. ა-ლს ჰქონდა ავტომანქანის მისაკუთრების განზრახვა. აპელანტები ითხოვდნენ მსჯავრდებულის ქმედების კვალიფიკაციის შეცვლას, კერძოდ, ამ ქმედების დაკვალიფიცირებას საქართველოს სსკ-ის 184-ე მუხლის პირველი ნაწილით. დაცვის მხარის პოზიციის მიხედვით, დ. ა-ლს ჩადენილი აქვს სხვისი ავტომანქანის მართლსაწინააღმდეგო დაუფლება დროებითი გამოყენების მიზნით.

საჩივარი განიხილა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატამ, რომელმაც არ გაიზიარა დაცვის მხარის მოტივები და არ დააკმაყოფილა საჩივრის მოთხოვნა. ამასთან, 2006 წლის 31 ივლისის განაჩენით ცვლილება შეიტანა მსჯავრდებულ დ. ა-ის ქმედების კვალიფიკაციის ნაწილში, სახელდობრ, მისი ქმედება, საქართველოს სისხლის სამართლის კანონმდებლობაში შეტანილი ცვლილებებიდან გამომდინარე, საქართველოს სსკ-ის 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “გ” ქვეპუნქტიდან (2000 წლის 30 მაისის რედაქცია) გადააკვალიფიცირა საქართველოს სსკ-ის 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ა” ქვეპუნქტზე (2006 წლის 28 აპრილის რედაქცია), ხოლო დ. ა-ის მიმართ რაიონული სასამართლოს მიერ შეფარდებული სასჯელის ზომა დატოვა უცვლელად.

სააპელაციო სასამართლოს განაჩენის თაობაზე მსჯავრდებულმა დ. ა-მა და მისმა დამცველმა, ადვოკატმა დ. მ-მა საკასაციო საჩივრებით მიმართეს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატას. კასატორები, რომლებიც საჩივარში მიუთითებენ იმავე მოტივებზე, რაც დაცვის მხარეს მითითებული ჰქონდა სააპელაციო საჩივარში, ითხოვენ გასაჩივრებული განაჩენის შეცვლას მსჯავრდებულის სასიკეთოდ - მის მიერ ჩადენილი ქმედების დაკვალიფიცირებას საქართველოს სსკ-ის 184-ე მუხლის პირველი ნაწილით და, შესაბამისად, მისთვის დანიშნული სასჯელის შემსუბუქებას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ, შეისწავლა რა სისხლის სამართლის საქმის მასალები მსჯავრდებულ დ. ა-ის მიმართ და შეამოწმა საკასაციო საჩივრების საფუძვლიანობა, მიიჩნია, რომ აღნიშნული საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლო განაჩენში თავის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების დასაბუთებისას მიუთითებს, რომ მსჯავრდებულმა დ. ა-მა პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას თავი მთლიანად ცნო დამნაშავედ მის მიმართ წარდგენილ ბრალდებაში. სააპელაციო სასამართლოს ასეთი დასკვნა არ გამომდინარეობს საქმეში არსებული მასალებიდან. მართალია, სასამართლოს შეკითხვაზე დ. ა-მა აღნიშნა, რომ თავს ცნობს დამნაშავედ მანქანის მოპარვაში, მაგრამ ამის შემდეგ სასამართლოში მის მიერ მიცემული ჩვენების შინაარსი და ასევე მის მიერ თავისი მოქმედების მოტივებისა და მიზნის ახსნა მთლიანად ეწინააღმდეგება ქურდობის ვერსიას. იგი აღნიშნავს, რომ მან ანალოგიური ჩვენება მისცა საქმის წინასწარი გამოძიების სტადიაზე, რაც დასტურდება, ხოლო წინასწარი გამოძიებისას დ. ა-ლი კატეგორიულად უარყოფს თავის მიერ ქურდობის ჩადენის ბრალდებას და ასაბუთებს, რომ ავტომანქანა წაიყვანა დროებითი გამოყენებისათვის.

დაზარალებულისა და მოწმეების მიერ მიცემული ჩვენებებიდან ის გარემოება, რომ დ. ა-ლი მოქმედებდა სხვისი ავტომანქანის მისაკუთრების მიზნით ამ ავტომანქანის მართლსაწინააღმდეგო დაუფლებისას, არ დგინდება.

საკასაციო პალატის აზრით, დ. ა-ის მოქმედების მოტივებსა და მიზნებზე შეიძლება ვიმსჯელოთ არა მხოლოდ მისი განცხადებების მიხედვით, არამედ _ საქმის მასალებით დადგენილად მიჩნეული ობიექტური გარემოებების გათვალისწინებითაც. ის გარემოება, რომ დ. ა-მა ძრავას გაფუჭების შემდეგ ავტომანქანა სამეთვალყურეოდ მიაბარა რესტორნის დარაჯს, ხოლო თვითონ დაბრუნდა სამუშაო ადგილზე, საიდანაც აღნიშნული ავტომანქანა წაიყვანა და სამრეცხაოს თანამშრომელს აცნობა მის მიერ ავტომანქანის წაყვანისა და ძრავის გაფუჭების თაობაზე, იძლევა საფუძველს დასკვნისათვის, რომ სხვისი ავტომანქანა წაიყვანა დროებითი გამოყენების და არა მისი მისაკუთრების მიზნით. მხედველობაშია მისაღები ის გარემოებაც, რომ დ. ა-მა აღნიშნული ავტომანქანა წაიყვანა სამრეცხაოს იმ ბოქსიდან, რომელსაც ის ემსახურებოდა და, ამასთან, იმ დროს, როცა ის ხსენებულ ბოქსზე სამსახურებრივ მოვალეობას ასრულებდა, რის გამოც იგი, ავტომანქანის მისაკუთრების შემთხვევაში, მაშინვე იქნებოდა მხილებული ამ დანაშაულში, რასაც უთუოდ აცნობიერებდა თვითონაც. ასეთ პირობებში ქურდობის ჩადენის თაობაზე დასკვნის გასაკეთებლად არ მოიპოვება ფაქტობრივი საფუძველი, ხოლო საქმეზე სარწმუნოდ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებით დასტურდება, რომ მოცემულ შემთხვევაში ადგილი ჰქონდა დ. ა-ის მიერ დაზარალებულ ნ. დ-ის კუთვნილი ავტომანქანის მართლსაწინააღმდეგო დაუფლებას დროებითი გამოყენების მიზნით.

ამრიგად, სააპელაციო სასამართლომ დ. ა-ის ბრალდების საქმეზე გადაწყვეტილების მიღებისას დაუშვა საქართველოს სსკ-ის 562-ე მუხლის “ბ” ქვეპუნქტით, 563-ე მუხლის პირველი ნაწილითა და 564-ე მუხლის “ა”, “ბ” ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული დარღვევა _ მატერიალური სისხლის სამართლის კანონის არასწორი გამოყენება, კერძოდ, გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, რამაც გავლენა მოახდინა საქმის შედეგზე, კანონიერი განაჩენის დადგენის თვალსაზრისით და რაც განაჩენის შეცვლის საფუძველს წარმოადგენს.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა თვლის, რომ მსჯავრდებულ დ. ა-ის მიერ ჩადენილი ქმედება საქართველოს სსკ-ის 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ა” ქვეპუნქტიდან (2006 წლის 28 აპრილის რედაქცია) უნდა გადაკვალიფიცირდეს საქართველოს სსკ-ის 184-ე მუხლის პირველ ნაწილზე და შეფასდეს როგორც ავტომობილის მართლსაწინააღმდეგო დაუფლება დროებითი გამოყენების მიზნით. შესაბამისად, უნდა შემცირდეს მსჯავრდებულ დ. ა-ის მიმართ სასამართლოს მიერ დანიშნული სასჯელის ზომაც, რომელიც აღემატება სსკ-ის 184-ე მუხლის პირველი ნაწილის სანქციით გათვალისწინებულ ფარგლებს, რა დროსაც მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული მის მიერ ჩადენილი ქმედების ხასიათი და მისი პიროვნება.

განხილული გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2006 წლის 31 ივლისის განაჩენში უნდა შევიდეს ცვლილება მსჯავრდებულ დ. ა-ის სასიკეთოდ.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ, იხელმძღვანელა რა საქართველოს სსსკ-ის 561-ე მუხლის პირველი ნაწილის “დ” ქვეპუნქტითა და 568-ე მუხლით,

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

მსჯავრდებულ დ. ა-სა და მისი დამცველის, ადვოკატ დ. მ-ის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2006 წლის 31 ივლისის განაჩენში შევიდეს შემდეგი ცვლილება: მსჯავრდებულ დ. ა-ის ქმედება საქართველოს სსკ-ის 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ა” ქვეპუნქტიდან (2006 წლის 28 აპრილის რედაქცია) გადაკვალიფიცირდეს საქართველოს სსკ-ის 184-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, ხოლო ამ დანაშაულისავთის მას სასჯელის ზომად განესაზღვროს თავისუფლების აღკვეთა 3 (სამი) წლის ვადით.

გასაჩივრებული განაჩენი სხვა ნაწილში დარჩეს უცვლელად.

საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.