გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ ბს-81-274-კ-03 17 ოქტომბერი 2003 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ბ. კობერიძე (თავმჯდომარე),

ნ. ქადაგიძე,

გ. ქაჯაია

დავის საგანი: დელიქტური ვალდებულებიდან წარმოშობილი ზიანის ანაზღაურება.

აღწერილობითი ნაწილი:

ა. ხ-ამ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საოლქო სასამართლოს მოპასუხე მუნიციპალური საწარმო შპს «თ.” მიმართ, მისთვის მიყენებული მორალური და ფიზიკური ზიანის 1000000 ლარის ანაზღაურების თაობაზე.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეთა კოლეგიის 2002წ. 23 აგვისტოს საოქმო განჩინებით არასათანადო მოპასუხე «თ.” შეიცვალა სათანადო მოპასუხე _ ქ. თბილისის მერიით. საქმე განსჯადობით გადაეცა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიას.

მოსარჩელე სასარჩელო განცხადებაში მიუთითებდა, რომ იგი არის პირველი ჯგუფის ინვალიდი, ვეტერანი, რომელსაც 2002წ. 12 აპრილს, წერეთლის გამზირზე გაჩერებასთან «თ.” მეოცე სვლაგეზის ¹925 ავტობუსმა განზრახ გაკრა გვერდი და მოისროლა ტროტუარზე, რის გამოც მან მიიღო მძიმე ფიზიკური ტრავმა. ამ შემთხვევას ესწრებოდნენ დიდუბე-ჩუღურეთის ვეტერანთა საბჭოს თავმჯდომარე შ. გ-ი და ვეტერანთა დეპარტამენტის თბილისის სამმართველოს იურიდიული კომისიის თავმჯდომარე მ. მ-ი. ზემოაღნიშნული ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად კატასტროფულად გაუარესდა მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა.

«თ.” დირექტორის ო. ჭ-ის სახელზე გაგზავნილ საჩივარში იგი მოითხოვდა გულდასმით შეესწავლათ მისი საჩივარი და მიღებული ზომების შესახებ ეცნობებინათ მისთვის. მის საჩივარს არავითარი რეაგირება არ მოჰყოლია.

გამონაკლისს არ წარმოადგენს მე-20 სვლაგეზის ავტობუსები. ვეტერანთა აბუჩად აგდება, შეურაცყოფა მეტნაკლებად ყველა სვლაგეზის ავტობუსებზე ხდება, რომელიც ნათლად დასტურდება ამ საკითხთან დაკავშირებით პრესაში გამოქვეყნებული წერილებიდან.

მოსარჩელე ითხოვდა, მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურებას 1000000 ლარის ოდენობით. მისი განმარტებით 200000 ლარი მოხმარდებოდა მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუმჯობესებას, ხოლო 800000 ლარი, რომელსაც მოსარჩელე მორალური ზიანის ასანაზღაურებლად ითხოვდა, მოხმარდებოდა დიღმის ვეტერანთა კლუბის მშენებლობასა და კეთილმოწყობას.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ სარჩელზე წარმოდგენილი მასალებით არ დასტურდება მოსარჩელისათვის ფიზიკური ტრამვის მიყენების ფაქტი.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2003წ. 23 აპრილის გადაწყვეტილებით ა. ხ-ას სარჩელს ქ. თბილისის მერიის მიმართ მორალური და მატერიალური ზიანის 1000000 ლარის ანაზღაურების შესახებ ეთქვა უარი.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება ა. ხ-ამ საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს უზენაეს სასამართლოში.

კასატორი საჩივარში მიუთითებდა, რომ სასამართლო კოლეგიამ უმართებულოდ მიიჩნია მისი სარჩელი უსაფუძვლოდ იმ მოტივით, თითქოს არ დასტურდებოდა 2002წ. 12 აპრილს მომხდარი ავტოსაგზაო შემთხვევა, როცა 20-ე სვლაგეზის 925-ე სამგზავრო ავტობუსმა, რომელსაც მართავდა მძღოლი გ. წ-ი განზრახ გაჰკრა გვერდი კასატორს და ასფალტზე ტალახში მოისროლა.

ა. ხ-ა აღნიშნავდა, რომ თავდაპირველად მას არც უფიქრია სასამართლოში სარჩელის შეტანა. იგი მუშაობს ვეტერანთა საქმეების სახელმწიფო დეპარტამენტის თბილისის საინფორმაციო სამსახურის უფროსად და ახლო კავშირურთიერთობა აქვს ვეტერანებთან, რომელთაც სისტემატიურად აბუჩად იგდებენ და შეურაცყოფას აყენებენ სამგზავრო ავტობუსების მძღოლ-გამცილებლები. სწორედ ამ ვეტერანთა დაჟინებული თხოვნის საფუძველზე აღძრა მან სარჩელი სასამართლოში.

ავტოსაგზაო შემთხვევას ადასტურებს თუნდაც ის ფაქტი, რომ გ. წ-ი და ორგანიზაციის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი ზ. ფ-ე ნამდვილად იყვნენ საჩივრის ავტორთან სახლში, სტუმრებმა ბოდიში მოუხადეს, დაემშვიდობნენ საჩივრის ავტორს და აღუთქვეს, რომ განსაკუთრებული ყურადღებით მოექცეოდნენ.

კასატორი მიუთითებდა, იმ შემთხვევაში თუ გ. წ-ის მხრიდან ადგილი არ ჰქონია მორალური და ფიზიკური ტრამვის მიყენებას, მაშინ რამ განაპირობა ბოდიშის მოხდა და მასთან სახლში პატიების სათხოვნელად მისვლა.

საქმეში არსებული მასალებიდან ნათლად ჩანს, რომ ქალაქის სამგზავრო ავტობუსების მძღოლ-გამცილებლები მასიურად და სისტემატურად აყენებენ ფიზიკურ და მორალურ შეურაცყოფას ხანდაზმულ ვეტერანებს, რომლითაც უფასოდ მგზავრობის უფლება აქვთ.

ყოველივე ზემოაღნიშულიდან გამომდინარე კასატორი ითხოვდა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2003წ. 23 აპრილის გადაწყვეტილების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით მისი სასარჩელო განცხადების დაკმაყოფილებას.

მოწინააღმდეგე მხარემ საკასაციო საჩივარი არ ცნო და თავის მხრივ აღნიშნა, რომ კასატორთან სტუმრობა განაპირობა იმ საჩივარმა რომელიც მისი სახელით იყო შესული, რაც თავისთავად არ ადასტურებდა ავტოსაგზაო შემთხვევის არსებობის ფაქტს და მოითხოვა საოლქო სასამართოს გადაწყვეტლების უცვლელად დატოვება.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო გაეცნო რა საკასაციო საჩივრის საფუძველს, მოისმინა მხარეთა ახსნა-განმარტებები და შეამოწმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება, მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი უსაფუძვლოა და არ უნდა იქნეს დაკმაყოფილებული შემდეგ მოსაზრებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ საოლქო სასამართლოს მხრიდან გადაწყვეტილების გამოტანისას ადგილი არა აქვს კანონის მცდარ გამოყენებასა თუ მის არასწორ განმარტებას. კერძოდ, როგორც საქმის მასალებით დგინდება კასატორი (მოსარჩელე) თავის მოთხოვნას მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურების თაობაზე აფუძნებდა ავტოსატრანსპორტო შემთხვევით გამოწვეულ შედეგებს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს საოლქო სასამართლოს მსჯელობას და ადასტურებს, რომ სსკ-ს 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებიდან გამომდინარე, გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით. კერძოდ, ავტოსაგზაო შემთხვევის არასებობის ფაქტი დადგენილი უნდა იქნას შესაბამისი ორგანოების მიერ შედგენილი აქტების საფუძველზე. რაც შეეხება კასატორის მითითებას ომის ვეტერანთა კლინიკური ჰოსპიტალიდან 2002წ. 4 აპრილს გაცემულ ფორმა ¹027/ს-სა და საქმეში წარმოდგენილ ცნობაზე, საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით. აღნიშნული მიჩნეული ვერ იქნება ავტოსაგზაო შემთხვევის არსებობის დამადასტურებელ მტკიცებულებად, ვინაიდან ვერცერთი მათგანი ვერ ადასტურებს, რომ მკურნალობის მიზეზი გახდა ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად გამოწვეული ტრამვები.

საკასაციო სასამართლო მართებულად მიიჩნევს საოლქო სასამართლოს მხრიდან სკ-ს 992-ე მუხლზე მითითებას და ადასტურებს მოცემულ მუხლთან დაკავშირებით სასამართლოს განმარტების სისწორეს. კერძოდ, აღნიშნული მუხლის შესაბამისად, პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი. ამასთან, ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება დგება იმ შემთხვევაში, თუ სახეზეა ზიანი, ზიანი მიყენებულია მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებით, მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებასა და ზიანს შორის არსებობს მიზეზობრივი კავშირი, და ზიანის მიმყენებელს მიუძღვის ბრალი.

საკასაციო სასამართლო კასატორის ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ ზემოთ ჩამოთვლილი პირობებიდან ერთ-ერთის არსებობა გამორიცხავს ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებას. გამომდინარე იქიდან, რომ სათანადო მტკიცებულებებით ვერ დასტურდება მოწინააღმდეგე მხარის მხრიდან თვით ქმედების არსებობის ფაქტი, შესაბამისად, სასამართლო მოკლებულია შესაძლებლობას, იმსჯელოს ზიანის არსებობისა თუ მისი ანაზღაურების საფუძველზე.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საოლქო სასამართლოს მხრიდან საქმეზე გადაწყვეტილების მიღებისას ადგილი არა აქვს კანონის არასწორ გამოყენებას თუ მის არასწორ განმარტებას, რის გამოც არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძვლები.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, სსკ-ს 390-ე, 399-ე, 410-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ა. ხ-ას საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად იქნეს დატოვებული თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2003წ. 23 აპრილის გადაწყვეტილება;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.