3გ-ად-328-02 4 აპრილი, 2003 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

შემადგენლობა: ბ. მეტრეველი (თავმჯდომარე,),

ნ. ქადაგიძე,

ბ. კობერიძე

დავის საგანი: ადმინისტრაციული გარიგება.

აღწერილობითი ნაწილი:

თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონულ სასამართლოს სასარჩელო განცხადებით მიმართა სს “ჰ.-მ" და მოითხოვა “ენერგოგენერაციის", სათბობ-ენერგეტიკის სამინისტროსა და შპს “ე.-ისათვის" მის სასარგებლოდ 273350 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის სოლიდარულად დაკისრება. მოსამზადებელ სხდომაზე მოსარჩელემ წარმოადგინა დაზუსტებული სარჩელი, სადაც დავის საგნის ღირებულება გაზარდა 280357 აშშ დოლარამდე და წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეული ხარჯების სახით დამატებით მოთხოვნილ 11.214 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარები. ამავე სხდომაზე, მოსარჩელის თანხმობით, შპს “ე.-ი" შეიცვალა სათანადო მოპასუხით _ შპს “ეთ.-ით".

მოსარჩელე თავის მოთხოვნას აფუძნებდა შემდეგ გარემოებებზე: 1997წ. 3 აპრილს სს “ჰ.-სა" და საქართველოს სათბობ-ენერგეტიკის სამინისტროს სახელმწიფო კომპანია “საქენერგოგენერაციას" შორის დაიდო ხელშეკრულება სადერევაციო გვირაბში პროფილაქტიკურ - აღდგენითი სამუშაოების ჩატარების თაობაზე. მიუხედავად იმისა, რომ მოსარჩელის მიერ შესრულებული იქნა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაოები, “საქენერგოგენერაციამ" არ გადაიხადა შესრულებული სამუშაოს ღირებულების ნაწილი 123952 ლარის ოდენობით, რაც დასტურდება დავალიანების ოდენობის თაობაზე 1999წ. 15 ნოემბერს შედგენილი ურთიერთშედარების აქტით, რომელსაც ხელს აწერენ “ეთ.-ის" ექსპლოატაციის დირექტორი და სს “ჰ.-ის" წარმომადგენლები. აქტი დადასტურებულია “საქენერგოგენერაციის" დირექტორის მიერ.

ხელშეკრულების თანახმად, აღნიშნული თანხა დაფარული უნდა ყოფილიყო 1 თვის განმავლობაში, მაგრამ მიუხედავად მოსარჩელის მცდელობისა, თანხა დღესაც აუნაზღაურებელია.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე ითხოვდა მოპასუხეებს დაკისრებოდათ:

1. 123952 ლარის შესაბამისი აშშ დოლარი, რაც მაშინდელი კურსით შეადგენდა (1,29) 96086 აშშ დოლარს;

2. ხელშეკრულების 4.3 პუნქტის თანახმად პირგასამტეხლო შესრულებული სამუშაოს მთლიანი ღირებულების 1%, რაც შეადგენდა 7830 ლარს;

3. გამოდინარე იქიდან, რომ მოპასუხეები უკანონოდ ფლობდნენ ორგანიზაციის კუთვნილ თანხას, საპროცენტო განაკვეთი თვიური 2,6 %-ის ოდენობით, რაც შეადგენდა 188448 ლარს, სულ 320230 ლარი;

4. ადვოკატის მომსახურების ხარჯები სასარჩელო თანხის 4%-ის ოდენობით და სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი თანხა _ 500 ლარის ოდენობით.

მოპასუხე _ სათბობენერგეტიკის სამინისტროს წარმომადგენელმა სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ წარმოდგენილ სარჩელში სათბობენერგეტიკის სამინისტრო წარმოადგენს არასათანდო მოპასუხეს, ვინაიდან სათბობენერგეტიკის სამინისტროს დებულების შესაბამისად, სამინისტრო გათავისუფლებულია სამეურნეო სუბიექტის უფლება-მოვალეობისაგან და ახორციელებს მხოლოდ სახელმწიფო პოლიტიკას ენერგეტიკის სექტორში.

სარემონტო სამუშაოები ჩატარებულია ხელშეკრულების საფუძველზე, რომელიც გაფორმებულია ორ სამეურნეო სუბიექტს შორის. ამდენად, თანხა უნდა დაეკისროს იმას, ვის სასარგებლოდაც შესრულდა აღნიშნული სამუშაოები. ასევე არ ცნო სარჩელი საჯარო სამართლის იურიდულმა პირმა “საქენერგოგენერაციამ". მისი განმარტებით, “ეთ.-ი" 1999წ. 11 ნოემბრამდე წარმოადგენდა სახაზინო საწარმოს “საქენერგოგენერაციის" ფილიალს. ვინაიდან მას არ ჰქონდა უფლება სამოქალაქო სამართლებრივ ურთიერთობაში გამოსულიყო დამოუკიდბელ მხარედ, სახაზინო საწარმო “საქენერგოგენერაციამ", როგორც იურიდიულმა პირმა, 1997წ. 3 აპრილს ხელშეკრულება გააფორმა სს “ჰ.-თან".

სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 1999წ. 11 ნოემბრის ¹1-3/805 ბრძანების საფუძველზე, “საქენერგოგენერაციის" ფილიალის “თე.-ის” ექსპლოატაციის დირექტორის ქონების ბაზაზე დაფუძნდა შპს “ეთ.-ი" 100%-იანი სახელმწფიო წილით, რომელიც მართვის უფლებებით გადაეცა სათბობენერგეტიკის სამინისტროს. აქედან გამომდინარე, სწორედ შპს “ეთ.-ს" დაეკისრა ის ვალდებულება, რაც გააჩნდა სახელმწფიო კომპანია “საქენერგოგენერაციას". კერძოდ, აღნიშნული ხელშეკრულებისა და ამ ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, ყველა ვალდებულების შესრულება.

მოპასუხე _ შპს “ეთ.-ის" წარმომადგენელმა სარჩელი არ ცნო ნაწილობრივ, კერძოდ _ გაწეული სამუშაოების აუნაზღაურებელი თანხის 123952 ლარისა და პირგასამტეხლოს 7830 ლარის სოლიდარულად დაკისრების ნაწილში.

მისი განმარტებით, შპს “ეთ.-ის" “ენერგოგენერაციისაგან" გამოყოფა მოხდა 1999წ. 16 ნოემბერს, მანამდე კი წარმოადგენდა მის ფილიალსა და ხელშეკრუელებას აფორმდებდა “ენერგოგენერაცია". შესაბამისად, ვალდებულებასაც ის კისრულობდა. თვით ჰიდროელექტროსადგური წელიწადში სახელმწიფოს აძლევდა 50000000 აშშ დოლარის მოგებას. გაყოფასთან ერთად მოხდა გამყოფი ბალანსის შედგენა და ვალი გადაეცა შპს “ეთ.-ს", მაგრამ, იმავდროულად “ენერგოგენერაციას" ერიცხება შპს “ეთ.-ის" დებიტორული დავალიანება 6200000 ლარის ოდენობით. სწორედ ამ თანხიდან უნდა მოხდეს მოსარჩელის ვალის დაფარვა, ვინაიდან შპს-ს არ გააჩნია დაფინანსების წყარო და ვერ იხდის ვალს.

თბილისის საოლქო სასმართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახდო საქმეთა კოლეგიის 2002წ. 7 თებერვლის გადაწყვეტილებით სს “ჰ.-ის" სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ: მოპასუხეებს, საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს “ენერგოგენერაციას" და შპს “ეთ.-ს" სოლიდარულად დაეკისრათ მოსარჩელისათვის:

ა) ხელშეკრულების შეუსრულებლობით გამოწვეული დავალიენების 131782 ლარისა და

ბ) ადვოკატის მომსახურების ხარჯების 2635 ლარის გადახდა.

საჯარო სამართლის იურიდიულმა პირმა “ენერგოგენერაციამ" ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება, იმ მოტივით, რომ გადაწყვეტილება იყო უკანონო და დაუსაბუთებელი, საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს უზენაეს სასამართლოში.

კასატორი კასაციის საფუძვლად მიუთითებდა შემდეგ გარემოებებზე:

1997 წელს “ეთ.-ი" წარმოადგენდა “საქენერგოგენერაციის" სტრუქტურულ ქვედანაყოფს, მას არ ჰქონდა დამოუკიდებლად ხელშეკრულებების გაფორმების უფლება, ამიტომ “საქენერგოგენერაციამ" 1997წ. 3 აპრილის ხელეშკრულება გააფორმა სს ,,ჰ.-თან” ეთ.-ის სადერევაციო გვირაბში პროფილაქტიკური აღდგენითი სამუშაოების ჩასატარებლად.

საქართველოს ქონების მართვის სამინისტროს 1999წ. 11 ნოემბრის ¹1-3/805 ბრძანების საფუძველზე “ეთ.-ის" ექსპლუატაციის დირექციის ქონების ბაზაზე დაფუძნდა შპს “ეთ.-ი" 100%-იანი სახელმწიფო წილით. იგი გამოეყო “საქენერგოგენერაციას" სუფთა ბალანსით დებიტორული დავალიანების გარეშე, ხოლო კრედიტორული დავალიანებები არ აისახა მის ბალანსზე.

მოსარჩელე მხარის მიერ წარმოდგენილი ანგარისშწორებათა შედარების აქტი არ შეიძლება მიჩნეული იქნეს მტკიცებულებად, ვინაიდან აღნიშნული აქტი შედგენილია 1999წ. 15 ნოემბერს, ხოლო მასში მითითებულია, რომ 1999წ. 25 ნოემბრისათვის “ეთ.-ის" დავალიანება სს “ჰ.-ისადმი” შეადგენს 123952 ლარს. საკითხავია, საიდან იყო ცნობილი 1995წ. 15 ნოემბერს იმის შესახებ, რომ იმავე წლის 25 ნოემბრისათვის “ეთ.-ის" დირექციას სს “ჰ.-სადმი" ექნებოდა 123952 ლარის დებოტორული დავალიანება. შედარების აქტზე არ არის “ენერგოგენერაციის" მთ. ბუღალტრის ხელმოწერა. აქტზე ნამდვილად არის “ენერგოგენერაციის" დირექტორის პირველი მოადგილის გ. მ.-ის ხელმოწერა, რომელიც კურატორობს ორგანიზაციის ტექნიკურ ფართს. იგი თავისი ხელმოწერით ადასტურებს, რომ აღნიშნული სამუშაო ნამდვილად შესრულდა.

ასევე, სამუშაოთა შესრულების დამადასტურებელი ყველა დოკუმენტაცია (ფორმა ¹2) ინახება შპს “ეთ.-ის" დირექციაში. არც ერთ აქტზე არ არის “ენერგოგენერაციის" წარმომადგენელთა ხელმოწერა. ყველა სამუშაოს შესრულების თანმიმდევრობას კისრულობდა და აკონტროლებდა “ეთ.-ი", მასვე აქვს მიღებული მთლიანად შესრულებული სამუშაოები.

გამომდინარე ზემოაღნიშნულიდან, დარჩენილი დავალიანება და ადვოკატის მომსახურების ხარჯები გადასახდელი აქვს შპს “ეთ.-ს" და არა “ენერგოგენერაციას" სოლიდარულად, როგორც ეს საოლქო სასამართლოს გადაწყვეტილებაშია მითითებული.

სასამართლს მიერ არ იქნა გათვალისწინებული ის გარემოება, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 2000წ. 29 თებერლის ¹74 ბრძანებულების საფუძველზე სს “ენერგოგენერაცია" გარდაიქმნა საჯარო სამართლის იურიდიულ პირად “ენერგოგენერაციად". ის არ ეწევა სამეწარმეო საქმიანობას, მისი შემოსავლები მკაცრად არის განსაზღვრული გეგმური ხარჯთაღრიცხვის მიხედვით, მას არა აქვს მოგება.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვდა ახალი გადაწყეტილების მიღებას, რომლითაც გაუქმდებოდა საოლქო სასამართლოს გადაწყვეტილება საჯარო სამართლის იურიდიული პირის “ენერგოგენერაციისათვის", სს “ჰ.-ის" სასარგებლოდ დავალიანების 131782 ლარისა და ადვოკატის მომსახურების 2635 ლარის სოლიდარულად გადახდევინების ნაწილში.

საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2002წ. 7 თებერვლის გადაწყვეტილებაზე შეგებეული საკასაციო საჩივრი იქნა წარმოდგენილი სს “ჰ.-ის" მიერ, რომელშიც ეს უკანასკნელი არ ეთანხმებოდა საოლქო სასამართლოს გადაწყვეტილებას მოპასუხისათვის საპროცენტო განაკვეთის დაკისრებაზე უარის თქმის ნაწილში, შემდეგი მოტივებით: სასამართლომ იხელმძღვანელა სკ-ს 1507-ე მუხლის მეორე პუნქტით და საპროცენტო განაკვეთის დაკისრებაზე მოსარჩელეს უარი უთხრა სამოქალაქო სამართლის კოდექსის (1964წ.) 174-ე მუხლის შესაბამისად იმ საფუძველზე მითითებით, რომ საპროცენტო განაკვეთის დაკისრება საკრედიტო დაწესებულებების ოპერაციებისა და კანონით მიღებულ სხვა შემთხვევების გარდა დაუშვებელია.

სსკ-ს მე-19 თავით განსაზღვრულია პასუხისმგებლობა ვალდებულების დარღვევისათვის. 225-ე მუხლის თანახმად მოვალემ, რომელმაც გადააცილა ფულადი ვალდებულების შესრულების ვადას, უნდა გადაიხადოს გადაცილებული დროის სარგებელი, ვადაგადაცილებული თანხის წლიური 3%. ამდენად, სასამართლოს მოპასუხისათვის უნდა დაეკისრებინა გადაცილებული დროის სარგებელი ვადაგადაცილებული თანხის წლიური 3%-ის ოდენობით.

ხელშეკრულების 3.1. პუნქტის თანახმად, მხარე ვალდებული იყო, გადაეხადა სამუშაოს ღირებულება სამუშაოს მიღების მომენტიდან არა უგვიანეს ერთი თვისა, სამუშაოები მოპასუხეს ჩაბარდა 1997წ. ივნისის თვეში. მოსარჩელე ითხოვდა ფულადი ვალდებულების შესრულების გადაცილებული დროის სარგებელს არა მხოლოდ 1997წ. 25 ნოემბრამდე პერიოდისათვის, არამედ მას შემდეგაც, ახალი სკ-ს ამოქმედებიდან.

სკ-ს 403-ე მუხლის შესაბამისად, “მოვალე, რომელიც ფულადი თანხის გადახდის ვადას გადააცილებს, ვალდებულია გადაცილებული დროისათვის გადაიხადოს კანონით განსაზღვრული პროცენტი", რომელიც საქართველოს ეროვნული ბანკის 2001წ. 18 აპრილის ¹163./05 წერილის საფუძველზე, შეადგენს თვეში 2,6%-ს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოპასუხეებს უნდა დაეკისროთ: 1997წ. ივნისიდან 1997წ. ნოემბრის ჩათვლით _ 131782X1,5% (6 თვის)=1429,5 ლარის, 1997წ. დეკემბრიდან 2003წ. იანვრის ჩათვლით _ 131782X2,6%X62 (თვე) = 212432 ლარის, სულ 1429,5+212432=213861,5 ლარის გადახდა.

ამდენად, შეგებებული საკასაციო საჩივრის ავტორი მიიჩნევდა, რომ საოლქო სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა.

შეგებებული საკასაციო საჩივრის ავტორი ასევე არ ეთანხმებოდა საოლქო სასამართლოს სათბობენერგეტიკის სამინისტროს არასათანადო მოპასუხედ მიჩნევის ნაწილში და მიუთითებდა, რომ 1997წ. 3 აპრილის ხელშეკრულება დაიდო სს “ჰ.-სა" და საქართველოს სათბობენერგეტიკის სამინისტროს უშუალო დაქვემდებარებაში მყოფ სახელმწიფო კომპანია “საქენერგოგენერაციას" შორის.

ამავე ხელშეკრულების 1.2 პუნქტის თანახმად, საქართველოს სათბობენერგეტიკის მინისტრის 1997წ. 27 იანვარს ¹2 ბრძანების საფუძველზე განისაზღვრა სამუშაოების ჩატარების სავარაუდო ვადა.

საქართველოს პრეზიდენტის 2000წ. 17 თებერვლის ¹51 ბრძანებულების შესაბამისად შპს “ეთ.-ი" მართვის უფლებით გადაცემულია სათბობენერგეტიკის სამინისტროზე.

შესაბამისად, ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების არაჯეროვნად შესრულებისათვის პასუხისმგებლობა სოლიდარულად უნდა დაეკისროს სათბობენერგეტიკის სამინისტროსაც.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის საფუძველზე, შეგებებული საკასაციო საჩივრის ავტორი ითხოვდა, თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2002წ. 7 თებერვლის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულიყო ახალი გადაწყვეტილება და სათბობენერგეტიკის სამინისტროს, სსიპ ,,ენერგოგენერაციას” და შპს “ეთ.-ს" სოლიდარულად დაკისრებოდათ დავალიანების 131782 ლარის, საადვოკატო მომსახურებისათვის 2600 ლარისა და საპროცენტო განაკვეთის _ 213861,5 ლარის გადახდა.

შპს “ეთ.-ის” დირექტორმა, სასამართლო სხდომაზე, ფაქტობრივად, მხარი არ დაუჭირა არც საკასაციო საჩივარს და არც შეგებებულ საკასაციო საჩივარს, ამასთან მიუთითა, რომ სს “ჰ.-ის" მიერ სამუშაოები მართლაც იქნა შესრულებული, რასაც ისინი ვერ უარყოფენ, ხოლო რაც შეეხება თანხის სოლიდარულად დაკისრების საკითხს, მიიჩნია, რომ თანხის გადახდა მათთან ერთად სოლიდარულად უნდა დაკისრებოდა საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს “ენერგოგენერაციას". შპს “ეთ.-ის" წარმომადგენელი აღნიშნულ მოსაზრებას აფუძნებდა იმავე გარემოებებს, რასაც საოლქო სასამართლოში სარჩელის განხილვის ეტაპზე.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო გაეცნო რა საკასაციო საჩივრისა და შეგებებული საკასაციო საჩივრის საფუძვლებს, მოუსმინა მხარეთა ახსნა-განმარტებებსა და გააანალიზა საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულბები, მიიჩნია, რომ საკასაციო საჩივარი საფუძვლიანია და უნდა დაკმაყოფილდეს, ხოლო, რაც შეეხება შეგებებულ საკასაციო საჩივარს, აღნიშნულს უარი უნდა ეთქვას შემდეგ გარემოებათა გამო:

სსკ-ს 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო დადასტურებულად მიიჩნევს შემდეგ გარემოებებს:

კომპანია “საქენერგოგენერაციას" და სს “ჰ.-ის" ...-ის სპეციალიზებულ სამმართველოს შორის 1997წ. 3 აპრილს დაიდო ხელშეკრულება ეთ.-ის სადერევაციო გვირაბში პროფილაქტიკურ-აღდგენითი სამუშაოების ჩატარების თაობაზე.

ხელშეკრულების 1.2 პუნქტის შესაბამისად, სამუშაოების ჩატარების ვადა განისაზღვრა ჰიდროსადგურის გაჩერების მომენტიდან 90 დღით. ამავე ხელშეკრულების 3.1 პუნქტით, ჩასატარებელი სამუშაოების საორიენტაციო ღირებულება განისაზღვრა “ჰ.-ის" მიერ წარმოდგენილი საპროექტო დოკუმენტაციით, ხოლო, საბოლოო ღირებულება განისაზღვრა ფაქტობრივად ჩატარებული სამუშაოებისა და მიღება-ჩაბარების აქტის შესაბამისად.

საქმეში წარმოდგენილი მიღება-ჩაბარების აქტის თანახმად, შესრულებულმა სამუშაოს ღირებულებამ შეადგინა 782985 ლარი, საიდანაც დამკვეთის მიერ ანაზღაურებულ იქნა 659033 ლარი, ხოლო 1999წ. 15 ნოემბრის ურთიერთშეთანხმების აქტით ასანაზღაურებელი დარჩა 123952 ლარი. მითითებული დავალიანების არსებობა აღიარებული და დადასტურებულია მოწინააღმდეგე მხარის მიერაც. აღნიშნული საკასაციო სასამართლოში დავის საგანს არ წარმოადგენს, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო უდავოდ და დადასტურებულად მიიჩნევს სს “ჰ.-ის" ვალის 123952 ლარის არსებობის ფაქტს.

ზემოაღნიშნული ხელშეკრულების 3.1 პუნქტის შესაბამისად, დამკვეთს შესრულებული სამუშაოს ღირებულება უნდა აენაზღაურებინა სამუშაოს დამთავრებიდან არაუგვიანეს ერთი თვისა. დადასტურებულია, რომ დამკვეთის მხრიდან დარღვეულია ხელშეკრულების მითითებული პუნქტით ნაკისრი ვალდებულება. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო მოცემულ ნაწილში იზიარებს საოლქო სასამართლოს მსჯელობას და მიიჩნევს, რომ სახეზეა სამოქალაქო სამართლის კოდექსის (1964წ.). 165-ე მუხლის მოთხოვნათა დარღვევა, რის გამოც, სს “ჰ.-ის” სარჩელი, ვალდებულების არაჯეროვნად შესრულებისათვის, ხელშეკრელების 4.3 პუნქტის საფუძველზე პირგასამტეხლოს 7830 ლარის დაკმაყოფილების ნაწილში, საფუძვლიანია და ექვემდებარება დაკმაყოფიელბას.

რაც შეეხება სს “ჰ.-ის" მოთხოვნას საპროცენტო განაკვეთის დაკისრების თაობაზე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მითითებულ ნაწილში საოლქო სასამართლოს მხრიდან მართებულად იქნა გამოყენებული ძველი სამოქალაქო სამართლის კოდექსის ნორმები, რომლის 174-ე მუხლის შესაბამისად, “პროცენტი ფულადი და სხვა ვალდებულების მიხედვით საკრედიტო დაწესებულების ოპერაციების, საგარეო სავაჭრო ვალდებულებისა და კანონით მითითებული სხვა შემთხვევის გარდა დაუშვებელია". შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო უსაფუძვლოდ მიიჩნევს შეგებებული საკასაციო საჩივრის მოთხოვნას და მიიჩნევს, რომ საოლქო სასამრთლოს მხრიდან, მოცემულ შემთხვევაში, ადგილი არა აქვს კანონის არასწორ გამოყენებას.

რაც შეეხება საკასაციო საჩივრის მითითებას, სოლიდარული პასუხისმგებლობის დაკისრების დაუშვებლობის თაობაზე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს აღნიშნულს და მიუთითებს: როგორც საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებიდან და მხარეთა ახსნა-განმარტებიდან დასტურდება, “ეთ.-ის” ექსპლუატაციის დირექცია 1999 წლამდე წარმოადგენდა სახელმწიფო კომპანია “საქენერგოგენერაციის" დამოუკიდებელ სტრუქტურულ ერთეულს, რომელიც ფუნქციონირებდა ფილიალის სახით. სახელმწიფო ქონების მართვის მინისტრის 1999წ. 11 ნოემბრის 31-3/205 ბრძანების საფუძველზე, სახელმწიფო კომპანია “საქენერგენერაციის" ფილიალის “ეთ.-ის” ექსპლუატაციის დირექციის ქონების ბაზაზე დაფუძნებულ იქნა შპს “ეთ.-ი" 100%-იანი სახელმწიფო წილით, რომლის საწესდებო კაპიტალი განისაზღვრა 64857670 ლარის ოდენობით, სახელმწიფო კომპანია “ენერგოგენერაციის” გამყოფი ბალანსის საფუძველზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა “მეწარმეთა შესახებ" კანონის" 14.6 მუხლით გათვალისწინებული საწარმოს ნატურით გაყოფის ტიპიური მაგალითი. მითითებული მუხლის შესაბამისად, საწარმო, რომლის შემადგენლობაში რამდენიმე საწარმოო ერთეულია, შეიძლება დაიყოს მის შემადგენლობაში მყოფ საწარმოებად და მათ გააგრძელონ საქმიანობა როგორც დამოუკიდებელმა საწარმოებმა, შემადგენლობაში მყოფი საწარმო წარმოადგენს ორგანიზაციულად განცალკავებულ ერთეულს, როემლსაც აქვს საკუთარი საქმიანობის სფერო.

როგორც ზემოაღნიშნული მუხლის დეფინიციიდან იკვეთება, კანონმდებელი საწარმოს გაყოფისათვის საჭიროდ მიიჩნევს ამ უკანასკნელის შემადგენლობაში საწარმო ერთეულების არსებობას, რომლის განცალკევებაც ცალკე საწარმო სუბექტის სახით დასაშვები და შესაძლებელია. გაყოფის შედეგად, შესაბამისად, ახალ საწარმოზე გადადის არა მხოლოდ ქონება, არამედ მასთან დაკავშირებული უფლებები და მოვალეობები, აღნიშნული კი, თავის მხრივ, უკავშირდება მე-3 პირებთან, კრედიტორებთან ვალდებულებით ურთიერთობების არსებობას.

როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, შპს “ეთ.-ი" დაფუძნებულია “ენერგოგენერაციის” ფილიალის (საწარმო ერთეულის) ქონების ბაზაზე. საქმეში წარმოდგენილი დოკუმენტების საფუძველზე დასტურდება, რომ სამუშაო მიღებულ იქნა “ეთ.-ის ექსპლუატაციის დირექციის" მიერ. ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, უდავოა და აღნიშნულს ადასტურებენ თავად მხარეები, რომ სამუშაო შესრულებულია “ეთ.-ის" სასარგებლოდ. აღნიშნულის გათვალისწინებით და ზემოთ მითითებული მუხლის პრინციპებიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, ხელშეკრულებით ნაკისრი პირობების დარღვევისათვის პასუხისმგებლობა სრული მოცულობით უნდა დაეკისროს შპს “ეთ.-ს".

რაც შეეხება შეგებებული საკასაციო საჩივრის მოთხოვნას, სათბობენერგეტიკის სამინისტროსათვის პასუხისმგებლობის სოლიდარულად დაკისრების თაობაზე, საკასაციო სასამართლო ეთანხნმება საოლქო სასამართლოს მოსაზრებას ამ უკანასკნელის არასათანადო მოპასუხედ მიჩნევის შესახებ, და აღნიშნავს, რომ სათბობენერგეტიკის სამინისტრო განსახილველ შემთხვევაში არ წარმოადგენს ხელშეკრულების მონაწილე მხარეს, ხელშეკრულება დადებულია დამოუკიდებელ სუბიექტთა შორის, სამინისტროს არანაირი ვალდებულება მხარეთა მიმართ არ უკისრია, შესაბამისად, ვალდებულებითი ურთიერთობების პრინციპიდან გამომდინარე, ამ უკანასკნელისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრება, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია დაუშვებლად.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2002წ. 7 თებერვლის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ უნდა იქნეს ახალი გადაწყვეტილება.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, სსკ-ს 411-ე მუხლებით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :

1. საჯარო სამართლის იურიდიული პირის ,,ენერგოგენერაციის" საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;

2. სს “ჰ.-ის" შეგებებული საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

3. თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2002წ. 7 თებერვლის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

4. სს “ჰ.-ის" სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ; მოპასუხეს შპს “ეთ.-ს" სს “ჰ.-ის" სასარგებლოდ გადახდეს ხელშეკრულების შეუსრულებლობით გამოწვეული დავალიანება 131.782 ლარის ოდენობით. მასვე დაეკისროს ადვოკატის მომსახურების ხარჯები _ 2635 ლარი.

სარჩელის დანარჩენ ნაწილში სს “ჰ.-ს" ეთქვას უარი.

5. სს “ჰ.-ს" გადახდეს სახელმწიფო ბაჟი 5000 ლარის ოდენობით;

6. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება