გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ 3გ-ად-335-კ-02 1 მარტი, 2003 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ბ. კობერიძე (თავმჯდომარე),

მ. ვაჩაძე,

ნ. ქადაგიძე

სარჩელის საგანი: მიწის მიღება-ჩაბარების სახელმწიფო აქტის ბათილად ცნობა, ადმინისტრაციული ორგანოსათვის მიწის მიღება-ჩაბარების სახელმწიფო აქტის მიღების დავალდებულება.

აღწერილობითი ნაწილი:

2000წ. 13 ივლისს ზესტაფონის რაიონულ სასამართლოს სასარჩელო განცხადებით მიმართა ვ. მ-ემ მოპასუხეების: ზესტაფონის რაიონის სოფ. ...ის გამგეობის, ე. ყ-ისა და ზესტაფონის რაიონის მიწის მართვის სამმართველოს მიმართ.

სასარჩელო განცხადებაში აღნიშნული იყო, რომ მოსარჩელე 1970 წელს რეგისტრირებულ ქორწინებაში გატარდა გ. ა-თან და საცხოვრებლად გადავიდა ზესტაფონის რაიონის სოფ. ...ში, დედამთილის, ნ. ა-ის, კომლში. 1975 წელს ქორწინების შეწყვეტის შედეგად მოსარჩელეს მიეკუთვნა ქონების ნაწილი, მათ შორის _ 1560 კვ.მ მიწის ნაკვეთი.

მოსარჩელემ განმარტა, რომ გატარებული მიწის რეფორმის თანახმად იგი საჭიროებდა მიწის შევსებას და ამასთან დაკავშირებით მან 1993 წელს განცხადებით მიმართა სოფ. ...ის გამეობას ე.წ. “ნიგვზებში” მიწის ნაკვეთის მოსარჩელისათვის გადაცემის თაობაზე. მიწის პრივატიზაციის კომისიამ ვ. მ-ეს მისცა 722 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, რის შემდეგაც მოსარჩელის სახელზე მთლიანობაში აღირიცხა 2282 კვ.მ მიწის ნაკვეთი.

სასარჩელო განცხადებაში მითითებული იყო, რომ 1999-2000 წლებში, როდესაც მოსარჩელე ავადმყოფობის გამო იმყოფებოდა ქუთაისში, მოპასუხე ე. ყ-მა მიითვისა მოსარჩელისათვის გამოყოფილი 722 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და ამ ტერიტორიაზე დადგა ხის სახლი.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ ე. ყ-ის სახელზე გაცემული იყო მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების სახელმწიფო აქტი ¹330, რომლის მიხედვითაც ე. ყ-ს, როგორც მესამე კატეგორიის კომლს, გამოეყო 2846 კვ. მ. მიწის ნაკვეთი, მათ შორის _ მოსარჩელის სარგებლობაში არსებული 606 კვ. მ. მიწის ნაკვეთი.

მოსარჩელემ განმარტა, რომ ზემოაღნიშნული მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების ¹330 სახელმწიფო აქტი უკანონო იყო იმ საფუძვლით, რომ ე. ყ-ს მონაწილეობა არ მიუღია მიწის პრივატიზაციაში და 1992 წელს მისთვის მიწის ნაკვეთის გამოყოფის შესახებ დადგენილებაც არ იყო მიღებული.

სასარჩელო განცხადებაში მოსარჩელემ მიუთითა, რომ მიწის პრივატიზაციის კომისიამ მას სადავო 722 კვ.მ მიწის ნაკვეთი მიაკუთვნა. შესაბამისად, მოსარჩელე ფლობდა და სარგებლობდა ამ ნაკვეთით და იხდიდა მასზე გადასახადს. მოსარჩელისათვის გაუგებარი იყო, თუ რატომ არ გასცა ზესტაფონის რაიონის მიწის მართვის სამმართველომ მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების სახელმწიფო აქტი მოსარჩელის საკუთრებაში მყოფ 2282 კვ. მ მიწის ნაკვეთზე.

სასარჩელო განცხადებით მოსარჩელემ მოითხოვა მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების ¹330 სახელმწიფო აქტის ბათილად ცნობა, სოფ. ...ის გამგეობისა და ზესტაფონის რაიონის მიწის მართვის სამმართველოსათვის მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების ახალი აქტით 2282Oკვ.მ მიწის ნაკვეთის გაცემისა და და ე. ყ-ისათვის მის მიერ სადავო ნაკვეთში ჩადგმული ხის სახლის საკუთარი ხარჯებით დანგრევის დავალება.

2001წ. 17 იანვრის გადაწყვეტილებით ზესტაფონის რაიონულმა სასამართლომ ნაწილობრივ დააკმაყოფილა ვ. მ-ის სარჩელი: ე. ყ-ის სახელზე შედგენილი მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების სახელმწიფო აქტი ბათილად იქნა ცნობილი იმ ნაწილში, რომელიც შეეხებოდა ე.წ. “ნიგვზებში” არსებული 696 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ელენე ყ-ისათვის მიკუთვნებას; ე. ყ-ს დაევალა სადავო ნაკვეთში მის მიერ ჩადგმული ხის სახლის საკუთარი სახსრებით აღება; ზესტაფონის მიწის მართვის სამმართველოს უფროსს დაევალა ვ. მ-ის სახელზე 2282 კვ.მ მიწის ნაკვეთის თაობაზე მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების სახელმწიფო აქტის გამოცემა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება ე. ყ-მა გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნა იყო ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს 2001წ. 17 იანვრის გადაწყვეტილების გაუქმება და მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

2002წ. 3 ივლისის განჩინებით ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და სხვა კატეგორიის საქმეთა სააპელაციო პალატამ არ დააკმაყოფილა ე. ყ-ის სააპელაციო საჩივარი და უცვლელად დატოვა ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს 2001წ. 17 იანვრის გადაწყვეტილება.

აღნიშნული განჩინება საქართველოს უზენაეს სასამართლოში საკასაციო წესით გაასაჩივრა ე. ყ-მა.

საკასაციო საჩივარში აღნიშნულია, რომ ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002წ. 3 ივლისის განჩინება უკანონოა და ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი შემდეგ გარემოებათა გამო:

კასატორის განცხადებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა “საქართველოს რესპუბლიკაში სასოფლო სამეურნეო დანიშნულების მიწის რეფორმის შესახებ” კანონი, საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992წ. 18 იანვრის ¹48 დადგენილება და “სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწების რეფორმების მიმდინარეობის შესახებ” საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1993წ. 16 იანვრის ¹39 დადგენილება. საკასაციო საჩივარში აღნიშნულია, რომ მოსარჩელე ვ. მ-ე ქალაქიდან არ ამოწერილა და არც სოფლის მუდმივი მაცხოვრებელი გამხდარა, ხოლო კასატორი კი 1992 წლიდან ცხოვრობდა სოფ. და ეწეოდა სოფლის მეურნეობას.

საკასაციო საჩივარში განმარტებულია, რომ წარმოდგენილი ცნობის საფუძველზე მოსარჩელე 2413 კვ.მ მიწის ნაკვეთის მფლობელია, მაშინ როდესაც ის ითხოვს 2282 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე მიღება-ჩაბარების აქტის გაცემას. კასატორმა აღნიშნა, რომ სასამართლოს გადაწყვეტილებით მოსარჩელეს იმაზე მეტი მიწის ფართობი მიეკუთვნა, ვიდრე სარჩელით ითხოვდა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორმა მოითხოვა ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002წ. 3 ივლისის განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო გაეცნო საქმის მასალებს, მოუსმინა მხარეთა განმარტებებს, შეამოწმა საკასაციო საჩივრისა და გასაჩივრებული განჩინების სამართლებრივი საფუძვლები, რის შემდეგაც მივიდა დასკვნამდე, რომ საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო პალატის განჩინება იურიდიულად იმდენად არასრულყოფილადაა დასაბუთებული, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. ეს კი სსკ-ს 394-ე მუხლის «ე' პუნქტის თანახმად გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების აბსოლუტურ საფუძველს წარმოადგენს. კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ პირდაპირი ციტირება გაუკეთა ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილებას ისე, რომ იურიდიულად არასრულყოფილად დაასაბუთა ფინანსთა მინისტრის 1998წ. 13 ივნისის ¹178 ბრძანებით დამტკიცებული «სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის გადასახადის განსაზღვრისა და წესის შესახებ" ინსტრუქციის მე-3 მუხლის თანახმად რატომ იყო ვ. მ-ის საკუთრება სადავო 722 კვ.მ მიწის ნაკვეთი. ზემოთ აღნიშნული ინსტრუქციის მე-3 მუხლის შესაბამისად გადასახადის განსაზღვრის საფუძველს წარმოადგენს მიწის ფართობის საკუთრების ან სარგებლობის დამადასტურებელი დოკუმენტი. ამ ნორმიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიიჩნია შემდეგი: ვინაიდან მიწის საკუთრების დამადასტურებელი დოკუმენტს გასცემს და მიწის გადასახადს განსაზღვრავს მიწის მართვის რაიონული სამმართველო, ამიტომ ვ. მ-ე ვერ გადაიხდიდა 2282 კვ.მ (მათ შორის 722კვ.მ-ზე) მიწის ნაკვეთზე გადასახადს, აღნიშნული დოკუმენტები რომ არ ყოფილიყო შედგენილი მასზე.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ დაასაბუთა, თუ რატომ უნდა გავრცელებულიყო ვ. მ-ეზე საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1993წ. 16 იანვრის ¹39 დადგენილების მე-4 პუნქტის მოთხოვნები.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო პალატამ არასწორად მიიჩნია ადმინისტრაციული გარიგება, კერძოდ, მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების აქტი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტად, რომლის გამოცემაც ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 33-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად ვ. მ-ის სახელზე დაევალა ადმინისტრაციულ ორგანოს, ზესტაფონის რაიონის მიწის მართვის სამმართველოს.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო პალატამ არასრულყოფილად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოებები, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები არ შეაფასა ყოველმხრივ და სრულად, რის გამოც დაარღვია სსკ-ს 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნები, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ სრულყოფილად არ გამოარკვია, ვ. მ-ე ქ. ქუთაისიდან ამოეწერა და მუდმივ საცხოვრებლად გადავიდა თუ არა სოფ. ...ში, ხოლო ე. ყ-ი რომელი წლიდან ცხოვრობს სოფ. ...ში.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ თავად ვერ გამოიტანს გადაწყვეტილებას საქმეზე, რადგანაც საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა, ამიტომ საქმე ხელახლა განსახილველად უნდა დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სსკ-ს 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ე. ყ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

2. გაუქმდეს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002წ. 3 ივლისის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

3. სახელმწიფო ბაჟის მხარეთათვის დაკისრების საკითხი გადაწყდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების გამოტანისას.

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.