გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹3გ/ად-361-კ-02 16 მაისი, 2003 წ. ქ. .თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ბ. კობერიძე (თავმჯდომარე),

ნ. ქადაგიძე,

გ. ქაჯაია

დავის საგანი: დამხმარე ფართის პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2000წ. 9 სექტემბერს რ. მ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა ქ.თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხეების _ მ. ზ-ისა და ე. ხ-ის მიმართ, სადაც მიუთითა, რომ მან ი. ჩ-ისაგან შეიძინა 24,7 კვ.მ საცხოვრებელი სათავსი, მდებარე ... ქ.თბილისში, შესაბამისად 2000წ. 27 ივლისს მოახდინა მითითებული ფართის პრივატიზაცია. აღნიშნული ფართი თავდაპირველი მფლობელის მიერ მიქირავებული იყო მოპასუხეებზე, გამომდინარე იქედან, რომ დღევანდელი მდგომარეობით ფართი წარმოადგენს მოსარჩელის საკუთრებას და სჭირდება პირადი სარგებლობისათვის, ითხოვს, მოპასუხეები გამოსახლებულ იქნან ქ.თბილისში, ... მდებარე მისი კუთვნილი 24,7 კვ.მ სათავსიდან.

თავის მხრივ, დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოს დამოუკიდებელი სასარჩელო განცხადებით მიმართა მესამე პირმა ა. ს-ემ, რომელმაც მიუთითა, რომ სადავო ფართი ბინასთან ერთად ი.ჩ-ისაგან შეიძინა 1999წ. 4 ივნისს. მიუხედავად იმისა, რომ მითითებული სათავსი წარმოადგენდა მის საკუთრებას, ი.ჩ-ემ ხელმეორედ გაასხვისა მოსარჩელეზე. შესაბამისად, ა. ს-ე, მოსარჩელესა და ივ.ჩ-ეს შორის დადებულ ნასყიდობის ხელშეკრულებას მიიჩნევდა უკანონოდ და მოითხოვდა ხელშეკრულების ბათილად ცნობას.

რაიონულ სასამართლოში საქმის მოსამზადებელ სტადიაზე მესამე პირმა დააზუსტა თავისი მოთხოვნა და მიუთითა, რომ ითხოვდა მოქ. რ.მ-სა და ქ.თბილისის ჩუღურეთის რაიონის კეთილმოწყობისა და საბინაო საკითხთა გაერთიანებას შორის 2000წ. 27 ივლისს დადებული ხელშეკრულების ბათილად ცნობას.

მოპასუხეებმა მ.ზ-ემ და ე.ხ-მა რ.მ-ის სარჩელი არ ცნეს იმ მოტივით, რომ სადავო ფართი მოსარჩელის მხრიდან მოტყუებით იყო ნაყიდი და ითხოვეს უარის თქმა რ.მ-ს სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.

ქ.თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2001წ. 25 იანვრის გადაწყვეტილებით, მოსარჩელე რ.მ-ის მოთხოვნა მოპასუხეების მ.ზ-ის და ე.ხ-ის მიმართ სადავო სათავსოს გამოთავისუფლების შესახებ დაკმაყოფილდა: მოპასუხეები: მ.ზ-ე და ე.ხ-ი გამოსახლებულ იქნენ რ.მ-ის კუთვნილი 24.7 კვ.მ დამხმარე სათავსოდან, მდებარე ... ქ. თბილისში. არ დაკმაყოფილდა ა. ს-ის დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნა რ.მ-სა და ქ.თბილისის ჩუღურეთის რაიონის კეთილმოწყობისა და საბინაო საკითხთა გაერთიანებას შორის 2000წ. 27 ივლისს დადებული დამხმარე სათავსოს პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის შესახებ.

მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრებულ იქნა ა. ს-ის მიერ. აპელანტი თავის მოთხოვნას ძირითადად აფუძნებდა იმ გარემოებაზე, რომ სადავო ფართი, ი.ჩ-ესთან დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების შესაბამისად, წარმოადგენდა მის საკუთრებას, რაც დასტურდებოდა მათ შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებისა და ი.ჩ-ის პრივატიზაციის ხელშეკრულებებით.

მოწინააღმდეგე მხარემ სააპელაციო საჩივარი არ ცნო და მოითხოვა რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვება.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002წ. 3 ივნისის განჩინებით: ა. ს-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად იქნა დატოვებული თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2001წ. 25 იანვრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ განჩინება ძირითადად დააფუძნა შემდეგ გარემოებებზე:

სააპელაციო სასამართლომ ივ.ჩ-ის ჩვენების საფუძველზე დადასტურებულად მიიჩნია, რომ რ.მ-მა 2000წ. ივლისში ი.ჩ-ისაგან შეიძინა თბილისში, ... მდებარე 24.7 კვ.მ დამხმარე სათავსი, რომელსაც კანონით დადგენილი წესით 2000წ. 27 ივლისს გაუკეთა პრივატიზაცია და შესაბამისად ფართი აღრიცხა თავის სახელზე.

საოლქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ა.ს-ემ ვერ წარმოადგინა ვერანაირი მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა სადავო ფართის მის სახელზე აღრიცხვის ფაქტს. ამასთან, სასამართლომ ჩათვალა, რომ ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლის I და II ნაწილით პრივატიზაციის ხელშეკრულების გაუქმების საფუძვლები არ არსებობდა და მიიჩნია, რომ რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება დატოვებული უნდა ყოფილიყო უცვლელად.

მითითებული განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრებულ იქნა ა.ს-ის მიერ, რომელმაც საკასაციო საჩივრის საფუძველზე მოითხოვა თბილისის საოლქო სასამართლოს 2002წ. 3 ივნისის განჩინების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება, რომლითაც დაკმაყოფილდებოდა მისი დამოუკიდებელი სარჩელი.

კასაციის საფუძვლებად მხარე უთითებდა შემდეგ გარემოებებზე:

1. დაუსაბუთებელი და უსაფუძვლოა სასამართლოს განმარტება იმის თაობაზე, რომ რ.მ-მა სადავო დამხმარე ფართი შეიძინა ივ.ჩ-ისაგან.

2. საქმეში წარმოდგენილი მასალებიდან არ დგინდება რ.მ-ის მიერ სადავო ფართის ფლობის ფაქტი.

3. სასამართლოს გადაწყვეტილების გამოტანისას უნდა ეხელმძღვანელა ზოგადი ადმინიტსრაციული კოდექსის მე-60 მუხლის I ნაწილის “დ” პუნქტით, კერძოდ, რ.მ-ზე განხორციელებული პრივატიზაცია ეწინააღმდეგებოდა კანონს (არ იქნა დაცული კონკურსისა და აუქციონის გამოცხადების პრინციპები) და შესაბამისად, ექვემდებარებოდა ბათილად ცნობას.

ამდენად, კასატორი მიიჩნევდა, რომ სახეზე იყო გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძვლები.

მოწინააღმდეგე მხარემ _ რ.მ-მა და მისმა წარმომადგენელმა საკასაციო საჩივარი არ ცნეს და მიუთითეს, რომ სადავო ფართი წარმოადგენდა ი.ჩ-ის საკუთრებას, კერძოდ, ეს უკანასკნელი სადავო ფართს იყენებდა ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში და საერთო სარგებლობის ეზოში ყველასათვის ცნობილი იყო, რომ ფართი წარმოადგენდა მის საკუთრებას.

მასსა და ი. ჩ-ეს შორის შემდგარი გარიგების საფუძველზე, ფართი გადმოფორმდა მის სახელზე და აღნიშნული პრივატიზაციის შესახებ დაიდო შესაბამისი გარიგება.

მოწინააღმდეგე მხარემ _ დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის წარმომადგენელმა საკასაციო საჩივარს მხარი არ დაუჭირა და განმარტა, რომ ივ.ჩ-ის ზეპირი განცხადების საფუძველზე ფართი აღირიცხა რ.მ-ის სახელზე და გაუკეთდა პრივატიზაცია. აღნიშნული სახით ფართის პრივატიზაცია წარმოადგენს გამგეობაში დადგენილ პრაქტიკას და არ არსებობს მისი ბათილად ცნობის საფუძვლები.

თავდაპირველ სარჩელზე მოპასუხეებმა: მ.ზ-ემ და ე.ხ-მა მხარი დაუჭირეს საკასაციო საჩივარს და ითხოვეს თბილისის საოლქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება, საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების გამოტანა, რითაც რ.მ-ს უარი ეთქმება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გაეცნო რა საკასაციო საჩივრის საფუძვლებს, მოუსმინა მხარეთა ახსნა-განმარტებებსა და გააანალიზა საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები მიიჩნია, რომ საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილებული უნდა იქნეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დადასტურებულია, რომ 1999წ. 2 ივნისს ივ.ჩ-ესა და ქ.თბილისის ჩუღურეთის რაიონის კეთილმოწყობისა და საბინაო საკითხთა გაერთიანების საბინაო სექტორის უფროსს შორის გაფორმდა პრივატიზაციის ხელშეკრულება, რომლის შესაბამისადაც ქ.თბილისში, ... მდებარე საცხოვრებელი 93,0 კვ.მ, 12 კვ.მ სარდაფითა და საერთო საპირფარეშოთი უსასყიდლოდ გადავიდა ი.ჩ-ის საკუთრებაში.

1999წ. 4 ივნისს ივ.ჩ-ემ, პრივატიზაციის ხელშეკრულებაში მითითებული ფართი, ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე გაასხვისა ა. ს-ეზე.

2000წ. 27 ივლისს თბილისის ჩუღურეთის რაიონის კეთილმოწყობისა და საბინაო საკითხთა გაერთიანების საბინაო სექტორის უფროსსა და რ. მ-ს შორის გაფორმებული იქნა პრივატიზაციის ხელშეკრულება სადავო 24.7 კვ.მ-ის პრივატიზაციის თაობაზე.

სააპელაციო სასამართლომ ისე მიიჩნია დადასტურებულად რ.მ-ის მიერ ივ.ჩ-ისაგან ზემოაღნიშნული სადავო ფართის შეძენის ფაქტი, რომ არც კი გამოურკვევია, მითითებული სათავსი წარმოადგენდა თუ არა ამ უკანასკნელის საკუთრებას. უფრო მეტიც, სააპელაციო სასამართლომ ივ.ჩ-ის, როგორც მოწმის, დაკითხვის საფუძველზე დადასტურებულად მიიჩნია მასსა და რ.მ-ს შორის ფართზე ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების ფაქტი, რაც პრინციპულად ეწინააღმდეგება სკ-ს ნორმებს. კერძოდ, სკ-ს 183-ე მუხლის I ნაწილის შესაბამისად, უძრავი ნივთის შესაძენად აუცილებელია სანოტარო წესით დამოწმებული საბუთი და შემძენის რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში.

ამდენად, კანონმდებელი, უძრავ ნივთებთან მიმართებაში გამორიცხავს არა თუ მოწმეთა ჩვენების საფუძველზე ფაქტის დადასტურებას, არამედ დაუშვებლად მიიჩნევს მარტივი წერილობითი ფორმით გარიგების დადების შესაძლებლობასაც კი, რაც უსაფუძვლოს ხდის საოლქო სასამართლოს მსჯელობას სადავო ფართის კუთვნილებისა თუ გასხვისების თაობაზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საოლქო სასამართლოს მოტივაცია წინააღმდეგობრივია და არ გამომდინარეობს საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებიდან. კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ მხედველობაში არ მიიღო და არ იმსჯელა იმ გარემოებაზე, რომ სადავო ფართზე პრივატიზაცია განხორციელებულია მოწინააღმდეგე მხარის, რ.მ-ის მიერ. იმ შემთხვევაში, თუ მითითებული ფართი წარმოადგენდა ივ.ჩ-ის საკუთრებას, როგორც ამას საოლქო სასამართლო ადასტურებს, გაუგებარია, რამ გამოიწვია გამგეობის მიერ მე-3 პირის საკუთრების გასხვისება, ან რა სამართლებრივ საფუძვლებს დაეყრდნო გამგეობა პრივატიზაციის განხორციელებისას.

საკასაციო სასამართლო არამართებულად მიიჩნევს საოლქო სასამართლოს მიერ ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლის გამოყენების საკითხს და ხაზს უსვამს იმ გარემოებას, რომ მითითებული მუხლის რეგულირების საგანს წარმოადგენს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომელიც პრინციპულად განსხვავდება ადმინისტრაციული გარიგებისაგან, რის გამოც, ამ შემთხვევაში მითითებული მუხლის გამოყენება დაუშვებელია.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მხარეთა ყურადღებას მიაქცევს ქ.თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის გამგეობის პროცესუალურ სტატუსს და მიიჩნევს, რომ საქმის განხილვისას, აღნიშნული მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებეული.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის დასაბუთებული, შეუძლებელია მისი სამართლებრივი საფუძვლების შემოწმება და ექვემდებარება გაუქმებას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის I მუხლის II ნაწილით სსკ-ს 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ა. ს-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002წ. 3 ივნისის განჩინება და საქმე ხელახლა განხილვის მიზნით დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. მხარეთათვის ბაჟის დაკისრების საკითხი გადაწყდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.