3გ-ად-477-კ-02 6 მაისი, 2003 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ბ. კობერიძე (თავმჯდომარე),

გ. ქაჯაია,

ნ. ქადაგიძე

დავის საგანი: მიწის ნაკვეთის გამოყოფა.

აღწერილობითი ნაწილი:

2000წ. 14 დეკემბერს ი. ჩ-ემ სარჩელით მიმართა წყალტუბოს რაიონულ სასამართლოს და მოითხოვა მისი ძმის _ გ. ჩ-ის სახელზე რიცხული მიწის ნაკვეთიდან 3823,5 მ² მიწის ფართის გამოყოფა შემდეგი საფუძვლებით:

წყალტუბოს სასამართლოს 08.09.95წ. გადაწყვეტილებით ი. ჩ-ე თანაბარწილად, მოპასუხე გ. ჩ-ესთან ერთად, ცნობილი იქნა მემკვიდრედ აწ გარდაცვლილი მშობლების პ. და ო. ჩ-ეების დანაშთ ქონებაზე, რომელიც ირიცხება ი. ჩ-ის ძმის _ გ. ჩ-ის სახელზე და მდებარეობს წყალტუბოს ზონის სოფ. ......-ში.

წყალტუბოს სასამართლოს 18.06.96 წ. გადაწყვეტილებით და აღმასრულებლის 15.04.99წ. აქტით ი. ჩ-ეს წყალტუბოს ზონის სოფ. ......-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლიდან გამოეყო მისი კუთვნილი რეალური წილი _ საცხოვრებელი ფართი 17 კვ.მ და 7.1კვ.მ დამხმარე სათავსო. ი. ჩ-ემ 14.12.2000წ. სასარჩელო განცხადებით მიმართა წყალტუბოს რაიონულ სასამართლოს. მოსარჩელემ მიუთითა, რომ მშობლების სიცოცხლეში და მათი გარდაცვალების შემდეგ იგი და მისი ძმა _ გ. ჩ-ე ფლობდნენ 7647 კვ.მ. სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთს, მაგრამ მიწის რეფორმის დროს სადავო მიწის ნაკვეთი მიღება-ჩაბარების აქტით მთლიანად გადაეცა გ. ჩ-ეს, რითაც, მოსარჩელის აზრით, დაირღვა მისი უფლებები. აღნიშნულიდან გამომდინარე მოსარჩელემ მოითხოვა 7647 კვ.მ. მიწის ნაკვეთიდან მისთვის 3823,5 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის გამოყოფა და მის საკუთრებად აღრიცხვა.

წყალტუბოს რაიონული სასამართლოს 06.06.01წ. გადაწყვეტილებით ი. ჩ-ის სარჩელი მოპასუხე გ. ჩ-ესთან სამემკვიდრეო მიწის ნაკვეთის გამოყოფისა და მის საკუთრებაში აღრიცხვის შესახებ არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო. რაიონულმა სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მშობლები, მამა – პ. ჩ-ე გარდაიცვალა 1979 წელს, დედა _ ო. ჩ-ე 1981 წელს. ამ პერიოდისათვის მიწა იყო სახელმწიფოს საკუთრებაში და იგი საკოლმეურნეო კომლს და ცალკეულ მოქალაქეებს გადაეცემოდა მხოლოდ სარგებლობის უფლებით, შესაბამისად, მოსარჩელის მშობლების სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთი სამკვიდრო მასაში ვერ შევიდოდა, ვინაიდან მათ საკუთრებას არ წარმოადგენდა. რაიონულმა სასამართლომ ასევე განმარტა, რომ წყალტუბოს სასამართლოს 08.09.95 წ. გადაწყვეტილებით მოსარჩელე ცნობილი იქნა მემკვიდრედ მშობლების დანაშთ ქონების წილზე და ამ სამკვიდრო ქონებას წარმოადგენდა მხოლოდ საცხოვრებელი სახლი, რომლის შესაბამისი სამკვიდრო წილი მოსარჩელემ მიიღო.

რაიონული სასამართლოს გადაწვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ი. ჩ-ემ. აპელანტმა მიუთითა, რომ აღნიშნული სადავო საეზოვე მიწის ნაკვეთში დგას მშობლებისაგან მემკვიდრეობით მიღებული საცხოვრებელი სახლი. მიუხედავად იმისა, რომ იგი რეგისტრირებულია ქუთაისში, ძირითადად ცხოვრობდა და საქმიანობდა სოფ. .....-ში, 600 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე მოწყობილი ჰქონდა ხის სათბური. რადგან მიწა სახელმწიფოს საკუთრებაში იმყოფებოდა და არ შედიოდა მშობლების სამკვიდრო მასაში, აპელანტმა მემკვიდრეობის უფლებით მიიღო მხოლოდ სახლი, მიწის ნაკვეთი კი რჩებოდა ძმების საერთო სარგებლობაში. აპელანტმა მიუთითა, რომ მიწის რეფორმასთან დაკავშირებით სადავო მიწა მთლიანად მიღება-ჩაბარების აქტით გადაეცა გ. ჩ-ეს, რითაც დაირღვა ძველი და ახალი კანონმდებლობის მოთხოვნები. აპელანტის აზრით, აღნიშნული მიღება-ჩაბარების აქტით მას მოუსპეს უფლება როგორც მიწაზე, ასევე ფაქტიურად წაართვეს საკუთრება სახლზე, რომლის გამოყენებისა და სარგებლობის უფლება შეუძლებელია ეზოს და გასასვლელი გზის უქონლობის გამო. აღნიშნულიდან გამომდინარე, აპელანტმა მოითხოვა რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმება და სადავო მიწის ნაკვეთის 1/2 ნაწილის მისთვის გამოყოფა საკუთრების უფლებით.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 06.05.01წ. განჩინებით საქმეში მოპასუხეებად ჩაბმული იქნენ წყალტუბოს რაიონის სოფ. .....-ის გამგეობა და წყალტუბოს მიწის მართვის სამმართველო. ქუთაისის საოლქო სასამართლოს 27.11.01წ. განჩინებით ი. ჩ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა წყალტუბოს რაიონული სასამართლოს 06.06.01წ. გადაწყვეტილება. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 18.01.92წ. ¹48 დადგენილების მე-8 პუნქტის ბოლო აბზაცის მიხედვით, სოფლის მეურნეობის პროდუქტების საწარმოებლად მიწები ქალაქად მუდმივად მცხოვრებ მოქალაქეებს გადაეცემოდათ დადგენილი ნორმის მიხედვით სოფლად მუდმივად მცხოვრებ მოქალაქეებზე მიწების გაცემის შემდეგ. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ გ. ჩ-ე 01.01.92წ. მდგომარეობით არის სოფელ .......-ის მცხოვრები და ამ სოფლის მეურნეობაში დასაქმებული პირი, ი. ჩ-ე კი 01.01.92წ. მდგომარეობით დღემდის რეგისტრირებულია ქ. ქუთაისში და არის ქალაქის მუდმივად მაცხოვრებელი. მიეკუთვნებოდა რა პირველი კატეგორიის კომლს, გ. ჩ-ეს მიწის ნაკვეთი შეევსო ზღვრულ ნორმამდე. ი. ჩ-ეს, როგორც ქალაქის მაცხოვრებელს, მინისტრთა კაბინეტის ზემო აღნიშნული დადგენილების მიხედვით მიწის ნაკვეთი უნდა გამოყოფოდა სოფლად მაცხოვრებელი პირისათვის ნაკვეთის გამოყოფის შემდეგ. სააპელაციო პალატამ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ ი. ჩ-ეს შესთავაზეს მიწის ნაკვეთი სხვა ადგილას, მაგრამ მან უარი განაცხადა და მხოლოდ გ. ჩ-ის კუთვნილი მიწის ნაკვეთიდან მოითხოვა მისთვის ნაკვეთის მოზომვა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ ი. ჩ-ის მოთხოვნა უსაფუძვლოდ მიიჩნია.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა ი. ჩ-ის მიერ. კასატორმა აღნიშნა, რომ მშობლების დანაშთ სამკვიდრო ქონებაზე მემკვიდრეობა სასამართლოს გადაწყვეტილებით აღდგენილი აქვს მშობლების გარდაცვალებიდან მრავალი წლის შემდეგ, რაც ადასტურებს იმას, რომ იგი მშობლების სიცოცხლეში და მათი გარდაცვალების შემდეგ ფლობდა და განკარგავდა მშობლების მიერ დანატოვარ სამკვიდრო ქონებას. აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორის აზრით, იგი იმთავითვე ითვლებოდა მისი მშობლების კომლის წევრად და შემდგომ მისი ძმის _ მოპასუხე გ. ჩ-ის კომლის წევრადაც, ვინაიდან მონაწილეობას იღებდა კომლის ქონების შექმნაში. მოქმედი სკ-ს 1323-ე მუხლი განსაზღვრავს კომლის ქონებაზე მემკვიდრეობის გახსნას, კომლში რეგისტრაციის არქონა არ უკარგავს მას კომლის ქონებაზე მემკვიდრეობის უფლებას, რადგან კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილებით დასაბუთებულია, რომ მშობლების სიცოცხლეში და მათი გარდაცვალების შემდეგ იგი ფლობდა და განკარგავდა სამემკვიდრეო ქონებას. კასატორის ქ. ქუთაისში რეგისტრაცია, მისი აზრით, არ წარმოადგენს მისი ქალაქის მუდმივ მაცხოვრებლად ცნობის პირობას, რადგან ქ. ქუთაისში იგი არ არის ჩაბმული რაიმე შრომით საქმიანობაში, მისი საქმიანობა უკავშირდებოდა სოფელ ......-ში მდებარე მამის საკარმიდამო ეზოს, სადაც მის წილხვედრ 600 კვ.მ საკარმიდამო ნაკვეთზე მოწყობილი ჰქონდა ხის სათბური. კასატორი აღნიშნავს, რომ 1992წ. ნაკვეთის გამოყოფის მოთხოვნით შეიტანა განცხადება. მიუხედავად იმისა, რომ 1992წ. არ ჰქონდა მემკვიდრეობა აღდგენილი კომლში, ვინაიდან სამკვიდრო ქონებას ფლობდა და განკარგავდა მემკვიდრეობის გახსნის დღიდან, ამჟამად მოქმედი სკ-ს 1433-ე მუხლის და 1964წ. სკ-ს 556-ე მუხლის თანახმად სამკვიდრო მიღებულად ეთვლება, რაც ადასტურებს საეზოვე მიწის ნაკვეთზე მფლობელობას და წარმოადგენს მიწის ნაკვეთის გაყოფის საფუძველს. ამასთანავე, სკ-ს 1513-ე მუხლის მიხედვით ფიზიკურ პირთა კანონიერ სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც ინდივიდუალური სახლებია განლაგებული, ითვლება მოსარგებლეთა საკუთრებად და მათზე ვრცელდება უძრავი ნივთებისთვის გათვალისწინებული წესები. კასატორი უთითებს, რომ სადავო ნაკვეთი წარმოადგენს საეზოვე მიწას, რომლის გარეშე შეუძლებელია საცხოვრებელი სახლით სარგებლობა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ი. ჩ-ემ მოითხოვა სააპელაციო პალატის განჩინების გაუქმებით ახალი გადაწყვეტილების მიღება, 1992წ. მიღება-ჩაბარების აქტში შესწორების შეტანა, რათა მას გადაეცეს საკუთრების უფლებით საეზოვე მიწის ნაკვეთის ნახევარი.

საკასაციო პალატამ 2002წ. 31 მაისის განჩინებით კასატორის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დააკმაყოფილა: გაუქმდა ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2001წ. 27 ნოემბრის განჩინება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდა იმავე პალატას. საკასაციო სასამართლომ განჩინება დააფუძვნა შემდეგ გარემოებებზე:

საკასაციო პალატამ აღნიშნა, რომ ი. ჩ-ეს წყალტუბოს სასამართლოს 1995წ. 8 სექტემბრის გადაწყვეტილების საფუძველზე მშობლების დანაშთი ქონებიდან გამოეყო საცხოვრებელი სახლის რეალური წილი. შენობა-ნაგებობა წარმოადგენს იმ მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილს, რომელზედაც იგი არის განლაგებული. აღნიშნული ურთიერთკავშირის გამო, შენობის ნაწილზე საკუთრების უფლება პროპორციულად ვრცელდება აგრეთვე შენობის ნაწილის მიერ დაკავებულ მიწის ნაკვეთის ნაწილზეც და აღნიშნული არაა დამოკიდებულ ურთიერთობის მონაწილეთა ნებაზე. დამოუკიდებელი სანივთო უფლება არსებით შემადგენელ ნაწილზე შეუძლებელია. ი. ჩ-ეს, როგორც მიწის ნაკვეთზე განლაგებული ინდივიდუალური სახლის ნაწილის მესაკუთრეს, ჰქონდა საკარმიდამო ნაკვეთის ნაწილით სარგებლობის აქცესორული უფლება. “საქართველოს რესპუბლიკაში სასოფლო-სამეურნეო მიწის რეფორმის შესახებ” მინისტრთა კაბინეტის 1998წ. 18 იანვრის ¹48-ე დადგენილებით მე-7 ქვეპუნქტის თანახმად, სოფლის ყოფილ მკვიდრთ მიწები გამოეყოფოდათ კერძო საკუთრებაში, თუ მათ მემკვიდრეობით მიღებული აქვთ საცხოვრებელი სახლი ან სახლის ნაწილი. ვინაიდან მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილზე უფლება წარმოადგენს მიწის ნაკვეთის ნაწილზე აქცესორულ უფლებას, ი. ჩ-ეს, როგორც საცხოვრებელი სახლის ნაწილის მესაკუთრეს, მიწის კოდექსის 82-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით (1997წ. 14 სექტემბრის რედაქციით) სარგებლობაში ეკუთვნოდა საკარმიდამო მიწის ნაკვეთის გარკვეული ოდენობა, რომელიც აუცილებელია ნაგებობის კუთვნილი წილის შესანახად და სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის წარმოებისათვის.

საკასაციო პალატამ ასევე მიუთითა, რომ უნდა დადგენილიყო მიწის რეფორმის დაწყებამდე საკარმიდამო ნაკვეთის თავდაპირველი ოდენობა, რომლიდანაც კასატორს უნდა გამოყოფოდა მიწის ნაკვეთის ის ნაწილი, რომლითაც სარგებლობის უფლება ჰქონდა.

საკასაციო პალატამ არ გაიზიარა კასატორის მოსაზრება, რომ მისი ქ. თბილისში რეგისტრაცია არ წარმოადგენს ქალაქის მუდმივ მაცხოვრებლად მიჩნევის საფუძველს და რომ იგი, წყალტუბოს სასამართლოს გადაწყვეტილებიდან გამომდინარე, იყო ჯერ მშობლის, ხოლო შემდგომ მისი ძმის – გ. ჩ-ის კომლის წევრი.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლის და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატამ 2002წ. 9 სექტემბრის განჩინებით ი. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი არ დააკმაყოფილა შემდეგი მოტივებით:

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ “საქართველოს რესპუბლიკაში სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის რეფორმის შესახებ” მინისტრთა კაბინეტის 1992წ. 18 იანვრის ¹48 დადგენილების მე-7 პუნქტის მოთხოვნას არ წარმოადგენდა საცხოვრებელი სახლის მემკვიდრეობით მიმღებებისათვის მიწების გამოყოფა ამ სახლის საკარმიდამო ნაკვეთებიდან და რომ ამ ნორმით მათ უფლება აქვთ მოითხოვონ მიწების გამოყოფა სოფლის ტერიტორიაზე. ი. ჩ-ის მიერ მემკვიდრეობის მიღების დროისათვის მიწის ნაკვეთის მესაკუთრე უკვე გ. ჩ-ე იყო და ამის გამო ივ. ჩ-ის მოთხოვნის დაკმაყოფილება მამა-პაპისეული ეზოდან მიეღო მიწა, შეუძლებელი იყო.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ ივ. ჩ-ეს საკუთრების უფლება მოპოვებული აქვს სახლის ნაწილზე, მაგრამ ეს უფლება არ შეიძლება გავრცელდეს მიწაზე, რადგან სამოქალაქო სასამართლოს 150-ე და 171-ე მუხლების თანახმად, მიწა კი არ არის შენობის არსებითი შემადგენელი ნაწილი, არამედ შენობა არის მიწის არსებით შემადგენელი ნაწილი.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიიჩნია, რომ ი. ჩ-ის სახლთან მისასვლელი გზის საკითხი შეიძლება ცალკე დავის საგანი გახდეს, რადგან ასეთი მოთხოვნა მოცემულ საქმეზე მხარეებს არ ჰქონიათ.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ი. ჩ-ემ. კასატორი საჩივარში მიუთითებს შემდეგ გარემოებებზე:

სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა სკ-ს 150-ე, 153-ე და 171-ე მუხლები. იგნორირება გაუკეთა უზენაესი სასამართლოს განჩინების მითითებებს აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით. ასევე არასწორია სააპელაციო სასამართლოს განმარტება იმის თაობაზე, რომ როდესაც ი. ჩ-ემ მემკვიდრეობა მიიღო, მიწა უკვე გ. ჩ-ის საკუთრება იყო, ვინაიდან იგი მშობლების გარდაცვალების შემდეგ ფაქტიურად შეუდგა სამკვიდრო ქონების ფლობას, რის საფუძველზეც აღუდგა მას მემკვიდრეობა სასამართლოს გადაწყვეტილებით.

სააპელაციო სასამართლომ არ შეასრულა საკასაციო პალატის მითითება, რომ უნდა დადგენილიყო მიწის რეფორმამდე საკარმიდამო ნაკვეთის თავდაპირველი ოდენობა და კასატორს გამოყოფოდა ნაკვეთის ის ნაწილი, რომლითაც სარგებლობის უფლება მას ჰქონდა.

სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია სკ-ს 1460-ე მუხლის მოთხოვნა, რომლის თანახმადაც სასოფლო-სამეურნეო მიწა და მასზედ მოწყობილი საადგილმამულო მეურნეობა უნდა გაიყოს მემკვიდრეებს შორის, ასევე დაარღვია 1513-ე მუხლის მოთხოვნა, რომლის თანახმადაც ფიზიკურ პირთა კანონიერ სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთები, რომლებზედაც ინდივიდუალური სახლებია განლაგებული, სკ-ს ამოქმედებიდან ითვლება ამ პირთა საკუთრებად.

კასატორის აზრით, სააპელაციო სასამართლომ უხეშად დაარღვია სკ-ს 153-ე მუხლით მინიჭებული მისი აქცესორული უფლება სადავო მიწაზე, რადგან აქცესორული უფლება ისეთი უფლებაა, რომელიც სხვა უფლებაზეა დამოკიდებული და ემსახურება მთავარ უფლებას მიზანს, კერძოდ მის გაფართოებას ან განმტკიცებას. აღნიშნული გარემოებების საფუძველზე კასატორი ითხოვს სააპელაციო სასამართლოს განჩინების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილებას.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პალატა გაეცნო საქმის მასალებს, მოისმინა მხარეთა ახსნა-განმარტებანი, შეისწავლა საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა, გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება, დასაბუთებულობა და მიიჩნევს, რომ ივ. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002წ. 9 ოქტომბრის განჩინება და საქმე ხელახალი არსებითად განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, რის შედეგადაც გასაჩივრებული განჩინება იურიდიულად არ არის საკმაოდ დასაბუთებული, კერძოდ: საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, თითქოსდა კასატორის საკუთრების უფლება საცხოვრებელი სახლის ნაწილზე არ შეიძლება გავრცელდეს მიწაზეც, რადგან მიწა კი არ არის შენობის შემადგენელი ნაწილი, არამედ შენობა არის მიწის არსებითი შემადგენელი ნაწილი.

სკ-ს 150-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელი ნაწილს განეკუთვნება შენობა-ნაგებობანი და ნივთები, რომლებიც მყარადაა დაკავშირებული მიწასთან და არ არის გამიზნული დროებითი სარგებლობისათვის, რაც ხელშეკრულებითაც შეიძლება განისაზღვროს. ე.ი. კასატორისათვის საკუთრების უფლებით წყალტუბოს რაიონის სასამართლოს 1995წ. 15 აპრილის გადაწყვეტილებით გამოყოფილი საცხოვრებელი სახლი წარმოადგენს იმ მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილს, რომელზედაც იგი არის განლაგებული და მათი ურთიერთკავშირის საფუძველზე, შენობის ნაწილზე საკუთრების უფლება პროპორციულად ვრცელდება კასატორის კუთვნილი შენობის ნაწილის მიერ დაკავებულ მიწის ნაკვეთზეც. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სკ-ს 171-ე მუხლის მოშველიება იმ მოსაზრების გასამყარებლად, რომ ვინაიდან გ. ჩ-ე კასატორის სახლის ნაწილზე მესაკუთრედ ცნობის მომენტისათვის წარმოადგენდა მიწის მესაკუთრეს და ამდენად ამ მიწის ნაწილზე კასატორს აღარ შეიძლება ჰქონდეს პრეტენზია, არ არის სწორი და არ ემყარება მითითებული ნორმის სწორ განმარტებას.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ სკ-ს 212-ე მუხლის ანალოგიის წესით გამოყენებისა და “საქართველოს რესპუბლიკაში სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწების რეფორმის შესახებ” საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992წ. 6 თებერვლის ¹128 და 1992წ. 10 მარტის ¹290 დადგენილებების საფუძველზე უნდა იმსჯელოს მიწის რეფორმამდე არსებული საკარმიდამო მიწის ნაკვეთის ფართიდან, რომელიც შეადგენდა 6400 მ²-ს, კასატორისათვის სახლის წილის პროპორციულად და მითითებული კანონის ზღვრული ნორმის ფარგლებში მიწის ნაკვეთის გამოყოფის თაობაზე. აღნიშნული საკითხის გადაწყვეტის მიზნით საჭიროების შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ უნდა დანიშნოს შესაბამისი ექსპერტიზა და გაითვალისწინოს მისი დასკვნა.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ ასევე საჭიროების შემთხვევაში უნდა გამოიყენოს სკ-ს 153-ე მუხლი, რომელიც ეხება კასატორის აქცესორულ უფლებას სადავო მიწის ნაკვეთის ნაწილზე.

აღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, არასწორად განმარტა კანონი, რის შედეგადაც გასაჩივრებული განჩინება არ არის იურიდიულად საკმაოდ დასაბუთებული, რაც სსკ-ს 394-ე მუხლის “ე” ქვეპუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძველია, ამავე დროს საკასაციო სასამართლო სსკ-ს 411-ე მუხლის თანახმად თავად ვერ გამოიტანს საქმეზე ახალ გადაწყვეტილებას. შესაბამისად, ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სასამართლო და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002წ. 9 ოქტომბრის განჩინება უნდა გაუქმდეს და ზემოაღნიშნული მითითებებით საქმე ხელახლა არსებითად განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, სსკ-ს 399-ე, 404-ე, 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. კასატორ ი. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

2. გაუქმდეს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002წ. 9 ოქტომბრის განჩინება და საქმე ხელახალი არსებითად განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

3. სახელმწიფო ბაჟის მხარეთათვის დაკისრების საკითხი გადაწყდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების გამოტანისას.

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.