¹ 3გ-ად-481-გ-02 12 თებერვალი, 2003 წ., ქ. თბილისი
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ შემდეგი შემადგენლობით: ბ. კობერიძე (თავმჯდომარე),
მ. ვაჩაძე,
გ. ქაჯაია
სსკ-ს 408-ე მუხლის მესამე ნაწილის, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლისა და 26-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, ზეპირი მოსმენის გარეშე, განიხილა სასამართლოთა შორის განსჯადობის თაობაზე დავა.
აღწერილობითი ნაწილი:
2002წ. 9 აგვისტოს კ. ჭ.-მ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს და საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის მინისტრის 2002წ. 11 ივლისის ¹1-3/482 ბრძანების გაუქმება მოითხოვა, რომლითაც იგი გათავისუფლებულ იქნა შპს «ი.-ს" დირექტორის თანამდებობიდან. მოსარჩელემ მითითებული ბრძანების გაუქმება და, შესაბამისად, მისი სამუშაოზე აღდგენა მოითხოვა.
თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2002წ. 14 აგვისტოს განჩინებით საქმის მასალები განსჯადობით განსახილველად თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიას გადაეგზავნა.
თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიამ 2002წ. 9 სექტემბრის განჩინებით სარჩელი ხარვეზიანად მიიჩნია და მოსარჩელეს ხარვეზის შესავსებად ვადა დაუნიშნა.
ამავე კოლეგიის 2002წ. 30 სექტემბრის განჩინებით, ხარვეზის შევსების გამო, სარჩელი წარმოებაში იქნა მიღებული და დანიშნულ იქნა მთავარი სხდომა. სასამართლოს მთავარ სხდომამდე ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიამ მიიჩნია, რომ კ. ჭ.-ის სარჩელი რაიონული სასამართლოს განსჯადი იყო ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით, რადგან მოცემულ შემთხვევაში ადგილი ჰქონდა ადმინისტრაციული გარიგების დადებას. სასამართლომ აქვე მიიჩნია, რომ თბილისის საოლქო სასამართლოს კოლეგია პირველი ინსტანციის წესით საქმეს განიხილავს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ დავის საგანი 500000 ლარს აღემატება. ამდენად, სასამართლო კოლეგიამ მიიჩნია, რომ დავა რაიონული სასამართლოს განსჯადი იყო ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით და საქმე განსჯადობის საკითხის გადასაწყვეტად საქართველოს უზენაეს სასამართლოს გადმოუგზავნა.
სამოტივაციო ნაწილი:
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ განიხილა სასამართლოთა შორის განსჯადობის შესახებ დავა და მიიჩნევს, რომ კ. ჭ.-ის სასარჩელო განცხადება თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს განსჯადია შემდეგ გარემოებათა გამო:
საკასაციო პალატა სასამართლოთაAყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ აღნიშნულ შემთხვევაში დავის საგანს კ. ჭ.-ის შპს «ი.-ს» დირექტორის თანამდებობიდან გათავისუფლების თაობაზე სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ბრძანება წარმოადგენს, მაგრამ, მიუხედავად იმისა, რომ გასაჩივრებულია სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს ბრძანება, დავა ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით განსჯად საქმედ ვერ იქნება მიჩნეული, რადგან 2002წ. 11 ივლისის ¹1-3/482 ბრძანების გამოცემისას სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მხრიდან ადმინისტრაციული ფუნქციების განხორციელებას ადგილი არ ჰქონია, არ მომხდარა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ თავისი საჯარო ფუნქციების ადმინისტრირება. მოცემულ შემთხვევაში სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრო გამოდის როგორც შპს «ი.-ს» დამფუძნებელი პარტნიორი, რომელიც შპს-ს დამფუძნებლისათვის (პარტნიორისათვის) «მეწარმეთა შესახებ» კანონით გათვალისწინებულ უფლებამოსილებებს ბრძანების გამოცემით ახორციელებს. ნიშანდობლივია «მეწარმეთა შესახებ» საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის პირველი ნაწილი, რომელშიც მითითებულია, რომ სამეწარმეო საზოგადოების ხელმძღვანელობის უფლება შეზღუდულ პასუხისმგებლობის საზოგადოებაში დირექტორებს გააჩნიათ. ამავე კანონის 47.3 მუხლის «პ» ქვეპუნქტის თანახმად, შპს-ის პარტნიორთა კრება იღებს გადაწყვეტილებებს დირექტორების დანიშვნისა და გამოწვევის, მათთან შრომის ხელშეკრულებების დადებისა და შეწყვეტის, აგრეთვე მათი ანგარიშის დამტკიცების თაობაზე. კანონის ზემომითითებული დებულებების შესაბამისად საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ რადგან შპს «ი.-ს» ერთადერთ დამფუძნებელ პარტნიორს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრო წარმოადგენს, მის მიერ შპს-ს დირექტორის გათავისუფლების თაობაზე გამოცემული ბრძანება შპს პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილებად უნდა იქნეს მიჩნეული და, შესაბამისად, მისი კანონიერების საკითხიც «მეწარმეთა შესახებ» კანონის რეგულირების სფეროში უნდა მოექცეს.
საკასაციო სასამართლო სასამართლოთა ყურადღებას გაამახვილებს იმ გარემოებაზეც, რომ სახელმწიფო (მისი სახით სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრო), როგორც საჯარო სამართლის უპირველესი იურიდიული პირი, სამეწარმეო საზოგადოებებში პარტნიორად მონაწილეობს, როგორც კერძო სამართლის იურიდიული პირი და მისი მხრიდან საჯარო ფუნქციების განხორციელება არ ხდება. («მეწარმეთა შესახებ» კანონის მე-2 მუხლი).
ამასთან, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სსკ-ს მე-11 მუხლის თანახმად, კერძო სამართლის სფეროში წარმოშობილი დავებს სასამართლოები სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით განიხილავენ.
ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მოცემული საქმე შიდაკორპორაციულ დავას წარმოადგენს, სცილდება ადმინისტრაციული წესით განსჯად საქმეთა სფეროს, რის გამოც იგი თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს მიერ სამოქალაქო (სამეწარმეო) კანონმდებლობის შესაბამისად უნდა იქნეს განხილული.
ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კ. ჭ.-ის სასარჩელო განცხადება სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით რაიონული სასამართლოს განსჯადია და საქმე განსჯადობით განსახილველად თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს უნდა გადაეგზავნოს.
სარეზოლუციო ნაწილი:
საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლითა და 26-ე მუხლის მესამე ნაწილით და სსკ-ს მე-11 მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. კ. ჭ.-ის სასარჩელო განცხადება განსახილველად თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს დაექვემდებაროს.
2. უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.