გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ 3გ-ად-521კ-02 20 თებერვალი, 2003 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინიტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ნ. სხირტლაძე (თავმჯდომარე),

ნ. კლარჯეიშვილი,

ი. ლეგაშვილი

დავის საგანი: საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 07.07.02წ. ¹პ-264 ბრძანების ბათილად ცნობა, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტში ტოლფას თანამდებობაზე დანიშვნა.

აღწერილობითი ნაწილი:

ნ. კ-ე 02.08.02წ. სასარჩელო განცხადებით მიმართა ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს, რომელშიც აღნიშნა, რომ 10.05.02წ. კანონის და საქართველოს პრეზიდენტის 26.05.02წ. ¹261 ბრძანებულების საფუძველზე განხორციელდა ფინანსთა სამინისტროსა და საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს გაერთიანება. მოსარჩელის აზრით, ადგილი ჰქონდა ფინანსთა სამინისტროსთან საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს მიერთებას და არა ლიკვიდაციას, ვინაიდან არც ერთი კანონით საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს ლიკვიდაცია არ დადგენილა, 10.05.02წ. კანონით განხორციელდა სამინისტროების გარდაქმნა (რეორგანიზაცია) მათი გაერთიანების გზით. ამდენად, მოსარჩელის აზრით, სამინისტროს აპარატის თანამშრომელთა გათავისუფლება უნდა მომხდარიყო «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 96.2 და 97.2 მუხლების შესაბამისად, რომელთა მიხედვით მოხელე არ თავისუფლდება სამსახურიდან, თუ იგი თანახმაა დაინიშნოს სხვა თანამდებობაზე. მიუხედავად ამისა, ფინანსთა მინისტრის 07.07.02წ. ¹პ-264 ბრძანებით მ. კ-ე, რომელიც მუშაობდა საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროში საკადრო რესურსების მართვის სამმართველოს სახელმწიფო მოხელეთა სამმართველოს უფროსის მოადგილედ, თანამდებობიდან გათავისუფლდა «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 96.1 მუხლის საფუძველზე, რომლის გამოყენება დაიშვება დაწესებულების ლიკვიდაციის და არა რეორგანიზაციის შემთხვევაში. თვით ის ფაქტი, რომ გათავისუფლება მოხდა ფინანსთა მინისტრის ბრძანებით, მოსარჩელის აზრით, ადასტურებს იმას, რომ ადგილი ჰქონდა სამინისტროების გაერთიანებას, «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 96.2 მუხლით გათვალისწინებული პირობის არსებობას, რომლის დროსაც მოსარჩელისათვის უნდა შეეთავაზებინათ სხვა თანამდებობაზე დანიშვნა, რაც არა მხოლოდ სავალდებულო, არამედ პრაქტიკულადაც მარტივად განსახორციელებელი იყო. ამასთანავე, სადავო ბრძანება არ პასუხობს სზაკ-ს 52.2, 53.1 მუხლების მოთხოვნებს. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა ფინანსთა მინისტრის 07.07.02წ. ¹პ-264 ბრძანების ბათილად ცნობა, საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს საკადრო რესურსების მართვის სამმართველოს ...ის თანამდებობიდან გათავისუფლების უკანონოდ ცნობა, ტოლფას თანამდებობაზე ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტში დანიშვნა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 18.10.02წ. გადაწყვეტილებით მ. კ-ეს უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე. საქართველოს პრეზიდენტის 26.05.02წ. ¹261 ბრძანებულების მე-2 და მე-3 პუნქტის საფუძველზე სასამართლომ მიიჩნია, რომ განხორციელდა საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს ცენტრალური აპარატის ლიკვიდაცია და არა რეორგანიზაცია, რეორგანიზაცია შეეხო საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს სისტემაში შემავალ სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულებებსა და ტერიტორიულ ორგანოებს. ვინაიდან მ. კ-ე მუშაობდა საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს ცენტრალურ აპარატში საკადრო რესურსების მართვის სამმართველოს ...ის თანამდებობაზე, მისი თანამდებობიდან გათავისუფლება მოხდა ცენტრალური აპარატის ლიკვიდაციის გამო, შესაბამისად კოლეგიამ მიიჩნია, რომ არ დარღვეულა «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის მოთხოვნები, კანონის 96-ე მუხლის I ნაწილი ითვალისწინებს მოხელის თანამდებობიდან გათავისუფლების შესაძლებლობას დაწესებულების ლიკვიდაციის გამო, რომლის დროსაც ადმინისტრაცია ვალდებული არ არის შესთავაზოს მოხელეს სხვა თანამდებობა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს კოლეგიის 18.10.02წ. გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გასაჩივრდა მ. კ-ის მიერ. კასატორი მოითხოვს 18.10.02წ. გადაწყვეტილების გაუქმებას, ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილებას. კასატორის აზრით, სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 96-ე მუხლის I პუნქტი, ვინაიდან აღნიშნული ნორმა გამოიყენება სახელმწიფო დაწესებულების ლიკვიდაციის შემთხვევაში, მაშინ როდესაც საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს ლიკვიდაცია არ მომხდარა. ვინაიდან კანონი საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს საქმიანობის შეწყვეტის შესახებ არ არსებობს, სასამართლოს უნდა დაედგინა, რომ არ განხორციელებულა სამთავრობო დაწესებულების ლიკვიდაცია, რაც გამორიცხავდა «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 96-ე მუხლის I პუნქტის გამოყენებას. სასამართლომ არასწორად განმარტა საქართველოს პრეზიდენტის 18.06.02წ. ¹305 ბრძანებულების 1.3 მუხლის «ბ» ქვეპუნქტი, აღნიშნული ნორმა არ გულისხმობს «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 96.1 მუხლის საფუძველზე თანამდებობიდან გათავისუფლებას. კასატორი აღნიშნავს, რომ გადაწყვეტილების თანახმად შემოსავლების სამინისტროს ლიკვიდაცია განხორციელდა არა კანონის, არამედ საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების საფუძველზე, სასამართლომ იხელმძღვანელა არა საქართველოს პრეზიდენტის 26.05.02წ. ¹261 ბრძანებულების რომელიმე მუხლით, არამედ სათაურით. სასამართლომ არ მიიღო მხედველობაში ის, რომ ფინანსთა მინისტრი და საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს ცენტრალური აპარატის სალიკვიდაციო კომისიის თავმჯდომარე სხვადასხვა თანამდებობაა, «აღმასრულებელი ხელისუფლების სტრუქტურისა და საქმიანობის წესის შესახებ» კანონის 16.1 მუხლის «გ» ქვეპუნქტის თანახმად მინისტრი უფლებამოსილია მიიღოს გადაწყვეტილება მხოლოდ სამინისტროს და არა სალიკვიდაციო კომისიის გამგებლობის სფეროს მიკუთვნებულ საკითხებზე. ვინაიდან კასატორის გათავისუფლება შეადგენდა სალიკვიდაციო კომისიის უფლებამოსილებას ფინანსთა მინისტრის სადავო ბრძანება არ შეესაბამება «აღმასრულებელი ხელისუფლებისა და საქმიანობის წესის შესახებ» კანონის მე-16 და მე-17 მუხლებს და სზაკ-ს მე-60 მუხლის მიხედვით ბათილია. სადავო ბრძანება არ პასუხობს აგრეთვე სზაკ-ს 52.2 და 53.1 მუხლის მოთხოვნებს. სასამართლომ არ გამოიყენა «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 97-ე მუხლი, რომლის თანახმადაც მ. კ-ის თანამდებობიდან გათავისუფლება დაუშვებელი იყო ტოლფასი თანამდებობის შეთავაზების გარეშე. კასატორი თვლის, რომ საქმის გარემოებებით და თვით მ. კ-ის თანამდებობიდან ფინანსთა მინისტრის მიერ გათავისუფლების ფაქტით დასტურდება, რომ ადგილი ჰქონდა საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს რეორგანიზაციას მისი ფინანსთა სამინისტროსთან მიერთების გზით, რის გამოც სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 96.2 და 97-ე მუხლები.

საკასაციო პალატის სხდომაზე კასატორმა და მისმა წარმომადგენელმა მხარი დაუჭირეს საკასაციო საჩივარს და მოითხოვეს მისი დაკმაყოფილება. მოწინააღმდეგე მხარის – საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს წარმომადგენელმა საკასაციო საჩივრის საფუძვლები არ ცნო, მიიჩნია იგი უსაფუძვლოდ და აღნიშნა, რომ 10.05.02წ. კანონის, საქართველოს პრეზიდენტის 26.05.02წ. ¹261, 18.06.02წ. ¹305 ბრძანებულებების მიხედვით განხორციელდა საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს ცენტრალური აპარატის ლიკვიდაცია და არა რეორგანიზაცია, შესაბამისად მ. კ-ის სამსახურიდან გათავისუფლება მოხდა კანონის მოთხოვნათა სრული დაცვით. საკასაციო საჩივრის მოტივები უსაფუძვლოდ იქნა მიჩნეული აგრეთვე საგადასახადო დეპარტამენტის წარმომადგენლის მიერ. მოწინააღმდეგე მხარის წარმომადგენლებმა ითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვება.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პალატა, საკასაციო საჩივრის ფარგლებში საქმის მასალების შესწავლის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების, საკასაციო საჩივრის მოტივების საფუძვლიანობის და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერების შემოწმების შედეგად თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

«აღმასრულებელი ხელისუფლების სტრუქტურის და საქმიანობის წესის შესახებ» კანონის მე-5 მუხლის მიხედვით სამინისტრო საქმიანობას წყვეტს კანონის საფუძველზე. «საქართველოს ზოგიერთ საკანონმდებლო აქტში ცვლილებების შეტანის თაობაზე» 10.05.02წ. კანონის თანახმად, საქართველოს ყველა საკანონმდებლო აქტში სიტყვების «საქართველოს საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს» და «საქართველოს საგადასახადო შემოსავლების მინისტრის» შეცვლა სიტყვებით «საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო» და «საქართველოს ფინანსთა მინისტრი», საკასაციო პალატის აზრით, თავისთავად ადასტურებს საქართველოს საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს ცენტრალური აპარატის ლიკვიდაციას და არა რეორგანიზაციას. აღნიშნულს ადასტურებს აგრეთვე «საქართველოს საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს ლიკვიდაციასთან დაკავშირებით გასატარებელ ღონისძიებათა შესახებ» საქართველოს პრეზიდენტის 26.05.02წ. ¹261 ბრძანებულება, რომლის მე-2 პუნქტი ადგენს, რომ უნდა განხორციელდეს საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს ცენტრალური აპარატის ლიკვიდაცია, ხოლო საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს სისტემაში შემავალი სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულებების და ტერიტორიული ორგანოების ფინანსთა სამინისტროს გამგებლობაში გადაცემა და მათი შემდგომი რეორგანიზაცია, ამავე ბრძანების მე-3 პუნქტის თანახმად, შეიქმნა საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს ცენტრალური აპარატის სალიკვიდაციო სამთავრობო კომისია საქართველოს ფინანსთა მინისტრის თავმჯდომარეობით. კომისიას დაევალა «საქართველოს საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს ცენტრალური აპარატის სალიკვიდაციო სამთავრობო კომისიის შესახებ» დებულების შემუშავება, კანონმდებლობით დადგენილი წესით სალიკვიდაციო ღონისძიებების განხორციელება.

საქართველოს პრეზიდენტის 18.06.02წ ¹305 ბრძანებულებით დამტკიცდა საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს ცენტრალური აპარატის სალიკვიდაციო სამთავრობო კომისიის შემადგენლობა და დებულება. მითითებული ბრძანებულებით დამტკიცებული «საქართველოს საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს ცენტრალური აპარატის სალიკვიდაციო სამთავრობო კომისიის» დებულების 1-ლი მუხლის თანახმად, კომისიის ძირითადი ამოცანაა საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს ცენტრალური აპარატის სალიკვიდაციო ღონისძიებათა განხორციელება, საამისოდ კომისია უზრუნველყოფს სამინისტროს ცენტრალური აპარატის ლიკვიდაციასთან დაკავშირებით მოხელეთა სამსახურიდან გათავისუფლებას, ლიკვიდაციასთან დაკავშირებული კანონმდებლობით განსაზღვრული სხვა ამოცანის განხორციელებას.

საქართველოს პრეზიდენტის ზემოაღნიშნული ბრძანებულების სათაური და შინაარსი ნათლად ადასტურებს იმას, რომ ადგილი ჰქონდა არა სამინისტროს ცენტრალური აპარატის რეორგანიზაციას, არამედ მის ლიკვიდაციას, რეორგანიზაციას დაექვემდებარა საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს სისტემაში შემავალი სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულებები და ტერიტორიული ორგანოები. ვინაიდან მ. კ-ე იყო საქართველოს საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს საკადრო რესურსების მართვის სამმართველოს უფროსის მოადგილე ანუ სამინისტროს ცენტრალური აპარატის მოხელე, საკასაციო პალატა მართებულად თვლის მის გათავისუფლებას «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 96-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის საფუძველზე (მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლება დაწესებულების ლიკვიდაციის გამო).

დაუსაბუთებელია კასატორის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 18.06.02წ. ბრძანებულებით დამტკიცებული დებულების 1-ლი მუხლის მე-3 პუნქტის «გ» ქვეპუნქტი, რომლის თანახმად კომისია უზრუნველყოფს საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს ცენტრალური აპარატის ლიკვიდაციასთან დაკავშირებით მოხელეთა სამსახურიდან გათავისუფლებას, გულისხმობს მოხელეთა თანამდებობიდან გათავისუფლებას «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის არა 96-ე მუხლის 1-ლი პუნქტით, არამედ 97-ე მუხლით დადგენილი წესით. საფუძვლიანია საოლქო სასამართლოს მოსაზრება იმის შესახებ, რომ მ. კ-ის სამსახურიდან გათავისუფლება მოხდა სამთავრობო კომისიის დებულების 1-ლი მუხლის მე-3 პუნქტის «ბ» ქვეპუნქტის მოთხოვნათა შესაბამისად, ვინაიდან აღნიშნულ ნორმაში საუბარია სამინისტროს მოხელეთა სამსახურიდან გათავისუფლებაზე ცენტრალური აპარატის ლიკვიდაციასთან დაკავშირებით, რაც ქმნიდა «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 96-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის საფუძველზე მ. კ-ის დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლების საფუძველს.

საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს რეორგანიზაციას არ ადასტურებს აგრეთვე ის გარემოება, რომ კასატორის გათავისუფლება დაკავებული თანამდებობიდან განხორციელდა ფინანსთა მინისტრის ბრძანებით, ვინაიდან ფინანსთა მინისტრის სადავო ბრძანების ტექსტის მიხედვით, 03.07.02წ. ¹პ-264 ბრძანებას საფუძვლად ედო საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს ცენტრალური აპარატის სალიკვიდაციო სამთავრობო კომისიის 26.06.02წ. ¹1 ოქმი, რომლის თანახმად კომისიის დადგენილებით სალიკვიდაციო კომისიის თავმჯდომარეს – საქართველოს ფინანსთა მინისტრს დაევალა საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს ცენტრალური აპარატის მოსამსახურეთა თანამდებობიდან გათავისუფლება. შესაბამისად ადგილი არ აქვს «აღმასრულებელი ხელისუფლების სტრუქტურისა და საქმიანობის წესის შესახებ» კანონის მე-16 და მე-17 მუხლების დარღვევას.

უსაფუძვლოა აგრეთვე კასატორის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ საოლქო სასამართლოს კოლეგიამ იხელმძღვანელა არა საქართველოს პრეზიდენტის 26.05.02წ. ¹261 ბრძანებულებით, არამედ მისი სათაურით. სააპელაციო პალატა აღნიშნული ბრძანებულების მე-2 და მე-3 პუნქტების შინაარსის გაანალიზებით, მართებულად ასკვნის, რომ 10.05.02წ. კანონის შესაბამისად, განხორციელდა სამინისტროს ლიკვიდაცია.

სადავო ბრძანების ბათილად ცნობის საფუძველს არ იძლევა აგრეთვე ის გარემოება, რომ 03.07.02წ. ¹პ-264 ბრძანება არ პასუხობს სზაკ-ს 52-ე მუხლის მე-2 ნაწილის და 53-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მოთხოვნებს. სზაკ-ს 52-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად აქტი უნდა შეიცავდეს მითითებას იმ ორგანოს შესახებ, რომელშიც შესაძლებელია მისი გასაჩივრება, ორგანოს მისამართს და საჩივრის (ან სარჩელის) წარდგენის ვადას, აღნიშნული რეკვიზიტის არარსებობა შედეგად იწვევს არა ბრძანების ბათილობას, არამედ მისი გასაჩივრების ვადის ათვლას დაინტერესებული მხარისათვის ამ უფლების გაცნობის ან გამოქვეყნების შემდეგ. სზაკ-ს 53-ე მუხლის თანახმად 03.07.02წ. ¹პ-264 ბრძანება შეიცავს იმ საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე აქტებზე მითითებას, რომლის საფუძველზეც გამოიცა ბრძანება, ბრძანება უთითებს მისი გამოცემის მიზეზს – საგადასახადო შემოსავლების სამინისტროს ცენტრალური აპარატის ლიკვიდაციას, ამდენად, ბრძანება შეიცავს წერილობით დასაბუთებას, სადავო ბრძანებაში დაცულია სზაკ-ს 53-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მოთხოვნები.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა თვლის, რომ მ. კ-ის საკასაციო საჩივარი არის უსაფუძვლო, შესაბამისად არ არსებობს მისი დაკმაყოფილების საფუძველი. «სახელმწიფო ბაჟის შესახებ» კანონის მე-5 მუხლის I ნაწილის «ა» ქვეპუნქტის საფუძველზე კასატორი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1-ლი მუხლის მე-2 ნაწილით, სსკ-ს 390-ე, 399-ე, 410-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. მ. კ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს. უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 18.10.02წ. გადაწყვეტილება.

2. განჩინება საბოლოა და არ საჩივრდება.