¹ 3გ-ად-111-კ-02 29 ნოემბერი, 2002 წ., ქ.თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ბ. მეტრეველი (თავმჯდომარე),

ნ. სხირტლაძე,

მ. ვაჩაძე

დავის საგანი: შპს “მ.-ის” მიერ სადავო ტერიტორიის გათავისუფლება; 22.07.96წ., ¹23/390ა საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის ბათილად ცნობა, სქმ მთ. სამმართველოსა და შ. დ.-ს შორის 17.07.96წ. დადებული ¹44 ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულებიდან ...-ის ქ. მდებარე რკინიგზის ჩიხის ამორიცხვა, მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 18.04.97წ. დადგენილების ბათილად ცნობა.

აღწერილობითი ნაწილი:

შ. დ.-მ სასარჩელო განცხადებით მიმართა ქ. თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონულ სასამართლოს, მოპასუხე შპს “მ.-ის” მიმართ, რომელშიც აღნიშნა, რომ აუქციონის წესით შესყიდული აქვს ქ. თბილისში, ...-ის ქ. ¹14-ში მდებარე ...-ის ქარხანა და ...-ის ქ. მდებარე ქარხანა “ც.-ის” მიმდებარე ტერიტორია. აღნიშნული ობიექტების შესყიდვაზე შ. დ.-სა და სქმ სამმართველოს შორის გაფორმდა 12.07.96წ. ¹71 მიღება-ჩაბარების აქტი, 17.07.96წ. ¹44 ხელშეკრულება, 22.07.96წ. გაიცა საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა. ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 18.04.97წ. ¹08.86.492 დადგენილებით მიღებულ იქნა მიწათსარგებლობის კომისიის წინადადება (26.03.97წ. ¹5 ოქმი) და შ. დ.-ს გამოეყო ის მიწის ნაკვეთები (33925 კვ.მ და 7260 კვ.მ), რომელზედაც განლაგებული იყო შესყიდული ობიექტები. დადგენილების მე-3 პუნქტის თანახმად არიქტექტორისა და ქალაქის პერსპექტიული განვითარების დეპარატმენტმა წარდგენილი ტოპოგრაფიული გადაღების საფუძველზე შეასრულა წითელი ხაზების ადგილზე გადატანასთან დაკავშირებული სამუშაოები. მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ მის საკუთრებაში მყოფ სარკინიგზო ჩიხის ტერიტორია უკანონოდ აქვს დაკავებული შპს “მ.-ს”, მიუხედავად იმისა, რომ გლდანის რაიონის გამგეობის ¹311 განკარგულებით დაკმაყოფილდა კოოპერტივ “მ.-ის” თხოვნა და პროდუქციის წარმოებისათვის ...-ის ქ. ¹14-ში დროებით გაომეყო 600 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და 10 დღის ვადაში დაევალა “თ.-ის” ...-ის სარკინიგზო ჩიხში უკანონოდ დაკავებული ტერიტორიის გათავისუფლება, რაც არ შესრულდა. 08.12.97წ. შპს “მ.-ი” წერილით მიმართა მერს, რომლითაც მოითხოვა ...-ის ქ. ¹31-ში 800 კვ.მ გამოყოფა, აღნიშნულზე გლდანის რაიონის მიწის მართვის განყოფილებამ შეადგინა მოხსენებითი ბარათი, რომელშიც აღნიშნა, რომ მითითებული ტერიტორია მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 18.04.97წ. დადგენილებით გადაეცა შპს “ც.-ს”, რომლის დამფუძნებელია შ. დ.-ი. ამდენად, მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხის მიერ ტერიტორიის გათავისუფლება, მისი პირვანდელ მდგომარეობაში მოყვანა, კერძოდ, ლიანდაგების პირვანდელ მდგომარეობაში მოყვანა, ღობის აღდგენა, უკანონოდ დადებული სამი დროებითი ნაგებობის დემონტაჟი.

შპს “მ.-მა” სარჩელი არ ცნო და შეგებებული სარჩელით მიმართა სასამრათლოს შ. დ.-ის, ქ. თბილისის სქმ სამმარვთელოს, მუნიციპალიტეტის კაბინეტის წინააღმდეგ, რომელშიც აღნიშნა, რომ რკინიგზის ჩიხი იმყოფება და იმყოფებოდა არა ...-ის ქარხნის, არამედ შპს “ს.-ის” ბალანსზე, სქმ მთ. სამმარვთელო არ იყო უფლებამოსილი გაეყიდა რკინიგზის ბალანსზე რიცხული ქონება. მოსარჩელის აზრით, ბათილად არის საცნობი უკანონოდ განხორციელებული პრივატიზაციის საფუძველზე გამოცემული მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 18.04.97წ. დადგენილება შ. დ.-ის მიწის ნაკვეთის დამაგრების შესახებ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, შპს “მ.-მ” მოითხოვა სქმ მთ. სამმართველოს მიერ 22.07.96წ. გაცემული ¹23/390-ა საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის ბათილად ცნობა, სქმ მთ. სამმართველოსა და შ. დ.-ს შორის 17.07.96წ. დადებული ¹44 ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულებიდან ...-ის ქუჩაზე მდებარე რკინიგზის ჩიხის ამორიცხვა, მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 18.04.97წ. დადგენილების ბათილად ცნობა.

ქ. თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 11.11.99წ. გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა შ. დ.-ის სარჩელი, შპს “მ.-ს” დაევალა ...-ის ნაკეთობათა ქარხნის სარკინიგზო ჩიხში უკანონოდ დაკავებული ტერიტორიის გათავისუფლება, ტერიტორიის პირვანდელ მდგომარეობაში მოყვანა, შპს “მ.-ს” უარი ეთქვა შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე. სასამართლომ მიუთითა, რომ გლდანის რაიონის გამგეობის 27.07.92წ. ¹311 განკარგულებით მოპასუხეს დროებით გამოეყო მიწის ნაკვეთი 600 კვ.მ. ფართით ...-ის ქ. ¹14-ში. ამასთანავე, შპს “მ.-ისათვის” არ გაცემულა ტერიტორიის კანონიერად ფლობის დამადასტურებელი რაიმე დოკუმენტი, რის გამო სასამართლომ მიიჩნია, რომ შეგებებული სარჩელი აღძრულია არა მოთხოვნის უფლების მქონე პირის მიერ.

გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 11.11.99წ. გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა შპს “მ.-ის” მიერ. თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 24.02.2000წ. განჩინებით საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ იქნა სქმ სამინისტრო. სააპელაციო პალატის 02.03.2000წ. დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით შპს “მ.-ს” უარი ეთქვა სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე, უცვლელად დარჩა პირველი ინსტანციის სასამართლოს 11.11.99წ. გადაწყვეტილება. იმავე პალატის 28.04.2000წ. განჩინებით შპს “მ.-ის” წარმომადგენლის საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა 02.03.2000წ. დაუსწრებელი გადაწყვეტილება. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 20.07.2000წ. განჩინებით შპს “მ.-ის” საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 02.03.2000წ. დაუსწრებელი გადაწყვეტილება და 28.03.2000წ. განჩინება, საქმე განხილვისათვის განსჯადობით გადაეგზავნა საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატას.

ვინაიდან სადავო ქონება წარმოადგენდა შპს “ც.-ს” საკუთრებას, თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის მიერ 28.12.2000წ. და 12.01.01წ. განჩინებებით საქმეში მესამე პირებად ჩაბმულ იქნენ შპს “ც.-ო” და შპს “ს.-ა”.

სააპელაციო სასამართლოს 18.01.02წ. გადაწყვეტილებით შპს “მ.-ის” სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაიონული სასამართლოს 11.11.99წ. გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება. შ. დ.-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, შპს “მ.-ს” დაევალა მის მიერ დაკავებული შ. დ.-ის კუთვნილი დამხმარე რკინიგზის ჩიხის გამოთავისუფლება. დაზიანებული ლიანდაგების აღდგენის ნაწილში სარჩელს ეთქვა უარი უსაფუძვლობის მოტივით. შპს “მ.-ის” შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ განხორციელებული პრივატიზაციით დაირღვა “საქართველოს რესპუბლიკაში სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზაციის შესახებ” კანონის 3.3 მუხლი, რომლის მიხედვითაც ობიექტი უნდა ასახულიყო საპრივტაიზებო ობიექტების ნუსხაში, უკანასკნელი კი უზენაესი საბჭოს მიერ დამტკიცებული პრივატიზაციის პროგრამაში. პალატამ მიუთითა, რომ საქმეში წარმოდგენილია მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 27.10.94წ. დადგენილება, რომლის მე-2 პუნქტის თანახმად დამტკიცებულ იქნა სქმ მთ. სამმართველოს მიერ წარმოდგენილი სქმ სამინისტროსთან შეთანხმებული საწარმოთა საპრივატიზებო ობიექტების დამატებითი ნუსხა, რომელშიც გასაყიდი ობიექტის სახით ფიგურირებს “თ.-ის” ...-ისა და ...-ის ქარხანა. პალატამ მიუთითა აგრეთვე, რომ “საქართველოს რესპუბლიკაში სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზების შესახებ” კანონის 23-ე მუხლის თანახმად, გარიგებები სახელმწიფო საწარმოთა გაყიდვის შესახებ ითვლება ბათილად თუ საწარმოს პრივატიზებაზე არ იყო კომიტიტეტის ან მისი ტერიტორიული ორგანოს თანხმობა. ამასთანავე, სადავო ობიექტის პრივატიზება გათვალისწინებული იყო აგრეთვე “პრივატიზაციის პროცესის მოწესრიგებისა და დაჩქარების ზოგიერთი ღონისძიებების შესახებ” საქართველოს სახელმწიფო მეთაურის 29.05.94წ. ¹178 ბრძანებულებით დამტკიცებული დებულების შესაბამისად, ხოლო მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 27.10.94წ. მითითებული დადგენილება დავის საგნად არ ყოფილა.

სადავო ობიექტის შესახებ ინფორმაციის გამოქვეყნებასთან დაკავშირებით სასამართლომ მიუთითა, რომ სქმ სამმართველოსა და შ. დ.-ს შორის გაფორმებული მიღება-ჩაბარების აქტით შ. დ.-ს გადაეცა ქარხანაზე რიცხული ქონება, რომელშიც მითითებულია სადავო ჩიხი. უკანასკნელის ...-ის ბალანსზე ყოფნა დასტურდება აგრეთვე ¹1 პასპორტით. პალატამ მიუთითა აგრეთვე, რომ აპელანტისათვის ცნობილი იყო ჩიხის ქარხნისადმი კუთვნილების შესახებ.

პალატამ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ არ იქნა დაცული “საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზების შესახებ” კანონის 12.2 მუხლის მოთხოვნები, კერძოდ საწარმოს შესახებ გამოქვეყნებულ ინფორმაციაში შეტანილი არ იქნა საწარმოს მიერ დაკავებული მიწის ნაკვეთი და მათზე განთავსებული ნაგებობათა დახასიათება. მიუხედავად ამისა პალატამ მიიჩნია, რომ აღნიშნული ვერ იქცევა პრივატიზაციის გაუქმების საფუძვლად, ვინაიდან გაცდენილია სასარჩელო ხანდაზმულობის სამწლიანი ვადა. ინფორმაცია პრივატიზაციის შესახებ გამოქვეყნდა 1996წ. 2-5 აპრილს, გაზეთ “...-ის” 25-ე ნომერში, ხოლო შეგებებული სარჩელი 07.09.99წ. იქნა შეტანილი. პალატა არ დაეთანხმა აპელანტის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ ვინაიდან იმჟამად მოქედი პრივატიზაციის მომწესრიგებელ აქტში არ იყო მითითებული ხანდაზმულობის ვადა, გამოყენებული უნდა იქნეს სკ-ს უძრავი ქონებისათვის დადგენილი 6 წლიანი ხანდაზმულობის ვადა. სკ-ს 2.2 მუხლზე მითითებით სასამრათლომ მიიჩნია, რომ უნდა იქნეს გამოყენებული სპეციალური და უფრო ახალი კანონი, კერძოდ, “სახელმწიფო პრივატიზების შესახებ” კანონის მე-11.3 მუხლით გათვალისწინებული 3 წლიანი ხანდაზმულობის ვადა.

სააპელაციო სასამართლომ მართებულად მიიჩნია შ. დ.-ის მოთხოვნა შპს “მ.-ის” სადავო ობიექტიდან გამოსახლების შესახებ, ვინაიდან ვერ იქნა წარმოდგენილი სადავო ტერიტორიაზე მისი ფუნქციონირების რაიმე სამართლებრივი საფუძველი. სასამართლომ უარი თქვა აგრეთვე ლიანდაგების აღდგენის ნაწილში თავდაპირველი მოსარჩელის მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე, ვინაიდან არ წარმოდგენილა შპს “მ.-ის” ბრალით ლიანდაგების დაზიანების რაიმე მტკიცებულება.

სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გასაჩივრდა შპს “მ.-ის” მიერ. კასატორი ითხოვს გადაწყვეტილების გაუქმებას და სსკ-ს 412-ე მუხლის შესაბამისად საქმის ხელახალი განხილვისათვის საოქლო სასამართლოში დაბრუნებას. კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა “საქართველოს რესპუბლიკაში სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზების შესახებ” კანონის 12.2 მუხლი, რომლის დარღვევითაც ...-ის ქარხნის პრივატიზების შესახებ გამოქვეყნებულ ინფორმაციაში არაფერი იყო ნათქვამი რკინიგზის ჩიხის მიწის ფართობის და მასზე განთავსებული ნაგებობების შესახებ. არ იქნა აგრეთვე გათვალისწინებული მითითებული კანონის 3.3 მუხლი, რომლის ძალითაც პრივატიზების შესახებ გადაწყვეტილება მიღებული უნდა იყოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს ან მისი სათანადო უფლებამოსილებით აღჭურვილი ორგანოების მიერ, პრივატიზების ობიექტების ნუსხა აისახება პრივატიზების პროგრამაში, რომელსაც ყოველწლიურად აზუსტებს მთავრობა. მთავრობის 17.11.93წ. ¹809 დადგენილებით დამტკიცებული პრივატიზების სახელმწიფო პროგრამის შესაბამისად, “თ.-ის” ...-ის ქარხნის პრივატიზება, როგორც წყალსაკანალიზაციო მეურნეობის ობიექტისა, არ დაიშვებოდა.

სასამართლომ არასაკმარის მტკიცებულებად მიიჩნია სქმ სამინისტროს 17.01.02წ. ¹61-25/5-2 წერილით მიწოდებული ინფორმაცია იმის თაობაზე, რომ ობიექტი საპრივატიზაციო ნუსხაში შეტანილი არ არის და საკმარისად მიიჩნია მუნიციპალიტეტის 27.10.94წ. დადგენილება ობიექტის საპრივატიზებო ნუსხაში გათვალისწინების შესახებ, რის შედეგადაც არასწორად შეაფასა მტკიცებულებები. გამოქვეყნებულ ინფორმაციაში აუცილებელი წესით უნდა ყოფილიყო აღნიშნული ...-ის ქუჩაზე მდებარე ნაკვეთი, რომელზეც რკინიგზის ნაგებობაა. რკინიგზის ჩიხი ...-ის ქარხნის ბალანსზე არ იმყოფებოდა, რაც დასტურდება რკინიგზის თბილისის სამმართველოს უფროსის 22.03.96წ. წერილით. კასატორი აღნიშნავს, რომ გლდანის რაიონის გამგეობის 27.04.92წ. ¹311 განკარგულება არაკანონიერად არის შექმნილი. სასამრათლომ ვერ გაარკვია მოთხოვნის ფარგლები და გასცდა სასარჩელო მოთხოვნებს, სსკ-ს 248-ე მუხლის დარღვევით შპს “მ.-ს” დაავალა არა შ. დ.-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის გათავისუფლება, არამედ მთლიანად ქარხანა “ც.-ის” მდებარე ტერიტორიის გათავისუფლება. სასამართლოს მიერ არ იქნა შეფასებული მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 18.04.97წ. დადგენილება, სადავო მიწის ნაკვეთი წარმოადგენდა რკინიგზის განთავსების ზოლს, რის გამო მასზე არ ვრცელდება მერიის კომპეტენცია. კასატორის აზრით, სასამართლომ არასწორად დაასახელა შეგებებული სარჩელის დაუკმაყოფილებლობის მიზეზად ხანდაზმულობის 3 წლიანი ვადის გასვლა, რადგან ...-ის ქუჩაზე მდებარე რკინიგზის ჩიხის შესახებ გამოქვეყნებულ ინფორმაციაში არაფერი იყო აღნიშნული.

საკასაციო სასამართლოს სხდომაზე კასატორის წარმომადგენელმა მხარი დაუჭირა საკასაციო საჩივარს და ითხოვა მისი დაკმაყოფილება. სქმ სამმართველოს წარმომადგენელმა საკასაციო საჩივარი არ ცნო, მართლზომიერად მიიჩნია სააპელაციო სასამართლოს მიერ შ. დ.-ის სარჩელის დაკმაყოფილება და შპს “მ.-ის” შეგებებულ სარჩელზე უარის თქმა. შ. დ.-მ საკასაციო საჩივარი მიიჩნია უსაფუძვლოდ და ითხოვა სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვება.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პალატა საქმის მასალების, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერების შემოწმების შედეგად თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ 22.11.91წ. შედგა რკინიგზის ექსპლუატაციაში მიღების აქტი. ფირმა “თ.-ის” 05.02.92წ. ¹1/12 ბრძანებით, მერიის 23.01.92წ. ¹25 განკარგულების საფუძველზე, ფირმის მშენებლობის ბალანსიდან ჩამოიწერა და “თ.-ის” ...-ის ქარხანას გადაეცა მისასვლელი გზა, ქარხანას დაევალა ექსპლუატაციის ბალანსზე ქარხნის ტერიტორიაზე მისასვლელი გზის მიღება და ესპლუატაცია. ამდენად, საქმეზე დადგენილად არის ცნობილი, რომ რკინიგზის ჩიხი იმყოფებოდა ქარხნის ბალანსზე. საქმეში მესამე პირად ჩაბმულ შპს “ს.-ს” რაიმე პრეტენზია აღნიშნულის გამო არ გამოუთქვამს. მეტიც, 02.12.99წ. შპს “ც.-ზე”, რომლის დამფუძნებელია შ. დ.-ი, საქართველოს სარკინიგზო ტრანსპორტის დეპარტამენტის მიერ გაიცა ს.-ასთან მისასვლელი ლიანდაგის პასპორტი ¹1, რომელსაც სხვა პირებთან ერთად ხელს აწერს სალიანდაგო სამსახურის მისასვლელი ლიანდაგების სამსახურის განყოფილების უფროსი. სადავო რკინიგზის ჩიხის ...-ის ქარხნის ბალანსზე ყოფნა დასტურდება აგრეთვე შპს “ს.-ის” გენერალური დირექტორის მოადგილის 26.07.01წ. ¹ნზ-2-714 წერილით სააპელაციო პალატისადმი, ...-ის ქარხანაზე 21.06.90წ. მიცემული არასაერთო სარგებლობის დამხმარე რკინიგზის ¹1 პასპორტით. ვინაიდან რკინიგზის ჩიხის ტერიტორია იმყოფება ქარხნის ბალანსზე, შესაბამისად, ცნობა ქარხნის პრივატიზაციის შესახებ თავისთავად მოიცავდა სადავო რკინიგზის ჩიხის პრივატიზაციასაც. საქმის მასალებით დასტურდება აგრეთვე, რომ კასატორისათვის ცნობილი იყო სარკინიგზო ჩიხის “თ.-ის” ...-ის ქარხნისადმი კუთვნილილება. კერძოდ, შპს “მ.-ი” სააპელაციო საჩივარში აღნიშნავს, რომ 10 წლის წინ გარიგება ჰქონდა დადებული ...-ის ქარხნასთან სამშენებლო ბლოკების დამზადებაზე, რისთვისაც იყენებდა და იყენებს მის ნაგებობებს. აპელანტი აღნიშნავდა აგრეთვე, რომ ქარხნის დაკვეთით აშენებდა დროებით ნაგებობებს. გარდა ამისა, გლდანის რაიონის 27.07.92წ. განკარგულებით მას დაევალა ...-ის ქარხნის სარკინიგზო ჩიხის უკანონოდ დაკავებული ტერიტორიის გათავისუფლება, კასატორის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი 27.07.92წ. განკარგულების სიყალბის დადასტურების დამატებითი დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია, “საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზების შესახებ” კანონის მე-12 მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნას ობიექტის რეალიზაციისას მის მიერ დაკავებული ფართობის მითითების შესახებ ინფორმაციული დატვირთვა აქვს და მიზნად ისახავს სარეალიზაციოდ გამოტანილი ობიექტის თაობაზე სრულყოფილი ინფორმაციის მიწოდება. ამასთანავე, საკასაციო პალატა კანონის 12.2 მუხლის მოთხოვნის შეუსრულებლობის თაობაზე კასატორის პრეტენზიასთან დაკავშირებით ითვალისწინებს იმას, რომ საპრივატიზებო ობიექტის მიერ დაკავებული მიწის ნაკვეთის შესახებ მონაცემების გამოუქვეყნებლობით არ შელახულა კასატორის უფლება, იგი წლების განმავლობაში სარგებლობდა სადავო რკინიგზის ჩიხით და შესაბამისად მისთვის კარგად იყო ცნობილი თუ მიწის რა ფართობზე იყო განლაგებული სადავო ობიექტი. ამდენად, საკასაციო საჩივრის აღნიშნულ პრეტენზიაში არ იკვეთება კასტაორის უფლებადამცავი ინტერესი, ის თუ კონკრეტულად რა უფლება შეელახა მას სადავო ობიექტის მიერ დაკავებული მიწის ნაკვეთის ოდენობის შესახებ ინფორმაციის მიუწოდებლობით. სსკ-ს 130-ე მუხლის თანახმად, ხანდაზმულობის ათვლა იწყება მოთხოვნის წარმოშობის მომენტიდან, ასეთად ჩაითვლება დრო, როდესაც პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. საქმეზე დადგენილად არის ცნობილი, რომ სადავო ობიექტი იმყოფებოდა ...-ის ქარხნის ბალანსზე, შესაბამისად მართებულია სააპელაციო სასამართლოს მიერ ხანდაზმულობის ვადის ათვლა გაზეთ “...-ში” 02-05.04.96წ. ინფორმაციის გამოქვეყნების დღიდან. შესაბამისად მართებულია სააპელაციო პალატის მოსაზრება შპს ,,მ.-ის” მიერ შეგებებული სარჩელის წარდგენის დროისათვის ხანდაზმულობის 3 წლიანი ვადის გაშვების შესახებ.

პრივატიზაციის ბათილად ცნობის საფუძველს არ იძლევა საკასაციო საჩივარში მოყვანილი მოსაზრება იმის შესახებ, რომ “საქართველოს რესპუბლიკაში სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზების შესახებ” კანონის 3.3 მუხლის მიხედვით, პრივატიზების შესახებ გადაწყვეტილება უნდა მიეღო საქარვთელოს რესპუბლიკის უზენაეს საბჭოს ან მის მიერ სათანადოდ აღჭურვილი ორგანოს მიერ, პრივატიზების ობიექტების ნუსხა აისახება პრივატიზების პროგრამაში, რომელსაც ყოველწლიურად აზუსტებდა მთავრობა და ამტკიცებდა რესპუბლიკის უზენაესი საბჭო. აღნიშნული კანონის საფუძველზე მთავრობის 11.08.92წ. ¹829 დადგენილებით დამტკიცებული “საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზაციის სახელმწიფო პროგრამის” მე-5 თავის თანახმად, სქმ კომიტეტის (შემდგომში სამინისტროს) ტერიტორიული ორგანოები შეიმუშავებდნენ ქონების პრივატიზაციის ტერიტორიულ პროგრამებს, რომელსაც წარმოადგენდნენ სქმ კომიტეტში. პრივატიზაციის ადგილობრივი პროგრამა მუშავდებოდა სქმ კომიტეტის ადგილობრივი ორგანოს მიერ სამინისტროებთან და უწყებებთან კონსულტაციების საფუძველზე. კომიტეტთან შეთანხმების შემდეგ პროგრამას ამტკიცებდა ადგილობრივი მმართველობის ორგანო, რის შემდეგაც იგი იქცევოდა პრივატიზაციის სახელმწიფო პროგრამის შემადგენელ ნაწილად. პრივატიზაციის ადგილობრივი პროგრამის შესრულებაზე პასუხისმგებლობა ეკისრებოდა სქმ კომიტეტის შესაბამის ტერიტორიულ ორგანოს, პროგრამის შესრულებაზე საერთო კონტროლის განხორციელება ეკისრებოდა სქმ კომიტეტს. ზემოაღნიშნულს არ ცვლის “საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზაციის სახელმწიფო პროგრამის მოქმედების ვადის გაგრძელებისა და ნაწილობრივ შეცვლის შესახებ” მინისტრთა კაბინეტის 17.11.93წ. ¹809 დადგენილება. ამდენად, კასატორის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ მთავრობის 11.08.92წ. ¹829 დადგენილებით დამტკიცებული პროგრამის შესავლის მე-9 ნაწილის საფუძველზე, მხოლოდ და მხოლოდ მთავრობა იყო უფლებამოსილი დაემტკიცებინა საპრივატიზებო ობიექტების ნუსხა არის უმართებელო.

პალატა არ იზიარებს აგრეთვე კასატორის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ სქმ სამინისტროს 17.01.02წ. ¹61-25/5-2 წერილით დასტურდება, რომ სადავო ობიექტი არ შეტანილა საპრივატიზებო ობიექტთა ნუსხაში. სქმ სამინისტროს მითითებული წერილით აღინიშნა ობიექტის ნუსხაში შეტანის თაობაზე ინფორმაციის არ არსებობა, ამათსანავე სამმართველოს დაევალა ეცნობებინა შპს “მ.-ისათვის” შეტანილ იქნა თუ არა ობიექტი ნუსხაში, რაც არ ადასტურებს ობიექტის ნუსხაში შეუტანლობას. ამდენად, სქმ სამინისტროს 17.01.02წ. ¹61-25/5-2 წერილის და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 27.10.94წ. ¹25.02.487 დადგენილებას შორის არავითარი წინააღმდეგობა არ არსებობს.

აღნიშნულის შესაბამისად, “ქ. თბილისის ტერიტორიაზე განთავსებულ საწარმოთა 1994წ. საპრივატიზებო ობიექტების დამატებით ნუსხაში დამტკიცების შესახებ” მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 27.10.94წ. ¹25.02.487 დადგენილების მე-2 პუნქტის მიხედვით დამტკიცდა ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის მთ. სამმართველოს მიერ წარმოდგენილი სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროსთან შეთანხმებული ქ. თბილისის ტერიტორიაზე განთავსებულ საწარმოთა საპრივატიზებო ობიექტების დამატებითი ნუსხა, რომელშიც გასაყიდი ობიექტის სახით გათვალისწინებულია ,,თ.-ის” ...-ის ქარხანა. აღნიშნული დადგენილება ძალაშია, მისი კანონიერების საკითხი არ წარმოადგენდა დავის საგანს. ამასთანავე, “საქართველოს რესპუბლიკაში სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზების შესახებ” კანონის 23-ე მუხლის თანახმად, გარიგებები სახელმწიფო საწარმოთა, აგრეთვე სახელმწიფო სააქციო საზოგადოებათა (ამხანაგობათა) აქციების (წილის, პაის) გაყიდვის შესახებ ბათილად ითვლება თუ საწარმოს პრივატიზებაზე არ იყო კომიტეტის ან მისი ტერიტორიული ორგანოს თანხმობა. ამასთანავე, სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს და მის ტერიტორიულ ერთეულს _ მთ. სამმართველოს ობიექტის პრივატიზების მართლზომიერება სადავოდ არ გაუხდიათ, მუნიციპალეტიტის კაბინეტის 27.10.94წ. ¹25.02487 დადგენილებით დადასტურდა სქმ სამინისტროს და მისი ტერიტორიული ერთეულის თანხმობა ობიექტის საპრივატიზებო ნუსხაში გათვალისწინებაზე. უმართებულია აგრეთვე კასატორის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ “თ.-ის” ...-ის ქარხანა არ წარმოადგენდა პრივატიზების ობიექტს. მთავრობის 11.08.92წ. ¹829 დადგენილებით დამტკიცებული ,,საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზაციის სახელმწიფო პროგრამა” კრძალავდა არა წყალკანალიზაციის საწარმოების, არამედ წყალ-საკანალიზაციო მეურნეობის საინჟინრო ინფრასტრუქტურის ობიექტების და მათი ექსპლუატაცია-მომსახურების საწარმოების პრივატიზაციას, რომელთა რიცხვს “თ.-ის” ...-ის ქარხანა არ განეკუთვნება.

საკასაციო პალატა მხედველობაში იღებს იმას, რომ კასატორის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი სადავო ტერიტორიის დაკავების რაიმე სამართლებრივი საფუძველი. გლდანის რაისაბჭოს აღმასკომის თავმჯდომარის პირველი მოადგილის 23.04.86, ¹274/4-14 წერილის ტექსტი “კ.-ის” დირექტორისადმი, რომლითაც რაისაბჭოს აღმასკომი არ იყო წინააღმდეგი ¹8 საყოფაცხოვრებო სამმართველოსათვის ტრესტის ტერიტორიაზე დროებითი ადგილის გამოყოფაზე, აგრეთვე ტრესტ “თ.-ის” 22.01.88წ. ბრძანება არ წარმოადგენენ შპს “მ.-ისათვის” სადავო ჩიხით სარგებლობის უფლების მინიჭების საფუძველს. საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო პალატის მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ წერილი არ წარმოადგენს მიწათსარგებლობის დოკუმენტს, კასატორის მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ გადაწყვეტილებით ვერ იქნადასაბუთებული არის თუ არა ერთიდაიგივე წერილში აღნიშნული და სადავოდ ქცეული ტერიტორია, არ უარყოფს ზემოაღნიშნულს. კასატორის ამ მოსაზრებას არ აქვს სამართლებრივი მნიშვნელობა, ვინაიდან ქალაქში მიწათსარგებლობის საკითხების გადაწყვეტა იმ დროს და ამჟამად მოქმედი კანონმდებლობით, კერძოდ, მიწის კოდექსის 93-ე, 104-ე მუხლების თანახმად, შეადგენდა ქალაქის და არა რაიონის ადგილობრივი მმართველობის კომპეტენციას. ამდენად, პალატა უმართებულოდ თვლის აგრეთვე კასატორის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 18.04.97წ. ¹08.86.482 დადგენილება გამოცემულია იმ ტიპის მიწის ნაკვეთზე რომელზეც მერიის კომპეტენცია არ ვრცელდება.

პალატა არ იზიარებს აგრეთვე კასატორის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სასამართლო გასცდა სასარჩელო მოთხოვნებს და სსკ-ს 248-ე მუხლის დარღვევით მხარეს მიაკუთვნა იმაზე მეტი ვიდრე ის ითხოვდა. კასატორი აღნიშნავს, რომ სასამართლო სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლების გადაცილებით დაავალა მას არა მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის გათავისუფლება, არამედ მთლიანად ქარხანა “ც.-ის” მიმდებარე ტერიტორიის განთავისუფლება. საკასაციო საჩივარში მოყვანილი მოსაზრება უმართებულოა, ვინაიდან გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილში სასამართლომ, ნაწილობრივ დააკმაყოფილა რა შ. დ.-ის სარჩელი, შპს “მ.-ს” დაავალა მის მიერ უკანონოდ დაკავებული, შ. დ.-ის კუთვნილი, ...-ის ქუჩაზე, ქარხანა “ც.-ის” მიმდებარე ტერიტორიაზე მდებარე რკინიგზის ჩიხის გათავისუფლება. ამრიგად, კასატორს დაევალა სადავო, შ. დ.-ის კუთვნილი და არა მთლიანად ქარხნის მიმდებარე ტერიტორიის გათავისუფლება. ამდენად, სასამართლო არ გასცდენია მოსარჩელის მოთხოვნის ფარგლებს, შესაბამისად არ დარღვეულა სსკ-ს 248-ე მუხლი, სასამართლოს არ მიუკუთვნებია თავისი გადაწყვეტილებით მხარისათვის ის, რაც მას არ უთხოვია, ან იმაზე მეტი, ვიდრე ის ითხოვდა. კასატორის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ სასამართლომ არ გადაწყვიტა ნაკვეთზე მათ მიერ კანონიერად განლაგებული ნაგებობების ბედი, უსაფუძვლოა, ვინაიდან დროებით ნაგებობათა აგების რაიმე ნებართვა კასატორს არ წარუდგენია, სარეზოლუციო ნაწილის მითითება სადავო ნაკვეთის გათავისუფლების შესახებ, თავისთავად ნიშნავს დროებითი ნაგებობის დემონტაჟს და მათ გატანას ტერიტორიიდან.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების, სააპელაციო სასამრათლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის ხელმეორე განხილვისათვის დაბრუნების საფუძველი.

სარეზოლუციო ნაწილი:

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1-ლი, სამოქალაქო სააპროცესო კოდექსის 390-ე, 399-ე, 411-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს “მ.-ის” საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს. უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 18.01.02წ. გადაწყვეტილება.

2. განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.