3გ-ად-195-კ-02 25 დეკემბერი, 2002 წ., ქ. თბილისი
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა
შემადგენლობა: ბ. მეტრეველი (თავმჯდომარე),
ბ. კობერიძე,
ნ. კლარჯეიშვილი
პირველი საკასაციო საჩივრის თხოვნა: გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების გამოტანა, რომლითაც დაკმაყოფილდება ი. მ.-ისა და ე. პ.-ის მოთხოვნები.
მეორე საკასაციო საჩივრის თხოვნა: გასაჩივრებული გადაწყვეტილების იმგვარად შეცვლა, რომ სრულად დაკმაყოფილდეს მ. გ.-ისა და შ. კ.-ის მოთხოვნები.
1996წ. 18 სექტემბერს ¹4 სამშენებლო-სარემონტო სამმართველოს თანამშრომლებმა: თ. ი.-მა, ე. პ.-მა, ვ. მ.-მ, დ. მ.-ემ სარჩელი აღძრეს შპს “შ.-ს” ხელმძღვანელების: მ. მ.-ისა და შ. კ.-ის მიმართ.
სარჩელში აღნიშნული იყო, რომ 1995წ. იანვარში ¹... სამშენებლო-სარემონტო სამმართველოს ბაზაზე შეიქმნა შპს “შ.-ა”, რომლის დამფუძნებლები იყვნენ ზ. მ.-ი, თ. მ.-ი და ე. პ.-ი.
მოსარჩელეთა განმარტებით, ¹... სამშენებლო-სარემონტო სამმართველოს ქ. თბილისში, ...-ის ქ. ¹1-ში დაკავებული ჰქონდა 145 კვ.მ, რომელიც იჯარით აიღო თბილისის ჩუღურეთის რაიონის საბინაო ტრესტიდან, ხოლო აღნიშნული ფართიდან შპს “შ.-მ” სამმართველოს კოლექტივის თანხმობის გარეშე დაიმტკიცა 92 კვ.მ.
სარჩელში აღნიშნული იყო, რომ შპს “შ.-ს” 1995წ. 2 ოქტომბრის ¹2 ოქმის თანახმად საწარმოს დამფუძნებელი ე. პ.-ი მის დაუკითხავად გაყვანილ იქნა დამფუძნებელთა რიგებიდან. აღნიშნულ ოქმზე ხელს აწერდნენ ზ. მ.-ი და თ. მ.-ი, თუმცა ამ უკანასკნელმა ოქმზე ხელის მოწერა უარყო. ე. პ.-ის ნაცვლად შპს “შ.-ს” პარტნიორად მიღებულ იქნა შ. კ.-ე, რის შემდეგაც ზ. მ.-მა შ. კ.-ეს აღნიშნული ფართის პრივატიზებაში მონაწილეობის უფლება მისცა და ამასთან დაკავშირებით წერილით მიმართა ჩუღურეთის რაიონის გამგებლის მოადგილეს, სახელმწიფო ქონების მართვის სამმართველოს უფროს ნ. მელიას.
მოსარჩელეთა განმარტებით, 1996წ. 1 აპრილს გარდაიცვალა შპს “შ.-ს” პრეზიდენტი ზ. მ.-ი, ხოლო 1996წ. 2 აპრილს შპს “შ.-ს” დამფუძნებლების გვერდის ავლით მოხდა სადავო შენობის პრივატიზება შ. კ.-ის სახელზე.
მოსარჩელეებმა სარჩელით ითხოვეს, სადავო ფართზე განხორციელებელი პრივატიზების გაუქმება და ¹... სამშენებლო სარემონტო სამმართველოს თანმშრომლების პრივატიზებაში მონაწილეობის მიღება.
ჩუღურეთის რაიონის სასამართლოს 1996წ. 9 დეკემბრის განჩინებით სარჩელი დარჩა განუხილველად.
1996წ. 12 ნოემბერს შპს “შ.-ს” დამფუძნებლებმა თ. მ.-მ და ე. პ.-მ სარჩელი აღძრეს თბილისის ჩუღურეთის რაიონის სასამართლოში მოპასუხეების: მ. გ.-ისა და შ. კ.-ის მიმართ.
სარჩელში აღნიშნული იყო, რომ 1995წ. 2 ოქტომბერს შპს “შ.-ს” პარტნიორთა კრება არ ჩატარებულა, რის გამოც მოსარჩელეებმა ითხოვეს 1995წ. 2 ოქტომბრის სხდომის ოქმის ბათილად ცნობა, მათი უფლებების აღდგენა და სადავო შენობის პრივატიზების გაუქმება.
ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოს შეგებებული სარჩელით მიმართა მაყვალა გ.-მ თ. მ.-ისა და ე. პ.-ის მიმართ და ითხოვა შპს “შ.-ს” დამფუძნებლის, გარდაცვლილი ზ. მ.-ის უფლებამონაცვლედ და საწარმოს მთლიან საწესდებო კაპიტალზე, აგრეთვე, 46 კვ.მ არასაცხოვრებელ ფართზე მემკვიდრედ და მესაკუთრედ ცნობა იმ საფუძვლით, რომ საწარმოს საწესდებო კაპიტალი აწ გარდაცვლილმა ზ. მ.-მ შეავსო, ხოლო შეგებებული სარჩელის ავტორმა და მისმა მეუღლემ არასაცხოვრებელი ფართის ღირებულება გადაიხადეს.
მოცემული საქმე არაერთხელ განიხილეს სხვადასხვა ინსტანციის სასამართლოებმა.
ბოლოს დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2000წ. 15 სექტემბრის გადაწყვეტილებით მოსარჩელეების: თ. მ.-ისა და ე. პ.-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ: შპს “შ.-ს” 1995წ. 2 ოქტომბრის პარტნიორთა კრების ¹2 ოქმის ბათილად ცნობაზე მოსარჩელეებს ეთქვათ უარი ხანდაზმულობის ვადის გასვლის გამო; შ. კ.-ის შპს “შ.-ს” უკანონო წევრად ცნობის შესახებ მოსარჩელეებს ეთქვათ უარი იმ საფუძვლით, რომ შ. კ.-ე იურიდიულად არ იყო “შ.-ს” პარტნიორი; ზ. მ.-ის სახელით ჩუღურეთის რაიონის გამგებლის მოადგილის, ჩუღურეთის რაიონის სახელმწიფო ქონების მართვის სამმართველოს უფროს ნ. მ.-ს სახელზე გაგზავნილი 1996წ. 14 თებერვლით დათარიღებული წერილი ჩაითვალა ბათილად; მოსარჩელეებს: თ. მ.-სა და ე. პ.-ს უარი ეთქვათ შ. კ.-ის მიმართ სისხლის სამართლის საქმის აღძვრაზე და მისი სამსახურებრივი პასუხისმგებლობის შესახებ მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე; მოსარჩელეებს უარი ეთქვათ მატერიალური ზიანის _ 2750 ლარისა და მორალური ზიანის _ 3000 ლარის ანაზღაურებაზე; დაკმაყოფილდა თ. მ.-ისა და ე. პ.-ის სარჩელის მოთხოვნა შპს “შ.-ს” ოფისის გახსნის თაობაზე და მოპასუხეებს: შ. კ.-ს, მ. მ.-ს დაევალათ ხელშეშლის აღკვეთა თ. მ.-ისა და ე. პ.-ის მიერ ფირმის ოფისში პარტნიორთა საქმიანობის წარმართვისას; მოსარჩელეების: თ. მარგველაშვლისა და ე. პ.-ის სარჩელზე შპს “შ.-ს” ხელახალი რეგისტრაციის კანონიერად ცნობის შესახებ მოთხოვნის ნაწილში საქმის წარმოება შეწყდა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის “ბ” პუნქტის შესაბამისად; მოსარჩელეებს: თ. მ.-სა და ე. პ.-ს უარი ეთქვათ სარჩელის მოთხოვნაზე შპს “შ.-ს” სახელზე გაცემული საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის გაუქმებისა და პ.-ადი დოკუმენტების საფუძველზე თ. მ.-ისა და ე. პ.-ის სახელზე საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის გაფორმების შესახებ; მ. გ.-ის შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ და იგი ცნობილ იქნა შპს “შ.-ს” საწესდებო კაპიტალის 1/3 ნაწილის მემკვიდრედ და მესაკუთრედ; მ. გ.-ს უარი ეთქვა 46 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართის მესაკუთრედ ცნობაზე.
მანამდე დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2000წ. 20 ივლისის საოქმო განჩინებით მოცემულ საქმეში მოპასუხედ ჩაება თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვის სამმართველო.
აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მხოლოდ მ. გ.-მ და შ. კ.-მ. აპელანტებმა ითხოვეს დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2000წ. 15 სექტემბრის გადაწყვეტილების გაუქმება იმ ნაწილში, რომლითაც ბათილად იქნა ცნობილი ზ. მ.-ის სახელით ნ. მ.-ს სახელზე გაგზავნილი 1996წ. 14 თებერვლით დათარიღებული მიწერილობა, აგრეთვე, იმ ნაწილში, რომლითაც დაკმაყოფილდა ზ. მ.-ისა და ე. პ.-ის სასარჩელო მოთხოვნა შპს “შ.-ს” ოფისის გახსნის თაობაზე და მ. გ.-სა და შ. კ.-ს დაევალათ ზ. მ.-ისა და ე. პ.-ის მიერ ფირმის ოფისში პარტნიორთა საქმიანობის წარმართვისათვის ხელშეშლის აღკვეთა. აპელანტებმა გაასაჩივრეს, აგრეთვე, გადაწყვეტილების ის ნაწილი, რომლითაც მ. გ.--მ.-ის შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ.
აპელანტები მიუთითებდნენ, რომ ზ. მ.-ის სახელით 1996წ. 14 თებერვალს ჩუღურეთის რაიონის ქონების მართვის სამმართველოს უფროსის ნ. მ.-ს სახელზე გაგზავნილი მიწერილობა დამოწმებული იყო ბეჭდით, რომელიც იმყოფებოდა ზ. მ.-თან. რაც შეეხება საწარმოს საწესდებო კაპიტალს, იგი მთლიანად შეავსო გარდაცვლილმა ზ. მ.-მ, რის გამოც სასამართლოს მისი მეუღლე მ. გ.-ი უნდა ეცნო საწარმოს საწესდებო კაპიტალის არა 1/3-ის, არამედ მთლიანი საწესდებო კაპიტალის და არასაცხოვრებელი ფართის ½1/2-ის ან 40 კვ.მ-ის მემკვიდრედ და მესაკუთრედ.
თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002წ. 15 მარტის გადაწყვეტილებით მ. გ.-ისა და შ. კ.-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ: გაუქმდა დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2000წ. 15 სექტემბრის გადაწყვეტილება გასაჩივრებულ ნაწილში და ამ ნაწილში გამოტანილ იქნა ახალი გადაწყვეტილება: მ. გ.-ის შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. შეგებებული სარჩელის მოთხოვნა შპს “შ.-ს” საწესდებო კაპიტალის 2/3 ნაწილის მესაკუთრედ ცნობის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა. შეგებებული სარჩელის მოთხოვნა შპს “შ.-ს” საკუთრებაში არსებული 46 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართის მემკვიდრედ და მესაკუთრედ ცნობის შესახებ დაკმაყოფილდა.
სააპელაციო პალატამ გადაწყვეტილებაში მიუთითა, რომ რადგანაც დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2000წ. 15 სექტემბრის გადაწყვეტილებით მ. გ.-ი ცნობილ იქნა შპს “შ.-ს” საწესდებო კაპიტალის 1/3-ის მესაკუთრედ და გადაწყვეტილების ეს ნაწილი კანონიერ ძალაშია შესული, სააპელაციო სასამართლო ვეღარ იმსჯელებდა
მ. გ.-ისათვის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით მიკუთვნებული საწესდებო კაპიტალის 1/3-ის შემცირებაზე.
სააპელაციო სასამართლოს აღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით ცალ-ცალკე გაასაჩივრეს თ. მ.-მ და ე. პ.-მ, აგრეთვე, მ. გ.-მ და შ. კ.-ემ.
კასატორებმა თ. მ.-მ და ე. პ.-მ ითხოვეს სააპელაციო სასამართლოს 2002წ. 15 მარტის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების გამოტანა, რომლითაც დაკმაყოფილდება მათი შემდეგი მოთხოვნები:
1. ვინაიდან დავის მთელი პერიოდის მანძილზე ისინი ვერ სარგებლობდნენ შპს “შ.-ს” საკუთრებაში რიცხული ფართით, რომელიც უკანონოდ ჰქონდათ ჩაკეტილი მ. გ.-სა და შ. კ.-ს, აღნიშნული ფართის გაქირავებით მიიღებდნენ გარკვეულ შემოსავალს. აქედან გამომდინარე, შ. კ.-ესა და მ. გ.--მ.-ს უნდა დაკისრებოდათ სადავო ფართის ქირავნობის საფასური ბოლო სამიწ. მანძილზე _ 1326 ლარი _ შპს “შ.-ს” სასარგებლოდ.
2. ადვოკატის ხარჯი _ 354 ლარი.
3. შპს “შ.-ს” 1995წ. 2 ოქტომბრის ¹2 ოქმის ბათილად ცნობა.
4. მ. გ.-ისა და შ. კ.-ისათვის სადავო ფართის უკანონო მფლობელობის აღკვეთა და თ. მ.-ისა და ე. პ.-ისათვის ამ ფართით სარგებლობის საშუალების მიცემა.
5. შპს “შ.-ს” 1996წ. 30 აგვისტოს სასამართლო რეგისტრაციის აღდგენა.
6. ზ. მ.-ის 1996წ. 14 თებერვლის მიწერილობის საფუძველზე შპს “შ.-ს” წარმომადგენლად შ. კ.-ის მითითების ბათილად ცნობა და შესაბამისი ცვლილების შეტანა საკუთრების დამადასტურებელ მოწმობაში იმგვარად, რომ შ. კ.-ის ნაცვლად ჩაიწეროს თ. მ.-ისა და ე. პ.-ის გვარები.
7. მ. გ.-ისათვის 46 კვ.მ-ის მიკუთვნების ნაწილში უარის თქმა.
8. შპს “შ.-ს” ხელახალი რეგისტრაციის გაუქმების შესახებ დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 1996წ. 7 ოქტომბრის დადგენილების გაუქმება.
მოწინააღმდეგე მხარემ, კასატორებმა: მ. გ.-მ და შ. კ.-მ საკასაციო საჩივარში აღნიშნეს, რომ სააპელაციო პალატას თ. მ.-ი და ე. პ.-ი არ უნდა ეცნო შპს “შ.-ს” პარტნიორებად და სადავო შენობის 46 კვ.მ-ის მემკვიდრედ და მესაკუთრედ კი ეცნო შ. კ.-ე.
ვინაიდან შპს “შ.-ს” საწესდებო კაპიტალი მთლიანად შევსებულია მ. გ.-ის გარდაცვლილი მეუღლის, ზ. მ.-ის, მიერ, სააპელაციო პალატას მ. გ.-ი უნდა ეცნო შპს “შ.-ს” მთელი საწესდებო კაპიტალის მემკვიდრედ და მესაკუთრედ.
მ. გ.-ისა და შ. კ.-ის განმარტებით, სააპელაციო საჩივრით ითხოვდნენ დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილებიდან იმ ნაწილის გაუქმებას, რომლითაც მათ დაევალათ ხელშეშლის აღკვეთა თ. მ.-ისა და ე. პ.-ის მიერ შპს “შ.-ს” ოფისში პარტნიორთა საქმიანობის წარმართვისათვის. თუმცა ამასთან დაკავშირებით, სააპელაციო სასამართლოს თავისი გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილში არ უმსჯელია.
კასატორებმა მ. გ.-მა და შ. კ.-მ საკასაციო საჩივრით ითხოვეს სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების იმგვარად შეცვლა, რომ დაკმაყოფილდეს მათი შემდეგი მოთხოვნები:
1. მ. გ.-ის ცნობა შპს “შ.-ს” საწესდებო კაპიტალის მთლიანი ნაწილის მემკვდირედ და მესაკუთრედ.
2. შ. კ.-ის ცნობა შპს “შ.-ს” საკუთრებაში არსებული 46 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართის მესაკუთრედ.
3. დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2000წ. 15 სექტემბრის გადაწყვეტილებიდან იმ მითითების ამოღება, რომლითაც მ. გ.-სა და შ. კ.-ეს დაევალათ ხელშეშლის აღკვეთა თ. მ.-ისა და ე. პ.-ის მიერ შპს “შ.-ს” ოფისში პარტნიორთა საქმიანობის წარმართვისას.
