3გ-ად-249-კ-02 27 დეკემბერი, 2002 წ., ქ. .თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ბ. კობერიძე (თავმჯდომარე),

მ. ვაჩაძე,

ნ. კლარჯეიშვილი

დავის საგანი: საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივი ამხანაგობა “ქ.”-ის კრების ¹2 ოქმისა და ვაკის რაიონის გამგეობის 1999წ. 25 თებერვლის ¹3.21.29 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა.

აღწერილობითი ნაწილი:

2000წ. 13 ივნისს მ. ე.-მ თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოში მოპასუხეების: სამშენებლო კომპანია “ს.-ს” და თბილისის მერიის არქიტექტურული სამშენებლო ინსპექციის მიმართ სარჩელი აღძრა და მათთვის მორალური ზიანის 40000 აშშ დოლარის დაკისრება, კუთვნილი 140 კვ.მ ფართის მისთვის მიკუთვნება და სასამართლო ხარჯების ანაზღაურება მოითხოვა.

მოსარჩელემ სასარჩელო განცხადებაში მიუთითა, რომ თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის 1990წ. 4 მაისის ¹217 გადაწყვეტილებით საბინაო აღრიცხვაზე მყოფ მოქალაქეებს ნება დაერთოთ ქ. თბილისში, ...-ის ქუჩა ¹17-ში აეშენებინათ მრავალსართულიანი საცხოვრებელი სახლი. ხელშეკრულება დაიდო ერთსექციანი ოცბინიანი სახლის მშენებლობაზე. მოსარჩელის განმარტებით, თითოეულ მობინადრეს ხუთოთახიანი ბინა – 160 ათასი, ხოლო ოთხოთახიანი ბინა – 140 ათასი რუსული მანეთი უჯდებოდა. სასარჩელო განცხადებიდან ირკვევა, რომ მოსარჩელემ მთლიანად დაფარა ხუთოთახიანი ბინის ღირებულება. მშენებლობის პროცესში ერთ-ერთი მობინადრის ბინაში რვა სული აღმოჩნდა ჩაწერილი, რის გამოც ამხანაგობის გამგეობამ ქ. თბილისის მთავარ არქიტექტორს დამატებითი სართულისა და სართულ-მანსარდის დაშენების ნებართვის შესახებ თხოვნით მიმართა, რაზედაც ამხანაგობის თხოვნა დაკმაყოფილდა. ყოველივე ამან დაწყებული მშენებლობის შეჩერება განაპირობა, რასაც თან ინფლაცია დაერთო. მოსარჩელის მითითებით 1997წ. 27 სექტემბერს მობინადრეებმა კერძო სამშენებლო კომპანია “ს.-სთან” ხელშეკრულება დადეს, რომელმაც ამხანაგობის წევრებს ბინის დარჩენილი ნაწილის აშენება შესთავაზა შეზღუდული მოთხოვნის პირობით: იმ პირებს, რომლებსაც თანხა ოთხი და ხუთოთახიანი ბინებისათვის ჰქონდათ გადახდილი ოროთახიანი ბინები გადაეცემოდათ, ხოლო პირებს, რომლებსაც ორი ოთახისათვის ჰქონდათ თანხა გადახდილი, ერთი ოთახი მიეცემოდათ. 1997წ. 17 თებერვალს საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივი ინდივიდუალურ მშენებელთა ამხანაგობა “ქ.”-ის საერთო კრება ჩატარდა, რომელმაც გადაწყვიტა, რომ მოსარჩელისათვის ხუთოთახიანი ბინის ნაცვლად ოროთახიანი ბინა მიეცათ. კრების ოქმს ხელს აწერს ამხანაგობა “ქ.”-ის 12 წევრი. აქედან გამომდინარე, მოსარჩელემ საბინაო-საამშენებლო კოოპერატივი ამხანაგობა “ქ.”-ის 1999წ. 17 თებერვლის ოქმისა და მის საფუძველზე მიღებული ვაკის რაიონის გამგეობის 1999წ. 25 თებერვლის გადაწყვეტილების გაუქმება მოითხოვა. ამასთან, მოსარჩელემ კუთვნილი 140 კვ.მ ფართით დაკმაყოფილება, მის მიერ შეძენილი სამშენებლო მასალების ფულადი ოდენობით და მორალური ზიანის 40000 აშშ დოლარის ანაზღაურებაც მოითხოვა. მოსარჩელემ არაერთხელ შეცვალა სარჩელის საგანი, საბოლოოდ კი 2000წ. 6 დეკემბრის სხდომაზე მან ვაკის რაიონის გამგეობის 1999წ. 25 თებერვლის ¹3.21.29 გადაწყვეტილების და საბინაო-სამშნებლო კოოპერატივი ამხანაგობა “ქ.”-ის 1999წ. 17 თებერვლის კრების ¹2 ოქმის გაუქმება და კუთვნილი 140 კვ.მ ფართით დაკმაყოფილება მოითხოვა.

ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2000წ. 6 დეკემბრის გადაწყვეტილებით მ. ე.-ს სარჩელი დაკმაყოფილდა. საბინაო-სამშენებლო ამხანაგობა “ქ.”-ის 1999წ. 17 თებერვლის კრების ¹2 ოქმი ბათილად იქნა ცნობილი, ხოლო თბილისის ვაკის რაიონის გამგეობის 1999წ. 25 თებერვლის ¹3.21.29 გადაწყვეტილება ძალადაკარგულად ჩაითვალა. ამასთან საბინაო-სამშენებლო ამხანაგობას ამხანაგობის საერთო კრების მოწვევა და მ. ე.-სათვის საბინაო-სამშენებლო ამხანაგობა “ქ.”-ში საკუთრების უფლებით 140 კვ.მ ფართობის ხუთოთახიანი ბინის გამოყოფა დაევალა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივი ამხანაგობა “ქ.”-ის თავმჯდომარემ და ერთ-ერთმა წევრმა სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს.

აპელანტის მითითებით სააპელაციო სასამართლომ უხეშად დაარღვია სსკ-ს 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ა”, “ბ” და “გ” პუნქტებით და 358-ე მუხლის მეორე ნაწილის მოთხოვნები. სააპელაციო სასამართლომ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი ურთიერთობიდან წარმოშობილ საქმეზე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება გამოიტანა ისე, რომ არ გაარკვია ვაკის რაიონის გამგეობის და თბილისის მერიის წარმომადგენლების გამოუცხადებლობის მიზეზი. აპელანტის აზრით, რაიონული სასამართლოს მიერ იქნა ასევე დარღვეული სსკ-ს 361-ე მუხლი, რადგან მოსარჩელემ მაისში შეიტყო და ნოემბერში მოითხოვა ადმინისტრაციული აქტის ბათილობა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე აპელანტმა ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2000წ. 6 დეკემბრის გადაწყვეტილების გაუქმება მოითხოვა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს 2002წ. 6 ივნისის გადაწყვეტილებით საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივი ამხანაგობა “ქ.”-ის წარმომადგენლების სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილება შემდეგ გარემოებებზე დააფუძნა:

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება გამოტანილია სსკ-ს 393-ე მუხლის და 394-ე მუხლის “ე” პუნქტით გათვალისწინებული კანონის დარღვევით.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მ. ე.-ს სასარჩელო მოთხოვნა თბილისის ვაკის რაიონის გამგეობის 1999წ. 25 თებერვლის ¹3.21.29 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შესახებ წარმოდგენილია სსკ-ს 361-ე და ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის მოთხოვნათა დარღვევით. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას მხარეებმა დაადასტურეს, რომ მ. ე.-სათვის თბილისის ვაკის რაიონის გამგეობის 1999წ. 25 თებერვლის გადაწყვეტილების არსებობა ცნობილი იქნა 2000წ. მაისისათვის, მიუხედავად ამისა, აღნიშნული გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის მოთხოვნა მის მიერ წარმოდგენილი იქნა მხოლოდ 2000წ. 8 ნოემბრის სხდომაზე, ამასთან, სსკ-ს 177-ე მუხლის მეორე ნაწილით დადგენილი წესის დარღვევით. ამდენად, აღნიშნული მოთხოვნა ხანდაზმულია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს. საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივი ამხანაგობა “ქ.”-ის გამგეობის 1999წ. 17 თებერვლის საერთო კრების ¹2 ოქმი თავისთავად სამართლებრივ აქტს არ წარმოადგენს და მისი ბათილად ცნობა გამგეობის გადაწყვეტილებისაგან დამოუკიდებლად კანონშეუსაბამოა. შესაბამისად, რამდენადაც დაკმაყოფილებული არ იქნა მოსარჩელის მოთხოვნა თბილისის ვაკის რაიონის გამგეობის 1999წ. 25 თებერვლის ¹3.21.29 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შესახებ და ამ გადაწყვეტილებით კი დამტკიცებული იქნა ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობა “ქ.”-ის გამგეობის საერთო კრების 1999წ. 17 თებერვლის ¹2 ოქმი, ამ ოქმის ბათილად ცნობაზე მოსარჩელის მოთხოვნა უსაფუძვლოა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2002წ. 6 ივნისის გადაწყვეტილებით საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივი ამხანაგობა “ქ.”-ის წარმომადგენლების სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება მ. ე.-მ იმავე საფუძვლებით საკასაციო წესით გაასაჩივრა.

სამოტივაციო ნაწილი:

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება და დასაბუთებულობა. წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა და თვლის, რომ მ. ე.-ს საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს და უნდა გაუქმდეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2002წ. 6 ივნისის გადაწყვეტილება შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა კანონი.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მ. ე.-ს თბილისის ვაკის რაიონის გამგეობის 1999წ. 25 თებერვლის ¹3.21.29 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადა გაშვებული აქვს და ამას შემდეგი საფუძვლებით ადასტურებს: ვაკის რაიონის გამგეობამ 1999წ. 15 თებერვლის წერილით მას შეატყობინა ამხანაგობის 1999წ. 15 იანვრის გადაწყვეტილება მისთვის ოროთახიანი ბინის გადაცემის თაობაზე. ამასთან, გამგეობის 1999წ. 25 თებერვლის გადაწყვეტილება მისთვის ცნობილი გახდა 2000წ. მაისისათვის და მან ამ გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის მოთხოვნა 2000წ. 8 ნოემბრის სხდომაზე გააკეთა სსკ-ს 177-ე მუხლის მე-2 პუნქტით დადგენილი წესის დარღვევით. გამგეობის მიერ აღნიშნული გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შესახებ სარჩელი წერილობითი ფორმით 2002წ. 1 აპრილს იქნა აღძრული.

საკასაციო სასამართლო არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს ზემოთ მითითებულ არგუმენტებს და იზიარებს კასატორის მოსაზრებას, რომ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლის თანახმად ვაკის რაიონის გამგეობას უნდა დაესაბუთებინა უტყუარი მტკიცებულებებით ადმინისტრაციული აქტის კასატორისათვის გადაცემის თარიღი. ამასთან, გასათვალისწინებელია ის გარემოებაც, რომ სასამართლო სხდომაზე კასატორის წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ მ. ე.-მ 2000წ. მაისში შეიტყო კუთვნილი ფართის შემცირების შესახებ. გამგეობის გადაწყვეტილება მაისშიც რომ ყოფილიყო მისთვის ცნობილი, ნოემბერში მისი გასაჩივრება ხანდაზმული არ იქნებოდა, რადგან ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის მიხედვით სარჩელი სასამართლოს უნდა წარედგინოს ადმინისტრაციული აქტის გაცნობიდან ექვსი თვის ვადაში.

საკასაციო სასამართლო ასევე იზიარებს კასატორის მოსაზრებას, რომ ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 58-ე მუხლის მიხედვით, ადმინისტრაციული აქტის გაცნობაში იგულისხმება ადმინისტრაციული აქტის მხარისათვის გადაცემა ან ფოსტის მეშვეობით გაგზავნა, ხოლო ამავე კოდექსის 54-ე მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, მიხედვით, თუ სათუოა ადმინისტრაციული აქტის გაგზავნის საკითხი, მტკიცების ტვირთი ეკისრება ადმინისტრაციული ორგანოს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ საქმეში არ არსებობს ისეთი მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა, რომ 2000წ. მაისამდე კასატორმა გამგეობის 1999წ. 25 თებერვლის გადაწყვეტილების არსებობა იცოდა ან საერთოდ აღნიშნული გადაწყვეტილება კანონით დადგენილი წესით გადაეცა.

საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს პოზიცია, რომ 2000წ. 8 ნოემბრის სხდომაზე კასატორმა სსკ-ს 177-ე მუხლის დარღვევით დააყენა თბილისის ვაკის რაიონის გამგეობის 1999წ. 25 თებერვლის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის მოთხოვნა, არასწორია, ვინაიდან სსკ ითვალისწინებს სასამართლო სხდომაზე მოთხოვნის შეცვლას, გაზრდას ან შემცირებას, მითუმეტეს, როცა მოწინააღმდეგე მხარე დაეთანხმა დავის საგნის შეცვლას.

საკასაციო სასამართლოს არასწორად მიაჩნია სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება, რომ თბილისის ვაკის რაიონის გამგეობის 1999წ. 25 თებერვლის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის თაობაზე კასატორის სასარჩელო განცხადება 2002წ. 4 აპრილს იქნა აღძრული, რადგან 2000წ. 21 ნოემბრის სასარჩელო განცხადებაშიც ნათლად არის დაფიქსირებული მოთხოვნა ვაკის რაიონის გამგეობის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შესახებ.

საკასაციო სასამართლო ეთანხმება კასატორის პოზიციას, რომ სკ-ს 226-ე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, კრების გადაწყვეტილების ნამდვილობისათვის აუცილებელია, რომ მისი საგანი უკვე იყოს გამოცხადებული კრების მოწვევის დროისათის, ხოლო 227-ე მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, კრება მოიწვევა ერთი კვირის ვადაში მისი მოწვევის შესახებ წერილობითი განცხადების გაკეთების დღიდან, მაგრამ მოწინააღმდეგე მხარემ კრების მოწვევისათვის აუცილებელი პირობების შესრულების დამადასტურებელი მტკიცებულებები ვერ წარმოადგინა.

ზემოთქმულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, რის გამოც გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ არის საკმაოდ დასაბუთებული. აღნიშნული გარემოება კი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის “ე” ქვეპუნქტის შესაბამისად გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძველია.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის I-ლი, სსკ-ს 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. მ. ე.-ს საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

2. გაუქმდეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2002წ. 6 ივნისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე პალატას.

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.