ბს-1094-1083(კ-11) 7 დეკემბერი, 2011 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე, ლევან მურუსიძე

სხდომის მდივანი – ნ. გოგატიშვილი

კასატორი – სს ,,...», წარმომადგენელი – გ. ღ-ი;

მოწინააღმდეგე მხარეები –სსიპ შემოსავლების სამსახური, წარმომადგენელი ალექსანდრე დიასამიძე;

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 10 მაისის განჩინება;

დავის საგანი – ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2010 წლის 22 დეკემბერს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სარჩელით მიმართა სს ,,...»-მა მოპასუხე _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონული ცენტრის მიმართ და მოითხოვა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სსიპ შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონული ცენტრის 2010 წლის 8 ოქტომბრის ¹12/1614 საგადასახდო მოთხოვნისა ბათილად ცნობა, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 2010 წლის 24 ნოემბრის ¹2353 ბრძანების ბათილად ცნობა და სს ,,...»-სათვის დარიცხული 4000 ლარის გადახდისაგან გათავისუფლება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილებით სს ,,...»-ს სასარჩელო მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა.

პირველი ინსტანციის სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალურმა ცენტრმა 2010 წლის 27 სექტემბერს მოსარჩელის სს ,,...»-ს მიმართ შეადგინა საგადასახდო სამართალდარღვევის ოქმი ¹059783 მასზედ, რომ ამ უკანასკნელმა ორი სუბიექტის – ინდ. მეწარმე ,,რ. პ-ისა» და ინდ. მეწარმე ,,გ. ჯ-ის» მიმართ გამოწერილ 20 ცალ დღგ-ის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურაში არასწორად მიუთითა მყიდველების (მომსახურების მიმღებთა) საიდენტიფიკაციო ნომრები.

აღნიშნული სამართალდარღვევის ოქმის საფუძველზე 2010 წლის 7 ოქტომბერს გაცემული იქნა ბრძანება ¹12/1614, რომლითაც სს ,,...» დაჯარიმდა 4000 ლარით. ბრძანების გამოცემის სამართლებრივი საფუძველია საქართველოს საგადასახდო კოდექსის 140-ე მუხლის მე-4 ნაწილი, ხოლო ფაქტობრივ საფუძვლად მითითებული იქნა, რომ სს ,,...»-მა ინდ. მეწარმე ,,რ. პ-ისა» და ინდ. მეწარმე ,,გ. ჯ-ის» მიმართ არასწორად გამოწერა 20 ცალი დღგ-ის საგადასახდო ანგარიშ-ფაქტურა, რის გამოც მოსარჩელე თითოეული ანგარიშ-ფაქტურის გამო დაჯარიმდა 200 ლარით. ანგარიშ-ფაქტურის არასწორი შევსება იმაში გამოიხატა, რომ მოსარჩელემ 20 ერთეულ შემთხვევაში ანგარიშ-ფაქტურის შესაბამის გრაფაში მიუთითა მყიდველების არასწორი საიდენტიფიკაციო ნომრები.

თბილისის რეგიონალური ცენტრის 2010 წლის 7 ოქტომბრის ¹12/1614 ბრძანების საფუძველზე იმავე რეგიონალურმა ცენტრმა 2010 წლის 8 ოქტომბერს გამოსცა საგადასახდო მოთხოვნა ¹12/1614.

სს ,,...»-მა თბილისის რეგიონალური ცენტრის 2010 წლის 8 ოქტომბრის ¹12/1614 ,,საგადასახდო მოთხოვნა» 2010 წლის 29 ოქტომბერს გაასაჩივრა შემოსავლების სამსახურში, რომლის 2010 წლის 24 ნოემბრის ¹2353 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სს ,,...»-მა ორჯერ, სხვადასხვა დროს, კერძოდ, პირველად 2010 წლის 19 აგვისტოს და მეორედ 2010 წლის 20 სექტემბერს განცხადებით მიმართა თბილისის რეგიონალურ ცენტრს და აცნობა მის მიერ გამოწერილ დღგ-ის ანგარიშ-ფაქტურებში დაშვებული შეცდომების თაობაზე.

თბილისის საქალაქო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 140-ე მუხლის მე-4 ნაწილით, 248-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 124-ე მუხლის 2¹-ე ნაწილით, საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2005 წლის 14 თებერვლის ¹84 ბრძანებით დამტკიცებული ,,საგადასახდო ანგარიშ-ფაქტურის (მათ შორის კორექტირების) გამოწერისა და წარდგენის შესახებ» ინსტრუქციის მე-3 მუხლის მე-8 პუნქტით და განმარტა, რომ ინსტრუქცით განსაზღვრული ანგარიშ-ფაქტურის სათანადო ველის სათანადოდ შევსების ვალდებულება, ისე არ უნდა იქნეს გაგებული, თითქოს გამყიდველი ვალდებულია, შეავსოს ველი, მაგრამ რა შინაარსის ინფორმაციას შეიტანს მასში, მას უკვე აღარ აქვს მნიშვნელობა, მთავარია, რომ სავალდებულოდ შესავსები ყველა ველი, ყველა გრაფა შევსებული იქნეს.

სასამართლომ ასევე განმარტა, რომ დღგ-ის ანგარიშ-ფაქტურის შესავსებად სავალდებულო გრაფაში არასწორი მონაცემის შეტანა, საგადასახდო მიზნებიდან გამომდინარე და შედეგობრიობის თავლსაზრისით ფიქტიურად უტოლდება ასეთი გრაფის შეუვსებლობას, რადგან დღგ-ის ანგარიშ-ფაქტურის სავალდებულოდ შესავსები გრაფების შევსების, ანუ სწორად შევსების ვალდებულების დაწესება ემსახურება საგადასახდო-სააღრიცხვო დოკუმენტაციის სწორად წარმოების, საგადასახდო სამართლებრივი ურთიერთობის საჯარო მოწესრიგების, საგადასახადო კონტროლის განხორციელების მიზნებს და ასეთი მიზნები ვერ მიიღწევა როგორც გრაფის არშევსების, ისე გრაფის არასწორად შევსების შემთხვევაში. აღნიშნულიდან გამომდინარე სასამართლომ მიიჩნია, რომ თუკი ანგარიშ-ფაქტურის სავალდებულოდ შესავსები გრაფის გამყიდველის მიერ შეუვსებლობა იწვევს პასუხისმგებლობას, იმავე გრაფის არასწორი შევსების შემთხვევაში პირს ასევე უნდა დაეკისროს პასუხისმგებლობა, რადგან გრაფის არშევსება და გრაფის არასწორი შევსება სადაო შემთხვევაში ტოლფასი მნიშვნელობის მქონე იურიდიული ფაქტებია.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრებით 2004 წლის რედაქციის საქართველოს საგადასახდო კოდექსის 124-ე მუხლის 2¹-ე ნაწილი, რომლის შესაბამისად საგადასახდო დეკლარაციის/გაანგარიშების მიხედვით არასწორად ნაჩვენები ინფორმაციის გამო ამ კარით გათვალისწინებული ჯარიმა არ დაეკისრება იმ პირს, რომელმაც საგადასახდო ორგანოს წარუდგინა შესწორებული საგადასახადო დეკლარაცია/გაანგარიშება საგადასახდო შემოწმების ჩატარების შესახებ სასამართლოს ან საგადასახდო ორგანოს შესაბამისი გადაწყვეტილების/შეტყობინების ჩაბარებამდე ან საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის შედგენამდე არ უნდა გავრცელდეს სადაო სამართალურთიერთობაზე, რადგან დასახელებული სამართლებრივი ნორმის საგანი არის საგადასახდო დეკლარაცია/გაანგარიშება და არა დღგ-ის საგადასახდო ანგარიშ-ფაქტურა.

პირველი ინსტანციის სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის 1-ლი ნაწილით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის 1 ნაწილით და ჩათვალა, რომ მოპასუხის მიერ დასახელებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემა განხორციელდა კანონის მოთხოვნათა სრული დაცვით.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით თბილისი საქალაქო სასამართლომ მიიჩინა, რომ არ არსებობდა სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები.

მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სს ,,...»-მა

აპელანტი სააპელაციო საჩივრით ითხოვდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 10 მაისის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სსიპ შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის საპროცესო უფლებამონაცვლედ დადგენილ იქნას საჯარო სამართლის იურიდიული პირი – შემოსავლების სამსახური.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 10 მაისის განჩინებით სს ,,...»-ს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისი საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილება.

თბილისი სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და სამართლებრივი შეფასებები და მიუთითა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ამასთან აპელანტის მიერ ვერ იქნა გაბათილებული გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დადგენილი გარემოებები და სამართლებრივი დასკვნები, რისი გათვალისწინებითაც სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების პროცესუალურ-სამართლებრივი საფუძვლები.

მითითებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სს ,,...»-მა.

კასატორმა საკასაციო საჩივარში აღნიშნა, რომ სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, საგადასახდო კოდექსის 140-ე მუხლის მე-4 ნაწილი, რომლის თანახმად საგადასახდო ანგარიშ-ფაქტურის არასრული შევსება (გარდა ამ მუხლის მე-2 და მე-5 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა), თუ შესაბამის ველში ჩასაწერი ინფორმაცია არსებობს, იწვევს პირის დაჯარიმებას 200 ლარის ოდენობით. კასატორის მითითებით სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაში არ არის იურიდიულად სწორი დასაბუთება იმისა თუ რა საფუძვლით აიგივებს სასამართლო საგადასახდო ანგარიშ-ფაქტურაში საიდენტიფიკაციო ნომრის შეცდომით მითითებას საგადასახდო კოდექსის 140-ე მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებულ არასრულ შევსებასთან.

სასამართლომ არ გამოიყენა და არასწორად განმარტა საგადასახადო კოდექსის 124-ე მუხლის 2¹-ე ნაწილი (2004 წლის რედაქცია), რომელიც ითვალისწინებდა შემდეგს - საგადასახდო დელარაციის/გაანგარიშების მიხედვით არასწორად ნაჩვენები ინფორმაციის გამო ამ კარით გათვალიწინებული ჯარიმა არ დაეკისრება პირს, რომელმაც საგადასახდო ორგანოს წარუდგინა შესწორებული საგადასახდო დეკლარაცია/გაანგარიშება საგადასახდო შემოწმების ჩატარების შესახებ სასამართლოს ან საგადასახდო ორგანოს შესაბამისი გადაწყვეტილების/შეტყობინების ჩაბარებამდე ან საგადასახდო საამართალდარღვევის ოქმის შედგენამდე. კასატორის მითითებით მის მიერ ზუსტად იქნა დაცული აღნიშნული მუხლის მოთხოვნები და სწორედ სამართალდარღვების ოქმის შედგენამდე იქნა წარდგენილი საგადასახდო ორგანოში შესაბამისი განცხადებები გაანგარიშებებთან ერთად.

სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა მოქმედი საგადასახდო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილი, რომლის შესაბამისად საგადასახადო ორგანოს ხელმძღვანელი, დავის განმხილველი ორგანო უფლებამოსილია გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადამხდელი საგადასახდო სანქციისაგან, თუ მის ქმედებას ზიანი არ მიუყენებია სახელმწიფო ბიუჯეტისათვის და, ამასთანავე, სამართალდარღვევა გამოწვეული იყო გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით. კასატორის განმარტებით სს ,,...»-ს შეცდომას ზიანი არ მიუყენებია სახელმწიფო ბიუჯეტისათვის.

კასატორის მოსაზრებით სასამართლომ არ გამოიყენა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-4 მუხლის მოთხოვნები, კერძოდ, აღნიშნული მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად ყველა თანასწორია კანონისა და ადმინისტრაციული ორგანოს წინაშე, ხოლო ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად კი საქმის გარემოებათა იდენტურობის შემთხვევაში დაუშვებელია სხვადასხვა პირის მიმართ განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება, გარდა კანონით გათვალიწინებული საფუძვლის არსებობისას. კასატორი მიუთითებს, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში სახეზეა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს მიერ სს ,,...»-ს მიმართ 2011 წლის 16 მაისს გამოტანილი გადწყვეტილება, სადაც განხილულია ანგარიშ-ფაქტურებში დაშვებული იდენტური შეცდომა და რომელშიც აღნიშნულია, რომ სს ,,...»-ის ქმედებაში სამართალდარღვევის ფაქტს ადგილი არ ჰქონია. ასევე იდენტურია დავების განხილვის საბჭოს მიერ შპს ,,მ-ს» საქმეზე მიღებული გადაწყვეტილება.

სასამართლომ არ გამოიყენა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2005 წლის 14 თებერვლის ¹84 ბრძანებით დამტკიცებული ,,საგადასახდო ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერისა და წარდგენის შესახებ ინსტრუქციის» 27-ე პუნქტი, რომლის შესაბამისად დაუშვებელია საქონლის/მომსახურების მიმწოდებლის მიერ არასწორად შევსებული საგადასახდო ანგარიშ-ფაქტურის წარდგენა. ასეთ საგადასახდო ანგარიშ-ფაქტურას გაუქმების მიზნით საგადასახდო ორგანოს წარუდგენს გადასახადის გადამხდელი საგადასახადო ორგანოდან საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების შემდგომი გადატანისას, მაგრამ არა უგვიანეს მომდევნო წლის 15 იანვრისა. თუ შესაძლებელია საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურაში არასწორად შეტანილი რეკვიზიტების გასწორება გარდა შეცდომით (არასწორად) შეტანილი გადასახადის თანხისა, ამ შემთხვევაში საგადასახადო ორგანოს მოთხოვნით მის წარდგენამდე, შეცდომით შევსებული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის ყველა ეგზემპლარში არასწორი მონაცემები გადაიხაზება და მათ თავზე ჩაიწერება დაზუსტებული მონაცემები. გადასწორების ფაქტი ყველა ეგზემპლარში დამოწმებული უნდა იქნეს მიმწოდებლის ან მისი უფლებამოსილი პირის ხელმოწერით და ბეჭდით (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) ელექტრონული ფორმით წარდგენილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გაუქმება და გაუქმებული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის საგადასახადო ორგანოში წარდგენა შესაძლებელია განხორციელდეს ასევე ელექტრონული ფორმით. კასატორი მიუთითებს, რომ მოცემული მუხლის შესაბამისი მოთხოვნები საგადასახადო ორგანოს სს ,,...»-ს მიმართ არ წაუყენებია.

სასამართლომ არასწორად განმარტა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2005 წლის 14 თებერვლის ¹84 ბრძანებით დამტკიცებული ,,საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერისა და წარდგენის შესახებ ინსტრუქციის» მე-3 მუხლის მე-8 პუნქტი, რომლის შესაბამისად საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურაში ,,მყიდველის» მონაცემების აღმნიშვნელ სტრიქონებზე ჩაიწერება საქონლის (მომსახურების) მიმღების – იურიდიული პირის დასახელება, ან მეწარმე ფიზიკური პირის სახელი და გვარი, მისამართი, აგრეთვე უფლებამოსილი ორგანოს მიერ მათთვის მინიჭებული საიდენტიფიკაციო ნომერი. კასატორის მითითებით აღნიშნული ნორმის სამართლებრივი შეფასება უნდა მოხდეს ამავე მუხლის 27-ე პუნქტთან მიმართებაში, რომელიც ადგენს საგადასახდო ორგანოს მხრიდან მოთხოვნის დაყენების აუცილებლობას ანგარიშ-ფაქტურებში დაშვებული შეცდომის შესწორების შეტანასთან დაკავშირებით.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, კასატორმა საკასაციო საჩივრითY მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად თბილისის სააპელაციო სასამართლოში დაბრუნება. სასამართლო სხდომაზე კასატორმა დააზუსტა მოთხოვნა და ახალი გადაწყვეტილებით მოითხოვა სარჩელის სრული მოცულობით დაკმაყოფილება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სს ,,...»-ს საკასაციო საჩივარი საფუძვლიანია და უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოთა განმარტებებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 140-ე მუხლის მე-4 ნაწილთან მიმართებაში და თვლის, რომ სასამართლოს შეფასებები ეწინააღმდეგება ზემოაღნიშნული მუხლის დეფინიციას და პასუხისმგებლობის დადგენისა და განსაზღვრის სამართლებრივ პრინციპებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქმეზე სადავოდ არ არის გამხდარი ფაქტობრივი გარემოებები, კასატორი სადავოდ ხდის მხოლოდ იმას, თუ რამდენად სწორად მოხდა ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საგადასახადო კოდექსის ზემოაღნიშნული მუხლით დადგენილი პასუხისმგებლობის მისთვის დაკისრება და სასამართლოთა მხრიდან ანგარიშ-ფაქტურაში დაშვებული შეცდომის სამართლებრივი კვალიფიკაცია.

დადგენილია, რომ სს ,,...»-ს მიერ ინდ. მეწარმე ,,რ. პ-სა» და ინდ. მეწარმე ,,გ. ჯ-ის» მიმართ არასწორი მონაცემით გამოიწერა 20 ცალი დღგ-ის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა. ანგარიშ-ფაქტურების არასწორი შევსება იმაში გამოიხატა, რომ სს ,,...»-მა 20 ერთეულ შემთხვევაში ანგარიშ-ფაქტურის შესაბამის გრაფაში მიუთითა მყიდველების არასწორი საიდენტიფიკაციო ნომრები. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 140-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის არასრული შევსება (გარდა ამ მუხლის მე-2 და მე-5 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა), თუ შესაბამის ველში ჩასაწერი ინფორმაცია არსებობს, იწვევს პირის დაჯარიმებას 200 ლარის ოდენობით.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ აღნიშნული ნორმა განხილული უნდა იქნას ამავე მუხლის მე-2 ნაწილთან მიმართებაში, რომლის შესაბამისად პირის მიერ დღგ-ის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის შევსების დადგენილი წესის დარღვევა, რამაც გამოიწვია დღგ-ის თანხის შემცირება ან ჩასათვლელი დღგ-ის თანხის გაზრდა იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული ან ჩასათვლელად გაზრდილი დღგ-ის თანხის 100 პროცენტის ოდენობით.

ზემოაღნიშნული ორი ნორმის ურთიერთშედარების საფუძველზე საკასაციო სასამართლო ასკვნის, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოთა მხრიდან ადგილი აქვს ამ ორი ნორმის დისპოზიციის ურთიერთაღრევას, კერძოდ, საქართველოს საგადასახდო კოდექსის 140-ე მუხლის მე-4 ნაწილში საუბარია საგადასახდო ანგარიშ-ფაქტურის არასრულ შევსებაზე. საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მოსაზრებას, რომ დღგ-ის ანგარიშ-ფაქტურის შესავსებად სავალდებულო გრაფაში არასწორი მონაცემის შეტანა, საგადასახადო მიზნებიდან გამომდინარე და შედეგობრიობის თვალსაზრისით ფაქტობრივად უტოლდება ასეთი გრაფის შეუვსებლობას. დასახელებული ნორმა საუბრობს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის არასრულ შევსებაზე ისეთ შემთხვევაში, როდესაც ინფორმაცია არსებობს, მაგრამ იგი არ იქნება მითითებული, რაც შეეხება ანგარიშ ფაქტურაში არასწორი მონაცემის შეტანას, აღნიშნული უკავშირდება საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2005 წლის 14 თებერვლის ¹84 ბრძანებით დამტკიცებული ,,საგადასახდო ანგარიშ-ფაქტურის (მათ შორის კორექტირების) გამოწერისა და წარდგენის შესახებ» ინსტრუქციას, რომლის მე-3 მუხლის 27-ე პუნქტის შესაბამისად დაუშვებელია საქონლის/მომსახურების მიმწოდებლის მიერ არასწორად შევსებული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის წარდგენა. ასეთ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურას, გაუქმების მიზნით, საგადასახადო ორგანოს წარუდგენს გადასახადის გადამხდელი საგადასახადო ორგანოდან საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების შემდგომი გადატანისას, მაგრამ არა უგვიანეს მომდევნო წლის 15 იანვრისა. თუ შესაძლებელია საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურაში არასწორად შეტანილი რეკვიზიტების გასწორება გარდა შეცდომით (არასწორად) შეტანილი გადასახადის თანხისა, ამ შემთხვევაში საგადასახადო ორგანოს მოთხოვნით მის წარდგენამდე, შეცდომით შევსებული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის ყველა ეგზემპლარში არასწორი მონაცემები გადაიხაზება და მათ თავზე ჩაიწერება დაზუსტებული მონაცემები. გადასწორების ფაქტი ყველა ეგზემპლარში დამოწმებული უნდა იქნეს მიმწოდებლის ან მისი უფლებამოსილი პირის ხელმოწერით და ბეჭდით (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) ელექტრონული ფორმით წარდგენილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გაუქმება და გაუქმებული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის საგადასახადო ორგანოში წარდგენა შესაძლებელია განხორციელდეს ასევე ელექტრონული ფორმით. აღნიშნული ნორმის ანალიზის საფუძველზე საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საგადასახდო ანგარიშ-ფაქტურაში არასწორად შეტანილი რეკვიზიტის გასწორებისათვის საგადასახდო ორგანო აყენებს მოთხოვნას, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია, უფრო მეტიც სს ,,...»-მა თავად მიმართა საგადასახადო ორგანოს ორჯერ, სხვადასხვა დროს, კერძოდ, პირველად 2010 წლის 19 აგვისტოს და მეორედ 2010 წლის 20 სექტემბერს და აცნობა მის მიერ გამოწერილ დღგ-ის ანგარიშ-ფაქტურებში დაშვებული შეცდომების თაობაზე.

საქართველოს საგადასახდო კოდექსის 124-ე მუხლის 2¹ ნაწილის შესაბამისად საგადასახადო დეკლარაციის/გაანგარიშების მიხედვით არასწორად ნაჩვენები ინფორმაციის გამო ამ კარით გათვალიწინებული ჯარიმა არ დაეკისრება პირს, რომელმაც საგადასახადო ორგანოს წარუდგინა შესწორებული საგადასახდო დეკლარაცია/გაანგარიშება საგადასახადო შემოწმების ჩატარების შესახებ სასამართლოს ან საგადასახადო ორგანოს შესაბამისი გადაწყვეტილების/შეტყობინების ჩაბარებამდე ან საგადასახადო საამართალდარღვევის ოქმის შედგენამდე. აღნიშნული ნორმის ანალიზი ცხადყოფს, რომ არასწორად ნაჩვენები ინფორმაცია არ წარმოადგენს უპირობოდ დაჯარიმების საფუძველს და იგი გამოყენებული უნდა იქნეს საგადასახდო ორგანოს მიერ მხოლოდ საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაპყრობს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-4 მუხლს, რომლის პირველი ნაწილის შესაბამისად ყველა თანასწორია კანონისა და ადმინისტრაციული ორგანოს წინაშე, ხოლო ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად კი საქმის გარემოებათა იდენტურობის შემთხვევაში დაუშვებელია სხვადასხვა პირის მიმართ განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება, გარდა კანონით გათვალიწინებული საფუძველის არსებობისას. განსახილველ შემთხვევაში საქმეში წარმოდგენილია საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2011 წლის 16 მაისის გადაწყვეტილება, რომლითაც დაკმაყოფილდა სს ,,...»-ს საჩივარი და გაუქმდა თბილისის რეგიონალური ცენტრის 2010 წლის საგადასახდო მოთხოვნები ¹12/2029 და ¹12/2205. გადაწყვეტილებას საფუძვლად დაედო საბჭოს მოსაზრება, რომ სს ,,...»-ს მიერ საგადასახდო ანგარიშ-ფაქტურებში მყიდველის საიდენტიფიკაციო ნომრები მითითებულია შეცდომით და არასრულ შევსებას ადგილი ექნებოდა მხოლოდ იმ შემთხვევაში თუ შესაბამის ველში ჩასაწერი ინფორმაციის არსებობისას იგი არ იქნებოდა შეტანილი ამ ველში. საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის ველში ინფორმაცია შევსებულია სრულად და ციფრების არასწორად მითითება არ შეიძლება ჩაითვალოს ანგარიშ-ფაქტურის არასრულ შევსებად.

საკასაციო სასამართლო ასევე ყურადღებას ამახვილებს დავების განხილვის საბჭოს მიერ შპს ,,მ»-ს საქმეზე მიღებულ გადაწყვეტილებაზე, სადაც აღნიშნულია, რომ ანგარიშ-ფაქტურაში მითითებული საიდენტიფიკაციო კოდში დაშვებული მცირე შეცდომა არ შეიძლება ჩაითვალოს ფაქტურის არასრულ შევსებას.

აღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ არსებულ ფაქტობრივ ვითარებაში ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან ადგილი აქვს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-4 მუხლის მოთხოვნათა დარღვევას, ვინაიდან ნათელია, რომ ადმინისტრაციული ორაგნოს მიერ სხვადასხვა პირის მიმართ მიღებული იქნა განსხვავებული გადაწყვეტილებები, მიუხედავად იმისა, რომ საქმის გარემოებები ერთმანეთის იდენტურია.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის I ნაწილის ,,დ” პუნქტის თანახმად, ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტად ჩაითვლება ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ადმინისტრაციული კანონმდებლობის საფუძველზე გამოცემული აქტი, რომელიც აწესებს, ცვლის, წყვეტს ან ადასტურებს პირის ან პირთა შეზღუდული წრის უფლებებსა და მოვალეობებს.

ზემოაღნიშნული მუხლის დეფინიციიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სს ,,...»-ის მიერ გასაჩივრებული აქტები წარმოადგენს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებს, რომელთა კანონიერების შემოწმება უნდა მოხდეს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის მოთხოვნებიდან გამომდინარე.

აღნიშნული მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილია თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონს ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნები.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, იგი უფლებამოსილია სადაო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნოს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და დაავალოს ადმინისტრაციულ ორგანოს, ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი. სასამართლო ამ გადაწყვეტილებას იღებს, თუ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობისათვის არსებობს მხარის გადაუდებელი კანონიერი ინტერესი.

ზემომითითებული მოსაზრებებიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან გასაჩივრებული ინდივიდუალური სამართლებრივი აქტების გამოცემის სამართლებრივი საფუძველი არ შეესაბამება საქმის ფაქტობრივ გარემოებებს, რის გამოც საკასაციო სასამართლო იყენებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლს და სადაო საკითხის გადაუწყვეტლად სარჩელის დაკმაყოფილების გზით ბათილად ცნობს სადავო აქტებს. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ახალი აქტის გამოცემისას ადმინისტრაციულმა ორგანომ ყურადღება უნდა მიაქციოს იმ გარემოებას, სადაო ანგარიშ- ფაქტურის შევსებისას დაშვებულმა შეცდომამ გამოიწვია თუ არა დღგ-ის თანხის შემცირება ან ჩასათვლელი დღგ-ის თანხის გაზრდა, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საგადასახდო ორგანომ ახალი ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას, საკასაციო სასამართლოს მითითებების გათვალისწინებით და საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის საფუძველზე, სრულყოფილად უნდა გამოიკვლიოს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, ყოველმხრივ და ობიექტურად უნდა დაადგინოს საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და საქმეზე მიიღოს დასაბუთებული გადაწყვეტილება. ადმინისტრაციულმა ორგანომ მხედველობაში უნდა მიიღოს ის გარემოება, თუ რამდენად არსებითია სს ,,...»-ის მიერ ანგარიშ-ფაქტურაში დაშვებული უზუსტობა და არსებობს თუ არა საგადასახადო კოდექსით გათვალიწინებული პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველი.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2 მუხლით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:

1. სს ,,...»-ს საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 10 მაისის განჩინება და საქმეზე მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

3. სს ,,...»-ს სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ; ბათილად იქნას ცნობილი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის თბილისის რეგიონალური ცენტრის 2010 წლის 08 ოქტომბრის ¹12/1614 საგადასახადო მოთხოვნა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის 2010 წლის 24 ნოემბრის ¹2353 ბრძანება; საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სსიპ შემოსავლების სამსახურს დაევალოს, სს ,,...»-ს მიმართ საქმის გარემოებების გამოკვლევის საფუძველზე, ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა.

4. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სსიპ შემოსავლების სამსახურს დაევალოს სს ,,...»-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის ამ უკანასკნელისათვის დაბრუნება.

5. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.