3გ-ად-114-კ-02 10 ივლისი, 2002 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ შემდეგი შემადგენლობით:

ბ. მეტრეველი (თავმჯდომარე),

ბ. კობერიძე,

ნ. კლარჯეიშვილი

სარჩელის საგანი: ქონებრივი ზიანის ანაზღაურება.

აღწერილობითი ნაწილი:

2002წ. 20 თებერვალს შპს «ა-მ” სარჩელი აღძრა თბილისის საოლქო სასამართლოში მოპასუხეების: საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს, საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სააღსრულებო დეპარტამენტისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიმართ.

მოსარჩელემ სარჩელში ითხოვა მოსარჩელისათვის მიყენებული ზიანის ასანაზღაურებლად მოპასუხეებისათვის 1855621 აშშ დოლარისა და 41213 ლარის (2001წ. 15 აგვისტოსათვის საურავის შემადგენელი თანხა) დაკისრება.

მოსარჩელემ სარჩელი დაამყარა შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებსა და მტკიცებულებებზე:

1999წ. 6 დეკემბერს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა კოლეგიამ გამოიტანა გადაწყვეტილება, რომლითაც საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს შპს «ა-ს” სასარგებლოდ დაეკისრა 254188 ლარის გადახდა. გადაწყვეტილება არ გასაჩივრებულა და შევიდა კანონიერ ძალაში 2002წ. 6 იანვარს. გადაწყვეტილებას საფუძვლად დაედო ის ფაქტი, რომ საქართველოს თავდაცვის სამინისტრომ 1998-99 წლებში შპს «ა-სგან” სხვადასხვა პერიოდში შეიძინა თევზპროდუქტები, თუმცა მისი საფასური არ გადაუხდია.

მოსარჩელის განმარტებით შპს «ა-ი” შეეცადა, რომ სასამართლოს მიერ მისთვის მიკუთვნებული თანხა მოვალისაგან მიეღო როგორც ნებაყოფლობით, ასევე _ იძულებითი აღსრულების გზით სააღსრულებო სამსახურის მეშვეობით, თუმცა, შედეგს ვერ მიაღწია. სარჩელის შეტანის დღისათვის თავდაცვის სამინისტროს მიერ თანხის არცერთი ნაწილი არ იყო გადახდილი.

სარჩელში აღნიშნული იყო, რომ შპს «ა-ის” 1995 წლიდან საქმიანი და პარტნიორული ურთიერთობები ჰქონდა უცხოურ კომპანია «კ-თან”. თევზპროდუქტი, რომელიც მიეწოდა თავდაცვის სამინისტროს და რომლის ღირებულებაც მან ვერ გადაიხადა, შპს «ა-ს” მიღებული ჰქონდა ზემოთ აღნიშნული კომპანიისაგან. შპს «ა-მ” იმ რწმენით, რომ საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებას აუცილებლად აღასრულებდა, 2001წ. 19 იანვარს კონტრაქტი გააფორმა კომპანია «კ-თან” სატვირთო გემ-მაცივრის «მიხაილის” იჯარით აღების შესახებ. კონტრაქტის თანახმად იჯარის ვადა შეადგენდა ერთ წელს. გემი საქართველოში უნდა შემოსულიყო 2002წ. 5 მარტამდე, საიჯარო ქირა კი თვეში განსაზღვრული იყო 45000 აშშ დოლარის ოდენობით. ამავე კონტრაქტის მიხედვით შპს «ა-ს” ეკისრებოდა ვალდებულება არაუგვიანეს 2000წ. 28 თებერვლისა მეიჯარისათვის პირველი ორი თვის საიჯარო ქირის გადახდა.

სარჩელში მითითებული იყო, რომ აღნიშნულ კონტრაქტზე ხელის მოწერისთანავე შპს «ა-მ” მომხდარის შესახებ აცნობა თავდაცვის სამინისტროს და 2000წ. 20 იანვრის წერილში აღნიშნულთან ერთად განმარტა, რომ შპს «ა-ს” არ გააჩნდა საიჯარო ქირის გადახდის სხვა საშუალება და მთლიანად დამოკიდებული იყო თავდაცვის სამინისტროს მიერ დავალიანების გადახდაზე. წერილში, აგრეთვე, აღნიშნული იყო, რომ კონტრაქტის მიხედვით მოსარჩელის მიერ საიჯარო ვადაში გადაუხდელობის შემთხვევაში დადგენილი იყო სანქცია საურავის სახით, თვიური 12 პროცენტის ოდენობით, რომელიც შპს «ა-ს” დაეკისრებოდა. წერილს თანდართული ჰქონდა ბიზნეს-გაანგარიშებაც, რომლის მიხედვით, რომ რენტაბელობის კოეფიციენტი 44%-ს შეადგენდა. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, შპს «ა-ი” თავდაცვის სამინისტროს თხოვდა, რომ 2000წ. 25 თებერვლამდე მისთვის ჩაერიცხა არანაკლებ 90000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი.

მოსარჩელის განმარტებით, გარდა ზემოაღნიშნული წერილობითი მიმართვისა, შპს «ა-ს” დირექტორს, ვ. მ-შვილს, არაერთხელ ჰქონდა შეხვედრა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სხვადასხვა თანამდებობის პირებთან, რომლებთანაც აღნიშნული საიჯარო კონტრაქტის გამო მოითხოვდა სასამართლოს გადაწყვეტილებით მიკუთვნებული თანხების მიღებას. კერძოდ, აღნიშნულის თაობაზე შპს «ა-ს” დირექტორი სხვადასხვა დროს ესაუბრა საქართველოს თავდაცვის მინისიტრის მოადგილეს ეკონომიკურ-ფინანსურ საკითხებში ნ. ქ-შვილს, მის მოადგილე მ. ჭ-შვილს, ხაზინის უფროს გ. დ-იას და მის მოადგილე ნ. კ-ურს.

სარჩელში განმარტებული იყო, რომ მოპასუხეს ვალდებულება არ შეუსრულებია. კომპანია «კ-მ” შეასრულა 2000წ. 19 იანვრის კონტრაქტით ნაკისრი ვალდებულება, რაც იმაში გამოიხატა, რომ 2000წ. 5 მარტს გემი-მაცივარი «მიხაილი” ფოთის პორტში შევიდა და იჯარით გადაეცა შპს «ა-ს”. მოსარჩელემ, თავის მხრივ, მეიჯარის წინაშე ვერ შეასრულა აღნიშნული კონტრაქტით ნაკისრი ვერცერთი ვალდებულება. 8 თვის განმავლობაში მეიჯარე თავს იკავებდა კონტრაქტის შეწყვეტისაგან და მთელი ამ დროის განმავლობაში გემი უმოძრაოდ იყო გაჩერებული ფოთის პორტში. მიუხედავად იმისა, რომ გემი ამ ხნის მანძილზე შპს «ა-ს” გამგებლობაში იმყოფებოდა და, აგრეთვე, მაროკოსა და მავრიტანიაში შპს «ა-სათვის” კონსიგნაციის წესით გამოყოფილი იყო ყოველთვიურად 400 ტონა თევზის პროდუქტი, მოსარჩელემ გემის საწვავისა და საქონლის განსაბაჟებელი სახსრების უქონლობის გამო ვერ შეძლო პროექტის განხორციელება. 2000წ. 7 ნოემბერს შპს «ა-ი” იძულებული გახდა, ეღიარებინა მეიჯარის წინაშე ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობა, მის მიერ კონტრაქტის შემდგომი გაგრძელების შეუძლებლობა და მეიჯარისათვის საიჯარო თანხისა და შესაბამისი საურავის, საერთო ჯამში 511200 აშშ დოლარის, გადახდის მოვალეობა. მოსარჩელის მითითებით, აღნიშნული თანხა გადასახდელი იყო შპს «ა-ის” მიერ, რაც წარმოადგენდა მის ფაქტობრივ დანაკლისს და მაშასადამე, პირდაპირ ზიანს. გარდა აღნიშნულისა, შპს «ა-ისათვის” მიყენებულ ზიანს წარმოადგენდა ასევე ის მიუღებელი შემოსავალი, რომელსაც იგი მიიღებდა, მოპასუხეს მასზე დაკისრებული მოვალეობა რომ შეესრულებინა. კერძოდ, სარჩელზე თანდართული ბიზნეს-გაანგარიშებიდან, რომელიც თან ერთვოდა მოპასუხისათვის 2000წ. 20 იანვარს გაგზავნილ წერილს, გამომდინარეობდა, რომ გემი-მაცივრის გამოყენებით პროდუქტის იმპორტირების შემთხვევაში შპს «ა-ი”, მას შემდეგ რაც გადაიხდიდა ყველა საბიუჯეტო გადასახადს და დაფარავდა პროდუქტის შემოტანასთან დაკავშირებულ ყველა ხარჯს, იჯარის მოქმედების ერთი წლის განმავლობაში მიიღებდა მოგებას 1344421 აშშ დოლარის ოდენობით. აღნიშნული თანხა წარმოადგენდა მიუღებელ შემოსავალს. მოსარჩელის განმარტებით, ზემოაღნიშნული თანხები მოპასუხეს უნდა დაკისრებოდა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 411-ე და 412-ე მუხლების საფუძველზე, რადგან ეს თანხები წარმოადგენდა ფაქტობრივ დანაკლისსა და მიუღებელ შემოსავალს. მოპასუხის მიერ თანხის გადაუხდელობამ წარმოშვა საგადასახადო ვალდებულების შეუსრულებლობაც, რაც პროდუქციის რეალიზაციის შედეგად კუთვნილი გადასახადების გადაუხდელობაში გამოიხატა. სარჩელში აღნიშნული იყო, რომ საურავი 2001წ. 15 აგვისტოს მდგომარეობით შეადგენდა 41213 ლარს, საიდანაც შპს «ა-ზე” დარიცხული იყო 6850 ლარი, ხოლო შპს «ლ-ზე” დარიცხული საურავი იყო 34363 ლარი. იმის გამო, რომ სასამართლოს მიერ შპს «ა-ისათვის” მიკუთვნებული თანხა შედგებოდა როგორც სამინისტროს უშუალო დავალიანებისაგან შპს «ა-ს” წინაშე (64592 ლარი), ასევე _ შპს «ლ-ის” მიერ შპს «ა-ისათვის” დათმობილი მოთხოვნისაგან (189596 ლარი), ამიტომ მოპასუხეს შპს «ა-ს” სასარგებლოდ ასევე უნდა დაკისრებოდა 41213 ლარის გადახდა, საიდანაც მოსარჩელის უშუალო დავალიანება ბიუჯეტის წინაშე შეადგენდა 6850 ლარს, ხოლო 34363 ლარი კი იყო შპს «ლ-ის” დავალიანება ბიუჯეტის წინაშე, რომლის გადახდის მოვალეობაც შპს «ა-ს” დაკისრებული ჰქონდა მხარეთა შორის 1999წ. 3 ოქტომბრის მოთხოვნის დათმობის შესახებ შეთანხმების საფუძველზე.

ამრიგად, მოსარჩელის განმარტებით, მოპასუხის მიერ მოსარჩელისადმი თანხის გადაუხდელობით მიყენებული ზიანის ოდენობა შეადგენდა 1855621 აშშ დოლარსა და 41213 ლარს.

აღნიშნული სარჩელი თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიამ 2002წ. 20 თებერვლის გადაწყვეტილებით არ დააკმაყოფილა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება შპს «ა-მ” საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს უზენაეს სასამართლოში.

საკასაციო საჩივარში აღნიშნულია, რომ სასამართლომ გამოიტანა არაკანონიერი გადაწყვეტილება.

კასატორი საკასაციო საჩივარში აღნიშნავს, რომ არ ეთანხმება სასამართლოს მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ სასამართლო გადაწყვეტილების შემდეგ მოსარჩელეს საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსაგან, ადრე გაფორმებული ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, მიუღებელი შემოსავლის მოთხოვნის უფლება არ ჰქონდა. კასატორი მიუთითებს, რომ ეს მოსაზრება კანონს ეწინააღმდეგება, რასაც ასაბუთებს შემდეგნაირად: საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი იცნობს ვალდებულების შეწყვეტის შემდეგ სახეებს: ა) ვალდებულების შეწყვეტა შესრულებით, ბ)Oვალდებულების შეწყვეტა დეპონირებით, გ) ვალდებულების შეწყვეტა ურთიერთმოთხოვნათა გაქვითვით, დ) ვალდებულების შეწყვეტა ვალის პატიებით, ე)Oვალდებულების შეწყვეტა, როცა მოვალე და კრედიტორი ერთი პირი აღმოჩნდება, ვ) ვალდებულების შეწყვეტა მოვალის გარდაცვალების გამო და ზ) ვალდებულების შეწყვეტა იურიდიული პირის ლიკვიდაციის გამო (სამოქალაქო კოდექსის მეექვსე კარი) მოსარჩელესა და საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს შორის ურთიერთობას სახელშეკრულებო (სამოქალაქო-სამართლებრივი) სახე ჰქონდა. დადგენილია, რომ საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მიერ სახელშეკრულებო ვალდებულება არ შესრულებულა. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 394-ე მუხლის საფუძველზე მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია, მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი განმარტავს, რომ მოსარჩელეს ჰქონდა ზიანის ანაზღაურების (მიუღებელი შემოსავლის) მოთხოვნის უფლება საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსაგან და შესაბამისად, თბილისის საოლქო სასამართლომ ზემოაღნიშნულ ნორმათა საწინააღმდეგოდ უთხრა უარი მოსარჩელეს ზიანის ანაზღაურებაზე.

თბილისის საოლქო სასამართლოს დასკვნა, რომ აღმასრულებლის მხრიდან ადგილი არ ჰქონია სამსახურებრივი მოვალეობის განზრახ და გაუფრთხილებელ დარღვევას, კასატორს უსაფუძვლოდ მიაჩნია. საოლქო სასამართლოს გადაწყვეტილების თანახმად აღმასრულებელმა თავისი მოვალეობა მაშინ დაასრულა, როდესაც: ა) მოვალეს გადაწყვეტილების ნებაყოფლობითი აღსრულების შესახებ წინადადება მისცა, ბ)დაიწყო თავდაცვის სამინისტროს ანგარიშების მოძიება, გ) ექსპერტს შესაფასებლად არასამხედრო დანიშნულების შენობები გადასცა. კასატორი განმარტავს, რომ აღმასრულებლის მოვალეობა მაშინ მთავრდება, როდესაც იგი კრედიტორის მოთხოვნებს დააკმაყოფილებს. საამისოდ მას ”სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” კანონის 17.4-17.7 მუხლები ანიჭებს უფლებამოსილებას, აღმასრულებელს კი არცერთი ამ უფლებათაგანი არ გამოუყენებია. კასატორი მიუთითებს, რომ ასეთ შემთხვევაში, სასამართლოს მიერ სკ-ს 1005-ე მუხლის გამოუყენებლობა წარმოადგენს კანონდარღვევასა და საკასაციო საჩივრის საფუძველს.

საქართველოს სკ-ს 1005-ე მუხლიდან გამომდინარე, კასატორი არ ეთანხმება საოლქო სასამართლოს დასკვნას საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსათვის პასუხისმგებლობის არიდების შესახებ და აღნიშნავს, რომ მარტოოდენ სააღსრულებო სამსახურის მიერ თავისი სამსახურებრივი მოვალეობის შეუსრულებლობა ქმნის საკმარის საფუძველს იმისათვის, რომ სახელმწიფომ საქართველოს ფინანასთა სამინისტროს სახით პასუხი აგოს მიყენებულ ზიანზე. მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოს ფინანასთა სამინისტროს მოვალეებზე რიგითობით თანხის გაცემის მოვალეობა წარმოეშვა 2002წ. 16 დეკემბერს, მაშინ, როდესაც მოსარჩელეს კონტრაქტი უკვე შეწყვეტილი ჰქონდა, თვით ის ფაქტი, რომ სამინისტროს მიერ ეს მოვალეობა არ შესრულებულა, არ შეიძლებოდა, გამხდარიყო მისი პასუხისმგებლობისაგან განთავისუფლების საფუძველი, თუნდაც საურავის ნაწილში, რომელიც მოსარჩელეს, საგადასახადო კანონმდებლობის საფუძველზე ერიცხებოდა სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ.

კასატორი აღნიშნავს, რომ საოლქო სასამართლომ შეფასების გარეშე დატოვა მოსარჩელის მოთხოვნა იმ საურავის მოპასუხეთათვის დაკისრების თაობაზე, რომელიც მოსარჩელეს სახელმწიფოს წინაშე ეკისრება დღგ-ის გადაუხდელობის გამო, რაც გამოწვეულია საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მიერ ძირითადი დავალიანების დაუფარაობით. შესაბამისად, დარღვეულია სსსკ-ს 249.4-ე და სსსკ-ს 105.2 მუხლები.

კასატორი საკასაციო საჩივარში აღნიშნავს, რომ არ ეთანხმება სასამართლოს მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ მოსარჩელის მიერ «კ-ის” მიმართ თანხის გადაუხდელობა ფორს-მაჟორულ გარემოებას წარმოადგენს და განმარტავს, რომ ეს გარემოება მხარეთა მიერაა დასადგენი და სასამართლოს მხოლოდ მაშინ ექნებოდა უფლება მსგავსი გარემოების დასადგენად, თუკი რომელიმე მხარე სასამართლოს მიმართავდა. ასევე არ არსებობს კანონის ნორმა, რომელიც მოვალის მიერ თანხების გადაუხდელობას ფორს-მაჟორული გარემოებით ამართლებდეს და მას პასუხისმგებლობისაგან ათავისუფლებდეს. საიჯარო კონტრაქტის 8 თვის განმავლობაში მოუშლელობა იყო შედეგი იმ დაპირებებისა, რასაც თავდაცვის სამინისტროს ხელმძღვანელი პირები აძლევდნენ მოსარჩელეს.

ზემოთ აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ითხოვს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2002წ. 20 თებერვლის გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით შპს «ა-ის” სარჩელის დაკმაყოფილებას.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო იზიარებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების მოტივაციას იმ ნაწილში, რომ მოსარჩელის განმარტება იმის თაობაზე, რომ იგი ვარაუდობდა თავდაცვის სამინისტროს მიერ კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილების ნებაყოფლობით აღსრულებას და ამიტომ გააფორმა კონტრაქტი უცხოურ კომპანია «კ-თან», არ ემყარება არავითარ საფუძველს, რადგანაც თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა კოლეგიაში შპს «ა-ისა” და საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს შორის არსებული დავის განხილვის დროს ამ უკანასკნელმა ვალდებულების შეუსრულებლობის მიზეზად სწორედ არასაკმარისი დაფინანსება დაასახელა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, შპს «ა-ს” არავითარი საფუძველი არ გააჩნდა, ევარაუდა, რომ მოპასუხე თავდაცვის სამინისტრო კრედიტორის მოთხოვნისთანავე გადაიხდიდა დავალიანებას, ხოლო თავად კონტრაქტის პირობებს ჯეროვნად და დროულად შეასრულებდა.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ შპს «ა-ს” არ აქვს უფლება, მოითხოვოს ზიანის ანაზღაურება მიუღებელი შემოსავლისათვის სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლის თანახმად, რადგანაც მოსარჩელეს პირველი ინსტანციის სასამართლოში არ წარუდგენია მტკიცებულებები იმის შესახებ, თუ რა ზიანი მიადგა მას და ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულებების შეუსრულებლობისათვის რა თანხა გადაუხადა კომპანია «კ-ს”.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს განმარტებას იმის თაობაზე, რომ შპს «ა-ისათვის” ხელშეკრულების დადებიდან ორ თვეში უკვე ცხადი უნდა ყოფილიყო, რომ თავდაცვის სამინისტრო ნებაყოფლობით ვერ ასრულებდა სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებას. მოსარჩელემ კი დროულად არ გაწყვიტა კონტრაქტი და მხოლოდ 8 თვის შემდეგ აღიარა კონტრაქტით გათვალისწინებული პირობების შეუსრულებლობა. ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ შპს «ა-იმ” თავად შეუწყო ხელი კონტრაქტით გათვალისწინებული პირობების შეუსრულებლობას.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს იმ ფაქტსაც, რომ შპს «ა-ს” კონტრაჰენტი კომპანია «კ-ი” შპს «ა-ს” პარტნიორი და საწესდებო კაპიტალის 80% წილის მფლობელია, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ არ უნდა იქნეს გაზიარებული კასატორის არგუმენტები დამდგარ ზიანსა და სამომავლოდ წარმოშობილი ზიანის თაობაზე.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სასამართლო კოლეგიის იმ მოტივაციას, რომ მოსარჩელე კრწანისი-მთაწმინდისა და დიდუბე-ჩუღურეთის სააღსრულებო ბიუროს, აგრეთვე, ფინანსთა სამინისტროს მიმართ მოთხოვნას უსაფუძვლოდ ასაბუთებს სკ-ს 1005-ე მუხლზე დაყრდნობით.

აღნიშნული მოთხოვნა არ არის კავშირში საქმის ფაქტობრივ გარემოებებთან, რადგანაც სკ-ს 1005-ე მუხლის თანახმად პასუხისმგებლობის საფუძველია სახელმწიფო მოსამსახურის მიერ განზრახ ან გაუფრთხილებლობით თავისი სამსახურებრივი მოვალეობის დარღვევა სხვა პირთა მიმართ.

საქმის მასალებიდან ირკვევა და პირველი ინსტანციის სასამართლომ დადგენილად ჩათვალა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ აღმასრულებელს თავისი სამსახურებრივი მოვალეობა სხვა პირთა მიმართ საერთოდ არ დაურღვევია. მასზე დაკისრებული სამსახურებრივი მოვალეობა აღმასრულებელმა შეასრულა «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” კანონის მოთხოვნათა თანახმად, კეთილსინდისიერად და შესაბამისად, განზრახ ან უხეშ გაუფრთხილებლობას მის მიერ თავისი სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას ადგილი არ ჰქონია. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სახელმწიფო მოსამსახურის მხრიდან ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება არ დამდგარა, შესაბამისად, სახელმწიფოსაც, კონკრეტულ შემთხვევაში _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსაც არ უნდა დაეკისროს ზიანის ანაზღაურება.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სასამართლო კოლეგიამ სწორად განმარტა «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” კანონის 92¹-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, რომელზე დაყრდნობითაც მოსარჩელე ზიანის ანაზღაურებას ითხოვდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსაგან. სასამართლო კოლეგია თავის გადაწყვეტილებაში სწორად მიუთითებს, რომ ზემოთ აღნიშნული ნორმა «სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” კანონს დაემატა, 2000წ. 16 დეკემბერს, როდესაც შპს «ა-ს” უკვე შეწყვეტილი ჰქონდა კონტრაქტი და აქედან გამომდინარე, აღნიშნულ ნორმას არ შეიძლებოდა, მისცემოდა უკუქცევითი ძალა და გამოყენებულიყო ამ ნორმის ძალაში შესვლამდე არსებულ ურთიერთობებთან დაკავშირებით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სამართლებრივი თვალსაზრისით სწორი გადაწყვეტილება გამოიტანა და საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების არავითარი საფუძველი არ არსებობს.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს «ა-ს” საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2002წ. 20 თებერვლის გადაწყვეტილება.

3. შპს «ა-ს” დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟი 5000 ლარის ოდენობით, რომლის გადახდა მოხდეს შემდეგი წესით:

საქართველოს უზენაესი სასამართლო (საქართველოს ეროვნული ბანკი, ანგარიში ¹000141107, კოდი 59) _ სახ. ბაჟის 70% _ 3500 ლარი; ადგილობრივ ბიუჯეტი _ სახ. ბაჟის 30% _ 1500 ლარი.

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.