გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ 3^გ/ად-164-კ-01 22 მარტი, 2002 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ბ. მეტრეველი (თავმჯდომარე),

ნ. სხირტლაძე,

მ. ვაჩაძე

დავის საგანი: ქონების უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვა, საცხოვრებელი სახლისა და მიწის ნაკვეთის რეგისტრაციაში გატარება არსებული დოკუმენტების და არა ფაქტობრივი მფლობელობის საფუძველზე, ქირავნობის ხელშეკრულების გაფორმება, კედელ-ღობის აღება.

აღწერილობითი ნაწილი:

მ. მ-შვილმა სასარჩელო განცხადებით მიმართა ხარაგაულის რაიონულ სასამართლოს. მოსარჩელე მ. მ-შვილმა სასარჩელო განცხადებით მოითხოვა გ. გ-შვილის უკანონო მფლობელობიდან ნივთის დაბრუნება, საცხოვრებელი სახლის და მიწის ნაკვეთის რეგისტრაციაში გატარება არსებული დოკუმენტების და არა ფაქტობრივი მფლობელობის საფუძველზე, გ. გ-შვილის მიერ მისთვის სახლზე ქირავნობის ხელშეკრულების გაფორმება, უკანონოდ აგებული კედელ-ღობის აღება. ხარაგაულის რაიონული სასამართლოს 16.10.2000წ. გადაწყვეტილებით მ. მ-შვილის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის და ხანდაზმულობის ვადის გასვლის გამო.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. მ-შვილმა, რომელმაც მოითხოვა გადაწყვეტილების გაუქმება და მისი მოთხოვნის დაკმაყოფილება.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 25.05.01წ. განჩინებით მ. მ-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა ხარაგაულის რაიონული სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მ. მ-შვილმა მ. გ-ძესთან 24.10.74 წ. დადებული ხელშეკრულების საფუძველზე შეისყიდა ორჯონიკიძეში (ამჟამად დაბა ხარაგაული) ... მდებარე ერთსართულიანი სახლის 1/3 ნაწილი განთავსებული საერთო სარგებლობის 1200 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე. მ. მ-შვილმა, შეისყიდა რა ფართის ნაწილი, ფაქტობრივად მთლიანად დაეუფლა მას, ვინაიდან მანამდე 01.12.47 წ. ხელშეკრულების საფუძველზე მ. მ-შვილის მამამ და ბიძამ შეისყიდეს აღნიშნული სახლთმფლობელობის ორი ოთახი შუშაბანდით.

ორჯონიკიძის რაიონის მშრომელთა დეპუტატების საბჭოს აღმასკომის 21.03.64 წ. გადაწყვეტილებით ... ქ. ¹1-ში მდებარე ¹12 საცხოვრებელი სახლი, მისი რემონტის მიზანშეუწონლობიდან გამომდინარე, ფინანსთა სამინისტროს 05.01.49 წ. ¹40 ინუტრუქციის საფუძველზე მიეყიდა იმავე სახლში მცხოვრებ შ. გ-შვილს 1018, 13 მანეთად. ორჯონიკიძის რაიონის მშრომელთა დეპუტატების საბჭოს აღმასკომის 28.05.64 წ. გადაწყვეტილებით შ. გ-შვილს ... გამოეყო სამოსახლო ნაკვეთი 290 კვ.მ. ფართით.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა მ. მ-შვილის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ ორჯონიკიძის რაიონული სახალხო სასამართლოს 14.09.56 წ. გადაწყვეტილების 01.12.47 წ. და 24.10.74 წ. ნასყიდობის ხელშეკრულებების საფუძველზე მ. გ-ძის კუთვნილი მთელი სახლთმფლობელობა შეადგენს მის საკუთრებას. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ გ-შვილების ოჯახი 60-იანი წლებიდან ფაქტიურად ფლობდა სადავო ბინას და მიწის ნაკვეთს, 1998 წლამდე აპელანტს გ. გ-შვილის მიმართ არავითარი პრეტენზია სადავო სახლზე და მიწის ნაკვეთზე არ განუცხადებია. უსაფუძვლოდ იქნა მიჩნეული აგრეთვე მ. მ-შვილის განცხადება იმის შესახებ, რომ გ-შვილების ოჯახს იგი თვლიდა მდგმურებად და გ-შვილების მიერ მის კუთვნილ ფართზე სხვადასხვა რეკონსტრუქციების ღირებულების კომპენსაცია მოხდა გ-შვილების მიერ გადაუხდელი ბინის ქირის ანგარიშში. 1964 წ. სამოქალაქო კოდექსის 290-ე მუხლის საფუძველზე პალატამ დაუსაბუთებლად მიიჩნია აგრეთვე აპელანტის მოსაზრება გ-შვილების დამქირავებლად ჩათვლის თაობაზე. პალატამ აღნიშნა, რომ ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60-ე მუხლის მიხედვით არ არსებობს ორჯონიკიძის რაიონის მშრომელთა დეპუტატების საბჭოს აღმასკომის 21.03.64წ. და 28.05.64წ. გადაწყვეტილებების გაუქმების საფუძველი, აღნიშნულ აქტებზე მითითებით დადასტურებულად ჩაითვალა სამოსახლო მიწის ნაკვეთის გამოყოფა ... ქ. ¹1-ში. მინისტრთა საბჭოს მშენებლობის საქმეთა სახელმწიფო კომიტეტის 07.02.66 წ. ¹108 გადაწყვეტილების მე-2 პუნქტზე მითითებით უსაფუძვლოდ იქნა მიჩნეული აგრეთვე კედელ-ღობის აღების მოთხოვნა. ამასთანავე, მ. მ-შვილის მოთხოვნები ნივთის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვის და კედელ-ღობის აღების შესახებ მიჩნეულ იქნა ხანდაზმულად.

სააპელაციო პალატის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. მ-შვილმა. კასატორი თვლის, რომ უსაფუძვლოა პალატის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ 21.03.64 წ. რაიაღმასკომის გადაწყვეტილებით ... სახლმმართველობის ¹12 სახლი მიეყიდა მოპასუხეს, სახლმმართველობის ¹12 სახლი ... ქუჩაზე არ მდებარეობდა, იგი განთავსებული იყო ... ქუჩაზე. 1964 წ. სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 104-ე მუხლის მიხედვით მოქალაქეს პირად საკუთრებაში შეიძლება ჰქონოდა მხოლოდ 1 საცხოვრებელი სახლი, საქმეში დაცულია მტკიცებულება იმის შესახებ, რომ მოპასუხე ცხოვრობდა სოფელში და გააჩნდა საცხოვრებელი სახლი, ამდენად დაუშვებელი იყო მეორე სახლის ასაშენებლად სამოსახლო მიწის ნაკვეთის გამოყოფა. 28.05.64 წ. აღმასკომის გადაწყვეტილებით მოპასუხეს სამოსახლოდ გამოეყო არა ... არამედ ... ქუჩაზე მდებარე სახლმმართველობის ¹12 სახლი, დოკუმენტის დედანში შეტანილია გადასწორება, ამ პერიოდისათვის ... უკვე განლაგებული იყო სახლი, აღნიშნული დასტურდება 1947 წ. ხელშეკრულებით, 1968 წ. სახლების აღწერის რუკით, სახლის განთავსების პასპორტით, პროექტის ასლით, რომლებსაც სასამართლომ არ მისცა შეფასება. ... ქუჩაზე გამოყოფილი მიწის ნაკვეთი არანაირად არ თავსდება ... ქუჩაზე მოპასუხის მფლობელობაში არსებული ნაკვეთის ფარგლებში, თუ მას არ დაემატა კასატორის სახლმფლობელობის ნაწილი. კასატორი არ ეთანხმება სააპელაციო პალატის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ 1998 წლამდე მას პრეტენზია სადავო სახლზე და ნაკვეთზე არ ჰქონია, კასატორი აღნიშნავს, რომ უფლებების აღდგენის მიზნით მიმართავდა გამგეობას, პროკურატურას, პოლიციას, ურბანიზაციის და მშენებლობის სამინისტროს. კასატორი უდავოდ დადასტურებულად თვლის ქირავნობის ხელშეკრულების არსებობას, ორჯონიკიძის რაიონის სახალხო სასამართლოს 1956 წ. გადაწყვეტილებით რაიაფთიაქს ფართის ყოფილი მესაკუთრეების – გ-ძეების სასარგებლოდ დაეკისრა ქირის გადახდა, ქირავნობის ახალი ხელშეკრულრების დადება საჭირო არ იყო. 1964 წ. სსკ-ის 273-ე, 284-ე მუხლების თანახმად, თუ ქონების ქირავნობის ხელშეკრულება დადებულია ვადის აღუნიშნავად იგი ითვლებოდა განუსაზღვრელი ვადით დადებულად, გამქირავებლის, ქონების მესაკუთრის შეცვლის შემთხვევაში ქირავნობის ხელშეკრულება ინარჩუნებდა ძალას. კასატორი უთითებს, რომ სასამართლომ არასწორად განმარტა მინისტრთა საბჭოს მშენებლობის საქმეთა სახელმწიფო კომიტეტის 07.02.66 წ. ¹108 გადაწყვეტილების მე-2 პუნქტი, რომელიც ითვალისწინებს ნაგებობის აგების შესაძლებლობას ნაკვეთის საზღვარზე და არა სახლის კედელთან. კედელ-ღობე აიგო არა 1993 წ. არამედ 1997-98 წ.წ, რაც დასტურდება საქმეში დაცული მთელი რიგი დოკუმენტებით. კასატორი უსაფუძვლოდ თვლის აგრეთვე სააპელაციო პალატის მოსაზრებას იმის შესახებ, თითქოს მან მოითხოვა რაიაღმასკომის 1964 წ. გადაწყეტილებათა გაუქმება, პალატას არ უმსჯელია მის მოთხოვნაზე არქივიდან მოპოვებული ცნობების სიყალბის თაობაზე და არ გამოუთხოვია დოკუმენტების დედნები. სსსკ-ის 249-ე მუხლის დარღვევით ყოველგვარი ანალიზის და შეფასების გარეშე დარჩა საქმეში დაცული მტკიცებულებანი. საკასაციო პალატის სხდომაზე კასატორმა მოითხოვა სააპელაციო სასამართლოს 25.05.01 წ. განჩინების გაუქმება და მისი სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილება.

მოწინააღმდეგე მხარე – გ. გ-შვილმა საკასაციო საჩივარს მხარი არ დაუჭირა და აღნიშნა, რომ კასატორმა ვერც ერთი ინსტანციის სასამართლოში ვერ დაასაბუთა მოთხოვნის საფუძვლიანობა, რადგან საქმეში არსებობს აღმასკომის 21.03.64წ., ¹8/102 და 28.05.64წ., ¹13/186 გადაწყვეტილებები, რომელთა შესწავლით დასტურდება მიწის ნაკვეთის გამოყოფის და სახლის აშენების კანონიერება. მოპასუხე ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ მისი მოთხოვნა საქმეში მოპასუხედ აღმასკომის სამართალმემკვიდრის _ რაიონის გამგეობის ჩართვის შესახებ დაკმაყოფილდა სააპელაციო პალატის მიერ, მოთხოვნა განპირობებული იყო იმით, რომ საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების შემთხვევაში უნდა დადგეს გამგეობის მიმართ ზარალის ანაზღაურების საკითხი. გ. გ-შვილმა საკასაციო პალატის სხდომაზე მოითხოვა სააპელაციო პალატის განჩინების უცვლელად დატოვება. საკასაციო საჩივარს მხარი არ დაუჭირა აგრეთვე ხარაგაულის რაიონის გამგეობის წარმომადგენელმა.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პალატა საქმის მასალების შესწავლის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის შედეგად მივიდა დასკვნამდე, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო პალატა საქმის მასალების შესწავლის შედეგად თვლის, რომ მოცემულ საქმეზე არცერთი ინსტანციის სასამართლოს მიერ სრულყოფილად არ იქნა გარკვეული დავის საგანი. საქმეში დაცული მ. მ-შვილის სასარჩელო განცხადების ტექსტიდან გაურკვეველი რჩება მოსარჩელის მოთხოვნა. მიუხედავად ამისა, სარჩელი წარმოებაში იქნა მიღებული, სარჩელის ხარვეზი საქმის განხილვის დაწყებისათვის არ იქნა შევსებული. დავის საგნის გაურკვევლობამ შემდგომში, საქმის განხილვის სტადიაზე განაპირობა საქმის განხილვის პროცესაულარი წინააღმდეგობები – 15.02.2000წ. განჩინებით რაიონულმა სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქმე არ უნდა იქნეს განხილული სასამართლოში იმის გამო, რომ მისი განხილვა სხვა უწყების კომპეტენციას განეკუთვნება (სსსკ-ის 272-ე მუხლის «ა» ქვეპუნქტი). აღნიშნული განჩინების საოლქო სასამართლოს მიერ გაუქმების შემდგომ, მოპასუხის წარმომადგენლის – დ. ა-შვილის დავის საგნის დაზუსტების საჭიროების შესახებ შუამდგომლობის საფუძველზე, მ. მ-შვილის სასარჩელო განცხადება სსსკ 185-ე მუხლის საფუძველზე დატოვებულ იქნა უმოძრაოდ. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მ. მ-შვილის სარჩელი არ პასუხობდა სსსკ-ის 178-ე და 179-ე მუხლების მოთხოვნებს, კერძოდ არ იყო გამოკვეთილი მოსარჩელის მოთხოვნა, გაურკვეველი იყო ვინ და რა უფლება დაურღვია მოსარჩელეს, სარჩელის ფასი და მისი უფლებების დამრღვევ პირთა წრე. 18.09.2000წ. განჩინებით მ. მ-შვილს ხარვეზის შესავსებად მიეცა ვადა – 3 ოქტომბრამდე. მიუხედავად იმისა, რომ მ. მ-შვილს განსაზღვრულ ვადაში სასარჩელო მოთხოვნები არ დაუზუსტებია, საქმის განხილვა ყოველგვარი პროცესუალური დოკუმენტის გარეშე განახლდა. საქმეში დაცული მ. მ-შვილის მიერ შედგენილი გაურკვეველი პროცესუალური წარმოშობის დოკუმენტის ტექსტიდან მოსარჩელე შემდეგნაირად აყალიბებს თავის მოთხოვნებს: ქონების კუთვნილების დოკუმენტების და არა ფაქტიური ფლობის საზღვრების შესაბამისად რეგისტრაციაში გატარება მიწის მართვის სამსახურის მიერ; ფაქტიური მფლობელისათვის მ. მ-შვილთან ქირავნობის ხელშეკრულების დადების დავალება, მანამდე მოპასუხის საგადასახადო სიიდან ამოღება; სახლის ყურეზე, წყლის მილზე აგებული რკინა-ბეტონის ღობე-ტალავრის აღება; მოპასუხის მიერ თითოეულ 1 კვ.მ. ფართზე ყოველთვიურად 2 აშშ დოლარის ქირის გადახდა, ვადის გადაცილებისათვის დამატებით ყოველთვიურად თანხის 2%-ის გადახდის დაკისრება, თანხის ანაზღაურება უკანასკნელი ხანდაზმულობის ვადის მიხედვით. საკასაციო პალატა თვლის, რომ აღნიშნული მოთხოვნები თავისი არსით კერძო-სამართლებრივ და არა საჯარო _ სამართლებრივი ხასიათისაა, მით უფრო, რომ მოპასუხედ სასარჩელო განცხადებაში დასახელებული იყო ფიზიკური პირი – გ. გ-შვილი. დავის კერძო სამართლებრივ ხასიათს არ ცვლიდა მოსარჩელის მოთხოვნა მიწის მართვის სამსახურის მიერ ქონების რეგისტრაციაში გატარება დოკუმენტების და არა ფაქტიური ფლობის მიხედვით. საქმეში დაცული დოკუმენტაციის (01.02.47წ., 24.12.74წ. სანოტარო წესით დამოწმებული ნასყიდობის ხელშეკრულებების) მიხედვით მ. მ-შვილის სახლთმფლობელობა განლაგებულია 1200 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე, ხარაგაულის რაიონის მიწის მართვის სამმართველომ 13.10.99წ. ¹02/158 წერილით აღნიშნა, რომ საგადასახადო სიების შედგენა მოხდა არსებული მონაცემების მიხედვით, სამმართველომ დაადასტურა მზადყოფნა შეიტანოს შესაბამისი ცვლილებები მ. მ-შვილის მიწათსარგებლობის უფლების უზრუნველსაყოფად, უკეთუ სასამართლო შესაძლებლად მიიჩნევს ცვლილებების შეტანას ნასყიდობის ხელშეკრულებაში.

უმართებულოა აგრეთვე სააპელაციო პალატის მიერ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის მოთხოვნის გაიგივება ორჯონიკიძის რაიონის მშრომელთა დეპუტატების საბჭოს აღმასკომის 21.03.64წ. და 28.05.64წ. გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობასთან. მ. მ-შვილის პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას აღნიშნული აქტების ბათილად ცნობის მოთხოვნა არ დაუსვია, სააპელაციო სასამართლოს სხდომის ოქმით არ დასტურდება სააპელაციო პალატის 25.05.01 წ. განჩინებაში აღნიშნული გარემოება იმის თაობაზე, რომ ნივთის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვაში მ. მ-შვილი აქტების ბათილად ცნობას გულისხმობდა. მ. მ-შვილმა უარყო რა სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხივლისას სარჩელის ამგვარი დაზუსტება, აღნიშნა, რომ აღმასკომის აქტებით შ. გ-შვილს საკარმიდამო ნაკვეთი გამოეყო არა ... არამედ ... ქუჩაზე, მ. მ-შვილის ეს მოსაზრება ეყრდნობა აღმასკომის გადაწყვეტილების ტექსტში შეტანილი გადასწორების შედეგად ... სახელობის ქუჩის ... გადაკეთებას. ვინაიდან მ. მ-შვილის აზრით აღნიშნული აქტებით სახლმფლობელობა შ. გ-შვილს სხვა ადგილას გამოეყო, შესაბამისად ამ აქტებით არანაირად არ შელახულა მისი ინტერესები, ამდენად, აქტებზე მსჯელობას აქვს სადავო ობიექტზე უფლების დადასტურების ან უარყოფის მნიშვნელობა, მათი ბათილად ცნობის მიმართ მ. მ-შვილს არ აქვს რაიმე იურიდიული, უფლებადამცავი ინტერესი. მ. მ-შვილის მიერ აღმასკომის აქტების გაყალბებულად მიჩნევა (ისევე როგორც მის მიერ ეჭვის ქვეშ შ. გ-შვილის სახელზე სახლის პროექტის დამტკიცების, 01.12.47წ. და 24.12.74წ. ნასყიდობის ხელშეკრულებაში მიწის ნაკვეთის ოდენობის სიზუსტის, სხვა დოკუმენტაციის ეჭვის ქვეშ დაყენება) თავისთავად არ ადასტურებს მათი გაუქმების მოთხოვნას.

მიუხედავად იმისა, რომ ხარაგაულის რაიონული სასამართლოს 16.10.2000წ. გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილის თანახმად 24.10.74წ. ნასყიდობის ხელშეკრულებაში ცვლილებების შეტანა სასამართლოს მიერ ერთ-ერთ სასარჩელო მოთხოვნათ ჩაითვალა და საქმის წარმოება ამ ნაწილში შეწყდა სსსკ-ის 272-ე მუხლის «ბ» ქვეპუნქტის საფუძველზე, გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილი არ შეიცავს მითითებას სარჩელის ამ ნაწილში საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ, გადაწყვეტილებით მ. მ-შვილს მთლიანად ეთქვა უარი სარჩელის დაკმაყოფილებაზე. გადაწყვეტილების აღნიშნული წინააღმდეგობის მიუხედავად სააპელაციო პალატამ მთლიანად დატოვა უცვლელად პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება, რაც კიდევ უფრო ბუნდოვანს ხდის დავის საგანს. სააპელაციო სასამართლოს მიერ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვება მით უფრო გამოირიცხებოდა სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოში დამატებით მოპასუხეების სახით ადმინისტრაციული ორგანოების – რაიონის მიწის მართვის სამმართველოს და რაიონის გამგაობის ჩაბმით. ამასთანავე, უკანასკნელის საქმეში მოპასუხედ ჩართვა სააპელაციო სასამართლოს მიერ განხორციელდა პროცესუალური ნორმების მოთხოვნების დარღვევით. მოპასუხის წარმომადგენლის შუამდგომლობის საფუძველზე, აპელანტ _ მ. მ-შვილის სურვილის საწინააღმდეგოდ, პალატის 26.04.01 წ. განჩინებით, სსსკ-ის 85-ე მუხლის მოთხოვნათა დაუცველად, საქმეში მოპასუხედ ჩაება ხარაგაულის რაიონის გამგეობა. აღნიშნული მით უფრო დაუშვებელია, თუ გავითვალისწინებთ იმას, რომ გ. გ-შვილის განმარტების და საკასაციო სასამართლოში წარმოდგენილი შესაგებლის მიხედვით გამგეობის მოპასუხის სახით საქმეში ჩართვის მოთხვნა განპირობებული იყო სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების შემთხვევაში მისთვის ზარალის ანაზღაურების საკითხის დაყენების მოსაზრებებით. ამასთანავე, სააპელაციო პალატას სსსკ-ის 85-ე მუხლის შესაბამისად, არ გაურკვევია სარჩელში მოპასუხედ დასახელებული პირის სათანადოობა, მაშინ, როდესაც სადავოდ ქცეული სახლთმფლობელობა და საკარმიდამო ნაკვეთი გადაეცა არა გ. გ-შვილს არამედ შ. გ-შვილს, საქმეში დაცული ცნობების მიხედვით გ. გ-შვილზე არ ირიცხება საცხოვრებელი სახლი და საკარმიდამო მიწის ნაკვეთი, საკარმიდამო მიწის ნაკვეთს ფლობს შ. გ-შვილი, საქმეში არ მოიპოვება უკანასკნელის მიერ გ. გ-შვილზე უფლების მინდობის ან სამართალმემკვიდრეობის დამადასტურებელი რაიმე საბუთი, ამასთანავე, 14.09.2000წ. რწმუნების თანახმად დ. ა-შვილი უფლებამოსილია წარმოადგინოს სასამართლოში გ. და არა შ. გ-შვილი.

დავის საგნის არასრულყოფილად დადგენის შედეგად გართულდა საქმის განსჯადობის საკითხის გადაწყვეტა. საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ სააპელაციო სასამართლოში რიგი თავდაპირველი პროცესუალური მოქმედებებისა, კერძოდ 08.12.2000წ. განჩინება სააპელაციო საჩივრის მიღებისა და სხდომის დანიშვნის შესახებ, 24.01.01წ. განჩინება საქმეზე განხილვის საპროცესო ვადის გაგრძელების შესახებ შესრულებულია ქუთაისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის მიერ. აღნიშნულის შემდგომ, საქმეში მოპასუხეებად ადმინისტრაციული ორგანოების ჩართვამდე, საქმის განხილვას შეუდგა ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის შემადგენლობა, ამასთანავე, საქმეში არ მოიპოვება საქმის ერთი პალატიდან მეორეში გადაცემის შესახებ პროცესუალური დოკუმენტი. ადგილი ჰქონდა აგრეთვე საქმის განმხილველი ადმინისტრაციული სამართლის და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის შემადგენლობის ცვლილებას საქმის განხილვის განმავლობაში, კერძოდ ადგილზე დათვლიერებაში და 22.05.01წ. სასამართლო სხდომაში მოსამართლე ფ. B-ას ნაცვლად მონაწილეობას იღებდა მოსამართლე ა. შენგელია. «საერთო სასამართლოების შესახებ» საქართველოს კანონის მე-20 მუხლით განისაზღვრება საოლქო სასამართლოების კოლეგიები და პალატები, მათი შემადგენლობის ფორმირების, საოლქო სასამართლოს მოსამართლის სხვა კოლეგიაში ან პალატაში მონაწილეობის წესი, ორგანული კანონის მე-20 მუხლის მე-5 პუნქტის და 22-ე მუხლის «ე» ქვეპუნქტის დარღვევით ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის მიერ საქმის განხილვა იწვევს საქმის განმხილველი სასამართლოს არაკანონიერ შემადგენლობას, რაც სსსკ-ის 394-ე მუხლის «ა» ქვეპუნქტის მიხედვით წარმოადგენს საკასაციო საჩივრის აბსოლუტურ საფუძველს. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა თვლის, რომ საქმე განხილვისათვის უნდა გადაეგზავნოს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატას, დავის საგნის არასრულყოფილ დადგენასთან ერთად არცერთი ინსტანციის სასამართლოს მიერ არ იქნა გარკვეული საქმის მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოება, სახელდობრ შეადგენდა თუ არა აღმასკომის 21.03.64 წ. გადაწყვეტილებით, ფინანსთა სამინისტროს 05.01.49წ. ¹40 ინსტრუქციის საფუძველზე გ-შვილების მიერ შესყიდული ფართი სააფთიაქო სამმართველოს მიერ მიშენებულ ფართს, შეადგენდა თუ არა აღნიშნული ფართი იმ ფართის ნაწილს, რომლის სარგებლობისათვის ორჯონიკიძის რაიონის სახალხო სასამართლოს 14.09.56 წ. გადაწყვეტილებით, ფართში განთავსებულ აფთიაქს დაეკისრა ქირის გადახდა გ-ძეების სასარგებლოდ. აღნიშნული გარემოება, ხანდაზმულობის საკითხთან ერთად, წარმოადგენს დავის არსებითი გადაწყვეტის მნიშვნელოვან კომპონენტს.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის I მუხლის მეორე პუნქტით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე, 399-ე, 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. მ. მ-შვილის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ. გაუქმდეს ქუთაისის საოლქო სასამართროს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 25.05.01 წ. განჩინება.

2. საქმე განსჯადობისამებრ გადაეგზავნოს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატას.

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.