ბს-1339-1324(კ-11) 14 თებერვალი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნათია წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, პაატა სილაგაძე

სხდომის მდივანი _ ნ. გოგატიშვილი

კასატორი (მოსარჩელე) – სს ,,...ა” (შპს ,,...ის” უფლებამონაცვლე); წარმომადგენელი – ლ. ჩ-ე

მოწინააღმდეგე მხარეები (მოპასუხეები) _ სსიპ შემოსაველების სამსახურის ეკონომიკური საზღვრის დაცვის დეპარტამენტი; “დასავლეთ პორტალი”, პორტალი ,,ბათუმის პორტი”, წარმომადგენელი – მ. მ-ე; საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო, წარმომადგენელი – გ. ზ-ე

დავის საგანი _ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ნაწილობრივ ბათილად ცნობა

გასაჩივრებული განჩინება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 30 მაისის განჩინება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

მოსარჩელე: შპს ,,...ა”

წარმომადგენელი: ზ. ჯ-ა

მოპასუხეები: სსიპ შემოსავლების სამსახური ბათუმის რეგიონალური ცენტრი; სსიპ შემოსავლების სამსახური

წარმომადგენელი – მ. კ-ე

საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო

წარმომადგენელი – ვ. შ-ა

სარჩელის სახე: საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა.

სარჩელის საგანი:

1) საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრის 2010 წლის 22 სექტემბრის ¹604/2035/10, ¹604/2048/10 და ¹604/2049/10 საბაჟო შეტყობინებების ბათილად ცნობა;

2) სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2010 წლის 26 ოქტომბრის ¹211- ბრძანების ბათილად ცნობა;

3)საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2010 წლის 13 დეკემბრის ¹1632/2/10 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა;

4)საპროცესო ხარჯების მოპასუხეებისათვის სოლიდარულად დაკისრება(იხ. ს.ფ. 1-13; ტ.1)

სარჩელის საფუძველი :

ფაქტობრივი: საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრის 2010 წლის 22 სექტემბრის ¹604/2035/10, ¹604/2048/10 და ¹604/2049/10 საბაჟო შეტყობინებებით ,,კორპორაციას” დაეკისრა ჯარიმის – 3000 ლარის გადახდა, მითითებული შეტყობინება ,,გ-მ” გაასაჩივრა შემოსავლების სამსახურში, რომლის 2010 წლის 26 ოქტომბრის ¹2110 ბრძანებით სს ,,...ის” საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

შემოსავლების სამსახურის მითითებული ბრძანება შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრის საბაჟო შეტყობინებებთან ერთად, კანონდებლობით დადგენილ ვადაში გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2010 წლის 13 დეკემბრის ¹1632/2/10 გადაწყვეტილებით შპს ,,...ის” საჩივარი შემოსავლების სამსახურის 2010 წლის 26 ოქტომბრის ¹2101 ბრძანებისა და ბათუმის რეგიონალური ცენტრის 2010 წლის 22 სექტემბრის ¹604/2035/10, ¹604/2048/10 და ¹604/2049/10 საბაჟო შეტყობინებების ბათილად ცნობის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

სამართლებრივი: მოსარჩელე თვლის, რომ ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები საქართველოს კონსტიტუციის მე-6 მუხლის, 1992 წლის 13 მარტს ხელმოწერილი ,,სტანდარტიზაციის, მეტროლოგიისა და სერტიფიკაცის სფეროში შეთანხმებული პოლიტიკის განხორციელების შესახებ” საერთაშორისო შეთანხმების (რომელიც საქართველოსთვის ძალაშია 1995 წლის 22 მაისიდან), საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-5, მე-13 მუხლის 1-ლი და მე-2 ნაწილების, 53-ე მუხლის მე-5 ნაწილის, 95-ე მუხლის მე-2 ნაწილის, 96-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების, მე-60¹ მუხლის პირველი ნაწილისა და საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის, საქართველოს საბაჟო კოდექსის 235-ე მუხლის მე-4 ნაწილის, საქართველოს მთავრობის 2006 წლის 24 თებერვლის ¹45 დადგენილებისა და საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2006 წლის 20 დეკემბრის ¹1755 ბრძანების შესაბამისად. (იხ. ს.ფ. 1-13; ტ.1)

მოწინააღმდეგე მხარეების შეპასუხება:

სსიპ შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალურმა ცენტრმა და სსიპ შემოსავლების სამსახურმა, ასევე საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ შესაგებლებით სარჩელი არ ცნეს და მოითხოვეს მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა /იხ.ს.ფ. 71-81; 133-141/.

საქმის გარემოებები:

შპს ,,...ა” წარმოადგენს საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2006 წლის 21 მარტის ¹1-1/237 ბრძანების საფუძველზე 100% სახელმწიფო წილობრივი მონაწილეობით დაფუძნებულ საწარმოს და მას საქართველოს პრეზიდენტის 2006 წლის 12 დეკემბრის ¹736 ბრძანებულების საფუძველზე მიენიჭა ,,ნავთობის ეროვნული კომპანიის” სტატუსი, დაკისრებული ვალდებულების შესაბამისად ,,კორპორაცია” განკარგავს საქართველოში მოპოვებული ნავთობისა და გაზის სახელმწიფოს კუთვნილ წილს, ახორციელებს მაგისტრალური გაზსადენების, ნავთობსადენების მართვას და განვითარებას, რომელთა საშუალებით ხორციელდება ბუნებრივი გაზისა და ნავთობის საქართველოში იმპორტირება, საქართველოს მოსახლეობისა და საწარმოთა მომარაგება, აგრეთვე ბუნებრივი გაზისა და ნავთობის ტრანზიტი, როგორც მეზობელ, ასევე ევროპის ქვეყნებში.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრის 2010 წლის 22 სექტემბრის ¹604/2035/10, ¹604/2048/10 და ¹604/2049/10 საბაჟო შეტყობინებებით ,,კორპორაციას” დაეკისრა ჯარიმის – 3000 ლარის გადახდა, მითითებული შეტყობინები ,,გ-მ” გაასაჩივრა შემოსავლების სამსახურში, რომლის 2010 წლის 26 ოქტომბრის ¹2110 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

შემოსავლების სამსახურის მითითებული ბრძანება შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრის საბაჟო შეტყობინებებთან ერთად, კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გაასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოში.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2010 წლის 13 დეკემბრის ¹1632/2/10 გადაწყვეტილებით შპს ,,...ის” საჩივარი შემოსავლების სამსახურის 2010 წლის 26 ოქტომბრის ¹2101 ბრძანებისა და ბათუმის რეგიონალური ცენტრის 2010 წლის 22 სექტემბრის ¹604/2035/10, ¹604/2048/10 და ¹604/2049/10 საბაჟო შეტყობინებების ბათილად ცნობის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

მოსარჩელის მითითებით, ადმინისტრაციულმა ორგანოებმა არ გაითვალისწინეს ,,ს-ის” ორი დასკვნა, რომლის შესაბამისად, ნავთობისა და ნავთობროდუქტების მასისა და გაზომვების შესრულების მეთოდიკის მიმართ ზოგადი მოთხოვნები გადმოცემულია გოსტ 8.595-2004-ში, რომელიც ასევე ვრცელდება სასაქონლო ნავთობისა და ნავთობროდუქტების მასის გაზომვებისა შესრულების მეთოდიკაზე.

რაიონული /საქალაქო/ სასამართლოს გადაწყვეტილება/სარეზოლუციო/

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილებით შპს ,,...ის” სარჩელი არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის მოტივით /იხ. ს.ფ. 231-238/.

სასამართლოს მიერ უდავოდ მიჩნეული ფაქტები:

შპს “...ა” წარმოადგენს საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 21.03.06 წლის ¹1-1/237 ბრძანების საფუძველზე 100% სახელმწიფო წილობრივი მონაწილეობით დაფუძნებულ საწარმოს და მას საქართველოს პრეზიდენტის 12.12.2006 წლის ¹736 ბრძანებულების საფუძველზე მიენიჭა “ნავთობის ეროვნული კომპანიის” სტატუსი. დაკისრებული ვალდებულებებების შესაბამისად ,,კორპორაცია” განკარგავს საქართველოში მოპოვებული ნავთობისა და გაზის სახელმწიფოს კუთვნილ წილს, ახორციელებს მაგისტრალური გაზსადენების, ნავთობსადენების მართვას და განვითარებას, რომელთა საშუალებით ხორციელდება ბუნებრივი გაზისა და ნავთობის საქართველოში იმპორტირება, საქართველოს მოსახლეობისა და საწარმოების მომარაგება, აგრეთვე ბუნებრივი გაზისა და ნავთობის ტრანზიტი, როგორც მეზობელ, ასევე ევროპის ქვეყნებში.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონული ცენტრის 2010 წლის 22 სექტემბრის ¹604/2035/10, ¹604/2048/10 და ¹604/2049/10 საბაჟო შეტყობინებებით შპს “...ას” ჯარიმის სახით დაეკისრა 3 000 (სამი ათასი) ლარის გადახდა.

შპს ,,...ის” მიერ შპს ,,ბ-ში” ექსპორტის საბაჟო რეჟიმში განთავსებული დეკლარირებული ნავთობპროდუქტების ჩამოსხმისას გამოვლინდა დეკლარირებულთან შედარებით ნაკლები ტვირთი, კერძოდ, შპს ,,ბ-ში” სსდჩ-5505 (-1084) რეგისტრირებული ექსპორტის დეკლარაციის შემოსული რკინიგზის შემადგენლობა დატვირთული ნედლი ნავთობით, რეზერვუარში დაცლისას აღმოჩნდა 2 კგ/ით ნაკლები, ხოლო სსდ ჩ-5495 (-1081) რეგისტრირებული ექსპორტის დეკლარაციით შემოსული ტვირთი – ნედლი ნავთობი რეზერვუარში დაცლისას აღმოჩნდა 82 კგ-ით ნაკლები, ხოლო სსდ ჩ-10944 (-63916) რეგისტრირებული ექსპორტის დეკლარაციით შემოსული ტვირთი – ნედლი ნავთობი რეზერვუარში ჩამოსხმისას აღმოჩნდა 26 კგ-ით ნაკლები.

შპს ,,...ა” საბაჟო კოდექსის 250-ე მუხლის შესაბამისად, რაც ითვალისწინებს პასუხისმგებლობას საბაჟო დეკლარაციაში საბაჟო ღირებულების თაობაზე არასწორი მონაცემების შეტანისათვის, რასაც არ გამოუწვევია საბაჟო გადასახადის შემცირება სსიპ შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრის 2010 წლის 22 სექტემბრის ¹604/2035/10, ¹604/202048/10 და ¹604/2049/10 საბაჟო შეტყობინებებით “ დაჯარიმდა - 3000 ლარით.

სასამართლოს მიერ სადავოდ მიჩნეული ფაქტები:

სასამართლოს განმარტებით, შპს ,,...ა” სადავოდ ხდის საბაჟო დეკლარაციაში საბაჟო ღირებულების შესახებ არასწორი მონაცემების არსებობის ფაქტს და მიუთითებს, რომ საბაჟო დეკლარაციების შევსება და წარდგენა მოხდა დამოუკიდებელი და საერთაშორისო აღიარებული ინსპექტორის, ,,ს-ის” მიერ გაცემულ სერთიფიკატებში მითითებული მონაცემების მიხედვით, რომელშიც აღნიშნულია, რომ ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების მასისა და გაზომვების შესრულების მეთოდიკის ზოგადი მოთხოვნები გადმოცემულია გოსტ 8.595-2004-ში, რომელიც ასევე ვრცელდება სასაქონლო ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების მასის გაზომვის შესრულების მეთოდიკაზე.

ამასთან, მოსარჩელის მითითებით არ არსებობს შესაბამისი მტკიცებულება იმის თაობაზე, თუ რის საფუძველზე მოახდინა ბათუმის რეგიონალურმა ცენტრმა ექსპორტის რეჟიმში მყოფი ტვირთის შემოწმება და რა მტკიცებულებით დასტურდება ,,კორპორაციის” მიერ სამართალდარღვევის განმეორებით ჩადენის ფაქტი.

სასამართლოს შეფასებები სადავო ფაქტებთან მიმართებაში:

საქალაქო სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის არგუმენტები და დადგენილად მიიჩნია, ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ შპს ,,...ის” მიერ შპს ,,ბ-ში” განთავსებული ექსპორტის საბაჟო რეჟიმში დეკლარირებული ტვირთის ნავთობპროდუქტების ჩამოსხმის შედეგად გამოვლინდა დეკლარირებულთან შედარებით ნაკლები ტვირთი. კერძოდ, შპს ,,ბ-ში” სსდ ჩ-... (D-...) რეგისტრირებული ექსპორტის დეკლარაციით შემოსული ტვირთი – ნედლი ნავთობი რეზერვუარში დაცლისას აღმოჩნდა 82 კგ-ით ნაკლები, ხოლო სსდ ჩ-... (D-...) რეგისტრირებული ექსპორტის დეკლარაციით შემოსული ტვირთი – ნედლი ნავთობის რეზერვუარში ჩამოსხმისას აღმოჩნდა 26 კგ-ით ნაკლები.

შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ზემოაღნიშნული წარმოადგენს საბაჟო კოდექსის 250-ე მუხლით გათვალისწინებულ სამართალდარღვევას, რაც ითვალისწინებს პასუხისმგებლობას საბაჟო დეკლარაციაში საბაჟო ღირებულების თაობაზე არასწორი მონაცემების შეტანისათვის, რასაც არ გამოუწვევია საბაჟო გადასახდის შემცირება.

სასამართლოს დასკვნები _ სასამართლომ მიიჩნია, რომ სს ,,...ის” სარჩელი უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს

სამართლებრივი შეფასება /კვალიფიკაცია/:

საქართველოს საბაჟო კოდექსის 250.2 მუხლის შესაბამისად, საბაჟო დეკლარაციასა და თანმხლებ დოკუმენტაციაში საბაჟო ღირებულების შესახებ არასწორი მონაცემის არსებობისას საბაჟო ღირებულების შემცირება ან გაზრდა დეკლარანტის/წარმომადგენლის მიერ, რასაც არ გამოუწვევია საბაჟო გადასახდელების ოდენობის შემცირება, იწვევს პირის დაჯარიმებას საბაჟო ღირებულებასა და შემცირებულ ან გაზრდილ საბაჟო ღირებულებას შორის სხვაობის თანხის 20% ოდენობით, მაგრამ არანაკლებ 1000 ლარისა.

ამავე კოდექსის 235.9 მუხლის თანახმად, საბაჟო სამართალდარღვევის ოქმის შედგენიდან 30 დღის ვადაში (გარდა ამ მუხლის მე-6 და მე-13 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა) საქმის მასალების შესაბამისად, საბაჟო ორგანოს უფლებამოსილი პირი იღებს გადაწყვეტილებას, რომელიც ფორმდება შესაბამისი გადაწყვეტილებით/შეტყობინებით. საბაჟო სამართალდარღვევის ოქმის შედგენიდან 30 დღის შემდეგ მიღებული გადაწყვეტილება/შეტყობინება ბათილია.

,,საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურში საბაჟო სამართალდარღვევის საქმის წარმოების წესის თაობაზე ინსტრუქციის დამტკიცების შესახებ” საქართველოს ფინანსთა მინისტრის ¹1755 ბრძანების 6.1 მუხლის შესაბამისად, საბაჟო სამართალდარღვევის საქმის წარმოების საფუძველია ცნობა (ინფორმაცია) საბაჟო სამართალდარღვევის ჩადენის შესახებ, რომელიც გამოვლენილია საბაჟო ორგანოს (საბაჟო ორგანოს მოხელის) მიერ სამსახურეობრივი უფლებამოსილების განხორციელებისას, ამავე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად კი, ინფორმაციის მიმღები საბაჟო ორგანოს უფლებამოსილი თანამშრომელი ვალდებულია, გაატაროს ყველა აუცილებელი ღონისძიება საქმის გარემოებათა შესასწავლად და საბაჟო სამართალდარღვევის ოქმის შესადგენად.

საქალაქო სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის მტკიცება იმის შესახებ, რომ საბაჟო სამართალდარღვევები არ არის გამოწვეული შპს “...ის” ბრალეული ქმედებით, რადგან საბაჟო დეკლარაციების შევსება და წარდგენა მოხდა დამოუკიდებელი ინსპექტორის, ,,ს-ის” მიერ გაცემულ სერთიფიკატებში მითითებული მონაცემების მიხედვით და მიიჩნია, რომ დეკლარაციაში საბაჟო ღირებულების თაობაზე სწორი მონაცემების მითითება საბაჟო კანონმდებლობის თანახმად, შპს “...ის” ვალდებულებას წარმოადგენდა.

აპელანტი: შპს ,,...ა”

მოწინააღმდეგე მხარეები: სსიპ შემოსავლების სამსახურის ეკონომიკური საზღვრის დაცვის დეპარტამენტი; დასავლეთ ,,პორტალი”; პორტალი ,,ბათუმის პორტი”

აპელაციის საგანი და მოცულობა /ფარგლები/:

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სარჩელის დაკმაყოფილება /იხ.ს.ფ. 246-256/.

აპელაციის მოტივები:

ფაქტობრივი:

აპელანტის განმარტებით, არასწორია სასამართლოს მსჯელობა იმის თაობაზე, რომ შპს “...ის” მიერ ბ-ში განთავსებული ექსპორტის საბაჟო რეჟიმში დეკლარირებული ნავთობპროდუქტის ჩამოსხმის შედეგად აღმოჩნდა დეკლარირებულზე მეტი საქონლის ოდენობა. ვინაიდან, ნედლი ნავთობის ოდენობის, ანუ მასის დადგენა არ ხდება მისი პირდაპირი აწონვით. ვაგონ-ცისტერნებში ისევე, როგორც ჩამოსხმის დროს ხდება საქონლის აზომვა (მოცულობითი ერთეულების გამოყენებით) და შემდგომ მისი მასის განსაზღვრა შესაბამისი შეფარდებების გამოყენებით, რის თაობაზეც დეტალურად განმარტებულია მტკიცებულების სახით დართული სს “ს-”-ის წერილით. რეალურად სახეზეა ერთი და იგივე ტვირთი, ერთი და იგივე ოდენობით, უბრალოდ მასის განსაზღვრის დროს გამოყენებული ხელსაწყოების და საერთაშორისოდ აღიარებული გამოთვლის სტანდარტების დროს (ე.წ. “გოსტი”) შესაძლებელია ადგილი ჰქონდეს ცდომილებას. მოცემულ შემთხვევაში მოხდა აწონვა და არა გაზომვა.

სასამართლომ არ იმსჯელა და სათანადო შეფასება არ მისცა მტკიცებულების სახით წარმოდგენილ სს “ს-”-ის დასკვნას და მასში ასახულ განმარტებებებს ე.წ. “გოსტის” გამოყენების შესაძლებლობის შესახებ.

აპელანტის განმარტებით, ასევე არასწორია საქალაქო სასამართლოს მითითება, რომ საბაჟო ორგანოს მიმართ ვალდებულ პირს წარმოადგენს შპს “...ა” და არა სს “ს-ი”, ვინაიდან, ნედლი ნავთობის წონის განსაზღვრა და შესაბამისი მონაცემების შეტანა დეკლარაციაში მოხდა მითითებული ფირმის მიერ განხორციელებული აზომვებისა და გამოთვლების მიხედვით. სს “ს-ი” წარმოადგენს იმ ფირმას, რომელიც შესაბამისი ხელშეკრულების საფუძველზე ახორციელებდა ნედლი ნავთობის ოდენობების განსაზღვრას და “კორპორაციის” ქმედების სამართლებრივი შეფასების დროს მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული მოცემული ფირმის წერილობითი დასკვნა მოქმედი სტანდარტებისა და შესაძლო ცდომილებების შესახებ.

სამართლებრივი:

აპელანტის მითითებით, არასწორია სასამართლოს მსჯელობა საბაჟო კოდექსის 250.2 მუხლზე, ვინაიდან აღნიშნული ნორმით ქმედების მაკვალიფიცირებელ გარემოებას წარმოადგენს საბაჟო დეკლარაციასა და თანმხლებ დოკუმენტაციაში საბაჟო ღირებულების შესახებ არასწორი მონაცემების მითითება, სადავო აქტებში კი არსად მითითებული არ არის თუ რამდენად შემცირდა საბაჟო ღირებულება.

სასამართლომ სათანადო სამართლებრივი შეფასება არ მისცა მტკიცებულების სახით წარდგენილ ,,ს-ის” დასკვნასა და ასევე დასკვნაში ასახულ განმარტებებს, ე.წ. ,,გოსტების” გამოყენების შესაძლებლობების თაობაზე.

სასამართლომ ასევე არ იმსჯელა და არ მისცა სათანადო შეფასება ,,სტანდარტიზაციის, მეტროლოგიისა და სერთიფიკაციის სფეროში შეთანხმებული პოლიტიკის განხორციელების შესახებ” 1992 წლის 13 მარტს ხელმოწერილ საერთაშორისო შეთანხმებას (რომელიც საქართველოსთვის ძალაშია 1995 წლის 22 მაისიდან) და მისი მოქმედების და გამოყენების აუცილებლობას ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ.

ამასთან, აპელანტის განმარტებით, დღეს მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისდ, ,,საგადასახადო სამართალადარღვევად ითვლება პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (მოქმედება ან უმოქმედობა), რომლისთვისაც ამ კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა”, ხოლო ეს კოდექსი ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევად არ მიიჩნევს იმ ქმედებას, რომლის გამოც დაჯარიმდა ,,კორპორაცია”, კერძოდ, საბაჟო დეკლარაციისა და თანმხლებ დოკუმენტაციაში საბაჟო ღირებულების შესახებ არასწორი მონაცემის არსებობისას საბაჟო ღირებულების შემცირება ან გაზრდა დეკლარანტის/წარმომადგენლის მიერ, რასაც არ გამოუწვევია საბაჟო გადასახდელების ოდენობის შემცირება, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ასეთი მონაცემის არსებობა სავალდებულო არ არის. ამასთან, არ ითვალისწინებს პასუხისმგებლობას და პასუხისმგებლობის დამძიმების რეციდივს. 269.2 მუხლის შესაბამისად, კი საგადასახდო სამართალდარღვევისათვის სანქციის შეფარდების დროს, თუ კანონით გაუქმებულია ან შემსუბუქებულია პასუხისმგებლობა, ასეთი ქმედების ჩადენისათვის მოქმედებს ახალი კანონით დადგენილი ნორმა, ხოლო ამავე კოდექსის მე-7 ნაწილის შესაბამისად, ,,საგადასახადო ორგანოს ხელმძღვანელი, დავის განმხილველი ორგანო უფლებამოსილია გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადამხდელი საგადასახადო სანქციისაგან თუ მის ქმედებას ზიანი არ მიუყენებია სახელმწიფო ბიუჯეტისათვის” აპელანტის განმარტებით, კონკრეტულ შემთხვევაში გამოყენებულ უნდა იქნეს დღეს მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის ნორმები. (იხ. ს.ფ. 246-256;. ტ.1).

შემოსავლების სამსახურმა შპს ,,...ის” სააპელაციო საჩივარი არ ცნო /იხ. ს.ფ. 17-27/.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება /სარეზოლუციო ნაწილი/:

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 30 მაისის განჩინებით შპს ,,...ის” სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილება /იხ. ს.ფ. 46-58/.

გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნების გაზიარების თაობაზე სასამართლოს მსჯელობა:

სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა საქალაქო სასამართლოს დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებზე და დამატებით, მიუთითა საქართველოს საბაჟო კოდექსის 235-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, საბაჟო სამართალდარღვევათა საქმეებს აწარმოებენ, განიხილავენ და შესაბამის გადაწყვეტილებებს იღებენ საბაჟო ორგანოები თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საბაჟო სამართალდარღვევის გამოვლენისას დგება საბაჟო სამართალდარღვევის ოქმი. საბაჟო სამართალდარღვევის ოქმი არ დგება, თუ სამართალდარღვევა დაფიქსირებულია შემოწმების აქტში ან ქმედება შეიცავს დანაშაულის ნიშნებს.

ამავე კოდექსის 250-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, “საბაჟო დეკლარაციასა და თანმხლებ დოკუმენტაციაში საბაჟო ღირებულების შესახებ არასწორი მონაცემის არსებობისას საბაჟო ღირებულების შემცირება ან გაზრდა დეკლარანტის/წარმომადგენლის მიერ, რასაც არ გამოუწვევია საბაჟო გადასახდელების ოდენობის შემცირება იწვევს პირის დაჯარიმებას საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით განსაზღვრულ საბაჟო ღირებულებასა და შემცირებულ ან გაზრდილ საბაჟო ღირებულებას შორის სხვაობის თანხის 20 პროცენტის ოდენობით, მაგრამ არანაკლებ 1000 ლარისა.”

საქართველოს ფინანსთა მინისტრის ¹1755 ბრძანებით დამტკიცებული ,,საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურში საბაჟო სამართალდარღვევის საქმის წარმოების წესის თაობაზე ინსტრუქციის დამტკიცების შესახებ” მე-6 მუხლის პირველი პუნქტის შესამამისად, საბაჟო სამართალდარღვევის საქმის წარმოების საფუძველია ცნობები (ინფორმაცია) საბაჟო სამართალდარღვევის ჩადენის შესახებ, რომლებიც გამოვლენილია საბაჟო ორგანოს (საბაჟო ორგანოს მოხელის) მიერ სამსახურეობრივი უფლებამოსილების განხორციელებისას, ამავე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად კი ინფორმაციის მიმღები საბაჟო ორგანოს უფლებამოსილი თანამშრომელი ვალდებულია, გაატაროს ყველა აუცილებელი ღონისძიება საქმის გარემოებათა შესასწავლად და საბაჟო სამართალდარღვევის ოქმის შესადგენად.

აპელაციის მოტივების არგაზიარების თაობაზე სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა :

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, უსაფუძვლოა შპს “...ის” მიერ სააპელაციო საჩივარში მოყვანილი მსჯელობა, რომ ვაგონ-ცისტერნების დაცლისას ნედლი ნავთობის წონის განსაზღვრა მოხდა აწონვით და არა გაზომვით, როგორც ამას ითვალისწინებს საერთაშორისოდ აღიარებული გამოთვლის სტანდარტები (გოსტი) და რასაც მოჰყვა შეუსაბამობა დეკლარირებულსა და რეალურ მასებს შორის და მიუთითებს, რომ “კორპორაციის” მიერ წარმოდგენილ საბაჟო დეკლარაციებში ნედლი ნავთობის სუფთა წონა მითითებულია კილოგრამებში. შესაბამისად, ცისტერნის დაცლისას ნედლი ნავთობის სუფთა წონა ასევე განისაზღვრა კილოგრამებში და გამოვლინდა შეუსაბამობა. ამდენად, უსაფუძვლოა აპელანტის არგუმენტები, რომ დეკლარაციის მიხედვით ნედლეულის მასა განსაზღვრული იყო საერთაშორისო გამოთვლების სტანდარტების შესაბამისად, ე.წ ,,გოსტებში”, რამაც გამოიწვია შეუსაბამობა ნედლეულის პირდაპირ აწონვის შედეგებთან.

რაც შეეხება “კორპორაციის” არგუმენტებს, რომ ნედლი ნავთობის წონის განსაზღვრა და შესაბამისი მონაცემების შეტანა დეკლარაციაში მოხდა სს “ს-ის” აზომვებისა და გამოთვლების შესაბამისად და რომ მითითებული კომპანია აღნიშნულ მომსახურებას ახორციელებს შესაბამისი ხელშეკრულების საფუძველზე, სააპელაციო პალატის განმარტებით, არც აღნიშნული არგუმენტი არ წარმოადგენს “კორპორაციის” პასუხისმგებლობისაგან გათავისუფლების საფუძველს, ვინაიდან, დეკლარაციაში სწორი მონაცემების შეტანა საბაჟო კანონმდებლობის თანახმად არის არა სს “ს-ის”, არამედ, უშუალოდ “კორპორაციის” ვალდებულება, შესაბამისად სწორედ ის წარმოადგენს საბაჟო ორგანოს წინაშე ვალდებულ პირს და არა სხვა, მესამე პირი, რომელთანაც აპელანტს აკავშირებს გარკვეული სახელშეკრულებო ურთიერთობები. შესაბამისად, არც ამ მესამე პირის აზომვები და დასკვნები არ წარმოადგენს “კორპორაციის” ვალდებულებების და პასუხისმგებლობის საკითხის განსაზღვრისას მხედველობაში მისაღებ გარემოებებს.

ასევე, უსაფუძვლოა “კორპორაციის” არგუმენტები, იმის თაობაზე, რომ ვინაიდან არც ერთ სადავო აქტში არ არის მითითებული თუ რამდენად შემცირდა საბაჟო ღირებულება დეკლაციაში არასწორი მონაცემების შეტანით, არ არსებობს ქმედების საბაჟო კოდექსის 250-ე მუხლით დაკვალიფიცირების საფუძვლები. აღნიშნულთან დაკავშირებით პალატა აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში გამოვლინდა შეუსაბამობა დეკლარირებულსა და რეალურ მასას შორის, ანუ რეალური მასა იყო დეკლარირებულზე ნაკლები, შესაბამისად, დეკლარაციაში შეტანილ იქნა რეალურზე ნაკლები მონაცემები, რაც იწვევს შემცირებული ოდენობის პროპორციულად საბაჟო ღირებულების შემცირებას. დეკლარირებული ნედლეულის საბაჟო ღირებულება კი განსაზღვრულია საბაჟო დეკლარაციებით.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, აპელანტი მხარე თავის მოსაზრებებს ამყარებს საქართველოს მთავრობის 2006 წლის 24 თებერვლის ¹45 დადგენილებაზე (საქართველოს მიერ სხვა ქვეყნების ტექნიკური რეგლამენტების აღიარებისა და მოქმედების წესების შესახებ) რომლითაც გაგრძელებულ იქნა დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობასთან და მის წევრ სახელმწიფოებთან მოქმედი დოკუმენტების (“გოსტები”, სამშენებლო ნორმები და წესები, სანიტარული წესები და ნორმები და სხვა) სრულუფლებიანი მოქმედება. დადგენილების პირველი პუნქტით განსაზღვრულია, რომ “პროდუქციისა და მომსახურების სერტიფიკაციის შესახებ” საქართველოს კანონის საფუძველზე აღიარებულ იქნა ტექნიკურ რეგლამენტად და საქართველოში მოქმედი სხვა ტექნიკური რეგლამენტების პარალელურად სრულუფლებიანად იქნა გამოყენებული ევროკავშირის, ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის წევრი და საქართველოს სავაჭრო ძირითადი პარტნიორი ქვეყნების (დანართი ¹1) პროდუქციისა და მომსახურების სფეროში მოქმედი ტექნიკური რეგულირების შემდეგი დოკუმენტების მხოლოდ ის ნაწილები და მოთხოვნები, რომლებიც ეხება პროდუქციის უსაფრთხოების უზრუნველმყოფ მახასიათებლებს და მიჩნეულია სავალდებულოდ, კერძოდ, “ევროსაბჭოს ახალი და გლობალური დირექტივები”, მათთან ჰარმონიზირებული ევროპული ნორმები და დოკუმენტები და ¹1 დანართში მითითებული ქვეყნების ტექნიკური რეგულირების სფეროში მოქმედი დოკუმენტები, რომლებიც განსაზღვრავენ პროდუქციის მახასიათებლებს ან მასთან დაკავშირებულ პროცესებს და წარმოების მეთოდებს, შესაბამისი ადმინისტრაციული დებულებების ჩათვლით, რომელთა დაცვაც სავალდებულოა ამ ქვეყნებში. დადგენილების პირველი მუხლის მე-2 პუნქტით ასევე განისაზღვრა, რომ პირველი პუნქტში აღნიშნული დოკუმენტების პარალელურად უნდა გაგრძელდეს დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობასთან და მის წევრ სახელმწიფოებთან უკვე დადებული საერთაშორისო ხელშეკრულებების საფუძველზე ტექნიკური რეგლამენტების სფეროში დღეს მოქმედი დოკუმენტების სრულუფლებიანი მოქმედება. დადგენილების მე-4 პუნქტის თანახმად გადაწყდა, შესაბამის სამინისტროებსა და სახელმწიფო დაწესებულებებს საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროსათვის უნდა წარედგინათ საქართველოში მისაღები იმ ტექნიკური რეგლამენტების ჩამონათვალი (შესაბამისი დასაბუთებით), რომელთა მიღებაც განპირობებულია განსაკუთრებული სპეციფიკურობითა და აუცილებლობით და რომელთაც არ ითვალისწინებს ამ დადგენილების პირველი და მე-2 პუნქტებით განსაზღვრული დოკუმენტები.

სასამართლოს განმარტებით, ტექნიკური რეგლამენტის ის ჩამონათვალი თავის დასაბუთებით, რაც მთავრობის დადგენილებაშია მითითებული, ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების მასისა და გაზომვების შესრულების მეთოდიკის მხრივ არ შექმნილა. ასევე, საქართველო დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობის წევრი ქვეყანა აღარ არის და მითითებული ტექნიკური რეგლამენტები ვერ გავრცელდება საქართველოს შიდასახელმწიფოებრივ ურთიერთობებზე, მათ შორის - განსახილველ ურთიერთობაზე.

სადავო ურთიერთობაზე ასევე არ ვრცელდება საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 30 დეკემბრის ¹263 დადგენილებით დამტკიცებული დებულება “ნავთობპროდუქტების ბუნებრივი დანაკარგის ნორმების დამტკიცების შესახებ”, რომელიც განსაზღვრავს ნავთობპროდუქტების ბუნებრივ დანაკარგებს, კერძოდ, ნავთობპროდუქტების რეზერვუარში მიღებისას, შენახვისას და ტრანსპორტირებისას დანაკარგების მაქსიმალურ ზღვრულ ნორმებს, რომლებიც გამოიყენება მხოლოდ ნავთობპროდუქტების ფაქტობრივი დანაკლისის შემთხვევაში. რაც შეეხება საერთაშორისო ხელშეკრულების გამოყენებას, სასამართლოს მითითებით, 1992 წლის 13 მარტს ხელმოწერილი “სტანდარტიზაციის, მეტროლოგიისა და სერტიფიკაციის სფეროში შეთანხმებული პოლიტიკის განხორციელების შესახებ” საერთაშორისო შეთანხმება საქართველოსთვის ძალაშია 1995 წლის 22 მაისიდან. შეთანხმების პირველი მუხლის თანახმად, მხარეები, რომლებსაც აქვთ სრული დამოუკიდებლობა სტანდარტიზაციის, მეტროლოგიისა და სერტიფიკაციის სისტემების შექმნისა და რეალიზების საკითხებში და ამ სფეროში სამუშაოების ორგანიზებაში, აღიარებენ “გოსტის” მოქმედ სტანდარტებს, როგორც სახელმწიფოთაშორისს, ინარჩუნებენ აბრევიატურას “გოსტ” ხელახლა შემოტანილ სახელმწიფოთაშორის სტანდარტებზე, ითვალისწინებენ მათი მოთხოვნების ჰარმონიზირებას საერთაშორისო, რეგიონული და მოწინავე ეროვნულ სტანდარტებთან. ამასთან, 1997 წლის 16 ოქტომბრის “საერთაშორისო ხელშეკრულებების შესახებ” კანონის მე-6 მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულება საქართველოს კანონმდებლობის განუყოფელი ნაწილია, თუ იგი არ ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციას, კონსტიტუციურ კანონსა და კონსტიტუციურ შეთანხმებას, აქვს უპირატესი იურიდიული ძალა შიდასახელმწიფოებრივი ნორმატიული აქტების მიმართ. კანონის მე-3 მუხლის მიხედვით, ოფიციალურად გამოქვეყნებული საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებების დებულებები, რომლებიც ადგენენ კონკრეტული ხასიათის უფლებებსა და მოვალეობებს და არ საჭიროებენ დამაზუსტებელი შიდა სახელმწიფოებრივი ნორმატიული აქტების მიღებას, საქართველოში მოქმედებენ უშუალოდ.

1992 წლის 13 მარტს ხელმოწერილი “სტანდარტიზაციის, მეტროლოგიისა და სერტიფიკაციის სფეროში შეთანხმებული პოლიტიკის განხორციელების შესახებ” საერთაშორისო შეთანხმების დებულებები, რომლებიც ეხება ე.წ. “გოსტის” მოქმედ სტანდარტებს, ზოგადი ხასიათისაა და არ შეიცავს რაიმე მითითებას, თუ რა ფორმით და ვის მიერ უნდა იქნეს გამოყენებული ეს დებულება ეროვნულ დონეზე, ხელშეკრულება არ მიუთითებს, თუ ვის წარმოექმნება უფლება-მოვალეობები ამ დებულების შესაბამისად. გამომდინარე იქიდან, რომ საერთაშორისო ხელშეკრულების დებულებები არ ადგენს კონკრეტული ხასიათის უფლება-მოვალეობებს და ისინი საჭიროებს დაზუსტებას შიდასახელმწიფოებრივი ნორმატიული აქტების მეშვეობით, ხოლო საქართველოს შესაბამისი შიდასახელმწიფოებრივი აქტი არ აქვს მიღებული.

ასევე უსაფუძვლოა “კორპორაციის” არგუმენტები, რომ არც ერთი სადავო აქტით არ არის განსაზღვრული საბაჟო კოდექსის 250-ე მუხლით გათვალისწინებული ქმედების განმეორებით ჩადენის შესახებ და არ არის მითითება შესაბამის გარემოებებსა და მტკიცებულებებზე. პალატა აღნიშნავს, რომ მართალია, სადავო აქტებში 250-ე მუხლით გათვალისწინებული საბაჟო სამარალდარღვევის განმეორებით ჩადენის შესახებ სიტყვიერად მითითებული არ არის, თუმცა, როგორც საბაჟო სამართალდარღვევის ოქმებში, ისე საბაჟო შეტყობინების დასაბუთებაში (იხ. ს/ფ 83-91), მითითებულია “კორპორაციის” მიერ საბაჟო კოდექსის 250.2 მუხლით გათვალისწინებული სამართალდარღვევის ჩადენის შესახებ და ამ კვალიფიკაციის შესაბამისად დაეკისრა ჯარიმა 1000 ლარის ოდენობით. ამდენად, მითითება საბაჟო კოდექსის 250.2 მუხლზე გულისხმობს სწორედ ამ ქმედების განმეორებით ჩადენას. რაც შეეხება “კორპორაციის” მსჯელობას იმის შესახებ, რომ სამართალდარღვევის ფაქტის დადასტურების შემთხვევაში ქმედება მაინც უნდა დაკვალიფიცირდეს, როგორც პირველად ჩადენილი, ვინაიდან წინა შემთხვევაზე დავა დასრულებული არ არის და არ არის დადასტურებული ქმედების ჩადენის ფაქტი. პალატა მიუთითებს, საბაჟო კოდექსის 234-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის თანახმად რამოდენიმე საბაჟო სამართალდარღვევის გამოვლენისას საბაჟო სანქცია გამოიყენება თითოეული სამართალდარღვევისათვის ცალ-ცალკე. შესაბამისად, თუ პირი გამოვლენილი იყო 250.1 მუხლით გათვალისწინებული სამართალდარღვევის ფაქტზე, ანალოგიურ ქმედებაზე 12 თვის განმავლობაში ხელახლა გამოვლენისას, მიუხედავად იმისა, დასრულებულია თუ არ დავა წინა სამართალდაღვევასთან დაკავშირებით, ადგილი აქვს სამართალდარღვევის განმეორებით ჩადენის ფაქტს და “კორპორაციის” ქმედება სწორად დაკვალიფიცირდა საბაჟო კოდექსის 250-ე მუხლის მე-2 ნაწილით.

კასატორი: სს ,,...ა”

წარმომადგენელი: ლ. ჩ-ე

მოწინააღმდეგე მხარეები: სსიპ შემოსავლების სამსახურის ეკონომიკური საზღვრის დაცვის დეპარტამენტი, ,,დასავლეთ პორტალი”, პორტალი ,,ბათუმის პორტი”

წარმომადგენელი - მ. მ-ე

საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო

წარმომადგენელი – გ. ზ-ე

კასაციის საგანი და მოცულობა /ფარგლები/

სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 30 მაისის განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სარჩელის დაკმაყოფილება /იხ. ს.ფ. 67-77/.

კასატორი - სს ,,...ა” საკასაციო საჩივარში ფაქტობრივად იმეორებს სასარჩელო და სააპელაციო სასამართლოში წარმოდგენილი ფაქტობრივ და სამართლებრივ მოტივებს.

ამასთან, კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლო განჩინებაში მიუთითებს, საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 30 დეკემბრის ¹269 დადგენილებით დამტკიცებული ,,ნავთობპროდუქტების ბუნებრივი დანაკარგის ნორმების დამტკიცების შესახებ” დებულებას, რომელსაც არანაირი კავშირი არ აქვს განსახილველ საქმესთან, ვინაიდან მითითებული დადგენილება გულისხმობს ნავთობპროდუქტების (რომლებიც არის ბენზინი, ნავთი და დიზელი) ბუნებრივ დანაკარგებს, ხოლო კონკრეტულ შემთხევევაში საკითხი ეხება არა ნავთობპროდუქტებს და მის ბუნებრივ დანაკარგებს, არამედ ნედლ ნავთობს, რომლის გადამუშავების შემდგომაც მიიღება ნავთოპროდუქტები და ნედლი ნავთობის აზომვის (და არა აწონვის) დროს შესაძლო ცდომილებას (იხ. ს.ფ. 67-73; ტ.1)

საკასაციო სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის პროცესუალური წინამძღვრები: (სასკ 34.3 მ.)

საკასაციო სასამართლომ 2011 წლის 1 ნოემბრის განჩინებით მიიჩნია, რომ კასატორის სს ,,...ის” (შპს ,,...ა”) საკასაციო საჩივარი შეიცავს მითითებებს ადმინისტრაციულ საპროცესო კოდექსის 34.3 მუხლით, კერძოდ „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლის თაობაზე /იხ. ს.ფ. 85-86/.

შპს ,,...ამ” განცხადება წარმოადგინა საკასაციო სასამართლოში, რომელშიც მიუთითა, რომ 2011 წლის 29 ივნისს სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ გამოცემულ იქნა ¹3376 ბრძანება ,,ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების რაოდენობის გაზომვის მეთოდების დასაშვები ცდომილების ნორმების” განსაზღვრის შესახებ, რომლიც იდენტურია და ფაქტობრივად სრულად იმეორებს ,,გოსტებით” დადგენილ ოდენობებს (საამზომველო ფირმების მიერ, როგორც ეს საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტის დასკვნით დასტურდება ნედლი ნავთობის აზომვის დროს გამოიყენება სტატისტიკური მეთოდი. აღნიშნული მეთოდით, ნავთობის გაზომვის ცდომილება როგორც ,,გოსტებით”, ისე სსიპ შემოსავლების სამსახურის სამსახურის 2011 წლის 29 ივნისის ¹3376 ბრძანებით არის +/-0.5%.

ამასთან, მიუთითა, რომ განხორციელდა შპს ,,...ის” რეორგანიზაცია და კორპორაცია გარდაიქმნა სააქციო საზოგადოებად, რის საფუძველზეც მოითხოვა შპს ,,...ის” უფლებამონაცვლედ სს ,,...ის” ცნობა /იხ. ს.ფ. 87-88/.

საკასაციო სასამართლოს 2011 წლის 30 სექტემბრის განჩინებით შპს ,,...ის” უფლებამონაცვლედ დადგენილ იქნა სს ,,...ა” /იხ. ს.ფ. 102-103/.

საკასაციო სასამართლომ საქმის განხილვისას მხარეებს შესთავაზა დავის მორიგებით დასრულება (იხ. ს.ფ. )

საკასაციო სასამართლში საქმის განხილვის დროს მოწინააღმდეგე მხარემ შემოსავლების სამსახურმა წარადგინა შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 30 დეკემბრის ბრძანება ¹12346, რომლითაც დაკმაყოფილდა შპს ,,ნავთობისა და გაზის კოპრორაციის” საჩივარი და ძალადაკარგულად იქნა ცნობილი შემოსავლების სამსახურის 2010 წლის 26 ოქტომბრის ¹2110 ბრძანება და ასევე ძალადაკარგულად გამოცხადდა ბათუმის რეგიონალური ცნეტრის 2010 წლის 22 სექტემბრის ¹604/2035/10, ¹604/2048/10 და ¹604/2049/10 საბაჟო შეტყობინებები და მომსახურების დეპარტამენტს დაევალა შესაბამისი კორექტირების განხორციელება გადასახდის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე (იხ. ს.ფ. 144-146, ტ.2).

აღნიშნული ბრძანებით სადავო აქტები გამოცხადდა ძალადაკარგულად, თუმცა კასატორმა გამოხატა პროცესუალური ნება დავის გაგრძელებაზე, რაც დაასაბუთა, ფაქტობრივად იმავე გარემოებებზე დაყრდნობით, რაზეც მიუთითებდა საკასაციო საჩივარში და მოითხოვა გასაჩივრებული აქტების ბათილად ცნობა და მოპასუხეებისათვის საპროცესო ხარჯების დაკისრება. კასატორმა საქმის განხილვისას ვერ დაასაბუთა მისი სარჩელის დაკმაყოფილების თუ რა იურიდიული მატერიალურ-სამართლებრივი ინტერესი არსებობდა (იხ. სასამართლო სხდომის ოქმი ს.ფ. 165-170; ტ.2)

მოწინააღმდგე მხარეემა - სსიპ შემოსავლების სამსახურის ეკონომიკური საზღვრის დაცვის დეპარტამენტის, ,,დასავლეთ პორტალის”, პორტალი ,,ბათუმის პორტის” და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს წარმომადგენლებმა სასამართლო სხდომაზე მოითხოვეს სარჩელზე საქმის წარმოების შეწყვეტა, იმ საფუძვლით, რომ საკასაციო სასამართლოში დავის განხილვის დროს გასაჩივრებული აქტები ძალადაკარგულად იქნა ცნობილი და შესაბამისად აღარ არსებობდა მოთხოვნის კანონიერი ინტერესი (იხ. სასამართლო სხდომის ოქმი ს.ფ. 165-170; ტ.2.)

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საკასაციო საჩივრის მოტივების საფუძვლიანობის, მხარეთა მიერ წარმოდგენილი ახსნა-განმარტების, გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შესწავლის შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ სს ,,...ის” საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 30 მაისის განჩინება და ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილება, სს ,,...ის” სარჩელზე შეწყდეს საქმის წარმოება დაუშვებლობის მოტივით, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქმის მასალებით დადასტურებულია, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრის 2010 წლის 22 სექტემბრის ¹604/2035/10, ¹604/2048/10 და ¹604/2049/10 საბაჟო შეტყობინებებით, შპს ,,...ას” საქართველოს საბაჟო კოდექსის 250-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე დაეკისრა ჯარიმის სახით – 1000 ლარის გადახდა.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2010 წლის 26 ოქტომბრის ¹2110 ბრძანებით არ დაკმაყოფილდა შპს ,,...ის” საჩივარი საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრის 2010 წლის 22 სექტემბრის ¹604/2035/10, ¹604/2048/10 და ¹604/2049/10 საბაჟო შეტყობინებების გაუქმების თაობაზე.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2010 წლის 13 დეკემბრის ¹1632/2/10 გადაწყვეტილებით კვლავ ძალაში დარჩა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრის 2010 წლის 22 სექტემბრის ¹604/2035/10, ¹604/2048/10 და ¹604/2049/10 საბაჟო შეტყობინებები და სსიპ შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2010 წლის 26 ოქტომბრის ¹2110 ბრძანება.

სს ,,...ა” სარჩელით ითხოვდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრის 2010 წლის 22 სექტემბრის ¹604/2035/10, ¹604/2048/10 და ¹604/2049/10 საბაჟო შეტყობინებების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2010 წლის 26 ოქტომბრის ¹2110 ბრძანებისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2010 წლის 13 დეკემბრის ¹1632/2/10 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობას და საპროცესო ხარჯების მოპასუხეებისათვის სოლიდარულად დაკისრებას (იხ. ს.ფ. 1-61; ტ.1).

საქმის მასალებით ასევე დადგენილია, რომ საკასაციო სასამართლოში მოწინააღმდეგე - მხარემ შემოსავლების სამსახურმა წარმოადგინა შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 30 დეკემბრის ბრძანება ¹12346, რომლითაც დაკმაყოფილდა შპს ,,...ის” საჩივარი და ძალადაკარგულად გამოცხადდა შემოსავლების სამსახურის 2010 წლის 26 ოქტომბრის ¹2110 ბრძანება და ასევე ბათუმის რეგიონალური ცენტრის 2010 წლის 22 სექტემბრის ¹604/2035/10, ¹604/2048/10 და ¹604/2049/10 საბაჟო შეტყობინებები და მომსახურების დეპარტამენტს დაევალა შესაბამისი კორექტირება მოეხდინა გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე (იხ. ს.ფ. 144-146, ტ.2).

სს ,,...ის” მიერ წარმოდგენილი იქნა ასევე შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 30 დეკემბრის ბრძანება ¹12346 და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2012 წლის 6 იანვრის საგადასახადო მოთხოვნები ¹094-2, ¹09-3, ¹94-4, რომელთა შესაბამისადაც, სს ,,...ს” სრულად გაუუქმდა სადავო აქტების საფუძველზე დარიცხული ჯარიმა (იხ. ს.ფ. 150-155; ტ.2).

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ: ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის მე-2 ნაწილი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის მოთხოვნით აღძრულ სარჩელს დასაშვებად მიიჩნევს, თუ არსებობს ერთ-ერთი პირობა, როდესაც ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ან მისი ნაწილი:

1. პირდაპირ და უშუალო (ინდივიდუალურ) ზიანს აყენებს მოსარჩელის კანონიერ უფლებას;

2. პირდაპირ და უშუალო (ინდივიდუალურ) ზიანს აყენებს მოსარჩელის კანონიერ ინტერესს;

3. უკანონოდ ზღუდავს მოსარჩელის უფლებას.

ამდენად, კანონის ზემოაღნიშნული მოთხოვნიდან გამომდინარე, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის მოთხოვნით აღძრული სარჩელის დასაშვებობისათვის აუცილებელია, გასაჩივრებული აქტით ზიანი ადგებოდეს მოსარჩელის კანონიერ უფლებას, ინტერესს ან უკანონოდ იზღუდებოდეს მისი რომელიმე უფლება. მხოლოდ აღნიშნული პირობების არსებობის შემთხვევაში შეუძლია მოსარჩელეს მოითხოვოს საქმის განხილვა ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობის მოთხოვნით აღძრულ სარჩელზე შეზღუდული ან სადავოდ ქცეული უფლების ან კანონიერი ინტერესის დაცვის მიზნით.

სასამართლო წესით სარჩელის აღძვრის შესაძლებლობა სუბიექტური უფლების განხორციელების ერთ-ერთი ფორმაა, რომელიც იცავს უფლებას გაქარწყლებისგან, არარად ქცევისგან. ამიტომაა, რომ საპროცესო სამართალში სარჩელის აღძვრის უფლების (სარჩელზე უფლების) არსებითი ელემენტია, უწინარეს ყოვლისა, თავად უფლების არსებობა მატერიალური შინაარსით რომლის დაცვის ღირსი ინტერესიც მოსარჩელეს გააჩნია. თუკი განცხადებულ მოთხოვნაზე უფლება ნამდვილად ეკუთვნის მოსარჩელეს და მას ნამდვილად აქვს ამ უფლების დაცვაზე კანონიერი ინტერესი, ხოლო სადავოდ გამხდარ უფლებაზე ვალდებულ პირს ნამდვილად წარმოადგენს მოპასუხე, მაშინ საქმის განხილვისათვის ერთ-ერთი აუცილებელი პირობა _ მხარეთა ლეგიტიმური შემადგენლობა სახეზეა.

ამდენად, სასამართლოსადმი მიმართვა უკავშირდება მხოლოდ “თავისი” უფლების ან თავისუფლების დაცვის რეალურ საჭიროებას, რის გამოც სასამართლოში სარჩელის აღძვრის პროცესუალური უფლებით სარგებლობს მხოლოდ საამისო, ნამდვილი ინტერესის მქონე პირი და ამასთან, ეს ინტერესი უნდა იყოს კანონიერი. შესაძლებელია, თავისთავად, პირს ჰგონია, რომ ასეთი ინტერესი აქვს და მიმართავს სასამართლოს, მაგრამ პირის ასეთი სუბიექტური განწყობა ჯერ კიდევ არ ნიშნავს, რომ ობიექტურად იგი მართლაც დაინტერესებულია პროცესის წარმოების თვალსაზრისით. სწორედ აღნიშნული საკითხის გამორკვევას ემსახურება სარჩელის დასაშვებობის ინსტიტუტი ადმინისტრაციულ პროცესში, რომლის მიზანია, კანონით გათვალისწინებულ მთელ რიგ აუცილებელ საკითხებთან ერთად წინასწარ, საქმის არსებითი განხილვის დაწყებამდე გაირკვეს, სარჩელის აღძვრას აქვს თუ არა კანონიერი ინტერესი ანუ სარჩელის ბათილად ცნობის მოთხოვნით ფაქტობრივი მიზეზების არარსებობის გამო მის ბათილად ცნობას აქვს თუ არა მნიშვნელობა.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლით გათვალისწინებული სარჩელის დასაშვებობის საკითხის შემოწმებისას მოსარჩელის უფლებისა და კანონიერი ინტერესის არსებობის საკითხის გარკვევისას მნიშვნელოვანია, გაირკვეს უფლებისა და ინტერესის სუბიექტური ფარგლების საკითხი, რაც უკავშირდება მათ შორის ურთიერთმიმართებისა და განსხვავების გამორკვევას. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ამ თვალსაზრისით ინტერესი არ არის სუბიექტური უფლების შემადგენელი ელემენტი, წარმოადგენს მისი დაკმაყოფილების განმაპირობებელი სუბიექტური უფლების წანამძღვარს. ამ თვალსაზრისით სარჩელის აღძვრა შესაძლებელია მოსარჩელის კანონიერი ინტერესისათვის ზიანის მიყენების საფუძვლით. ამდენად, ამ საკითხის სწორად გარკვევას უდიდესი მნიშვნელობა აქვს იმისათვის, რომ, ერთი მხრივ, მოსარჩელეს არ წაერთვას ნამდვილი უფლება სარჩელზე და შესაბამისად, სამართლიან სასამართლოზე და, მეორე მხრივ, შეცდომით არ მოხდეს სარჩელზე მოსარჩელის არარსებული უფლების განხორციელება და ამით გაუმართლებლად არ შეილახოს მოპასუხის ინტერესები და სამართლიან სასამართლოზე მისი შესაბამისი უფლება.

საკასაციო სასამართლო ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 26²-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე განმარტავს, რომ ადმინისტრაციული სარჩელის დასაშვებობის დამოუკიდებელი პროცესუალური სტადიის (განმწესრიგებელი სხდომა, ხოლო საკასაციო სასამართლოს კომპეტენცია _ 26².6 მუხლით) დადგენა ემსახურება პირის სუბიექტური უფლების ეფექტიანი რეალიზაციის მიზანს, კერძოდ, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-25-ე მუხლებით განსაზღვრულია ადმინისტრაციული სარჩელის სახეები და დასაშვებობის კრიტერიუმები, სწორედ ამ სტანდარტის დაკმაყოფილების პირობებშია დასაშვები სასამართლო წესით დავა.

მოცემულ შემთხვევაში, სარჩელი აღძრულია ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის საფუძველზე, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის მოთხოვნით, ხოლო საკასაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას შემოსავლების სამსახურმა წარმოადგინა შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 30 დეკემბრის ბრძანება ¹12346, რომლითაც დაკმაყოფილდა შპს ,,...ის” საჩივარი და ძალადაკარგულად იქნა ცნობილი შემოსავლების სამსახურის 2010 წლის 26 ოქტომბრის ¹2110 ბრძანება და ასევე ძალადაკარგულად გამოცხადდა ბათუმის რეგიონალური ცენტრის 2010 წლის 22 სექტემბრის ¹604/2035/10, ¹604/2048/10 და ¹604/2049/10 საბაჟო შეტყობინებები და მომსახურების დეპარტამენტს დაევალა შესაბამისი კორექტირების განხორციელება გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე.

სს ,,...ის” მიერ წარმოდგენილ იქნა ასევე შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 30 დეკემბრის ბრძანება ¹12346 და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2012 წლის 6 იანვრის საგადასახადო მოთხოვნები ¹094-2, ¹09-3, ¹94-4, რომელთა შესაბამისადაც, სს ,,...ას” სრულად გაუუქმდა სადავო აქტების საფუძველზე დარიცხული ჯარიმა.

შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 30 დეკემბრის ¹12346 ბრძანების გამოცემას საფუძვლად დაედო ,,ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების რაოდენობის გაზომვის მეთოდების დასაშვები ცდომილების ნორმების დამტკიცების შესახებ” შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 29 ივნისის ¹3376 ბრძანება, რომლის შესაბამისად, დამტკიცდა ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების რაოდენობის გაზომვის მეთოდების დასაშვები ცდომილების ნორმები დანართი ¹1-ის შესაბამისად (იხ. ს.ფ. 89-91; ტ.2).

საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, მოსარჩელეს - სს ,,...ს” გასაჩივრებული აქტებით ვეღარ მიადგება ზიანი და ვერც მისი უფლება შეიზღუდება.

საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გაუქმება ზოგადი ტერმინია და მოიცავს, როგორც აქტის ბათილად ისე ძალადაკარგულად გამოცხადებას. ორივე შემთხვევაში აქტი წყვეტს მოქმედებას, მაგრამ განსხვავება მდგომარეობს ძალადაკარგულად გამოცხადებული აქტის სამართლებრივ ბუნებაში. ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60^I და 61-ე მუხლების შინაარსიდან გამომდინარე, კანონმდებელმა ერთმანეთისგან გამიჯნა უკანონო და კანონიერი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები.

ბათილად ცნობის ობიექტია უკანონო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, ხოლო ძალადაკარგულად ცხადდება კანონიერი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რაც შეეხება მათ სამართლებრივ შედეგებს, ბათილად ცნობა ავტომატურად არ იწვევს აქტის ძალაში შესვლის დღიდან წარმოშობილი სამართლებრივი შედეგების გაუქმებას. ადმინისტრაციული ორგანო ან სასამართლო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობასთან ერთად განსაზღვრავს მისი მოქმედების შეწყვეტის სამართლებრივ შედეგებს, აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადება კი იწვევს მისი მოქმედების შეწყვეტას აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების დღიდან. ამასთან, სასამართლოს განმარტებით, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადება შესაძლებელია მხოლოდ მაშინ, როდესაც სახეზეა კანონით გათვალისწინებული განსაკუთრებული წინაპირობები. განსხვავებით უკანონო ინდივიდუალური ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ან ძალადაკარგულად გამოცხადებისაგან, კანონიერი ინდივიდუალური ადმინისტრაციული-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადება ხდება ძალადაკარგულად გამოცხადების წინაპირობების კანონმდებლის მიერ ამომწურავად განსაზღვრით.

საკასაციო სასამართლო ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.3 მუხლის საფუძველზე განმარტავს: სასამართლო გადაწყვეტილების გამოტანამდე ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად გამოცხადების შემთხვევაში სასამართლო უფლებამოსილია, მხარის კანონიერი ინტერესის არსებობისას და მისი მოთხოვნით, ბათილად ცნოს ეს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, მიუხედავად იმისა, რომ საპროცესო კანონი ამგვარ უფლებამოსილებაზე არ უთითებს სადავო აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების შემთხვევისას, ვითარების იდენტურობიდან გამომდინარე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 7.2 მუხლის (კანონის ანალოგია) დანაწესის საფუძველზე იგივე მიდგომა შესაძლებელია გამოყენებულ იქნეს აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების შემთხვევაშიც, მაგრამ როგორც ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.3 მუხლის შინაარსიდან გამომდინარეობს, მხარის მოთხოვნით დავის გაგრძელებისა და აქტების ბათილად ცნობისათვის არსებითია არსებობდეს აქტების ბათილად ცნობის მხარის კანონიერი ანუ მატერიალურ-სამართლებრივი იურიდიული ინტერესი ე.ი აღნიშნული წარმოადგენს მოთხოვნის დაკმაყოფილების აუცილებელ პირობას.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს: მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანომ სადავო აქტები ძალადაკარგულად გამოაცხადა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის (თუმცა მითითებული არ აქვს რომელი ნაწილით) საფუძველზე, რამდენადაც შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 29 ივნისის ¹3376 ბრძანებით დამტკიცდა რა ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების გაზომვის მეთოდების დასაშვები ცდომილების ნორმები ¹1-ის შესაბამისად, ამ სამართლებრივი აქტით აშკარად გაუმჯობესდა მოსარჩელის სს ,,...ის” სამართლებრივი მდგომარეობა, ვინაიდან მათ სადავო აქტები უკანონოდ მიაჩნდათ ამ ბრძანების მიღებამდე არსებულ 1992 წლის 13 მარტის ხელმოწერილ ,,სტანდარტიზაციის, მეტროლოგიისა და სერთიფიკაციის სფეროში შეთანხმებული პოლიტიკის განხორციელების შესახებ” საერთაშორისო შეთანხმების საფუძველზე, რომლის საქართველოში მოქმედებას და იურიდიულ ძალას არ აღიარებდა მოპასუხე, ხოლო ¹3376 ბრძანებით დადგენილი ცდომილების ნორმებთან მოსარჩელის ტვირთის ცდომილება შეესაბამება სტანდარტს. ამდენად, სასამართლო დავის გადაწყვეტის პროცესში ახლად განსაზღვრული ცდომილების ნორმების გავრცელება მოსარჩელის სადავო შემთხვევასთან აზრს უკარგავს დავის გაგრძელებას, რამდენადაც სარცელის მიზანი პრაქტიკულად მიღწეულია.

ამდენად, სახეზეა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის ,,დ” ქვეპუნქტით გათვალისწინებული აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების საფუძვლები, რითაც სადავო აქტების მოქმედება აღარ აყენებს ზიანს საზოგადოებრივ ინტერესებს, ადმინისტრაციული სამართლის უმნიშვნელოვანესი პრინციპების – კანონიერებისა და კანონის წინაშე თანასწორობის პრინციპების დაცვის საფუძველზე.

კონკრეტულ შემთხვევაში, კი სადავო აქტების ძალადაკარგულად გამოცხადებით დადგა სწორედ ის სამართლებრივი შედეგი, რაც სადავო აქტების ბათილად ცნობას მოჰყვებოდა და რაც სწორედ სს ,,...ის” სარჩელის მიზანს წარმოადგენდა. ამავდროულად აღსანიშნავია, რომ მიუხედავად აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადებისა მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანომ სრულად გააუქმა მისი სამართლებრივი შედეგები.

საკასაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას მხარემ ვერ დაასაბუთა თუ რა იურიდიული ინტერესი გააჩნდა მას სადავო აქტების ბათილად ცნობისა და სასამართლოს მიერ სარჩელის დაკმაყოფილებისა და აქტების ბათილად ცნობის შემთხვევაში რა განსხვავებული სამართლებრივი შედეგი დადგებოდა. შესაბამისად, მოსარჩელეს აღარ აქვს სარჩელის დაკმაყოფილებისა და სადავო აქტების ბათილად ცნობის კანონიერი ინტერესი, მხოლოდ გაწეული სასამართლო ხარჯების მოპასუხისათვის დაკისრების შესაძლებლობა ვერ იქნება მიჩნეული სადავო აქტების ბათილად ცნობის კანონიერ ინტერესად. ვინაიდან სასამართლო ხარჯების სრულად მოპასუხისათვის დაკისრება ამ სახის სარჩელის მეშვეობით ვერ მიიღწევა.

რაც შეეხება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2010 წლის 13 დეკემბრის ¹1632/2/10 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობას, საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, მართალია, აღნიშნული გადაწყვეტილება არ გაუქმებულა, მაგრამ გაუქმდა და ძალადაკარგულად გამოცხადდა ის ბრძანება და საბაჟო შეტყობინებები, რომელთა გაუქმებასაც ითხოვდა სს ,,...ა” საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოში წარდგენილი საჩივრით, შესაბამისად მას იურიდიული ძალა არ გააჩნია და რაიმე სამართლებრივი შედეგიც ვერ მოჰყვება.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სს ,,...ის” საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 30 მაისის განჩინება და ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილება, სს ,,...ის” სარჩელზე საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდქსის 26² მუხლის მე-6 ნაწილის საფუძველზე შეწყდეს საქმის წარმოება დაუშვებლობის მოტივით.

ამასთან, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 9.3 მუხლის შესაბამისად, სს ,,...ს” უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) ნახევარი - 150 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2, 9.3, 26².6 მუხლებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

სს ,,...ის” საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ; გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 30 მაისის განჩინება და ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილება; სს ,,...ის” სარჩელზე შეწყდეს საქმის წარმოება დაუშვებლობის გამო; სს ,,...ს” გაუნახევრდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი და დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან 150 ლარი; საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე /ნ. წკეპლაძე/

მოსამართლეები: /მ. ვაჩაძე/

/პ. სილაგაძე/