ბს-1370-1353(2კ-11) 1 თებერვალი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: პაატა სილაგაძე, ლევან მურუსიძე

სხდომის მდივანი _ ნ. გოგატიშვილი;

კასატორები (მოსარჩელე) _ გ. გ-ი, მ. ლ-ე, წარმომადგენელი - ი. ჯ-ი;

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხეები) _ ქ. თბილისის მერია, წარმომადგენელი – გ. ჭ-ა; ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახური, წარმომადგენელი – გ. კ-ე;

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 17 ივნისის განჩინება;

დავის საგანი _ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2010 წლის 29 ნოემბერს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა გ. გ-მა მოპასუხეების ქ. თბილისის მერიისა და ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიმართ.

მოსარჩელე სარჩელით ითხოვდა ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2010 წლის 1 სექტემბრის ¹000029 დადგენლებისა და ქ. თბილისის მერიის 2010 წლის 1 ნოემბრის ¹4204 განკარგულების ბათილად ცნობას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინსტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 29 მარტის საოქმო განჩინებით საქმის განხილვაში ასკ-ს 16.2 მუხლით ჩაება მ. ლ-ე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 29 აპრილის გადაწყვეტილებით გ. გ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

პირველი ინსტანციის სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2009 წლის 27 აპრილის ¹00001015 მიწერილობით დადგინდა, რომ გ. გ-ი აწარმოებდა აივნის მიშენებას ... მე-3 ბინაზე. მშენებლობა იყო მიმდინარე. 2009 წლის 20 მაისს შედგა შემოწმების აქტი ¹00001015, რომელშიც დაფიქსირდა გ. გ-ის მიერ მიწერილობით მითითებული მოთხოვნების შეუსრულებლობა. ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა 2009 წლის 14 სექტემბერს გ. გ-ი დააჯარიმა უნებართვო მშენებლობისათვის 15 000 ლარით და 5000 ლარით მიწერილობის შეუსრულებლობისათვის. სამართალდარღვევის ფაქტად მიჩნეული იქნა გ. გ-ის მიერ აივნის მიშენება შესაბამისი საპროექტო დოკუმენტაციის გარეშე და მიწერილობით გათვალისწინებული მოთხოვნების შეუსრულებლობა;

ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა 2009 წლის 14 სექტემბერს შეწყვიტა სამართალდარღვევის საქმის წარმოება მ. ხ-ის მიმართ იმ მოტივით, რომ სადავო მშენებლობა აწარმოა არა მ. ხ-მ, არამედ გ. გ-მა. კერძოდ, გ. გ-მა 1985 წლიდან არსებული სახურავი შეცვალა;

ქ. თბილისის მერიის 2009 წლის 14 დეკემბრის ¹2007 განკარგულებით დაკმაყოფილდა გ. გ-ის წარმომადგენლის ი. ჯ-ის ადმინისტრაციული საჩივარი და ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2009 წლის 14 სექტემბერს ¹დ397-09 ¹00001015 დადგენილება. გასაჩივრებული აქტის ბათილად ცნობის საფუძველი გახდა ის გარემოება, რომ სადავო მშენებლობა არ იყო ნაწარმოები განსაკუთრებული რეგულირების ზონაში. იმის გამო, რომ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა მიიჩნია დაბა ...ის “ა” ზონა განსაკუთრებულ სამშენებლო რეგულირების ზონად, სამართალდამრღვევი 13 000 ლარის ნაცვლად 20 000 ლარით დააჯარიმა;

2010 წლის 30 ივლისს ქ. თბილისში, ... ¹1-ის პირველი სართულის 99.60 კვ.მ-ის მესაკუთრედ დარეგისტრირდა მ. ლ-ე პირდაპირი მიყიდვის ფორმით სიმბოლურ ფასად პრივატიზების საფუძველზე;

ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა 2010 წლის 17 ივნისს გამოარკვია, რომ გ. გ-მა განახორციელა მიშენება შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე. გ. გ-ს დაევალა ობიექტის პირვანდელ მდგომარეობაში მოყვანა ან სათანადო ნებართვის წარდგენა. მითითების გაცემის მომენტში დაფიქსირდა, რომ მოწყობილია რკინა-ბეტონის მონოლითური კარკასი (კოლონები და სართულშუა გადახურვის ფილა);

ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2010 წლის 7 ივლისის შემოწმების აქტით დაფიქსირდა გ. გ-ის მიერ მითითებით განსაზღვრული მოთხოვნების შეუსრულებლობა. ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა 2010 წელის 1 სექტემბრეს გ. გ-ი დააჯარიმა 10 000 ლარით ქ. თბილისში, ..., ბინა ¹3-ში რკინაბეტონის მონოლითური კარკასის უნებართვო მოწყობისათვის. ასევე დაევალა უნებართვო კონსტრუქციის დემონტაჟი;

ქ. თბილისის მერიის 2010 წლის 1 ნოემბრის ¹4204 განკარგულებით არ დაკმაყოფილდა გ. გ-ის წარმომადგენლის ი. ჯ-ის ადმინისტრაციული საჩივარი და ძალაში დარჩა გასაჩივრებული დადგენილება;

პირველი ინსტანციის სასამართლომ მიუთითა, რომ საქმის სასამართლოში განხილვის დროს არ იყო გამოსწორებული ის სამართალდარღვევა, რომლის საფუძველზეც მიღებული იქნა ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2009 წლის 14 სექტემბრის ¹დ397-09 ¹00001015 დადგენილება და სამშენებლო სამართალდარღვევა დღესაც არსებობს.

პირველი ინსტანციის სასამართლომ იხელმძღვანელა “ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის “რ”, “ს”, “ტ” და “უ” ქვეპუნქტების, ამავე კანონის მე-13 მუხლის მე-4, მე-6, მე-10 პუნქტებით და მიუთითა, განსახილველ საქმეზე დადგენილია და მხარეები არ დავობენ, რომ სადავო მიშენება გ. გ-მა აწარმოა სათანადო ნებართვის გარეშე. ასევე დადგენილია გ. გ-ის მიერ სამშენებლო სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტი. ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა გ. გ-ის მიმართ აწარმოა სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმე “ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” კანონის საფუძველზე 2010 წლის ივნისში არსებულ სამშენებლო სამართალდარღვევის ფაქტზე. განსახილველ შემთხვევაში მხარეები არ დავობენ და სასამართლოს მიერაც დადგენილია, რომ 2010 წლის 17 ივნისის ¹000029 მითითება არ შესრულებულა სადავო დადგენილების მიღებამდე და სადღეისოდაც არსებობს უნებართვოდ წარმოებული მშენებლობა. განსახილველ შემთხვევაში შემოწმების აქტის მიღებიდან 2 თვის ვადაში იქნა მიღებული სადავო დადგენილება. აღნიშნულის გამო გ. გ-ის ჯარიმის გადახდის ვალდებულებისაგან გათავისუფლების საფუძველი არ არსებობდა.

პირველი ინსტანციის სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 38-ე მუხლი არ ქმნის ხანდაზმულობის მოტივით სადავო სამართლებრივ ურთიერთობაზე საქმის წარმოების შეწყვეტის საფუძველს.

საქალაქო სასამართლოს მოსაზრებით, სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველს არ ქმნის ის გარემოება, რომ 2010 წლის 30 ივლისს ქ. თბილისში, ... ¹1-ის პირველი სართულის 99.60 კვ.მ-ის მესაკუთრედ დარეგისტრირდა მ. ლ-ე. ხსენებული უძრავი ქონების მესაკუთრედ სახელმწიფოს რეგისტრაციის პირობებშიც გ. გ-ის მიერ წარმოებული მშენებლობა მიჩნეული იყო სამშენებლო სამართალდარღვევად და სამართალდარღვევის საქმის წარმოება მიმდინარეობდა მშენებლობის მწარმოებელი პირის მიმართ.

პირველი ინსტანციის სასამართლომ მიიჩნია, რომ გ. გ-ის სარჩელი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის თაობაზე იყო უსაფუძვლო.

მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მ. ლ-მ და გ. გ-მა.

აპელანტები სააპელაციო საჩივრებით ითხოვდნენ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 17 ივნისის განჩინებითY გ. გ-ისა და მ. ლ-ის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინსტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 29 აპრილის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა თბილისის საქალაქო სასამართლოს შეფასებები და დასკვნები საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, საქმის მასალებით დადგენილია და აპელანტებსაც სადავოდ არ გაუხდიათ გ. გ-ის მიერ სამშენებლო სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტი, რის გამოც, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, სწორად და კანონიერად შეეფარდა გ. გ-ს “ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონის 22-ე მუხლის “ა” ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ჯარიმა უნებართვო მშენებლობისათვის.

სააპელაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა 2009 წლის 27 აპრილს ¹00001015 მიწერილობით დაადგინა გ. გ-ის მიერ აივნის მიშენება შესაბამისი საპროექტო დოკუმენტაციის გარეშე, ხოლო იმავე სამსახურმა 2010 წელის 17 ივნისს გამოარკვია, რომ გ. გ-მა უნებართვოდ მოაწყო სახურავის რკინა-ბეტონის მონოლითური კარკასი (კოლონები და სართულშუა გადახურვის ფილა). ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გ. გ-ი 2009 და 2010 წლების დადგენილებებით დაჯარიმებულია სხვადასხვა სახის სამართალდარღვევებისათვის. სასამართლომ მიუთითა, რომ ზემოაღნიშნული სამართალდარღვევების მიჩნევა ერთ სამართალდარღვევად მაინც არ ქმნიდა ხანდაზმულობის მოტივით გასაჩივრებული აქტების ბათილად ცნობის საფუძველს.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ქ. თბილისის მერიის მხრიდან დაჯარიმების გაუქმების საფუძველი გახდა არა ის გარემოება, რომ არ არსებობდა სამართალდარღვევა, არამედ ის, რომ შეფარდებული ჯარიმის ოდენობა იყო არასწორი. ამდენად მოპასუხეს უფლება ჰქონდა ხელახლა ემსჯელა იმავე საკითხზე და მიეღო დადგენილება უნებართვო მშენებლობისათვის გ. გ-ის დაჯარიმების შესახებ.

სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია აპელანტის მოსაზრება ერთი და იმავე საკითხის ხელმეორედ განხილვის დაუშვებლობასთან დაკავშირებით და აღნიშნა, რომ ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 102-ე და 182-ე მუხლები ეხება მხოლოდ ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვის წესს, რაც არ შეიძლება გავრცელდეს კონკრეტულ შემთხვევაზე.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით ის გარემოება, რომ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული ნივთი მასზე განხორციელებულ უნებართვო მიშენებასთან ერთად საკუთრებაში გადაეცა სხვა პირს, არ გულისხმობს უნებართვო მშენებლობის ლეგალიზაციას ანუ კანონიერად გამოცხადებას. მართალია შეიცვალა მესაკუთრე, მაგრამ სამართალდამრღვევი პირი არის კვლავ გ. გ-ი და ამ საფუძვლით მის გათავისუფლებას ჯარიმისაგან ან დემონტაჟის დავალების აკრძალვას კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით საჯარო რეესტრში საკუთრების ან სხვა უფლება შეიძლება დარეგისტრირდეს ისეთ შენობა-ნაგებობაზეც, რომელიც ნაწარმოებია სამშენებლო ნორმების დარღვევით. საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის ფაქტი ასეთ შემთხვევაში არ აბათილებს უნებართვო (უკანონო) მშენებლობის არსებობის ფაქტს.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები გამოცემულია საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნათა სრული დაცვით და არ არსებობს მათი ბათილად ცნობის საფუძველი.

აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს მ. ლ-მ და გ. გ-მა.

კასატორების მოსაზრებით, ვინაიდან გ. გ-ის სამართლადარღვევა დაფიქსირდა 2009 წლის 27 აპრილს, ხოლო მერიამ 2009 წლის 14 დეკემბრის განკარგულებით ბათილად ცნო და ეს არავის არ გაუსაჩივრებია ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 38-ე მუხლის 1-ლი ნაწილისა და 232-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად მოთხოვნა ხანდაზმულია.

კასატორები ვერ გაიზიარებენ სასამართლოს განმარტებას, რომ გ. გ-ი 2009 და 2010 წლების დადგენილებებით დაჯარიმებულია სხვადასხვა სახის სამართალდარღვევებისათვის, ვინაიდან 2009 წლის შემდეგ გ. გ-ის მიერ არავითარი მშენებლობა აღარ განხორციელებულა. ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა ადმინისტრაციული წარმოება უფლებამოსილების გადამეტებით დაიწყო, შესაბამისად ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-5 მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე მის მიერ განხორციელებულ ქმედებას იურიდიული ძალა არ ჰქონდა.

კასატორების მითითებით, კანონიდან გამომდინარე საპრივატიზაციოდ გამოტანილი ნივთი უფლებრივად უნაკლოა. ამასთან კასატორების მოსაზრებით, ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა დაარღვია ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 95-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნები, ვინაიდან მესაკუთრე მ. ლ-ე არ მიიწვია განხილვაზე.

კასატორების განმარტებით სასამართლო არ მიუთითებს, თუ რომელი საკანონმდებლო აქტი ანიჭებს ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურს დადგენილების გაუქმების შემდეგ ადმინისტრაციული წარმოების ხელახლა დაწყების უფლებამოსილებას.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, კასატორები საკასაციო საჩივრებით ითხოვდნენ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებასა და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სასარჩელო მოთხოვნის დაკამყოფილებას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 3 ოქტომბრის განჩინებით ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული მ. ლ-ისა და გ. გ-ის საკასაციო საჩივრები.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობა, მოისმინა მხარეთა ახსნა-განმარტებები, შეისწავლა წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრების საფუძვლიანობა და მიაჩნია, რომ მ. ლ-ისა და გ. გ-ის საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის შესაბამისად გადაწყვეტილების სამართლებრივი საფუძვლების შემოწმებისას საკასაციო სასამართლო ხელმძღვანელობს სსსკ-ის 393-ე და 394-ე მუხლების მოთხოვნებით. 394-ე მუხლის “ე” ქვეპუნქტის მიხედვით, გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია.

საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს, რომ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა 2010 წელის 1 სექტემბრეს გ. გ-ი დააჯარიმა 10 000 ლარით ქ. თბილისში, ..., ბინა ¹3-ში რკინაბეტონის მონოლითური კარკასის (კოლონები და სართულშუა გადახურვის ფილა) უნებართვო მოწყობისათვის. ასევე დაევალა უნებართვო კონსტრუქციის დემონტაჟი.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ უნებართვო მშენებლობა თავისი ბუნებით წარმოადგენს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევას, რომლის განხილვა-შეფასების პროცესში სამართლებრივი ურთიერთობის მარეგულირებელ კონკრეტულ სამართლებრივ აქტებთან ერთად, სხვა მოწესრიგების არარსებობის შემთხვევაში, სასამართლომ უნდა იხელმძღვანელოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსით რეგლამენტირებული ზოგადი პრინციპებით. მითითებული კოდექსის მე-8 მუხლის შესაბამისად, არავის არ შეიძლება შეეფარდოს ზემოქმედების ზომა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის გამო, თუ არა კანონმდებლობით დადგენილ საფუძველზე და წესით. ამავე კოდექსის 33-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციული სამართალდარღვევისათვის პირს სახდელი დაედება იმ ნორმატიული აქტით დაწესებულ ფარგლებში, რომელიც ითვალისწინებს პასუხისმგებლობას ადმინისტრაციული სამართალდარღვევისათვის ამ კოდექსის და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა შესახებ სხვა აქტების ზუსტი შესაბამისობით.

ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის დეფინიცია მოცემულია ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მე-10 მუხლში, რომლის თანახმადაც, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევად (გადაცდომად) ითვლება სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი წესრიგის, საკუთრების, მოქალაქეთა უფლებებისა და თავისუფლებების, მმართველობის დადგენილი წესის ხელმყოფი მართლსაწინააღმდეგო, ბრალეული (განზრახი ან გაუფრთხილებელი) მოქმედება ან უმოქმედობა, რომლისთვისაც კანონმდებლობით გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობა.

ქმედების ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევად მიჩნევისათვის აუცილებელია ერთდროულად არსებობს შემდეგი პირობები: სახეზეა კანონით გათვალისწინებული ქმედება (მოქმედება ან უმოქმედობა), რომლისთვისაც კანონმდებლობით გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობა; ქმედება არის მართლსაწინააღმდეგო; ქმედების ჩადენა მოხდა ბრალეულად (განზრახ ან გაუფრთხილებლობით); არსებობს მიზეზობრივი კავშირი ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ თუ არ არსებობს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევად მიჩნეული ქმედება სამართლებრივ საფუძველს მოკლებულია მსჯელობა პასუხისმგებლობის დაკისრებაზე. კანონმდებლის მიერ გამოყენებული ტერმინი ,,ხელმყოფი ქმედება” თავისი შინაარსით გულისხმობს კანონით დაცული სამართლებრივი სიკეთის წინააღმდეგ მიმართულ მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებას ან უმოქმედობას, რომელიც არღვევს კანონმდებლობით განმტკიცებულ მართლწესრიგს, დაკისრებულ მოვალეობებს ან ლახავს სხვათა უფლებებს.

“ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის ,,ს” ქვეპუნქტის თანახმად, სამშენებლო სამართალდარღვევა ეს არის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნების დარღვევა ან/და შეუსრულებლობა, რისთვისაც პასუხისმგებლობა განსაზღვრულია კანონით.

ამ თუ იმ სამართალდარღვევის დასრულებულად მიჩნევისათვის აუცილებელია შედეგის დადგომა, რომელიც მიმართულია კანონმდებლობით განმტკიცებული მართლწესრიგის წინააღმდეგ. კანონით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობის დაკისრებისათვის აუცილებელია არსებობდეს დასრულებული ქმედება, შედეგიანი დელიქტი. ზოგიერთ შემთხვევაში, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევად მიჩნეულმა ქმედებამ შესაძლოა არ ჰპოვოს გამოხატულება მატერიალურ ზიანში. ბუნებრივია, აღნიშნული არ გულისხმობს პასუხისმგებლობის დაკისრებას იმ პირობებში, როდესაც ფაქტობრივად არ დგება რაიმე მართლსაწინააღმდეგო შედეგი. ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევად მიჩნეული ქმედება უპირობოდ გულისხმობს რეალურად განხორციელებულ ქმედებებს.

სამართალდარღვევის განხორცილების მცდელობა არ წარმოადგენს საკმარის საფუძველს კონკრეტული პირის მიმართ სადამსჯელო ხასიათის ღონისძიებების გატარებისათვის. ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა თავისი შინაარსით ნაკლები საშიშროების, საფრთხის მატარებელია, ამიტომაც გამართლებულია კანონმდებლის მიდგომა, რომ მხოლოდ დასრულებული ქმედებისათვის, კონკრეტული შედეგის არსებობისას არის დასაშვები ხელყოფილი სამართლებირვი სიკეთის დაცვის კანონით განსაზღვრული ბერკეტების ამოქმედება ანუ პასუხისმგებლობის დაკისრება სამართალდამრღვევისათვის.

საკასაციო სასამართლო ყურდღებას მიაქცევს იმ გარემოებაზე, რომ მ. ლ-ის სახელზე რიცხული ბინის ზედა სართულზე მესაკუთრის - მ. ხ-ის მიერ უნებართვოდ მოწყობილი ბაქანი, ამოყვანილი კედლები და გადახურვა კანონმდებლობით დადგენილი წესით ლეგალიზებულ იქნა საამისოდ უფლებამოსილი ორგანოს მიერ. აღნიშნული ფართი პირდაპირი მიყიდვის შესახებ 2010 წლის 16 დეკემბერს გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულების საგნად იქცა და ამ გზით მოხდა მისი ჩართვა თავისუფალ სამოქალაქო ბრუნვაში. მ. ხ-ის მიერ ნაწარმოები და შემდგომში კანონიერად აღიარებული მიშენების საყრდენს წარმოადგენს კოლონები და სართულშუა გადახურვის ფილა, რომელთა გარეშეც მითითებული ობიექტი ვერ მოიაზრება. აღნიშნულის გათვალისწინებით მ. ლ-ის საკუთრებაში არსებულ ფართზე განთავსებული რკინაბეტონის მონოლითური კარკასის (კოლონები და სართულშუა გადახურვის ფილა) დემონტაჟი გამოიწვევს ლეგალიზებული მიშენების ჩამონგრევას, რომლის ნაწილსაც აღნიშნული რკინაბეტონის მონოლითური კარკასი თავადვე წარმოადგენს, შესაბამისად არსებობს მყარი სამართლებრივი და ფაქტობრივი საფუძველი დასკვნისათვის, რომ სხვა სამართალდარღვევა, გარდა მ. ხ-ის მიერ უნებართვოდ მოწყობილი და შემდგომში კანონიერად ცნობილი მიშენებისა (მის ნაწილების ჩათვლით) სახეზე არ გვაქვს.

ამასთან საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2010 წლის 1 სექტემბრის ¹000029 დადგენლების ძალაში დატოვების შემთხვევაში, მისი აღსრულება შეუძლებელი გახდება და გამოიწვევს მ. ხ-ის კუთვნილი ლეგალიზებული მიშენების ჩამონგრევას.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო აუცილებლად მიიჩნევს ქვედა ინსტანციის სასამართლოს მიერ მსჯელობას იმასთან დაკავშირებით, რეალურად სახეზეა თუ არა სხვა დასრულებული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა, რომლის უპირობოდ არსებობას უკავშირებს კანონმდებელი სამართალდამრღვევი პირის მიმართ პასუხისმგებლობის ამ თუ იმ სახისა და ზომის გამოყენებას.

საკასაციო სასამართლო ასევე დადგენილად მიიჩნევს, რომ 2010 წლის 30 ივლისს ქ. თბილისში, ... ¹1-ის პირველი სართულის 99.60 კვ.მ-ის მესაკუთრედ დარეგისტრირდა მ. ლ-ე პირდაპირი მიყიდვის ფორმით სიმბოლურ ფასად პრივატიზების საფუძველზე.

,,სახელმწიფო ქონების პრივატიზების, ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების პრივატიზებისა და სარგებლობის უფლებით გადაცემის შესახებ” საქართველოს კანონის (იმჟამად მოქმედი) 1-ლი მუხლის ,,ბ” ქვეპუნქტის თანახმად, პრივატიზება ეს არის ფიზიკური და იურიდიული პირების მიერ სახელმწიფო ქონებაზე საკუთრების უფლების შეძენა ამ კანონით დადგენილი წესით.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ პრივატიზების ხელშეკრულება წარმოადგენს ჩვეულებრივ ნასყიდობის ხელშეკრულებას, რომლის მიმართაც გამოიყენება სამოქალაქო კოდექსით დადგენილი მოთხოვნები.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 477-ე მუხლის მიხედვით, ნასყიდობის ხელშეკრულებით გამყიდველი მოვალეა გადასცეს მყიდველს საკუთრების უფლება ქონებაზე.

ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე გადაცემული საკუთრების უფლების ნამდვილობის ერთ-ერთ პირობად მიიჩნევა ის გარემოება, რომ ქონების გამსხვისებელი წარმოადგენდეს მის მესაკუთრეს და ის საკუთრების უფლების გადაცემას მესამე პირებზე ახდენდეს ნამდვილი უფლების საფუძველზე, ვინაიდან ამავე კოდექსის 170-ე მუხლის თანახმად, ქონებაზე საკუთრების უფლების სხვისთვის გადაცემის სამართლებრივი უფლებამოსილება გააჩნია მხოლოდ მის მესაკუთრეს, გარდა იმ საგამონაკლისო შემთხვევებისა, რაც გათვალისწინებულია ამავე კოდექსის დებულებებით.

საკასაციო სასამართლო საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დადგენილად მიიჩნევს, რომ მ. ლ-ის მფლობელობაში იყო 69.76 კვ.მ. ფართი. ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე მის საკუთრებაში აღირიცხა 99.60 კვ.მ, შესაბამისად მან მოიცვა ის ფართიც, რომლზეც განთავსებულია რკინაბეტონის მონოლითური კარკასები (კოლონები და სართულშუა გადახურვის ფილა).

პრივატიზების წესით მ. ლ-ზე საკუთრების უფლების გადაცემამდე სახელმწიფომ მოახდინა ქონების მის საკუთრებაში აღრიცხვა და მხოლოდ ამის შემდეგ იქცა მითითებული ქონება ნასყიდობის ხელშეკრულების საგნად, ვინაიდან, როგორც უკვე აღინიშნა, ქონების გასხვისების აუცილებელ პირობას წარმოადგენს მისი განკარგვა მესაკუთრის მიერ. შესაბამისად, მ. ლ-ისათვის პრივატიზების საფუძველზე ქ. თბილისში, ... ¹1-ის პირველი სართულის 99.60 კვ.მ-ის გადაცემამდე მითითებული ფართი წარმოადგენდა სახელმწიფო საკუთრებას.

ქონების ლეგალიზების შესახებ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის ,,ე” ქვეპუნქტის მიხედვით, ქონების ლეგალიზება არის ამ კანონის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ ქონებაზე კანონიერი საკუთრების უფლების დადასტურება, რომელიც შეიძლება შეიზღუდოს ან ჩამორთმეულ იქნას მხოლოდ საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლით განსაზღვრულ შემთხვევებში. ამავე კანონის მე-4 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ამ კანონის მოქმედება ვრცელდება სახელმწიფო ან თვითმმართველი ერთეულის ქონებაზე, რომელზედაც საკუთრების შეძენა განხორციელდა ან საკუთრების შეძენის საფუძველი წარმოიშვა სამართლებრივი აქტით ან გარიგებით ამ კანონის ამოქმდებამდე, გარდა ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული ქონებისა.

აღნიშნული კანონის თანახმად, ლეგალიზების ობიექტი შეიძლება იყოს სახელმწიფო ან თვითმმართველი ერთეულის ნებისმიერი ქონება. ქონებას მიეკუთვნება ნივთი და არამატერიალური ქონებრივი სიკეთე, რომელიც იმყოფება თავისუფალ სამოქალაქო ბრუნვაში, წარმოადგენს სახელმწიფო ან ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოს საკუთრებას და რომელიც სახელმწიფომ ან/და თვითმმართველმა ერთეულმა გადასცა საკუთრებაში პირს პირდაპირი ან წარმოებული სახით.

ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ საქართველოს კანონის მე-13 მუხლის მე-8 ნაწილის ,,გ” ქვეპუნქტის თანახმად, სამშენებლო საქმიანობაზე ზედამხედველობის განმახორციელებელი ორგანო იღებს დადგენილებას სამშენებლო სამრთალდარღვევის საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ, თუ არსებობის გადაწყვეტილება ობიექტის ლეგალიზების შესახებ.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლო არსებითად მიიჩნევს ქვედა ინსტანციის სასამართლოს მხრიდან მსჯელობას იმ საკითხთან დაკავშირებით, რომ ხომ არ მოიცავს სახელმწიფოს მიერ მიწის ნაკვეთის და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობის მის საკუთრებაში აღრიცხვა და შემდგომ არსებული სახით მ. ლ-ზე პირდაპირი მიყიდვის გზით საკუთრებაში გადაცემა განხორციელებული მშენებლობის კანონიერად ცნობას (ლეგალიზებას).

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა, გ. გ-ის მიერ განხორციელებული ქმედების სამართალდარღვევად მიჩნევასთან, ასევე მშენებლობის ლეგალიზებასთან დაკავშირებით არ გამომდინარეობს საქმის გარემოებებიდან და კანონმდებლობის ზემოთ მითითებული მოთხოვნებიდან, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საქმის ხელახლა განხილვისას სააპელაციო სასამართლომ უნდა იმსჯელოს და ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-19-ე მუხლებით მინიჭებული საპროცესო უფლებამოსილების გამოყენებით დაადგინოს, კონკრეტულ შემთხვევაში არსებობდა თუ არა დასრულებული აქტი ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის სახით და ჩაითვლება თუ არა სახელმწიფოს საკუთრებაში სადავო მიშენებასთან ერთად ქონების აღრიცხვა, მითითებული მშენებლობის კანონიერად აღიარებად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 257-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. გ. გ-ისა და მ. ლ-ის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 17 ივნისის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. მხარეთა შორის სახელმწიფო ბაჟის გადანაწილების საკითხი გადაწყდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.