3გ/ად-89-კ 12 ოქტომბერი, 2001 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ბ. მეტრეველი (თავმჯდომარე),

მ. ვაჩაძე,

ნ. სხირტლაძე

დავის საგანი: თბილისის საბურთალოს რაიონის გამგეობის 1998 წლის 21 იანვრის ¹1.7.7. გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა.

აღწერილობითი ნაწილი:

1998 წლის 8 მაისს მოქალაქე ა. გ-შვილმა სარჩელი აღძრა თბილისის საბურთალოს რაიონის სასამართლოში თბილისის საბურთალოს რაიონის გამგეობის მიმართ და გამგეობის 1998 წლის 21 იანვრის ¹1.7.7. გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა მოითხოვა. აღნიშნული გადაწყვეტილებით ქ. თბილისში, ... მცხოვრებ თანამოპასუხე პ. ტ-ძეს ნება დაერთო ამოეშენებინა მოსარჩელის საცხოვრებელი ბინის ქვემოთ არსებული თაღი. სარჩელის საფუძვლად მოსარჩელე ა. გ-შვილმა შემდეგ გარემოებებზე მიუთითა: ქ. თბილისში, ... მდებარეობს საცხოვრებელი სახლი, რომლის მე-2 სადარბაზოს მე-2 სართულის ქვეშ განთავსებულია თაღი, ე.წ. «არკა». 1997 წლის დეკემბერში აღნიშნულ საცხოვრებელ სახლში, მე-9 სართულზე ბინა შეისყიდა თანამოპასუხე პ. ტ-ძემ, რომელმაც 1998 წლის აპრილში მეზობლების თანხმობის გარეშე ნებართვა აიღო თაღის ამოშენების თაობაზე თბილისის საბურთალოს რაიონის გამგეობისაგან და დაიწყო მშენებლობა. მოსარჩელის განმარტებით, სადავო თაღი მდებარეობს მისი საცხოვრებელი ბინის ქვემოთ, თაღის თავზე განლაგებულია სანტექნიკის მილები და თაღის ამოშენებით ირღვევა მისი და აღნიშნული საცხოვრებელი სახლის მობინადრეთა უფლებები, ამასთან, საცხოვრებელი ბინებისათვის გათვალისწინებული ტექნიკური ნორმების მოთხოვნები. მოსარჩელემ, ასევე, მიუთითა, რომ მიუხედავად მისი და მისი მეზობლების არაერთი გაფრთხილებისა, თბილისის საბურთალოს რაიონის გამგეობამ მაინც გასცა სადავო თაღის ამოშენების ნებართვა. მოსარჩელემ დავის გადაწყვეტამდე თაღის მშენებლობის შეჩერება მოითხოვა.

მოპასუხე _ თბილისის საბურთალოს რაიონის გამგეობა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოში საქმის განხილვისას არ გამოცხადდა, ხოლო სააპელაციო სასამართლოში სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ გამგეობის გადაწყვეტილებას, რომლითაც პ. ტ-ძეს ნება დაერთო ამოეშენებინა სადავო თაღი, საფუძვლად დაედო თბილისის არქიტექტურისა და პერსპექტიული განვითარების საქმეთა დეპარტამენტისა და თბილისის ხანძარსაწინააღმდეგო სამსახურის წერილობითი თანხმობები, ასევე, აღნიშნული საცხოვრებელი სახლის ზოგიერთი მობინადრის თანხმობა, რაც უფლებას აძლევდა გამგეობას გაეცა თაღის ამოშენების ნებართვა. ამდენად, გამგეობის წარმომადგენლის მოსაზრებით, გამგეობის გადაწყვეტილება კანონიერია და ბათილად არ უნდა იქნეს ცნობილი.

თანამოპასუხე _ პ. ტ-ძემ სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ თაღის ამოშენებით არ ირღვევა მოქმედი სამშენებლო ნორმები და არ იზღუდება მობინადრეთა კუთვნილი ბინებისათვის ტექნიკური ნორმებით გათვალისწინებული მოთხოვნები, რაც ექსპერტის დასკვნითაც დადასტურდა. ხოლო რაც შეეხება მობინადრეთა თანხმობას, მის მიერ გამგეობას წარედგინა სამი მობინადრის ოჯახის წევრების თანხმობა, რადგან მისი განმარტებით, ყველა მობინადრის თანხმობა გამგეობას არ მოუთხოვია.

მესამე პირებმა, აღნიშნული საცხოვრებელი სახლის მობინადრეებმა: დ. ჩ-შვილმა, ლ. ბ-შვილმა, ლ. კ-შვილმა და ა. ს-ძემ სააპელაციო სასამართლოში სარჩელს მხარი დაუჭირეს და თბილისის საბურთალოს რაიონის გამგეობის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა მოითხოვეს.

თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 1999 წლის 3 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელე ა. გ-შვილმა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2001 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილებით ა. გ-შვილის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც მოსარჩელე ა. გ-შვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა და ბათილად იქნა ცნობილი თბილისის საბურთალოს რაიონის გამგეობის 1998 წლის 21 იანვრის ¹1.7.7 გადაწყვეტილება. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად ცნო, რომ ქ. თბილისში, ... მდებარე სადავო საცხოვრებელი სახლის 50% 1998 წლისათვის პრივატიზებული იყო მობინადრეთა მიერ და მათ საერთო საკუთრებას წარმოადგენდა. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, ასევე, ის ფაქტი, რომ თანამოპასუხე პ. ტ-ძისათვის სადავო საცხოვრებელ სახლში განთავსებული თაღის ამოშენების ნებართვა ყველა მობინადრეს არ მიუცია და იხელმძღვანელა რა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მეოთხე თავის მუხლებით (მრავალბინიან სახლებში ბინის საკუთრების შესახებ) დაადგინა, რომ სადავო თაღი მობინადრეთა საერთო საკუთრებას წარმოადგენდა და თბილისის საბურთალოს რაიონის გამგეობას მობინადრეთა (თანამესაკუთრეთა) თანხმობის გარეშე არ ჰქონდა უფლება მისი ამოშენების ნებართვა მიეცა ერთ-ერთი მობინადრის, კერძოდ, პ. ტ-ძისათვის.

თბილისის საოლქო სასამართლოს აღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა თანამოპასუხე პ. ტ-ძემ, რომელიც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახალი გადაწყვეტილების მიღებას მოითხოვს და თვლის, რომ ა. გ-შვილის სარჩელი უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს. ამასთან, კასატორის აზრით, საოლქო სასამართლო გასცდა სააპელაციო საჩივრის ფარგლებს და გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ის მუხლები, რომლებიც აპელანტს სააპელაციო საჩივრის საფუძვლად არ მიუთითებია. კასატორი თვლის, რომ სასამართლომ არ გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 215-ე მუხლი, ასევე, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე მუხლი, რომლის თანახმადაც სააპელაციო სასამართლოს რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით უნდა შეემოწმებინა, რაც არ მოუხდენია.

სამმოტივაციო ნაწილი:

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება და დასაბუთებულობა, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა და თვლის, რომ პ. ტ-ძის საკასაციო საჩივარი უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს, უცვლელად უნდა დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2001 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილება შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და სწორად განმარტა იგი. მხარეთა შორის სადავო ურთიერთობა საქართველოს ახალი, 1997 წლის სამოქალაქო კოდექსის მოქმედების პერიოდში წარმოიშვა და სააპელაციო სასამართლომაც ამ კოდექსის ის ნორმები გამოიყენა, რომლებიც მრავალბინიან სახლებში ბინის მესაკუთრეთა საერთო საკუთრებას შეეხება, კერძოდ, 208-ე და 220-ე მუხლები. ამ ნორმათა თანახმად, მრავალბინიან სახლში პირი ერთდროულად არის როგორც განსაზღვრული ბინის მესაკუთრე (ინდივიდუალური მესაკუთრე), ისე საერთო საკუთრების მონაწილე (თანამესაკუთრე). ბინის მესაკუთრეთა საერთო საკუთრებას წარმოადგენს მიწის ნაკვეთი, შენობის ის ნაწილი და ის ნაგებობა-დანადგარები, რომლებიც არ წარმოადგენენ ინდივიდუალურ საკუთრებას, კერძოდ, შენობის საძირკველი, სახურავი, კიბე და სხვ., ჩვენს შემთხვევაში შენობის «თაღი», ე.წ. «არკა». თითოეული ბინის მესაკუთრე საერთო საკუთრების თანამონაწილეა. მრავალბინიან სახლში იმდენი წილია, რამდენი ბინაცაა. ქ. თბილისში, ... მცხოვრებ მობინადრეებს, რომლებიც ამ მრავალბინიანი სახლის საერთო საკუთრების მონაწილენი არიან, შეუძლიათ ისარგებლონ საერთო საკუთრებით, ე.წ. «არკით» მათი წილის შესაბამისად. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 173-ე მუხლის შესაბამისად, საერთო საკუთრება ნიშნავს იმას, რომ ქონება ერთობლივად შეიძლება რამდენიმე პირს ეკუთვნოდეს, თითოეული მათგანი კი ქონების თანამესაკუთრეა. ყოველ თანამესაკუთრეს აქვს ნივთის გამოთხოვის უფლება მხოლოდ ყველა მესაკუთრის სასარგებლოდ. არსებითია ის, რომ საერთო საკუთრების დაცვა ხორციელდება ყველა მესაკუთრის ინტერესების სასარგებლოდ. ამასთან, თანამესაკუთრის მიერ თანასაკუთრებით სარგებლობა ხორციელდება მხოლოდ ყველა თანამესაკუთრესთან შეთანხმებით.

საკასაციო სასამართლო, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, სავალდებლოდ მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებს, რადგან წამოყენებული არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია. კერძოდ, ფაქტობრივმა სასამართლომ დადგენილად ცნო, რომ სადავო «თაღი», ე.წ. «არკა» წარმოადგენდა მოსარჩელე ა. გ-შვილის თანამოპასუხე პ. ტ-ძისა და მესამე პირების: დ. ჩ-შვილის, ლ. ბ-შვილის, ლ. ბ-შვილის, ა. ს-ძისა და თ. ბ-ძის საერთო საკუთრებას. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ თანამესაკუთრე პ. ტ-ძეს დანარჩენ თანამესაკუთრეთა თანხმობის გარეშე არ შეეძლო უფლებრივად დაეტვირთა სადავო ობიექტი.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ თბილისის საბურთალოს რაიონის გამგეობის 1998 წლის 21 ივნისის ¹1.7.7. გადაწყვეტილება, რომლითაც ნება დაერთო პ. ტ-ძეს ამოეშენებინა სადავო «თაღი», მიღებულია არაუფლებამოსილი ორგანოს მიერ კომპეტენციის ფარგლების გადამეტებით, ვინაიდან მოცემულ პერიოდში მოქმედებდა საქართველოს ახალი 1997 წლის სამოქალაქო კოდექსი, რომელიც სხვაგვარად აწესრიგებდა მრავალბინიან სახლებში ბინის მესაკუთრეთა საერთო საკუთრებას და ადგენდა, რომ ბინის მესაკუთრეთა საერთო საკუთრებას წარმოადგენდა შენობის ნაწილები, მათ შორის სადავო «თაღი», ე.წ. «არკა». ამასთან, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას, რომ 1998 წლისათვის აღნიშნული მრავალბინიანი სახლის საცხოვრებელი ბინების უმრავლესობა არ იყო პრივატიზებული და შენობის ნაწილები მობინადრეთა საერთო საკუთრებას არ წარმოადგენდა, ვინაიდან საცხოვრებელი ბინების პრივატიზაციის პროცესი 1992 წლიდან დაიწყო და სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 1998 წლისათვის ქ. თბილისში, ... საცხოვრებელი ბინების პრივატიზაცია დასრულებული იყო, კასატორს კი დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია ამ საკითხზე არ წარმოუდგენია.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად ცნო ბათილად თბილისის საბურთალოს რაიონის გამგეობის 1998 წლის 21 ივნისის ¹1.7.7. გადაწყვეტილება, რომელსაც დაეთანხმა ადმინისტრაციული ორგანო და საკასაციო წესით სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არც გაუსაჩივრებია.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1-ლი, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. კასატორ პ. ტ-ძის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2001 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილება.

3. კასატორ პ. ტ-ძეს გადახდეს სახელმწიფო ბაჟი 40 ლარის ოდენობით სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ.

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.