გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ 3გ/ად-183-კ 25 იანვარი 2001 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ შემდეგი შემადგენლობით: მ. ვაჩაძე (თავმჯდომარე),

ნ. კლარჯეიშვილი,

ბ. მეტრეველი

განიხილა მ. ფ-ძის წარმომადგენლის მ. ს-ის საკასაციო საჩივარი ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2000 წლის 27 სექტემბრის გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე. საკასაციო პალატამ

გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა :

2000 წლის 16 მარტს მოსარჩელე მ. ს-ძემ სარჩელით მიმართა ზესტაფონის რაიონულ სასამართლოს და სოფ. ... მდებარე მისი კუთვნილი 1000 კვ.მ. საყანე მიწის ნაკვეთის უკან დაბრუნება მოითხოვა. მოსარჩელემ მიუთითა, რომ მისი ოჯახი პირველი კატეგორიის კომლს წარმოადგენს. 1994 წლის ოქტომბერში მიწის სარეფორმო კომისიის მიერ 5049 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი მიეზომა, რომლიდანაც 1800 კვ.მ ფართობი საყანედ ჰქონდა და ამუშავებდა. 1999 წლის მაისში სოფლის გამგებელი ს. ც-ძე და მიწათმომწყობი ზ. ჭ-ძე მის დაუკითხავად შევიდნენ ყანაში და 1000 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი ზესტაფონში მცხოვრებ მ. ფ-ძეს მიაკუთვნეს იმ მოტივით, რომ თითქოს მიწის ხელახალი აზომვის დროს მას ნორმაზე ზედმეტი მიწის ფართობი აღმოაჩნდა. მოსარჩელის განმარტებით, მისი კუთვნილი მიწის ნაკვეთის ზედმეტი ოდენობა არსად არ ყოფილა დაფიქსირებული და მისთვის მიწის ნაკვეთის მიზომვის დროს მიწის გარდა მეტ ოდენობაზე აქტი არ შეუდგენიათ. მითუმეტეს, რომ მ. ფ-ძის მამა ლ. ფ-ძე მასზე გაცილებით მეტ მიწის ნაკვეთს ფლობს, ნორმაზე 2808 კვ.მ.-ით მეტს და მისთვის დღემდე არ ჩამოუთმევიათ ზედმეტი მიწის ნაკვეთი.

ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს 2000 წლის 21 ივნისის გადაწყვეტილებით მ. ს-ძის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება მ. ს-ძემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა და დამატებით მიუთითა, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი შეტყობინების გარეშე ჩამოართვეს და ისე გადასცეს მ. ფ-ძეს, ცვლილებაც არ შეუტანიათ მის მიღება-ჩაბარების აქტში, რის გამოც მ. ფ-ძეზე გაცემული მიღება-ჩაბარების აქტი უკანონოა და ბათილად უნდა ჩაითვალოს.

სოფ. ... საკრებულოს წარმომადგენელმა სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მ. ს-ძე მიწის რეფორმამდე 2269 კვ.მ. მიწის ნაკვეთს ფლობდა. მიწის პრივატიზაციის დროს 1994 წელს, მიწის რეფორმის კომისიამ, ეყრდნობოდა რა საკომლო წიგნის მონაცემებს, მ. ს-ძეს დამატებით 2700 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი მიუზომა, რაც მიწის ნაკვეთის 1994 წლის 4 ოქტომბრის ¹ 247 მიღება-ჩაბარების აქტით გაფორმდა. 1998 წელს სოფ. ... საკრებულოს მიერ ხელახლა აიზომა მ. ს-ძის კუთვნილი მიწის ნაკვეთი, ჩამოეჭრა გარდამეტი 1000 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი და 1998 წლის 10 აპრილის ¹ 47 მიღება-ჩაბარების აქტით ქ. ზესტაფონში მცხოვრებ მ. ფ-ძეს გადაეცა.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2000 წლის 27 სექტემბრის გადაწყვეტილებით მ. ს-ძის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება და მიღებული იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც მ. ს-ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა. სააპელაციო სასამართლომ შემდეგ გარემოებებზე მიუთითა:

1. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, მესაკუთრეს შეუძლია კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით, არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები ანდა თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას. ვინაიდან მ. ს-ძე საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 18 იანვრის ¹ 48 და ამავე წლის 10 მარტის ¹ 290 დადგენილებების საფუძველზე კანონიერად ფლობდა სადავო მიწის ნაკვეთს, ამ სადავო 1000 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ჩამორთმევა და მ. ფ-ძეზე გადაცემა 1998 წლის 10 აპრილის მიწის მიღება-ჩაბარების აქტით უკანონოა და აშკარად ლახავს მ. ს-ძის საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ კონსტიტუციურ უფლებას საკუთრების შესახებ.

2. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა სოფ. ... საკრებულოს გამგებლის ს. ც-ძისა და ზესტაფონის რაიონის მიწის მართვის სამმართველოს წარმომადგენლის ზ. ჭ-ძის განმარტება იმის შესახებ, რომ მ. ს-ძეს გარდამეტი მიწის ნაკვეთი ჩამოაჭრეს და ის გარდამეტი მიუზომეს მ. ფ-ძეს. სასამართლომ მიუთითა, რომ მიწების ინვენტარიზაციის დროს გარდამეტი მიწის ნაკვეთი მ. ს-ძეზე არ დაფიქსირებულა, არც მიღება-ჩაბარების აქტით არა აქვს მიზომილი მ. ს-ძეს ზედმეტი მიწის ნაკვეთი, ამასთან, კიდეც რომ ფლობდეს იგი გარდამეტ მიწის ნაკვეთს, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მ. ს-ძისათვის, როგორც მესაკუთრისათვის კანონით დადგენილი წესით არ უცნობებიათ ამ ფაქტის შესახებ, არც სოფ. ... საკრებულოსა და არც ზესტაფონის რაიონის მიწის მართვის სამმართველოს არ შეუდგენია სადავო მიწის ნაკვეთის ზედმეტობისა და ჩამორთმევის აქტი და არც ცვლილებები შეუტანია მ. ს-ძის ¹ 247 მიწის მიღება-ჩაბარების აქტში. საყურადღებოა ისიც, რომ მ. ფ-ძის მამა ლ. ფ-ძე სოფ. ... 0,5 ჰა მიწის ნაკვეთის ნაცვლად საკუთრების უფლებით ფლობს 0,7808 ჰა მიწის ნაკვეთს. საინტერესოა რატომ არ ჩამოერთვა გარდამეტი მიწის ნაკვეთი ლ. ფ-ძეს და არ გადაეცა მის შვილს მ. ფ-ძეს.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ ბათილად ცნო ზესტაფონის რაიონის მიწის მართვის სამმართველოს 1998 წლის 10 აპრილის ¹ 47 მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების აქტი მ. ფ-ძის სახელზე 1000 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის გამოყოფის შესახებ, რომელიც მდებარეობს ზესტაფონის რაიონის სოფ. ...

მ. ფ-ძე არ დაეთანხმა ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2000 წლის 27 სექტემბრის გადაწყვეტილებას და საკასაციო წესით გაასაჩივრა იგი.

საქათველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება და დასაბუთებულობა, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა და თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, ძალაში უნდა დარჩეს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის გასაჩივრებული გადაწყვეტილება შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და სწორად განმარტა იგი. სასამართლომ გამოიყენა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 18 იანვრის ¹ 48 და ამავე წლის 10 მარტის ¹ 290 დადგენილებები, რომელთა საფუძველზეც მ. ს-ძეს 1994 წლის 4 ოქტომბერს სადავო 1000 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი კანონიერად მიეზომა. სააპელაციო სასამართლომ, ასევე, სწორად მიუთითა, რომ «სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების შესახებ» საქართველოს 1996 წლის კანონისა და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის თანახმად, მ. ს-ძეს სადავო მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლება წარმოეშვა. მ. ს-ძის მიწის საკუთრების უფლება შეილახა 1998 წლის 10 აპრილის ¹ 47 მიღება-ჩაბარების აქტით, რომლითაც სადავო მიწის ნაკვეთი ისე გადაეცა მ. ფ-ძეს, რომ არც ზესტაფონის რაიონის მიწის მართვის სამმართველოსა და არც სოფ. ... საკრებულოს არ უმსჯელია მ. ს-ძის გარდამეტ მიწის ნაკვეთზე და არ მიუღია რაიმე აქტი ამ ნაკვეთის ჩამორთმევის შესახებ. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად ცნო, რომ მ. ს-ძე არ ფლობს გარდამეტ მიწის ნაკვეთს, მითუმეტეს, რომ მისთვის, როგორც მესაკუთრისათვის, ოფიციალურად არავის უცნობებია ამის შესახებ და არც არავის მოუთხოვია ზედმეტი მიწის ნაკვეთის ჩაბარება. საკასაციო სასამართლო კასატორის ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, რადგან წარმოდგენილი არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია.

ამდენად, საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას, რომ სადავო 1998 წლის 10 აპრილის ¹ 47 მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების აქტით დაირღვა მ. ს-ძის საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლის პირველი პუნქტითა და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული საკუთრების უფლება, რაც სადავო აქტის ბათილად ცნობის საფუძველია.

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1-ლი, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე, 399-ე და 390-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. კასატორ მ. ფ-ძის წარმომადგენლის მ. ს-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

2. ძალაში დარჩეს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2000 წლის 27 სექტემბრის გადაწყვეტილება.

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.