ბს-1296-1281(კ-11) 6 მარტი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თავმჯდომარე ლევან მურუსიძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე

პაატა სილაგაძე

სხდომის მდივანი - ნინო გოგატიშვილი

კასატორი (მოსარჩელე) - ნ. გ-ი

მოწინააღმდეგე მხარეები (მოპასუხეები) - საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების სამხარეო სამმართველო

დავის საგანი - ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა და ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალება

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის განჩინება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

ნ. გ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თელავის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხეების - საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და ამავე სამინისტროს სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების სამხარეო სამმართველოს მიმართ და მოითხოვა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა და ქმედების განხორციელების დავალება.

მოსარჩელე ნ. გ-მა აღნიშნა, რომ 2004 წლის 30 აპრილს მიღებული ¹41 დადგენილების საფუძველზე გურჯაანის რაიონის გამგეობასა და მოსარჩელეს შორის გაფორმდა 30 ჰა საძოვრის დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე იჯარის ხელშეკრულება. მოსარჩელის მიერ საიჯარო თანხები სრულად და ყოველწლიურად, დროულად იყო გადახდილი შესაბამისად, მას დავალიანება სახელმწიფოს წინაშე არ ერიცხებოდა. მოსარჩელემ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული და მოსარჩელისათვის იჯარით გადაცემული მიწის ნაკვეთის პრივატიზების მოთხოვნით მიმართა ეკონომიკური და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების კახეთის სამხარეო სამმართველოს. 2008 წლის 17 ოქტომბერს მას ეცნობა ანგარიშის ნომერი, სადაც უნდა გადაერიცხა მიწაზე საკუთრების მისაღებად გარკვეული მოსაკრებელი, რაც შესრულდა მის მიერ და მეორე მოპასუხესთან ფოსტის მეშვეობით გადააგზავნა მიწის პრივატიზებისათვის გადახდის დამადასტურებელი ქვითარი. თუმცა ერთთვიან ვადაში არ იქნა გამოცემული არც თანხმობისა და არც უარყოფის შემცველი ადმინისტრაციული აქტი, რაც ზაკ-ის 177-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, მიიჩნია აქტის გამოცემაზე უარის თქმად და გაასაჩივრა ზემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოში - ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროში. ამ უკანასკნელმა, მიუხედავად იმისა, რომ 2008 წლის 24 დეკემბერს ჩანიშნა ადმინისტრაციული განხილვა მხარეთა მონაწილეობით, მას შემდეგ ერთთვიან ვადაში არ აცნობა არანაირი პასუხი. ამდენად, მოსარჩელემ აღძრა სარჩელი უმოქმედობით ჩათვლილი ადმინისტრაციული აქტების ბათილად ცნობის მოთხოვნით.

თელავის რაიონული სასამართლოს 2011 წლის 13 აპრილის გადაწყვეტილებით მოსარჩელე ნ. გ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ნ. გ-მა, რომელმაც მოითხოვა თელავის რაიონული სასამართლოს 2011 წლის 13 აპრილის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის განჩინებით ნ. გ-ის საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თელავის რაიონული სასამართლოს 2011 წლის 13 აპრილის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატა დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებებს და დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით და დამატებით აღნიშნა, რომ 2010 წლის 12 აგვისტოს მოსარჩელის წარმომადგენელმა ხ. გ-მა განცხადებით მიმართა საქართველოს ეკონომიკური და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების კახეთის სამხარეო სამმართველოს და მოითხოვა 30 ჰა სასოფლო-სამეურნეო (საძოვარი) მიწის ნაკვეთის შეძენის დამადასტურებელი ოქმის გაცემა. ზემომითითებულ სამმართველოს მოსარჩელის განცხადების დაკმაყოფილების ან დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ მხარისათვის არ უცნობებია არანაირი ფორმით. იმავე წლის 1 დეკემბერს ნ. გ-ის წარმომადგენელმა ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა ეკონომიკური და მდგრადი განვითარების სამინისტროს და მოითხოვა კახეთის სამხარეო სამმართველოს დავალდებულება, გამოეცა ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, ¹... საკადასტრო კოდის მქონე 30 ჰა სასოფლო-სამეურნეო (საძოვარი) ნაკვეთის პირდაპირი მიყიდვის ფორმით, ნ. გ-ის სახელზე პრივატიზების თაობაზე. აღნიშნული ადმინისტრაციული საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, თუმცა საჩივრის დაკმაყოფილების ან დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ მხარისათვის არ უცნობებია არანაირი ფორმით.

2010 წლის 18 ოქტომბერს კახეთის სამხარეო სამმართველოს მიერ ნ. გ-ს გაეგზავნა ¹354 შეტყობინება, რომლითაც ეცნობა, რომ კახეთის სამხარეო სამმართველოში შეტანილი იყო განცხადება საიჯარო მიწის ნაკვეთის შესყიდვის შესახებ შესაბამისი დოკუმენტაციით. ასევე მხარეს ეცნობა, რომ პრივატიზაციის პროცესის განსახორციელებლად, შეტყობინების ჩაბარებიდან ერთი თვის ვადაში საპრივატიზაციო მიწის ნაკვეთის ღირებულების მინიმუმ 50% გადახდის შესახებ. ამასთან, “სახელმწიფო ქონების შესახებ” საქართველოს კანონის ზოგადი დებულების მე-2 თავის მე-13 მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად, მიწის ნაკვეთის გამოსყიდვა შესაძლებელი იყო სრულად ან ნაწილ-ნაწილ 2 წლის განმავლობაში. მხარე გაფრთხილებულ იქნა თანხის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტის წარდგენის აუცილებლობაზე. 2010 წლის 21 ოქტომბერს ნ. გ-ის წარმომადგენელმა მიმართა კახეთის სამხარეო სამმართველოს და წარადგინა მიწის პრივატიზებისათვის გათვალისწინებული 1800 ლარის გადახდის დამადასტურებელი ქვითარი. სააპელაციო პალატის სხდომაზე მოსარჩელემ დააზუსტა სასარჩელო მოთხოვნა, კერძოდ, მოითხოვა საქართველოს ეკონომიკური და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების კახეთის სამხარეო სამმართველოს დავალდებულება, გამოეცა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი იჯარით გადაცემული მიწის ნაკვეთის პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების შესახებ.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, “სახელმწიფო ქონების შესახებ” 2010 წლის 21 ივლისის ¹3521 საქართველოს კანონის 3.2 მუხლის თანახმად, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის პრივატიზება შესაძლებელია საქართველოს მოქალაქისათვის სასყიდლით. მითითებული კანონის მე-12 მუხლის 1-ლი პუნქტის თანახმად, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული, იჯარით გაცემული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი ექვემდებარება პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზებას. ამავე კანონის მე-4 მუხლის 1-ლი პუნქტის “ძ.ა” ქვეპუნქტის თანახმად, პრივატიზებას არ ექვემდებარება საძოვარი, გარდა 2005 წლის 30 ივლისამდე იჯარით გაცემული საძოვრებისა და საძოვრებისა, რომლებიც დადგენილი წესით შესაბამისი სახელმწიფო ან ადგილობრივი თვითმმართველობის (მმართველობის) ორგანოს მიერ გაცემული აქტით დამაგრებულია მათზე მდებარე ფიზიკური ან/და იურიდიული პირების კერძო საკუთრებაში არსებულ ან/და სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ შენობა-ნაგებობებზე.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 33-ე მუხლის თანახმად, თუ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემაზე უარი კანონს ეწინააღმდეგება ან დარღვეულია მისი გამოცემის ვადა და ეს პირდაპირ და უშუალო (ინდივიდუალურ) ზიანს აყენებს მოსარჩელის კანონიერ უფლებას ან ინტერესს, სასამართლო ამ კოდექსის 23-ე მუხლში აღნიშნულ სარჩელთან დაკავშირებით გამოიტანს გადაწყვეტილებას, რომლითაც ადმინისტრაციულ ორგანოს ავალებს, გამოსცეს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი.

სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, რაიონულმა სასამართლომ მართებულად მიიჩნია, რომ ნ. გ-ის მოთხოვნა არ აკმაყოფილებდა “სახელმწიფო ქონების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის 1-ლი პუნქტის “ძ.ა” ქვეპუნქტით დადგენილ მოთხოვნებს, რომლის თანახმად, პრივატიზებას არ ექვემდებარება საძოვარი, გარდა 2005 წლის 30 ივლისამდე იჯარით გაცემული საძოვრებისა და საძოვრებისა, რომლებიც დადგენილი წესით შესაბამისი სახელმწიფო ან ადგილობრივი თვითმმართველობის (მმართველობის) ორგანოს მიერ გაცემული აქტით დამაგრებულია მათზე მდებარე ფიზიკური ან/და იურიდიული პირების კერძო საკუთრებაში არსებულ ან/და სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ შენობა-ნაგებობებზე.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატას მიაჩნია, რომ სააპელაციო საჩივრით ვერ იქნა გაბათილებული თელავის რაიონული სასამართლოს დასკვნები სარჩელის უსაფუძვლობის შესახებ, რის გამოც არ არსებობს სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების პროცესუალურ-სამართლებრივი საფუძვლები.

სააპელაციო პალატის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. გ-მა და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

კასატორის მოსაზრებით, სასამართლო არასაკმარისი მსჯელობის საფუძველზე მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ სასარჩელო მოთხოვნა იყო უსაფუძვლო, რა დროსაც გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოყენებინა, კერძოდ, საქართველოს კანონი “სახელმწიფო ქონების შესახებ”, რომელიც მიღებულ იქნა 2010 წლის 21 ივლისს და გამოქვეყნდა 2010 წლის 15 აგვისტოს, მანამდე კი მოქმედებდა საქართველოს კანონი “სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის პრივატიზების შესახებ”, რომელშიც 2006 წლის 29 დეკემბერს შევიდა ცვლილება მე-2 მუხლის მე-3 პუნქტის “ა” ქვეპუნქტში, რომლის მიხედვით 2005 წლის 1 ივლისამდე, ანუ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის პრივატიზების შესახებ საქართველოს კანონის მიღებამდე, იჯარით გაცემული საძოვრები ექვემდებარებოდა პრივატიზებას. აღნიშნული კანონი მოქმედებდა “სახელმწიფო ქონების შესახებ” საქართველოს კანონის ამოქმედებამდე. კონკრეტულ შემთხვევაში, მოსარჩელის მიერ იჯარით აღებული მიწა მას გადაცემული ჰქონდა “სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის პრივატიზების შესახებ” კანონის ამოქმედებამდე, კერძოდ 2004 წლის 30 აპრილის ¹41 დადგენილებით და იჯარის ხელშეკრულება დადებულია მასთან 2005 წლის 10 მაისს.

სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა “სახელმწიფო ქონების შესახებ” კანონის 47-ე მუხლის დანაწესი, რომლის მე-4 ნაწილი უთითებს, რომ სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის პრივატიზების შესახებ ამ კანონის ამოქმედებამდე დაწყებული პროცედურების დასრულებისათვის პირმა უნდა მიმართოს სამინისტროს ან მის ტერიტორიულ ერთეულს 2011 წლის 1 მაისამდე. ამასთან, ამავე მუხლის მე-5 პუნქტი ცალსახად ადგენს, რომ ამ კანონის ამოქმედებამდე დაწყებულ პროცედურებზე ვრცელდება ამ კანონის ამოქმედებამდე არსებული წესი.

სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიკვლია, კერძოდ 2004 წლის 30 აპრილის ¹41 დადგენილებით და იჯარის ხელშეკრულებით, რომელიც დადებულია მოსარჩელესთან 2005 წლის 10 მაისს, ვრცელდებოდა თუ არა “სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის პრივატიზების შესახებ” კანონის მოქმედება, იყო თუ არა დაწყებული პრივატიზების პროცესი მოსარჩელის მიერ და რომელი კანონი უნდა ყოფილიყო გამოყენებული. ამასთან, არ მიუთითა, აღნიშნული კანონები რატომ არ უნდა გამოყენებულიყო. სასამართლომ არ გამოიყენა “სახელმწიფო ქონების შესახებ” კანონის 47-ე მუხლი და მის საფუძველზე “სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის პრივატიზების შესახებ” კანონი, რომელიც “სახელმწიფო ქონების შესახებ” კანონის ამოქმედებამდე, მის მიღებამდე იჯარით გაცემული საძოვრები ექვემდებარებოდა პრივატიზებას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის მოტივების საფუძვლიანობის შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ ნ. გ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ; გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის განჩინება და საკასაციო სასამართლოს მიერ მიღებულ იქნას ახალი გადაწყვეტილება; ნ. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნეს ცნობილი საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს დაევალოს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ნ. გ-ის მიმართ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ გასაჩივრებული განჩინების გამოტანისას დარღვეულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 მოთხოვნები, კერძოდ, სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, სასამართლომ განსახილველი დავა გადაწყვიტა არსებითად, მაშინ როცა საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების შეფასების საფუძველზე სამართლებრივი დასკვნის ჩამოყალიბება შეუძლებელია.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სასამართლომ სამართლებრივი შეფასება მისცა იმ სახის მტკიცებულებებს, რომლებიც სადავო აქტის გამოცემისას ადმინისტრაციული ორგანოს განხილვისა და შეფასების საგანი არ ყოფილა. შესაბამისად, მოცემულ შემთხვევაში გამოყენებულ უნდა იქნეს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4. მუხლი, რამდენადაც ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები გამოიცა საქმის გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, რაც მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა, იგი უფლებამოსილია სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნოს იგი და დაავალოს ადმინისტრაციულ ორგანოს ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. სასამართლო ამ გადაწყვეტილებას იღებს, თუ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობისათვის არსებობს მხარის გადაუდებელი კანონიერი ინტერესი _ მოცემულ შემთხვევაში სადავოა სასოფლო-სამეურნეო მიწაზე (საძოვარი) საკუთრების უფლების მოპოვება.

საკასაციო სასამართლო ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 185-ე მუხლის საფუძველზე (რომლითაც დადგენილია ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვის წესი) განმარტავს, რომ თუ ამ თავით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ საჩივართან დაკავშირებით ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიყენება ამ კოდექსის VI (ადმინისტრაციული წარმოების ზოგადი დებულებანი; მარტივი ადმინისტრაციული წარმოება) თავით გათვალისწინებული დებულებანი. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულებას წარმოადგენს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევა. სწორედ საქმის გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე უნდა იქნეს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გადაწყვეტილება მიღებული. ზემოაღნიშნული ნორმიდან გამომდინარე, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ არ გამოიკვლია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები და ისე გამოსცა ადმინისტრაციული აქტი, იგი უფლებამოსილია სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნოს ინდივიდუალურ-სამართლებრივი ადმინისტრაციული აქტი და დაავალოს შესაბამის ადმინისტრაციულ ორგანოს გამოსცეს ახალი აქტი. იმ პირობებში, როცა ადმინისტრაციულ ორგანოს საერთოდ არ მოუხდენია ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა _ სახეზეა აქტის გამოცემა ფაქტობრივი გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე.

საქმის მასალების მიხედვით, 2010 წლის 12 აგვისტოს, მოსარჩელის ნ. გ-ის წარმომადგენელმა _ ხ. გ-მა განცხადებით მიმართა საქართველოს ეკონომიკური და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების კახეთის სამხარეო სამმართველოს და მოითხოვა 30 ჰა სასოფლო-სამეურნეო (საძოვარი) მიწის ნაკვეთის შეძენის დამადასტურებელი ოქმის გაცემა. 2010 წლის 18 ოქტომბერს კახეთის სამხარეო სამმართველოს მიერ ნ. გ-ს გაეგზავნა ¹354 შეტყობინება, რომლითაც ეცნობა, რომ კახეთის სამხარეო სამმართველოში შეტანილი იყო განცხადება საიჯარო მიწის ნაკვეთის შესყიდვის შესახებ შესაბამისი დოკუმენტაციით. ასევე მხარეს ეცნობა, რომ პრივატიზაციის პროცესის განსახორციელებლად, შეტყობინების ჩაბარებიდან ერთი თვის ვადაში საპრივატიზაციო მიწის ნაკვეთის ღირებულების მინიმუმ 50% გადახდის შესახებ. ამასთან, “სახელმწიფო ქონების შესახებ” საქართველოს კანონის ზოგადი დებულების მე-2 თავის მე-13 მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად, მიწის ნაკვეთის გამოსყიდვა შესაძლებელი იყო სრულად ან ნაწილ-ნაწილ 2 წლის განმავლობაში. მხარე გაფრთხილებულ იქნა თანხის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტის წარდგენის აუცილებლობაზე. 2010 წლის 21 ოქტომბერს ნ. გ-ის წარმომადგენელმა მიმართა კახეთის სამხარეო სამმართველოს და წარადგინა მიწის პრივატიზებისათვის გათვალისწინებული 1800 ლარის გადახდის დამადასტურებელი ქვითარი, თუმცა საქართველოს ეკონომიკური და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების კახეთის სამხარეო სამმართველოსაგან პასუხი არ მიუღია.

იმავე წლის 1 დეკემბერს ნ. გ-ის წარმომადგენელმა ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა ეკონომიკური და მდგრადი განვითარების სამინისტროს და მოითხოვა კახეთის სამხარეო სამმართველოს დავალდებულება, გამოეცა ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, ¹... საკადასტრო კოდის მქონე 30 ჰა სასოფო-სამეურნეო (საძოვარი) ნაკვეთის პირდაპირი მიყიდვის ფორმით, ნ. გ-ის სახელზე პრივატიზების თაობაზე. აღნიშნული ადმინისტრაციული საჩივარი საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის 2010 წლის 8 დეკემბრის ბრძანებით მიღებულ იქნა წარმოება /იხ. ს. ფ. 27/ და დაიწყო ადმინისტრაციული წარმოება ადმინისტრაციულ საჩივართან დაკავშირებით. ამავე ბრძანების მე-3 პუნქტის მიხედვით, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 198-ე მუხლის საფუძველზე, ადმინისტრაციულ საჩივართან დაკავშირებით ღია სხდომაზე ზეპირი მოსმენა დაინიშნა, თუმცა ადმინისტრაციულ ორგანოს მოსარჩელისათვის არ უცნობებია მიღებული გადაწყვეტილების შესახებ.

საკასაციო სასამართლო ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 183-ე (ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვის ვადა) მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე განმარტავს, რომ თუ ამ კანონით ან მის საფუძველზე გამოცემული კანონქვემდებარე აქტით სხვა რამ არ არის დადგენილი, უფლებამოსილი ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული საჩივარი განიხილოს და შესაბამისი გადაწყვეტილება მიიღოს ერთი თვის ვადაში. Aამავე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, თუ კანონით ან მის საფუძველზე გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვის ვადა შეიძლება გაგრძელდეს არა უმეტეს ერთი თვით.

ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 202-ე მუხლის მიხედვით კი ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვის თაობაზე ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება წარმოადგენს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს და იგი უნდა აკმაყოფილებდეს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტისათვის ამ კოდექსით დადგენილ მოთხოვნებს.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს ნ. გ-ის საჩივრის განხილვისას მტკიცებულებათა მოპოვების გზით უნდა დაედგინა საქმისათვის განმსაზღვრელი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, რაც მის მიერ არ განხორციელებულა, კერძოდ საქმის მასალებით არ დასტურდება, თუ რა ფაქტობრივი გარემობები იქნა გამოკვლეული და დადგენილი ადმინისტრაციული საჩივრის განიხლვის დროს. ასევე, გაურკვეველია, შეფასდა თუ არა მხარის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები, ანუ მოხდა თუ არა ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვისას საკითხის ყოვემხრივი, ობიექტური და სრული გამოკვლევა. შესაბამისად, საკითხის ხელახალი განხილვისას ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია სრულფასოვნად გამოიყენოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით მინიჭებული უფლებამოსილება, მოიპოვოს მტკიცებულებები, შეფასება მისცეს ნ. გ-ის მიერ ადმინისტრაციულ ორგანოში საჩივრის განხილვისას წარდგენილ მტკიცებულებებს, დაადგინოს ფაქტობრივი გარემოებები, არსებითად იმსჯელოს ნ. გ-ის საჩივრის დასაბუთებულობა-საფუძვლიანობაზე და მხოლოდ საქმის გარემოებების გათვალისწინებით გამოტანოს გადაწყვეტილება საჩივრის დაკმაყოფილებაზე ან დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე.

მოცემულ შემთხვევაში, მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანომ საკითხის გადაწყვეტისას არ გამოიკვლია საქმის მასალები სრულყოფილად, შესაბამისად საქმის ხელახალი განხილვისას ადმინისტრაციულმა ორგანომ, საკითხის ობიექტურად გადაწყვეტის მიზნით უნდა მოახდინოს საქმის გარემოების სრულყოფილი გამოკვლევა, დაინტერესებულ მხარეთა მოსმენა, მტკიცებულებათა შეგროვება ან სხვა ნებისმიერი კანონით განსაზღვრული პროცედურის ჩატარება კანონიერი და დასაბუთებული გადაწყვეტილების მიღების მიზნით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60^I მუხლის 1-ლი ნაწილის, მე-7 ნაწილის “ა” პუნქტისა და ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ძალაში შესვლის მომენტიდან ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და დაევალოს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ნ. გ-ის საჩივართან დაკავშირებით. ამასთან, მოპასუხეს უნდა დაევალოს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა საქმის გარემოებების გამოკვლევისა და ობიექტური შეფასების საფუძველზე.

საკასაციო სასამართლო ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 10-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე განმარტავს, რომ თუ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმის გარემოებების სათანადო გამოკვლევის გარეშე, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია აანაზღაუროს პროცესის ხარჯები მის სასარგებლოდ გადაწყვეტილების გამოტანის შემთხვევაში.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, ვინაიდან საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს მიერ სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმის გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, ბ. ჩ-ის მიერ ნ. გ-ის საკასაციო საჩივარზე სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი თანხის _ 300 ლარის გადახდა უნდა დაეკისროს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სსსკ-ის 411-ე მუხლის შესაბამისად სახეზეა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღების პროცესუალური წინაპირობები, რომლითაც ნ. გ-ის სარჩელი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1-ლი მუხლის მე-2 ნაწილით, 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 257-ე, 411-ე მუხლებით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:

ნ. გ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ; გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციული საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის განჩინება და საკასაციო სასამართლოს მიერ მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება; ნ. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნეს ცნობილი საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და დაევალოს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ნ. გ-ის მიმართ; დანარჩენ ნაწილში ნ. გ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდეს; საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს დაეკისროს ბ. ჩ-ის მიერ ნ. გ-ის საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ანაზღაურება 300 (სამასი) ლარის ოდენობით. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.