3გ/ად-1-კ 28 თებერვალი, 2000 წელი, ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ შემდეგი შემადგენლობით:

თავმჯდომარე ი. ტაბუცაძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე, ნ. სხირტლაძე

ზეპირი მოსმენის გარეშე, საქართველოს სამოქალაქო საპროEესო კოდექსის 408-ე მუხლის მესამე ნაწილის შესაბამისად,განიხილა ლენტეხის რაიონის სოფელ ...-ის მცხოვრებთა საკასაციო საჩივარი ქუთაისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 1999 წლის 17 ნოემბრის გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე.

საკასაციო პალატამ, მოისმინა რა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მოსამართლის მაია ვაჩაძის მოხსენება,

გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა:

ლენტეხის რაიონის გამგეობის 1996 წლის 25 ივლისის ¹ 42-ე გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა ამავე რაიონის სოფელ საყდრის მცხოვრებთა: გ. გ.-ის, ე. გ.-ისა და ო.ბ.-ის განცხადება და სათანადო აქტით, არსებული ნორმის ფარგლებში, მათ მიეკუთვნათ სოფელ ...-ის სათიბი "...". გამგეობის გადაწყვეტილებას საფუძვლად დაედო ის გარემოება, რომ სოფელ ...-ის მოსახლეობა, 1987 წელს მომხდარი სტიქიური უბედურების შემდეგ, საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობის 1992 წლის 7 აგვისტოს ¹ 815 დადგენილების შესაბამისად, ჩასახლებულია თეთრიწყაროს რაიონში, გაუქმებულია მათი კომლები და ყოფილ საცხოვრებელ ადგილზე შენარჩუნებული აქვთ საცხოვრებელ სახლთან მიმდებარე მიწის ნაკვეთი, არა უმეტეს 0,06 ჰექტარისა.

1999 წლის 5 აპრილს, მოსარჩელეებმა, სოფელ ...-ის მცხოვრებლებმა: ა., ს., ხ., დ., თ., ჭ., გ., ვ., დ., გ. და რ. ხ.-ებმა, ნ. და გ. ზ.-ებმა, ნ. დ.-ემ, შ. ლ.-ემ, ბ. და გ. ო.-ებმა, ლ., შ. და შ. ფ.-ებმა სარჩელით მიმართეს ლენტეხის რაიონის სასამართლოს და მოითხოვეს ლენტეხის რაიონის გამგეობის 1996 წლის 25 ივლისის ¹ 42-ე გადაწყვეტილების გაუქმება. ამასთან, სადაო მიწის ნაკვეთის საკუთრების უფლებით მათზე გადაცემა.

მოსარჩელეები თავიანთ მოთხოვნას შემდეგ გარემოებებზე ამყარებდნენ:

1. სოფელი ...-ი არ გაუქმებულა, მუდმივად ჩაწერილია და Eხოვრობს 4 კომლი. იურიდიულად გაუქმდა, მაგრამ ჩასახლებაში ფაქტიურად არ წასულა და მუდმივად ცხოვრობს კიდევ 13 კომლი, რომელთაE სოფელი არ მიუტოვებიათ, შექმნეს ოჯახები და შეეძინათ შვილები. მიწის რეფორმასათან დაკავშირებით, მიწის ნაკვეთები პირველ რიგში უნდა მიეღო ამავე სოფლის მოსახლეობას, მით უმეტეს, რომ სოფელი საყდარი მიწის სიმცირეს არ განიცდის: სოფელ ...-ის მშრალი სათიბია 15,72 ჰა, ხოლო სოფელ ს.-სა 48,63 ჰა.

2. საარქივო მასალებით, სოფელ ...-ის სასოფლო-სამეურნეო ა.-ისა და სოფელ ს.-ის ...-ის სახელობის სასოფლო სამეურნეო ა.-ის 1961 წლის მიწათსარგებლობის გეგმების მიხედვით, სათიბი "..." ეკუთვნოდა და ეკუთვნის სოფელ ...-ს და ლენტეხის რაიონის გამგეობას არ ჰქონდა უფლება ერთი სოფლის სათიბი მეორე სოფლის რამდენიმე მოსახლისათვის გადაცეა საკუთრებაში, მითუმეტეს თემის ნაფიცთა საბჭომ სათიბის მიკუთვნების საკითხი სოფელ ...-ის სასარგებლოდ გადაწყვიტა.

3. ლენტეხის რაიონის გამგეობამ გადააჭარბა თავის კომპეტენციას, რადგან მიწის კანონმდებლობის შესაბამისად, აღნიშნული საკითხი პირველ რიგში სოფლის საკრებულოსა და მიწის რეფორმის კომისიას უნდა გადაეწყვიტა. ჩ.-ის საკრებულოს კი, რომლის შემადგენლობაშიE შედის სოფელი ...-ი და სოფელი ს.-ი, მიწის რეფორმის კომისიასთან ერთად სათიბ "...-ის" მიკუთვნების საკითხზე არ უმსჯელია და არE არანაირი განცხადება გ. და ე. გ.-ებისა და რ. ბ.-ის სახელით არ განუხილავს.

4. არასრული და არასწორია გ. და ე. გ.-ებისა და რ. ბ.-ის სახელზე ჩ.-ის საკრებულოსა და რაიონის მიწის მართვის სამმართველოს მიერ 1996 წლის 18 აგვისტოს გაცემული სათიბ "...-ის" მიღება-ჩაბარების აქტები. სადაო მიწის ნაკვეთი არ გაზომილა, საზღვრები არ დადგენილა.

5. ლენტეხის რაიონის გამგეობამ 1996 წლის 25 ივლისს საკითხი, სადაო სათიბ "...-ის" მიკუთვნების შესახებ, განიხილა მხოლოდ ერთი მხარის - გ. და ე. გ.-ებისა და რ. ბ.-ის მონაწილეობით. სოფელ ...-ის მოსახლეობას, რომელსაც აღნიშნული სათიბი წლების განმავლობაში ეკუთვნოდა, საკითხის განხილვაში მონაწილეობა არ მიუღია, მიუხედავად იმისა, რომ 1992 წლიდან მათ შორის დავა მიმდინარეობდა.

მოპასუხემ, ლენტეხის რაიონის გამგეობამ და მესამე პირებმა, დამოუკიდებელი სასარჩელი მოთხოვნის გარეშე, გ. და ე. გ.-ებმა და რ. ბ.-მა, არ სEნეს სასარჩელო მოთხოვნა შემდეგი საფუძვლებით:

1. ლენტეხის რაიონის სოფელ ...-ის მცხოვრებლებს სათიბი "...-ი", რომელიE ამჟამად გ. და ე. გ.-ებისა და რ. ბ.-ის საკუთრებაა, საკუთრების უფლებით არასოდეს არ ეკუთვნოდათ. მიწა საკოლმეურნეო წყობის დროს არა გლეხის ან სოფლის, არამედ სახელმწიფოს საკუთრებას წარმოადგენდა. სათიბი "...-ი", გაცემის მომენტისათვის, სახელმწიფო საკუთრების ობიექტს წარმოადგენდა და ამასთან, არ იყო კანონით დაკავებული.

2. ლენტეხის რაიონის გამგეობას სრული უფლება ჰქოდა გადაეწყვიტა მიწის მიკუთვნების საკითხი, როგორE გამგეობის დებულების, ისე საქართველოს სახელმიწფოს მეთაურის 1995 წლის 16 სექტემბრის ¹ 362-ე ბრძანებულების მე-14 მუხლის შესაბამისად.

3. ლენტეხის რაიონის გამგეობა იძულებული გახდა თვითონ გადაეწყვიტა სათიბ "...-ის" მიკუთვნების საკითხი, რადგან 1992 წლიდან 1996 წლამდე, ჩ.-ის საკრებულომ, მიუხედავად გ.-ებსა და ხ.-ებს შორის არსებული დავისა, სადაო მიწის ნაკვეთის მიკუთვნების საკითხი ვერE ერთი მხარის სასარგებლოდ ვერ გადაწყვიტა.

4. მოსარჩელეები: თ. ხ.-ი და სხვები, რომელთა კომლები გაუქმებულია და იურიდიულად სოფელ ...-ის მცხოვრებლები აღარ არიან, არ შეიძლება მოსარჩელე პირის სტატუსით სარგებლობდნენ. ისინი სტიქიური უბედურების გამო ჩასახლდნენ თეთრიწყაროს რაიონში, ამოეწერნენ ლენტეხის რაიონიდან და სოფელ ...-ის ქვეშევრდომებად აღარ ითვლებიან. მათ შეიძლება მიცეეთ მამაპაპური საკარმიდამო მიწის ნაკვეთი, არაუმეტეს 600 კვ. მეტრისა, საქართველოს პრეზიდენტის 1997 წლის 22 დეკემბრის ¹ 478 ბრძანებულების თანახმად.

5. საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 18 იანვრის ¹ 48-ე დადგენილებით, გ. გ.-ს, ე. გ.-სა და რ. ბ.-ს სათიბი "...-ი" მემკვიდრეობით ეკუთვნოდათ, რადგან მათ წინაპარს ბესო გ.-ს ჯერ კიდევ 1913 წლის 20 აპრილს შეუძენია იგი თავად ყ. გ.-ისაგან შესაბამისი ღირებულების გადახდით. 1913 წლიან 1935 წლამდე გ.-ები საკუთრების უფლებით ფლობდნენ ამ სათიბს, ხოლო კოლექტივიზაციის პერიოდში მოხდა მისი განსახელმწიფოებრიობა და იმ დროიდან "...-ი" სოფელ ...-ის საზღვრებში მოექცა.

ლენტეხის რაიონის სასამართლოს აცილების საფუძველზე საქმე განიხილა აგერის რაიონის სასამართლომ და 1999 წლის 28 ივლისის გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ დააკმაყოფილა სასარჩელო მოთხოვნა. გააუქმა ლენტეხის რაიონის გამგეობის 1996 წლის 25 ივლისის ¹42-ე გადაწყვეტილება და სათიბ "...-ის" მიკუთვნების საკითხი გადასაწყვეტად გადასცა ლენტეხის რაიონის სოფელ ჩ.-ის საკრებულოსა და მიწის რეფორმის ადგილობრივ კომისიას.

გადაწყვეტილების გამოტანისას სასამართლომ შემდეგ გარემოებებზე მიუთითა:

1. ლენტეხის რაიონის გამგეობა უფლებამოსილი არ იყო განეხილა სათიბ "...-ის" მიკუთვნების საკითხი გაფართოებულ სხდომაზე ერთ-ერთი მხარის მონაწილეობის გარეშე, მაშინ, როცა ხ.-ებსა და გ.-ებს შორის დავა სადაო მიწის ნაკვეთზე ჯერ კიდევ 1992 წლიდან მომდინარეობდა.

2. გამგეობის გადაწყვეტილება ეყრდნობა საქართველოს რესპუბლიკის მთავრობის 1992 წლის 7 აგვისტოს ¹ 815 დადგენილებას, რაE კონკრეტულ შემთხვევაში არ უნდა გამოყენებულიყო, რადგან მოსარჩელეთა უმრავლესობა, წარმოდგენილი წერილობითი მტკიცებულებებით, ფაქტიურად გეგმიურ ჩასახლებაში საერთოდ არ წასულა, ხოლო ლ. ფ.-ს, რ. ხ.-ის, ბ. ო.-ისა და გ. ხ.-ის კომლები არE გაუქმებულა და დღემდე სოფელ ...-ის მუდმივ მცხოვრებლებად ითვლებიან.

3. ლენტეხის რაიონის გამგეობას მოქმედი ნორმატიული აქტებიდან გამომდინარე, ჩ.-ის საკრებულოსა და ადგილობრივი მიწის მართვის კომისიის მიერ საკითხის საბოლოო გადაწყვეტამდე, არ ჰქონდა უფლება სოფელ ს.-ის სამ კომლზე გაცეა სოფელ ...-ის სათიბი "...-ი".

4. ლენტეხის რაიონის გამგეობა გასცდა თავისი კომპეტენციის ფარგლებს და დაარღვია ადგილობრივი მმართველობისა და თვითმმართველობის შესახებ იმ დროს მოქმედი კანონები და კანონქვემდებარე აქტები.

5. ლენტეხის რაიონის გამგეობის მიერ ¹42-ე გადაწყვეტილების გამოტანისას დაირღვა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის რეფორმის თაობაზე მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 18 იანვრის ¹ 48, 1992 წლის 6 თებერვლის ¹ 128 და 1992 წლის 10 მარტის ¹ 290 დადგენილებების მოთხოვნები.

გ. გ.-ის, ე. გ.-ისა და რ. ბ.-ის სააპელაციო საჩივრის საფუძველზე ქუთაისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატამ 1999 წლის 17 ნოემბრის გადაწყვეტილებით დააკმაყოფილა სააპელაციო საჩივარი, გააუქმა ცაგერის რაიონის სასამართლოს 1999 წლის 28 ივლისის გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილებით უარი უთხრა მოსარჩელეებს სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უსაფუძვლობის გამო.

კასატორებმა, სოფელ ...-ის მცხოვრებლებმა, საკასაციო საჩივრით მომართეს საქართველოს უზენაეს სასამართლოს და მოითხოვეს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს 1999 წლის 17 ნოემბრის გადაწყვეტილების გაუქმება, Eაგერის რაიონის სასამართლოს 1999 წლის 28 ივლისის გადაწყვეტილებისა და ჩ.-ის საკრებულოს 1999 წლის 22 აგვისტოს ¹ 6 გადაწყვეტილების ძალაში დატოვება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგო-რიის საქმეთა საკასაციო პალატა გაცენო საქმის მასალებს, შეამოწმა გადაწყვეტილების კანონიერება და დასაბუთებულობა, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა და თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს. უნდა გაუქმდეს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 1999 წლის 17 ნოემბრის გადაწყვეტილება, ბათილად იქნეს ცნობილი ლენტეხის რაიონის გამგეობის 1996 წლის 25 ივლისის ¹42-ე და ჩ.-ის თემის საკრებულოს 1999 წლის 22 აგვისტოს ¹6 გადაწყვეტილებები, საკასაციო პალატის მიერ მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება შემდეგ გარემოებათა გამო:

1. საოლქო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიE უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა კანონი.

1996 წლის 25 ივლისისათვის ძალაში იყო და მოქმედებდა საქართველოს რესპუბლიკის 1991 წლის 29 იანვრის კანონი "გარდამავალ პერიოდში ადგილობრივი მმართველობის შესახებ", საქართველოს რესპუბლიკის 1991 წლის 14 მაისის კანონი "სახელმწიფო ხელისუფლების ადგილობრივი ორგანოების -საკრებულოების სტრუქტურის, კომპეტენციის და მუშაობის ორგანიზაციის ზოგადი საწყისების შესახებ" და საქართველოს სახელმწიფოს მეთაურის 1995 წლის 16 სექტემბრის ¹ 362-ე ბრძანებულება, რომლითაE დამტკიEდა "საქართველოს რესპუბლიკის მმართველობის ადგილობრივი ორგანოების შესახებ" დროებითი დებულება. მოწინააღმდეგე მხარისა და მესამე პირების წარმომადგენელმა და საოლქო სასამართლომ არასწორად განმარტეს დებულების მეორე თავი (მე-14 მუხლი), როცა მიუთითეს, რომ იგი ეხება რაიონის გამგეობის კომპეტენციას. სინამდვილეში აღნიშნული თავი (მე-14 მუხლი) განსაზღვრავს სოფლის, დაბის, თემის, რაიონული დაქვემდებარების ქალაქის გამგეობის უფლებამოსილებას. მასში ნათქვამია, რომ "სოფლის, დაბის, თემის, რაიონული დაქვემდებარების ქალაქის გამგეობა ახორციელებს მიწის რე-ფორმას და მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად წყვეტს მიწათსარგებლობასთან დაკავშირებულ საკითხებს". დებულების მე-17 მუხლის შესაბამისად კი, სოფლის, დაბის, თემის, რაიონული დაქვემდებარების ქალაქის გამგეობის თავმჯდომარე "ხელს უწყობს პრივატიზაციის პროEესის ჩატარებას, აკონტროლებს მიწის რეფორმის მიმდინარეობას, ორგანიზაციას უწევს მიწათმოწყობის სამუშაოებს". დებულების მესამე თავი (22-ე მუხლი) განსაზღვრავს რაიონის გამგეობის უფლებამოსილებას, სადაE არაფერია ნათქვამი მიწათსარგებლობის საკითხებზე, მაგრამ აღნიშნულია, რომ იგი "აუქმებს რაიონში შემავალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულების გამგეობების კანონსაწინააღმდეგო გადაწყვეტილებებს", ასევე, "აუქმებს სოფლის, დაბის, თემის, რაიონული დაქვემდებარების ქალაქის გამგეობის თავმჯდო-მარეთა კანონსაწინააღმდეგო გადაწყვეტილებებს (27-ე მუხლი). 1991 წლის 14 მაისის კანონისა და ამ დებულების თანახმად ჩ.-ის საკრებულო თემის ადგილობრივი წარმომადგენლობითი ორგანოა, ხოლო მისი გამგეობა (ან გამგებელი) აღმასრულებელი და განმკარგულებელი ორგანო და რადგან სოფლის, დაბის, თემის საკრებულოს შეუძლია გამგეობის ნაცვლად აირჩიოს საკრებულოს გამგებელი (კანონის პირველი და 24-ე მუხლები), სოფელ ...-ის სათიბ "...-ის" მიკუთვნების საკითხის გადაწყვეტაE მხოლოდ ჩ.-ის საკრებულოს გამგეობას ან გამგებელს შეეძლო (კანონის 33-ე მუხლი). ამასთან, საყურადღებოა, რომ მიწის რეფორმის შესახებ პირველივე საკანონმდებლო აქტში ხაზგასმით ჩაიწერა: "მიწების გაცემას ახდენს სოფლის, დაბის, თემის მმართველობის ადგილობრივი ორგანო, შემდგომ ამტკიცებს რაიონის (ქალაქის) მმართველობის ორგანო საქართველოს რესპუბლიკის მიწის რესურსებისა და მიწის რეფორმის სახელმწიფო კომიტეტის სათანადო სახელმწიფო აქტით" (საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 18 იანვრის ¹ 48-ე დადგენილების მე-11 პუნქტი).

ამდენად, საკასაციო პალატას øდადგენილად მიაჩნია, რომ ლენტეხის რაიონის გამგეობა, გასEდა რა თავისი კომპეტენციის ფარგლებს, 1996 წლის 25 ივლისს ისე დაუსაკუთრა ერთი სოფლის სარგებლობაში მყოფი სათიბი მეორე სოფლის სამ მოსახლეს (ს. ფ. 9), ჩ.-ის თემის საკრებულოს გამგეობისაგან (ან გამგებლისაგან) არE მოუთხოვია საკითხის ადგილზე გადაწყვეტა მიწის რეფორმის ადგილობრივ კომისიასთან ერთად. გამგეობამ 1996 წლის 25 ივლსს მიიღო გადაწყვეტილება და არა დადგენილება, რითაE დაარღვია სახელმწიფოს მეთაურის მიერ დამტკიცებული დებულების 29-ე მუხლის მოთხოვნა.

2. საოლქო სასამართლომ, ასევე, არ გაითვალისწინა იმ დროს მოქმედი საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 10 მარტის ¹ 290-ე დადგენილების მესამე პუნქტი: "საკარმიდამო მიწის ნაკვეთების ზღვრულ ნორმამდე შევსების პროცესში გათვალისწინებული იქნეს, რომ თითოეულ სოფელს შეუნარჩუნდეს პირუტყვის გასარეკები, საერთო სარგებლობის სათიბ-საძოვრები".

სოფელი ...-ი, "საქართველოს რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული მოწყობის შესახებ" საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს 1991 წლის 23 მაისის დადგენილების მე-3 და 21-ე პუნქტების შესაბამისად,გაუქმებული არ არის, ამასთან, გეგმიურ ჩასახლებაში ფაქტიურად არ წასულა და სოფლად მუდმივად Eხოვრობს 13 კომლი, რომლებსაE სოფელ ...-ში აქვთ გავლილი ქორწინებისა და დაბადების რეგისტარცია, აქ იხდიან გადასახადებს. რაც შეეხება ლ. ფ.-ს, რ. ხ.-ის, ბ. ო.-ისა და გია ხ.-ის კომლებს, ისინი არ გაუქმებულა და იურიდიულად არსებობს (ს. ფ. 63-72, 75-83, 84-87).

ამასთან, საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1993 წლის 24 თებერვლის ¹148-ე დადგენილების მეორე პუნქტის შესაბამისად: "დაუშვებლად იქნა მიჩნეული მოსახლეობისათვის საკარმიდამო ნაკვეთების შესავსებად ფართობების შერჩევის მოტივით სოფლებს შორის არსებული საზღვრების გადასინჯვა".

აქედან გამომდინარე, საკასაციო პალატა თვლის, რომ ლენტეხის რაიონის გამგეობისაგან სადაო გადაწყვეტილების გამოტანისას, იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობით, დაუშვებელი იყო სოფელ ...-ისათვის მის საზღვრებში მოქცეული, საერთო სარგებლობის სათიბ "...-ის" ჩამორთმევა, სხვა სოფლის მცხოვრებთათვის მისი გადაცემა და ამ გზით სოფლის საზღვრების გადასინჯვა.

3. საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს მოწინააღმდეგე მხარის მოსაზრებას, რომ მათ მემკვიდრეობით ეკუთვნით სათიბი "...-ი", ვინაიდან იგი მათი წინაპრის ბესო გ.-ის მიერაა შესყიდული თავად ყარაბ გარდაფხაძისაგან ჯერ კიდევ 1913 წელს.

1996 წლის 25 ივლისისათვის, ლენტეხის რაიონის გამგეობის მიერ გადაწყვეტილების გამოტანისას მოქმედებდა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1994 წლის 29 ნოემბრის ¹815 დადგენილების მე-8 პუნქტი, რომლითაE საქართველოს რესპუბლიკის პარლამენტის მიერ მიწათსარგებლობის შესახებ კანონის მიღებამდე შეჩერდა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 18 იანვრის ¹ 48-ე დადგენილების მესამე პუნქტის პირველი წინა-დადება "მიწების ადრინდელ მესაკუთრცებს ან მათ მემკვიდრცებს მიწა საკუთრებაში, მფლობელობასა და სარგებლობაში მიცეემათ საერთო საფუძველზე", ხოლო ამ პუნქტის მეორე წინადადება "ამასთან, შესაძლებლობის შემთვხევაში მათ პირველ რიგში გამოეყოფათ ყოფილი მიწებიდან ნაკვეთი ნორმის ფარგლებში", საერთოდ გაუქმდა მინისტრთა კაბინეტის 1993 წლის 16 იანვრის ¹ 39-ე დადგენილებით.

ამდენად, საკასაციო პალატა დადგენილად მიიჩნევს, რომ გ. გ.-ის, ე. გ.-ისა და რ. ბ.-ისათვის სათიბ "...-ის" მემკვიდრეობით მიკუთვნების სამართლებრივი საფუძვლები იმ დროისათვის არ არსებობდა. ეს საფუძვლები არE დღეს მოქმედი "სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების შესახებ" საქართველოს კანონითა და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით არ არის გათვალისწინებული.

4. საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის მოთხოვნას ჩ.-ის თემის საკრებულოს 1999 წლის 22 აგვისტოს ¹ 6 გადაწყვეტილების ძალაში დატოვების შესახებ.

ჩ.-ის თემის საკრებულოს, "ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის შესახებ" საქართველოს 1997 წლის 16 ოქტომბრის კანონის შესაბამისად, მხოლოდ საქართველოს პრეზიდენტის 1997 წლის 22 დეკემბრის ¹ 748-ე ბრძანებულების მეოთხე პუნქტის მოთხოვნათა გათვალისწინებით შეეძლო გადაეწყვიტა სოფელ ...-ის საერთო სარგებლობის სათიბ "...-ის" მიკუთვნების საკითხი - "იმ ოჯახებს, რომელთათვისაE სამიგრაციო რაიონებში აშენებული სახლები საცხოვრებლად ვარგისია, ლენტეხის რაიონში კომლი აღუდგებათ აღნიშნული სახლებისა და საკარმიდამო მიწის სახელმწიფოსათვის ნებაყოფლობით ჩაბარების დამადასტურებელი დოკუმენტის წარმოდგენის შემდეგ".

ამასთან, საკრებულოს მიერ შემდგომში საკითხის გადაწყვეტისას გათვალისწინებული უნდა იქნეს "სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების შესახებ" საქართველოს კანონის მესამე მუხლის მე-5 პუნქტის ბოლო წინადადება "სათიბები არის საკომლო საკუთრება, მათ კომლთა შეთანხმების საფუძველზე ანაწილებს საკრებულო", და ამავე კანონის მეხუთე მუხლის მე-6 და მე-7 პუნქტები - "სოფლის ყოფილ მუდმივად მცხოვრებ პირთაგან მსურველებს სოფელი ან თემი აძლევს სოფელში უკან დაბრუნების საშუალებას სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწისა და სათიბი ფართობის გამოყოფით. დაცლილ სოფლებში დასახლების საკითხს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ერთობლივად წყვეტენ სადაბო და სასოფლო თვითმმართველობის ორგანოები."

ამდენად, კასატორების, სოფელ ...-ის მცხოვრებთა საკასაციო საჩივარი საოლქო სასამართოს გადაწყვტეილებისა და ლენტეხის რაიონის გამგეობის გადაწყვეტილების გაუქმების ნაწილში საფუძვლიანია და უნდა დაკმაყოფილდეს. მიღებულ უნდა იქნეს ახალი გადაწყვეტილება.

იხელმძღვანელა რა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროEესო კოდექსის 32-ე და საქართველოს სამოქალაქო საპროEესო კოდექსის 411-ე მუხლებით, საკასაციო პალატამ

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:

1. კასატორების, სოფელ ...-ის მცხოვრებთა საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

2. გაუქმდეს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 17 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

3. ბათილად იქნეს ცნობილი ლენტეხის რაიონის გამგეობის 1996 წლის 25 ივლისის ¹ 42-ე და ჩ.-ის თემის საკრებულოს ¹ 6 გადაწყვეტილებები. გაუქმდეს ამ გადაწყვეტილებათა საფუძველზე საადგილმამულო წიგნში (საჯარო რეესტრში) განხორციელებული ჩანაწერები.

4. სახელმწიფო ბაჟი 30 ლარის ოდენობით გადახდეს ლენტეხის რაიონის გამგეობას კასატორების სასარგებლოდ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-10 და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლების შესაბამისად.

5. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.