გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹3გ\ად-16კ 20 მარტი 2000 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციული და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ

თავმჯდომარე ი. ტაბუცაძე

მოსამართლეები: მ. გოგიშვილი, ნ. სხირტლაძე

განიხილა ნ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 1999 წლის 13 დეკემბრის გადაწყვეტილებაზე, რომლითაც გაუქმდა ქ. თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 1999 წლის 24 სექტემბრის გადაწყვეტილება და ნ. ბ-ეს უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე. სასამართლომ

გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა :

მოქალაქე ნ. ბ-ემ ქ. თბილისის მერიის წინააღმდეგ 1999 წლის აგვისტოში ქ. თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონულ სასამართლოში აღძრა სარჩელი, რომელშიც მიუთითებდა, რომ მისთვის მეტროს სადგურ ...... მიმდებარე ტერიტორიაზე 200 მ2 მიწის ფართის დამაგრების საკითხი განიხილა თბილისის არქიტექტურისა და პერსპექტიული განვითარების დეპარტამენტმა, მომზადდა მერიის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის დადგენილების პროექტი, რომელმაც დადებითი შეფასება მიიღო თბილისის მერიის მიწათსარგებლობისა და ქალაქთმშენებლობის საქალაქო კომისიის სხდომაზე, მაგრამ ამის შემდეგ ქალაქის მუნიციპალიტეტის კაბინეტს მისთვის მიწის ნაკვეთის დამაგრების შესახებ დადგენილება არ მიუღია.

მოსარჩელემ მიიჩნია, რომ მერიის თანამდებობის პირთა მოქმედება უკანონოა და მოითხოვა, რომ სასამართლოს ეცნო მიწის ფართი მასზე დამაგრებულად და სარჩელის უზრუნველყოფის მიზნით მიეღო განჩინება აღნიშნული მიწის ნაკვეთის აუქციონზე გაყიდვის შეჩერების თაობაზე.

ნ. ბ-ის სარჩელი დააკმაყოფილა პირველი ინსტანციის სასამართლომ, რომელმაც გადაწყვეტილების საფუძვლად მიუთითა «მიწის საკუთრების შესახებ» საქართველოს კანონის მე-17 მუხლის I და II ნაწილები: «მიწის ნაკვეთის გაცემაზე ნებართვის გაცემის გადაწყვეტილება მიღებულ უნდა იქნეს განცხადების შემოსვლის დღიდან ერთი თვის ვადაში. თუ კომპეტენტური ორგანო ამ ვადაში ვერ მოასწრებს გადაწყვეტილების მიღებას, მაშინ მან ახსნა-განმარტება უნდა მისEეს განმცხადებელს გადაწყვეტილების მიუღებლობის შესახებ და გააგრძელოს ნებართვის ვადა კიდევ ერთი თვით. თუ ნებართვის ვადის გაცემისას გადაწყვეტილება ამ ვადის გასვლის შემდეგაE ვერ მიიღეს, მაშინ ნებართვა გაცემულად ითვლება და მხარეებს შეუძლიათ განახორციელონ თავიანთი უფლებამოსილებანი“.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატამ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება გააუქმა და მიიღო ახალი გადაწყვეტილება შემდეგი მოტივებით: 1. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის დადგენილების პროექტი, რომელიც ნ. ბ-ეზე მიწის ნაკვეთის დამაგრების საკითხს შეეხებოდა შემდგომში კაბინეტის სხდომაზე აღარ განხილულა, რის გამოც თბილისის მერიას რაიმე ვალდებულების შესრულება მოქალაქე ნ. ბ-ის მიმართ მიწის ნაკვეთის გამოყოფის შესახებ არ ეკისრებოდა. 2. პირველი ინსტანციის სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და შესაბამისად გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებას საფუძვლად დაედო „მიწის საკუთრების შესახებ“ კანონის მე-17 მუხლის პირველი და მეორე ნაწილები, მაშინ, როცა საქართველოს კანონმდებლობა ასეთ კანონს არ იცნობს. სააპელაციო სასამართლო ვარაუდობს, რომ რაიონულმა სასამართლომ იხელმძღვანელა „სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების შესახებ“ საქართველოს 1996 წლის 22 მარტის კანონით და მიუთითებს რომ ეს კანონი რაიონულ სასამართლოში გნსახილველ საკითხთან არანაირ კავშირში არ არის.

ნ. ბ-ე საკასაციო საჩივარში აღნიშნავს, რომ სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმაოდ დასაბუთებული. მას მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა 1996 წლის 22 მარტის „სასოფლო სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების შესახებ“ საქართველოს კანონი. ვინაიდან, არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწებთან დაკავშირებული ურთიერთობის მომწესრიგებელი კანონი არ არსებობდა და მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს არეგულირებდა მხოლოდ ერთადერთი კანონი „სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების შესახებ“, კასატორის აზრით, სადაო საკითხის გადაწყვეტისას ამ კანონის გამოყენება მართებულია. კასატორი აღნიშნავს, რომ აღნიშნული კანონის გამოყენებით პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად მიმართა კანონისა და სამართლის ანალოგიას.

ნ. ბ-ე ითხოვს სააპელაციო სასამართლოს 1999 წლის 13 დეკემბრის გადაწყვეტილების გაუქმებას და საქმის ხელახალი განხილვისათვის დაბრუნებას.

სასამართლო საქმის მასალების შესწავლით და მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენით მივიდა დასკვნამდე, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს და საოლქო სასამართლოს გადაწყვეტილება უნდა დარჩეს უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

„სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მართვისა და განკარგვის შესახებ“ საქართველოს კანონის ამოქმედებამდე ქ. თბილისის ტერიტორიაზე მიწის ნაკვეთის იჯარით გამოყოფა ყველა კატეგორიის იურიდიულ და ფიზიკურ პირებზე ხორციელდებოდა ქ. თბილისის მერიის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის მიერ, _ ეს წესი გამომდინარეობდა „საქართველოს რესპუბლიკის დედაქალაქის _ ქ. თბილისის მმართველობითი ორგანოების უფლებამოსილებათა შესახებ“ საქართველოს სახელმწიფო მეთაურის 1992 წლის 19 დეკემბრის ბრძანებულებიდან და თვით მერიის მიერ მიღებული ნორმატიული აქტებიდან (თბილისის მერიის საქალაქო კოლეგიის 1995 წლის 4 მაისის ¹03.01.14 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული ქალაქ თბილისის ტერიტორიაზე მიწის ნაკვეთის გამოყოფისა და საამშენებლო პასპორტის დამზადების წესები). მიწის ნაკვეთის დროებით სარგებლობაში გადაცემა იყო თბილისის მერიის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის დისკრეციული უფლებამოსილება, რომელიცE ადმინისტრაციულ ორგანოს ანიჭებს თავისუფლებას კანონმდებლობის შესაბამისი რამდენიმე გადაწყვეტილებიდან შეარჩიოს ყველაზე მისაღები გადაწყვეტილება.

მიწათსარგებლობის საქალაქო კომისიის დასკვნა არ იყო სავალდებულო მუნიციპალიტეტის კაბინეტისათვის, რადგან მას ჰქონდა უფლებამოსილება რამდენიმე გადაწყვეტილებიდან შეერჩია ყველაზე მისაღები გადაწყვეტილება. იმ პერიოდში არ არსებობდა რაიმე ნორმატიული აქტი, რაიმე მავალდებულებელი სამართლებრივი ნორმა, რომლის საფუძველზეE ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტი ვალდებული იყო მიეღო ერთადერთი გადაწყვეტილება: ნ. ბ-ისათვის დაემაგრებინა მიწის ნაკვეთი. ამგვარ ნორმაზე თვით კასატორიE ვერ მიუთითებს.

საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მითითებას, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, რადგან სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულებისა და არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მართვისა და განკარგვის წესი ყოველთვის განსხვავდებოდა ერთმანეთისაგან. საქართველოს კანონმდებლობაში არ არსებობს ნორმატიული აქტი, რომლის შესაბამისად სასოფლო-სამეურნეო მიწების მართვისა და განკარგვის მარეგულირებელი სამართლებრივი ნორმები შეიძლება გავრცელდეს არასასოფლო სამეურნეო მიწის მართვის ურთიერთობებზე.

სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მითითებას, რომ მერიის სამსახურების მიერ მისი მიმართვების განხილვისას „სახელმწიფო საწარმოებში, დაწესებულებებსა და ორგანიზაციებში განცხადებების, საჩივრებისა და მიმართვების განხილვის წესის შესახებ“ საქართველოს რესპუბლიკის 1993 წლის 24 დეკემბრის კანონის მოთხოვნების დარღვევა უნდა გახდეს სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი.

ადმინისტრაციული ორგანოს თანამდებობის პირების სამსახურებრივი უფლებამოსილებების ჯეროვნად შეუსრულებლობა ან სამსახურებრივი ულებამოსილების გადამეტება იწვევს კანონით დადგენილ პასუხისმგებლობას. ამგვარი ქმედობა არ იწვევს ისეთ შედეგებს, რომელიც კანონით ზუსტად განსაზღვრულ სხვა საფუძვლებთან არის დაკავშირებული.

თბილისის ტერიტორიაზე მიწის დამაგრება იმჟამად მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით ხდებოდა მერიის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის დადგენილებით. ასეთი დადგენილება მიღებული არ ყოფილა. კანონმდებლობა მიწის დამაგრების სხვა საფუძველს არ იცნობს.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, ნ. ბ-ის სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი არ არსებობს.

პალატამ იხელმძღვანელა რა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე, 399-ე, 410-ე მუხლებით

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ნ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს. უცვლელად იქნეს დატოვებული თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინსტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 1999 წლის 13 დეკემბრის გადაწყვეტილება (¹03ბ-81-99წ).

2. საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.