ბს-238-236(კს-12) 26 აპრილი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ლევან მურუსიძე, პაატა სილაგაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კერძო საჩივრის ავტორი _ გ. ბ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე _ სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტო; სსდ საქართველოს სასაზღვრო პოლიცია

დავის საგანი _ განჩინების ბათილად ცნობა

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 14 დეკემბრის განჩინება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2010 წლის 20 იანვარს გ. ბ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხის _ სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს, მესამე პირების _ საქართველოს სასაზღვრო პოლიციისა და საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, მან 2009 წლის 12 აგვისტოს განცხადებით მიმართა სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს და სახელმწიფო კომპენსაციის დანიშვნა მოითხოვა. სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2009 წლის 27 აგვისტოს ¹07/07-18328 წერილით მოსარჩელეს განემარტა, რომ იგი საქართველოს სასაზღვრო პოლიციიდან და შს ორგანოებიდან განთავისუფლებული იყო დისციპლინარული გადაცდომის გამო, რაც მოქმედი კანონმდებლობიდან გამომდინარე არ იძლეოდა სახელმწიფო კომპენსაციის დანიშვნის საფუძველს.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ კომპენსაციის დანიშვნაზე უარის თქმა დასაშვები იყო მხოლოდ იმ შემთხვევაში თუ პირი დაკავებული თანამდებობიდან განთავისუფლდებოდა დანაშაულის ან არამართლზომიერი ქმედების ჩადენის გამო. აღნიშნული საკითხის დადგენა კი სასამართლოს უფლებამოსილებას წარმოადგენდა. მოსარჩელემ განმარტა, რომ მის მიმართ არ არსებობდა სასამართლოს გამამტყუნებელი განაჩენი, ამდენად, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ კომპენსაციის დანიშვნაზე უარის თქმის საფუძველი არ არსებობდა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ სსიპ სოციალური მომსახურების სააგენტოს 2009 წლის 27 აგვისტოს ¹07/07-18328 ადმინისტრაციული აქტის და ამავე სააგენტოს 2009 წლის 13 ნოემბრის ¹01/09-23258 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და მოპასუხისათვის ნამსახურების ვადის ამოწურვის გამო კომპენსაციის დანიშვნის შესახებ ახალი ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალდებულება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 16 ნოემბრის გადაწყვეტილებით გ. ბ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 16 ნოემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ. ბ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 იანვრის განჩინებით გ. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 16 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ საქალაქო სასამართლოს სადავო სამართლებრივი ურთიერთობის რეგულირებისათვის არ უნდა გამოეყენებინა 2006 წლის 1 იანვრიდან ამოქმედებული ,,სახელმწიფო კომპენსაციების და სახელმწიფო სტიპენდიების შესახებ” საქართველოს კანონი.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ ,,სახელმწიფო კომპენსაციების და სახელმწიფო სტიპენდიების შესახებ” საქართველოს კანონის თანახმად, სახელმწიფო კომპენსაციის დანიშვნის და მიღების სუბიექტებს განეკუთვნებოდნენ ,,სამხედრო შინაგან საქმეთა ორგანოებში და სახელმწიფო დაცვის სამსახურიდან თადარიგში დათხოვნილ პირთა და მათი ოჯახის წევრთა საპენსიო უზრუნველყოფის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-11 მუხლით გათვალისწინებული სამხედრო მოსამსახურეები. ამავე კანონის მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტის ,,ე” ქვეპუნქტის თანახმად, კომპენსაციის/სახელმწიფო აკადემიური სტიპენდიის მიღების უფლება ჰქონდათ სამხედრო, შინაგან საქმეთა ორგანოებიდან და სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურიდან თადარიგში დათხოვნილ პირებს, აგრეთვე ფინანსთა სამინისტროს შესაბამისი სამსახურის იმ თანამდებობიდან განთავისუფლებულ პირებს, რომლებიც განსაზღვრული იყვნენ საქართველოს მთავრობის დადგენილებით.

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ სახელმწიფო კომპენსაციის მიღების უფლების სუბიექტები იყვნენ მხოლოდ სამხედრო, შინაგან საქმეთა ორგანოებიდან და სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურიდან თადარიგში დათხოვნილი პირები. გ. ბ-ი კი სასაზღვრო პოლიციიდან დათხოვნილი იყო არა თადარიგში ყოფნით, არამედ საერთოდ ამ ორგანოდან.

2011 წლის 7 თებერვალს გ. ბ-მა განცხადებით მიმართა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას და 2011 წლის 21 იანვრის სასამართლო სხდომის ოქმში შენიშვნების შეტანა მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 11 თებერვლის განჩინებით გ. ბ-ის განცხადება (შუამდგომლობა) 2011 წლის 21 იანვრის სასამართლოს სხდომის ოქმზე დარჩა განუხილველი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 იანვრის და 2011 წლის 11 თებერვლის განჩინებები საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. ბ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინებების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 24 მარტის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული გ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 2 ივნისის განჩინებით გ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დაუშვებლად და უცვლელად დარჩა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 იანვრის და 2011 წლის 11 თებერვლის განჩინებები.

2011 წლის 19 ივლისს გ. ბ-მა განცხადებით მომართა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას. განმცხადებელმა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 422-ე მუხლის ,,გ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 იანვრის განჩინების ბათილად ცნობა და საქმის წარმოების განახლება მოითხოვა.

განმცხადებლის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის მოტივად გამოიყენა მხოლოდ ის გარემოება, რომ გ. ბ-ის სამსახურიდან დათხოვნის თაობაზე ბრძანებაში არ იყო მითითებული სიტყვა თადარიგში.

განმცხადებელმა აღნიშნა, რომ იგი განთავისუფლებული იყო საქართველოს სასაზღვრო პოლიციიდან, რომელსაც საკუთარი თადარიგი არ გააჩნდა, ხოლო იმის გამო, რომ შინაგან საქმეთა სამინისტროს წარმომადგენელი პროცესზე არ იყო მიწვეული, ,,თადარიგის” საკითხთან დაკავშირებით შინაგან საქმეთა სამინისტროს მოსაზრებები სასამართლოსათვის არ იყო ცნობილი.

განმცხადებელმა აღნიშნა, რომ შინაგან საქმეთა სამინისტროს წერილებიდან ირკვეოდა, რომ ,,თადარიგის” საკითხთან დაკავშირებით შინაგან საქმეთა სამინისტროს თბილისის სააპელაციო სასამართლოსაგან განსხვავებული პოზიცია გააჩნდა. ამდენად, შინაგან საქმეთა სამინისტროს სასამართლო პროცესზე მიუწვევლობა არსებით გავლენას ახდენდა სასამართლო გადაწყვეტილების შედეგზე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 29 ივლისის განჩინებით გ. ბ-ის განცხადება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 იანვრის განჩინების ბათილად ცნობის თაობაზე განსახილველად გადაეცა უფლებამოსილ _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 14 დეკემბრის განჩინებით გ. ბ-ის განცხადება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 იანვრის განჩინების ბათილად ცნობისა და საქმის წარმოების განახლების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა განმცხადებლის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ მოცემულ დავაზე საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მხარედ მიუწვევლობა განჩინების ბათილად ცნობისა და საქმის წარმოების განახლების საფუძველს ქმნიდა.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ გ. ბ-ი სამართლებრივ ურთიერთობაში იმყოფებოდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულება _ საქართველოს სასაზღვრო პოლიციასთან, რომელსაც შესაბამისი კანონმდებლობის საფუძველზე გ. ბ-თან წარმოშობილი სამართლებრივი ურთიერთობის რეგულირების სრული კომპეტენცია გააჩნდა. ამდენად, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო ვერ იქნებოდა ის პირი, რომლის უფლებებსა და კანონით გათვალისწინებულ ინტერესებს შეიძლება უშუალოდ შეხებოდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 იანვრის განჩინება.

ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს 2011 წლის 23 წერილი (რომლითაც, გ. ბ-ს განემარტა, რომ ,,საქართველოს პრეზიდენტის 2006 წლის 14 ივლისის ¹424 ბრძანებულებით დამტკიცებული საქართველოს სასაზღვრო პოლიციაში სამსახურის გავლის წესი” არ ითვალისწინებდა მოსამსახურეთა თადარიგში დათხოვნას, რის გამოც დათხოვნის ბრძანებაში შეუძლებელი იყო ჩაწერილიყო სიტყვა ,,თადარიგში”) არ შეიძლებოდა გამხდარიყო კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების (განჩინების) ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 14 დეკემბრის განჩინებაზე კერძო საჩივარი წარადგინა გ. ბ-მა. კერძო საჩივრის ავტორმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და მისი განცხადების დაკმაყოფილება მოითხოვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 9 მარტის განჩინებით გ. ბ-ის კერძო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში და მისი განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრების გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო ზეპირი მოსმენის გარეშე გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა გ. ბ-ის კერძო საჩივრისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობა, რის შემდეგაც მივიდა დასკვნამდე, რომ ხსენებული კერძო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 422 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება დაინტერესებული პირის განცხადებით შეიძლება ბათილად იქნეს ცნობილი თუ: ა) გადაწყვეტილების მიღებაში მონაწილეობდა მოსამართლე, რომელსაც კანონის თანახმად უფლება არ ჰქონდა მონაწილეობა მიეღო ამ გადაწყვეტილების მიღებაში; ბ) ერთ-ერთი მხარე ან მისი კანონიერი წარმომადგენელი არ იყო მიწვეული საქმის განხილვაზე; გ) პირი, რომლის უფლებებსა და კანონით გათვალისწინებულ ინტერესებს უშუალოდ ეხება მიღებული გადაწყვეტილება არ იყო მიწვეული საქმის განხილვაზე.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ კერძო საჩივრის ავტორი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 იანვრის განჩინების ბათილად ცნობას ითხოვს იმ საფუძვლით, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო მოცემულ დავაში მხარედ არ იყო მიწვეული.

საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას სადავო საკითხთან დაკავშირებით და განმარტავს, რომ გ. ბ-ი სამართლებრივ ურთიერთობაში იმყოფებოდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულება _ საქართველოს სასაზღვრო პოლიციასთან, რომელსაც შესაბამისი კანონმდებლობის საფუძველზე გ. ბ-თან წარმოშობილი სამართლებრივი ურთიერთობის რეგულირების სრული კომპეტენცია გააჩნდა. ამდენად, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო არ წარმოადგენდა პირს, რომლის უფლებებსა და კანონით გათვალისწინებულ ინტერესებს შეიძლებოდა უშუალოდ შეხებოდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 იანვრის განჩინება. შესაბამისად, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს პროცესზე მხარედ მიუწვევლობა არ შეიძლება გამხდარიყო საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 422-ე მუხლის ,,გ” ქვეპუნქტით გათვალისწინებული განჩინების ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო კერძო საჩივრის ავტორს განუმარტავს, რომ კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების (განჩინების) ბათილად ცნობა და ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლება დასაშვებია მხოლოდ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 422-ე-423-ე მუხლებით იმპერატიულად განსაზღვრულ შემთხვევებში.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კერძო საჩივრის ავტორის მიერ მითითებული გარემოებები არ ქმნიან კანონიერ ძალაში შესული განჩინების ბათილად ცნობის არცერთ სამართლებრივ საფუძველს, რის გამოც წარმოდგენილი კერძო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად უნდა დარჩეს გასაჩივრებული განჩინება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 419-ე, 420-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. გ. ბ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 14 დეკემბრის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.