ბს-1506-1485(კ-11) 3 მაისი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ლევან მურუსიძე, პაატა სილაგაძე

სხდომის მდივანი _ ნინო გოგატიშვილი

კასატორი _ ქ. ბ-ი

წარმომადგენელი _ ა. მ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე _ 1. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახური; წარმომადგენელი _ თ. ბ-ი

2. ო. ყ-ი; წარმომადგენელი _ ბ. შ-ი

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 28 აპრილის განჩინება

დავის საგანი _ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2010 წლის 2 აგვისტოს ქ. ბ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების _ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურისა და ო. ყ-ის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, 1935 წლის 14 აპრილს საჯარო ვაჭრობაზე სარეალიზაციოდ გამოტანილ იქნა მ. ი-ს ძე მ-ის სახლი მდებარე ქ. თბილისში, ...ის მე-2 ჩიხში (ჭ-ის მე-2 ჩიხი). მყიდველთა გამოუცხადებლობის გამო, მ. მ-ის სახლი საკუთრების უფლებით გადაეცა გ. ი-ს ძე ბ-ს და თ. კ-ს ასულ მ--ბ-ს. მოსარჩელის მითითებით, გ. ბ-ი და მისი ოჯახი მუდმივად ცხოვრობდნენ აღნიშნულ ბინაში. გ. ბ-მა სადავო სახლზე განახორციელა მიშენება, კერძოდ, სადავო ფართს მიაშენა შუშაბანდი სიგრძით – 7.10 მეტრი და სიგანით – 3.0 მეტრი, რომელიც აღირიცხა ტექ. აღრიცხვის ბიუროში. გ. ბ-ის გარდაცვალების შემდეგ, ქ. თბილისი, ჭ-ის მე-2 ჩიხში მდებარე სახლში ცხოვრება განაგრძო მისმა მემკვიდრემ, ქალიშვილმა ც. გ.ს ასულმა ბ-მა, რომელიც აღნიშნულ მისამართზე ჩაწერილია (რეგისტრირებულია) 1940 წლიდან. 2009 წელს გარდაიცვალა ც. ბ-ი, რომლის მემკვიდრესაც მოსარჩელე – ქ. ბ-ი წარმოადგენს.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ მან მიმართა ტექ. ინვენტარიზაციის ბიუროს და მოითხოვა ინფორმაცია ქ. თბილისში, ჭ-ის მე-2 ჩიხის ¹3-ში მდებარე ც. ბ-ის სახელზე რიცხული სახლის თაობაზე. აღმოჩნდა, რომ საქმე (დოკუმენტები, რომლებიც ასახავდნენ ც. ბ-ის საკუთრების უფლების ფაქტს) ტექ. ინვენტარიზაციის ბიუროში არ მოიპოვებოდა. მოსარჩელის მითითებით, ტექ. აღრიცხვის ბიუროში სახლი სულ მცირე 1941 წლიდან იყო აღრიცხული. ამასთან, მოსარჩელემ მიმართა საჯარო რეესტრის სამსახურს და სადავო სახლზე ინფორმაცია მოითხოვა. აღმოჩნდა, რომ 2000 წლის 28 ივნისს საჯარო რეესტრში ო. ყ-ის სახელზე საკუთრების უფლებით დარეგისტრირდა 686 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი და შენობა-ნაგებობები საერთო ფართით 166.89 კვ.მ. ანუ გ. ბ-ის მიერ შესყიდული სახლი და მის მიერ განხორციელებული მიშენება მთლიანად.

მოსარჩელის განმარტებით, სადავო სახლზე ო. ყ-ის მიერ საკუთრების უფლების მოპოვება განხორციელდა «ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ» საქართველოს კანონით გათვალისწინებული ერთჯერადი საზღაურის გადახდის გზით. მოსარჩელის მოსაზრებით, არ არსებობდა ო. ყ-ის მიერ აღნიშნული კანონით გათვალისწინებული საკუთრების უფლების მოპოვების წინაპირობები. უფრო მეტიც, ო. ყ-მა დამალა ის ფაქტი, რომ მის მიერ პრივატიზებული სახლისა და ეზოს ნაწილი დაკავებული ჰქონდა ც. ბ-ს. ო. ყ-მა სადავო ქონებაზე საკუთრების უფლება მოიპოვა კანონსაწინააღმდეგოდ და ასეთი ქმედებით ხელყოფილ იქნა ც. ბ-ის უფლება, რომელიც ფლობდა სადავო ქონებას და სარგებლობდა ო. ყ-ის მიერ «შეძენილი» საცხოვრებელი ფართისა და ეზოს ნაწილით.

ამდენად, მოსარჩელემ ო. ყ-ისათვის ქ. თბილისში, ჭ-ის მე-2 ჩიხი, ¹3-ში მდებარე უძრავ ქონებაზე (საკადასტრო კოდი ...) საკუთრების უფლების მინიჭებისა და საჯარო რეესტრში აღნიშნულ უძრავ ნივთზე ო. ყ-ის სახელზე განხორციელებული საკუთრების უფლების რეგისტრაციის იმ ნაწილის (მიწის ნაკვეთი 213 კვ.მ., საცხოვრებელი ფართი 67.16 კვ.მ.) ბათილად ცნობა მოითხოვა, რომელსაც მოსარჩელე ფლობდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 15 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ქ. ბ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2000 წლის 28 ივნისს ო. ყ-მა განცხადებით მიმართა საჯარო რეესტრის სამსახურს, რომლითაც ქ. თბილისში, ჭ-ის ქ. მე-2 შეს. ¹3-ში მდებარე უძრავ ნივთზე «ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ» საქართველოს კანონის შესაბამისად საკუთრების უფლების მინიჭება მოითხოვა. განცხადებასთან ერთად წარდგენილ იქნა ქ. თბილისის ტექ. ინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ 1999 წლის 25 ივნისს გაცემული საინვენტარიზაციო გეგმა, რომლის შესაბამისად, სარეგისტრაციოდ მოთხოვნილ უძრავ ნივთზე მიწის ნაკვეთის ფართობი 669 კვ. მეტრს შეადგენდა.

საქალაქო სასამართლოს მითითებით, 2000 წლის 28 ივნისს ო. ყ-ის სახელზე საკუთრებაში აღირიცხა ქ. თბილისში, ჭ-ის მე-2 ჩიხი, ¹3-ში მდებარე არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების 686 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, შენობა-ნაგებობები საერთო ფართით 166.89 კვ.მ. (საკადასტრო ერთეული ...). უფლების დამადასტურებელ იურიდიულ დოკუმენტად მითითებულია «მიწის რეგისტრაციის შესახებ» საქართველოს კანონი, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი და «ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ» საქართველოს კანონი, საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს 1983 წლის 23 დეკემბრის ¹806 დადგენილება, საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1994 წლის 16 მარტის ¹156 დადგენილება, ქ. თბილისის ტექ. ინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ 1999 წლის 26 ივნისს გაცემული საინვენტარიზაციო გეგმა, ქ. თბილისის მერიის არქიტექტურის საქალაქო სამსახურის 1999 წლის 13 სექტემბრის დასკვნა.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2000 წლის 29 ივნისს ო. ყ-ის სახელზე გაცემულ იქნა მიწის (უძრავი ქონების) საკუთრების სარეგისტრაციო მოწმობა, რომლის შესაბამისად, ო. ყ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის დაზუსტებული ფართი 686 კვ. მეტრს შეადგენს.

საქალაქო სასამართლოს მითითებით, ო. ყ-ი ქ. თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტისადმი 1999 წლის 15 ივლისს მიმართულ განცხადებაში მიუთითებდა, რომ ქ. თბილისში, ჭ-ის მე-2 ჩიხი, ¹3-ში 1941 წლიდან ცხოვრობს, 1993 წელს აღნიშნულ სახლთმფლობელობაზე მომხდარია გარკვეული ცვლილებები, რაც დაფიქსირებულია ტექ. ინვენტარიზაციის გეგმაში და აღნიშნულის დაკანონება მოითხოვა.

ქ. თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტის 1999 წლის 6 აგვისტროს წერილის საფუძველზე, საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ო. ყ-მა განცხადებით მიმართა მიწის მართვის დეპარტამენტს სახლთმფლობელობის დაკანონების შესახებ და მან სამსახურს ქ. თბილისის ტექ. აღრიცხვის სამსახურის მიერ 1999 წლის 25 ივნისს გაცემული საინვენტარიზაციო გეგმა წარუდგინა.Mმიწის მართვის დეპარტამენტმა მიმართა არქიტექტურის სამსახურს, აკმაყოფილებდა თუ არა აღნიშნული სახლთმფლობელობა საქალაქო განაშენიანების მოთხოვნებს და შესაძლებელი იყო თუ არა მისი სამართლებრივი რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში. ქ. თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტის თავმჯდომარის 1999 წლის 13 სექტემბრის წერილის თანახმად, ო. ყ-ის სახელზე აღრიცხული უკანონო სახლთმფლობელობა და მასზე რიცხული მიწის ნაკვეთი აკმაყოფილებდა საქალაქო განაშენიანების მოთხოვნებს და სამსახურს შესაძლებლად მიაჩნდა დადგენილი წესით მისი სამართლებრივი რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში გასატარებლად.

თბილისის მერიის ტექ. ინვენტარიზაციის სამსახურში არსებული დოკუმენტაციით საქალაქო სასამართლომ დაადგინა, რომ 1965 წლის მდგომარეობით ყ-ზე დამაგრებული იყო 362 კვ.მ. მიწის ფართი. მთაწმინდის რაიონის გამგეობის 1993 წლის 2 მარტის განკარგულებით, იმჟამად სახლის მფლობელს ბიჭიკო ყ-ს დაუკანონდა წარსულში არსებული გადაკეთებები და მიწის ფართობმა მთლიანობაში 428 კვ.მ. შეადგინა. ქ. თბილისის ტექ. ინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ 1999 წლის 25 ივნისს გაცემული საინვენტარიზაციო გეგმის შესაბამისად კი ო. ყ-ის სახელზე 669 კვ.მ. ფართი ირიცხება.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მიერ წარდგენილი დოკუმენტებით არ დასტურდებოდა სადავო 213 კვ.მ. ფართზე მოსარჩელის მართლზომიერი მფლობელობის უფლება. სასამართლოს მითითებით, დოკუმენტები რომელზედაც აპელირებდა მოსარჩელე, სასამართლოში დედნების სახით ვერ იქნა წარდგენილი.

საქმეში წარმოდგენილი კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილებებითა და განჩინებებით საქალაქო სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ 2001 წლის 14 ივნსს ო. ყ-მა სარჩელით მიმართა სასამართლოს ინდივიდუალურ ბინათმშენებლობის ამხანაგობა «...»-ის მიმართ, რომლითაც უნებართვოდ და უკანონოდ აშენებული კაპიტალური კედლის მოშლას და საკადასტრო რუკით დადგენილ საზღვრებთან შესაბამისობაში მოყვანას მოითხოვდა. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 16 იანვრის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა. ასევე ინდივიდუალურ ბინათმშენებლობის ამხანაგობა «...»-ის წევრებს 2005 წელს წარდგენილი ჰქონდათ სარჩელი სასამართლოში ო. ყ-ის მიმართ და 2000 წლის 28 ივნისს ო. ყ-ის სახელზე საკუთრების რეგისტრაციის ბათილად ცნობას მოითხოვდნენ.

საქალაქო სასამართლოს მსჯელობით, ზემოაღნიშნული მტკიცებულებები ადასტურებდა იმ გარემოებას, რომ ქ. ბ-ის მამკვიდრებელს - ც. ბ-ს დავის მიმდინარეობის პერიოდში უნდა სცოდნოდა სადავო ფართზე ო. ყ-ისათვის საკუთრების უფლების მინიჭების შესახებ, მითუმეტეს იმ პირობებში, როდესაც ის ფაქტობრივად ფლობდა სადავო ფართს, როგორც ამას მოსარჩელე მიუთითებს თავის სასარჩელო განცხადებაში.

საქალაქო სასამართლოს მითითებით, საჯარო რეესტრში სადავო ჩანაწერის რეგისტრაციის მომენტისათვის მოქმედი «მიწის რეგისტრაციის შესახებ» საქართველოს კანონით (ძალადაკარგულია «უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ» საქართველოს 2005 წლის 28 დეკემბრის კანონით) დადგენილი იყო უძრავი ქონების მიმართ სახელმწიფო რეგისტრაციის წესი. კერძოდ, აღნიშნული კანონის პირველი მუხლის თანახმად, რეგისტრაციას წარმოადგენდა სააღრიცხვო ბარათში ჩანაწერის, შენიშვნის ან აღწერის შეტანა და უძრავი ქონების გრაფიკული ასახვა ამ კანონის მოთხოვნის შესაბამისად. კანონის მე-17 მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, პირველადი რეგისტრაცია შეიძლება მომხდარიყო ორ საფუძველზე: მიწის და სხვა უძრავი ქონების ობიექტებზე უფლების დადგენისა და ამ ქონებაზე უფლების გადასვლის საფუძველზე.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა, რომ «ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ» საქართველოს 1998 წლის 28 ოქტომბრის კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, კერძო საკუთრების უფლება ენიჭებოდა საქართველოს მოქალაქეს და საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად რეგისტრირებულ კერძო სამართლის იურიდიულ პირს, იმ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთებზე, რომლებიც ამ კანონის ამოქმედებამდე მათ მიწის სარგებლობის დამადასტურებელი საბუთით ჰქონდათ გამოყოფილი. ამავე კანონის პირველი მუხლის «ვ» ქვეპუნქტი განმარტავდა მიწით სარგებლობის უფლების დამადასტურებელი საბუთის დეფინიციას და იგი განმარტებული იყო, როგორც ამ კანონის ამოქმედებამდე დადგენილი წესით რომელიმე შესაბამისი სამსახურის მიერ გაცემული მიწის ნაკვეთის მიმაგრების აქტი ან მიწის ნაკვეთის გეგმა ან სათანადო წესით მათი დამოწმებული ასლი. აღნიშნული მუხლის «ზ» ქვეპუნქტით (2005 წლის 28 დეკემბრამდე არსებული რედაქციით) შესაბამისი სამსახური იყო სახელმწიფო ან ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოები, საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის სამინისტროსა და მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის ცენტრალური ტერიტორიული ორგანოები. კანონის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, საკუთრების ან სარგებლობის უფლება მიწის ნაკვეთზე, რომელიც ამ კანონის საფუძველზე მიენიჭებოდა ფიზიკური ან კერძო სამართლის იურიდიულ პირს, პირველადი რეგისტრაციის ფორმით რეგისტრირდებოდა მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის ზონის რეგისტრატურაში, ამ კანონის, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსისა და «მიწის რეგისტრაციის შესახებ» საქართველოს კანონის შესაბამისად. ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად, არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის პირველადი რეგისტრაცია წარმოებდა მიწით სარგებლობის უფლების დამადასტურებელი საბუთის საფუძველზე, რომელიც ოფიციალურად იყო აღრიცხული ან გაცემული შესაბამისი სამსახურის მიერ. აღნიშნული მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით, არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრების უფლების პირველადი რეგისტრაციისათვის განმცხადებელი რეგისტრატორს წარუდგენდა შემდეგ დოკუმენტებს: ა)განცხადებას, ბ)მიწით სარგებლობის უფლების დამადასტურებელ საბუთს, გ)კერძო საკუთრების უფლების მისანიჭებელ მიწის ნაკვეთთან მყარად დაკავშირებულ უძრავ ქონებაზე საკუთრების დამადასტურებელ საბუთს.

საქალაქო სასამართლოს მოსაზრებით, მოცემულ შემთხვევაში, ო. ყ-ს არ გააჩნდა სადავო 213 კვ.მ. ფართზე «ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ» საქართველოს კანონის ამოქმედებამდე დადგენილი წესით რომელიმე შესაბამისი სამსახურის მიერ გაცემული მიწის ნაკვთის მიმაგრების აქტი ან მიწის ნაკვეთის გეგმა, ანუ მას არ გააჩნდა კანონის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტის «ბ» ქვეპუნქტით რეგისტრაციისათვის სავალდებულო მიწით სარგებლობის უფლების დამადასტურებელი საბუთი, რაც შეეხება ქ. თბილისის ტექ. ინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ 1999 წლის 25 ივნისს გაცემულ საინვენტარიზაციო გეგმას, აღნიშნული წარმოადგენდა მხოლოდ ტექ. ინვენტარიზაციის სამსახურში დაცულ ტექნიკური ხასიათის ინფორმაციას და მოიცავდა ტექნიკური აღრიცხვის, ინვენტარიზაციის, პასპორტიზაციის, საინვენტარიზაციო ნახაზების შედგენასთან დაკავშირებულ ინფორმაციას მიწის ნაკვეთსა და მასზე არსებულ შენობა-ნაგებობების სამართლებრივი მდგომარეობისა და საზღვრების შესახებ, რაც არ შეიძლება მიჩნეულიყო «ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ» საქართველოს კანონით განსაზღვრულ მიწით სარგებლობის უფლების დამადასტურებელ საბუთად, რაც შეიძლება გამხდარიყო 213 კვ.მ. ფართზე საკუთრების მინიჭების საფუძველი.

საქალაქო სასამართლოს მსჯელობით, დაუდასტურებელი იყო ო. ყ-ის სახელზე 213 კვ.მ. ფართზე საკუთრების უფლების აღიარებით მოსარჩელის კანონიერი ინტერესისათვის პირდაპირი და უშუალო ზიანის მიყენების ფაქტი.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა, რომ «ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ» საქართველოს კანონი მიწაზე კერძო საკუთრების უფლების მინიჭებასთან დაკავშირებული სადავო საკითხების განხილვის სპეციალურ ხანდაზმულობის ვადას ითვალისწინებდა. კერძოდ, სასამართლოს მითითებით, აღნიშნული კანონის მე-5 მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, მიწაზე კერძო საკუთრების უფლების მინიჭებასთან დაკავშირებით სადავო საკითხების განხილვის ხანდაზმულობის ვადა 3 წელს შეადგენს.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 128-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სხვა პირისაგან რაიმე მოქმედების შესრულების ან მოქმედებისაგან თავის შეკავების მოთხოვნის უფლებაზე ვრცელდება ხანდაზმულობა. ამავე კოდექსის 130-ე მუხლის თანახმად, ხანდაზმულობა იწყება მოთხოვნის წარმოშობის მომენტიდან. მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად ჩაითვლება დრო, როცა პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 144-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდეგ ვალდებული პირი უფლებამოსილია უარი თქვას თავის მოქმედებაზე.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქმეში არსებული მტკიცებულებები და წლების განმავლობაში დავის მიმდინარეობა ადასტურებდა იმ გარემოებას, რომ ქ. ბ-ის მამკვიდრებელს უნდა სცოდნოდა ო. ყ-ის მიმართ დავის მიმდინარეობისა და სადავო ფართზე საკუთრების უფლების მინიჭების შესახებ, მითუმეტეს იმ პირობებში, როდესაც ის ფაქტობრივად ფლობდა სადავო ფართს, როგორც ამას თვითონ მოსარჩელე მიუთითებს სასარჩელო განცხადებაში.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 15 დეკემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქ. ბ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 28 აპრილის განჩინებით ქ. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 15 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქალაქო სასამართლომ საქმე განიხილა უხეში საპროცესო დარღვევების გარეშე, ამასთან, სწორად დაადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და არსებითად სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა მათ. სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიუთითა მათზე.

ამასთან, სააპელაციო სასამართლო არ დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრებას, თითქოს სადავო მიწის ნაკვეთის რეგისტრაციასთან დაკავშირებით ,,ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ» საქართველოს კანონის ამოქმედებამდე დადგენილი წესით, რომელიმე შესაბამისი სამსახურის მიერ გაცემული მიწის ნაკვეთის მიმაგრების აქტი ან მიწის ნაკვეთის გეგმა ო. ყ-ს არ გააჩნდა სადავო მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებით, ვინაიდან, აღნიშნული კანონის მე-4 მუხლი განსაზღვრავს რეგისტრაციის წესს, რომლის მე-3 ნაწილის თანახმად, არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე კერძო საკუთრების უფლების პირველადი რეგისტრაციისათვის განმცხადებელი სარეგისტრაციო სამსახურში წარადგენს შემდეგ დოკუმენტებს _ განცხადებას, მიწის სარგებლობის დამადასტურებელ საბუთს, კერძო საკუთრების უფლების მისანიჭებელ მიწის ნაკვეთთან მყარად დაკავშირებულ უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების დამადასტურებელ საბუთს, საქართველოს საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრული მიწის გადასახადისა და ამ კანონით დადგენილი ერჯერადი საზღაურის გადახდის დამადასტურებელ საბუთს. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ამავე კანონის პირველი მუხლის თანახმად, მიწით სარგებლობის უფლების დამადასტურებელ საბუთს წარმოადგენს ამ კანონის ამოქმედებამდე დადგენილი წესით, რომელიმე შესაბამისი სამსახურის მიერ გაცემული მიწის ნაკვეთის მიმაგრების აქტი ან მიწის ნაკვეთის გეგმა ან სათანადო წესით მათი დამოწმებული ასლი.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, დადგენილია, რომ ტექ. ინვენტარიზაციის ბიუროში დაცულია 1999 წელს დამზადებული საინვენტარიზაციო გეგმა, სადაც მითითებულია, რომ იგი დამზადებულია 1993 წელს, ანუ მიწის ნაკვეთი ყ-ის მიერ დაკავებულია 1994 წლამდე. საქმის მასალებით დადგენილია, რომ ტექ. ბიუროში დაცული ყველა დოკუმენტი და მიწის დეპარტამენტის მიერ გაცემული ყველა წერილი ადასტურებს, რომ ყ-ის სახელზე 1994 წლამდე აღრიცხული იყო 686 კვ.მ. მიწის ფართი. ამ დოკუმენტებში მესაკუთრედ ფიქსირდება მხოლოდ ყ-ი და თანასაკუთრება არსად არ არის მითითებული.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საინვენტარიზაციო გეგმა სწორად იქნა მიჩნეული სადავო მიწის ნაკვეთის რეგისტრაციის საფუძვლად.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 28 აპრილის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ქ. ბ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორის განმარტებით, იგი სადავო ქონებას მართლზომიერად ფლობს. აღნიშნული დასტურდება იმით, რომ 1935 წლის 14 აპრილს საჯარო ვაჭრობაზე გამოტანილ იქნა მ. ი-ს ძე მ-ის სახლი, მდებარე ქ. თბილისში, ...ის მე-2 ჩიხში (ქ. თბილისი, ჭ-ის მე-2 ჩიხი), მყიდველთა გამოუცხადებლობის გამო, მ. მ-ის სახლი საკუთრების უფლებით გადაეცა გ. ი-ს ძე ბ-ს და თ.ა კ-ს ასულ მ--ბ-ს. გასული საუკუნის 30-იანი წლებიდან გ. ბ-ი და მისი ოჯახის წევრები მუდმივად ცხოვრობდნენ აღნიშნულ ბინაში. გ. ბ-ის გარდაცვალების შემდეგ ქ. თბილისში, ჭ-ის მე-2 ჩიხში მდებარე სახლში ცხოვრება განაგრძო მისმა მემკვიდრემ - ქალიშვილმა ც. ბ-მა, რომელიც აღნიშნულ სახლში ცხოვრობდა ოჯახთან ერთად. საბინაო პირობების შემოწმების შესახებ ცნობის თანახმად, ც. ბ-ი ჭ-ის ქუჩის მე-2 ჩიხი, ¹3-ში ჩაწერილია 1940 წლიდან. კასატორის მოსაზრებით, სხვა შემთხვევაში გაუგებარი იქნებოდა ის სამართლებრივი საფუძვლები, რის გამოც იყო გ. ბ-ი და მისი ოჯახი აღნიშნულ ბინაში ჩაწერილი.

კასატორი მიუთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლო არ დაეთანხმა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებას იმ ნაწილში, რომ ო. ყ-ს არ გააჩნია შესაბამისი სამსახურის მიერ გაცემული მიწის ნაკვეთის მიმაგრების აქტი ან მიწის ნაკვეთის გეგმა. კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ არ დააკონკრეტა, თუ სახელდობრ რომელი დოკუმენტი მიიჩნია მიწის ნაკვეთის მიმაგრების აქტად ან მიწის ნაკვეთის გეგმად. გასაჩივრებული განჩინებიდან ირიბად გამომდინარეობს, რომ სასამართლომ ასეთ დოკუმენტად საინვენტარიზაციო გეგმა მიიჩნია, რის საფუძველზეც, კასატორის მოსაზრებით, მიწის ნაკვეთზე უფლების დადგენა ან გადაცემა არ ხდებოდა.

კასატორის განმარტებით, უსაფუძვლოა გასაჩივრებული განჩინება ასევე იმ ნაწილში, სადაც მითითებულია, რომ ყ-ების სახელზე 1994 წლამდე აღრიცხული იყო 686 კვ.მ. მიწის ფართი. კასატორის მითითებით, არ არსებობს დოკუმენტი, რომლითაც დამტკიცდებოდა აღნიშნული ფართის ყ-ის სახელზე აღრიცხვა. სააპელაციო სასამართლომ არ შეაფასა კონკრეტულად რა ქონება ეკუთვნის ო. ყ-ს და რა იურიდიული საფუძვლით.

ამასთან, კასატორი უთითებს, რომ საქმეში მონაწილე არც ერთი პირი (მათ შორის ო. ყ-ი) არ უარყოფს იმ ფაქტს, რომ მიწის ნაკვეთისა და სახლის ნაწილი ბ-ების ოჯახს აქვთ დაკავებული.

კასატორი აღნიშნავს, რომ მის მიერ ქონების მართლზომიერი ფლობა მნიშვნელოვანია მისი იურიდიული ინტერესის განსაზღვრისათვის. კასატორის მითითებით, თუ დავუშვებთ რეალურად არარსებულ ფაქტს, რომ ბ-ებს იურიდიული საფუძვლის გარეშე ჰქონდათ დაკავებული სადავო ქონება, მაშინაც სახეზე იქნება ქ. ბ-ის უფლების შელახვა. კერძოდ, ასეთი დაშვების შემთხვევაში მას ექნებოდა შესაძლებლობა «ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ» საქართველოს კანონის საფუძველზე სადავო ქონებაზე მოეპოვებინა საკუთრების უფლება.

კასატორი უთითებს ,,ფიზიკურ პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ» საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტზე (2000 წელს მოქმედი რედაქციით), ასევე, ამავე კანონის პირველი მუხლის ,,ვ» ქვეპუნქტზე, ამავე კანონის მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტზე, რომლის მიხედვითაც ფიზიკურ პირებს საკუთრების უფლება ენიჭებოდათ მხოლოდ მათ სარგებლობაში დადგენილი წესით გამოყოფილ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთებზე, მაშინ, როდესაც ო. ყ-ს არ გააჩნია მისთვის 686 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის გამოყოფის დამადასტურებელი დოკუმენტი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი მიიჩნევს, რომ ო. ყ-მა საკუთრების უფლება კანონსაწინააღმდეგოდ მოიპოვა; ამ ქმედებით კი ხელყო მისი უფლება, რითაც ფლობდა და სარგებლობდა ო. ყ-ის მიერ ,,შეძენილი» საცხოვრებელი ფართისა და ეზოს ნაწილით.

ამასთან, კასატორი აღნიშნავს, რომ იგი სადავოდ ხდის ო. ყ-ისათვის საკუთრების უფლების მინიჭებას მხოლოდ 213 კვ.მ. მიწის ფართის (საცხოვრებელი ფართი 67.16 კვ.მ.) ნაწილში. კასატორის მითითებით, თუკი 213 კვ. მეტრს დავუმატებთ 424 კვ. მეტრს (ფართს, რომელზეც განთავსებულია ყ-ების კუთვნილი ბინა და მათ მფლობელობაში არსებული ეზო), მაშინ ჯამში სწორედ 637 კვ. მეტრს მივიღებთ.

კასატორი არ ეთანხმება სასამართლოს მოსაზრებას ხანდაზმულობის ვადის გასვლასთან დაკავშირებით და აღნიშნავს, რომ მართალია სასამართლომ სწორად გამოიყენა ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ» საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის მე-3 ნაწილი, ასევე, სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლი, მაგრამ არასწორად განმარტა იგი. კასატორის მოსაზრებით, არ არსებობს მტკიცებულება, რომლითაც დადასტურდებოდა მოსარჩელე მხარის (მისი მამკვიდრებლის) მიერ ო. ყ-ის მონაწილეობით გამართული დავის თაობაზე ინფორმაციის მიღება. აღნიშნული ფაქტი სამოქალაქო კოდექსის 102-ე მუხლის თანახმად უნდა დაედასტურებინათ მოპასუხეებს. კასატორის მითითებით, ის ვარაუდი, რომ მოსარჩელეს შეიძლება სცოდნოდა მისთვის გარეშე პირებს შორის დავის მიმდინარეობის შესახებ არ შეესაბამება სიმართლეს, ვინაიდან, იგი არ მონაწილეობდა აღნიშნულ დავაში. ამასთან, სასამართლომ ხანდაზმულობის ვადაზე მსჯელობისას არ მიუთითა იმ გარემოების შესახებ, თუ როდის შეიტყო ან უნდა შეეტყო მას ხანდაზმულობის ვადის დაწყება, მაშინ, როდესაც დავა ო. ყ-სა და მესამე პირებს შორის ამჟამადაც გრძელდება. კასატორი მიიჩნევს, რომ სასამართლომ დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლი, რადგან დასკვნა არ გამოუტანია მტკიცებულებათა ყოველხრივ, სრულად და ობიექტურად შესწავლის საფუძველზე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 13 ოქტომბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 24 ნოემბრის განჩინებით ქ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის «ა» ქვეპუნქტით და მისი განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრებით 2012 წლის 26 იანვარს 12:00 საათზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო გაეცნო საქმის მასალებს, მოისმინა მხარეთა ახსნა-განმარტებანი, შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობა, რის შემდეგაც მივიდა დასკვნამდე, რომ ქ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმის მასალებში ასახულ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: 1935 წლის 14 აპრილს საჯარო ვაჭრობაზე გამოტანილ იქნა მ. ი-ს ძე მ-ის სახლი, მდებარე ქ. თბილისში, ...ის მე-2 ჩიხში (ქ. თბილისი, ჭ-ის მე-2 ჩიხი); მყიდველთა გამოუცხადებლობის გამო, მ. მ-ის სახლი საკუთრების უფლებით გადაეცა გ. ი-ს ძე ბ-ს და თ.ა კ-ს ასულ მ--ბ-ს, მაგრამ აღნიშნულმა ხელშეკრულებამ არსებობა შეწყვიტა და 1946 წლის 16 დეკემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, თენგიზ დავითის ძე გავაშელმა, როგორც ფ. მ.ის ძე მ-ის რწმუნებულმა, რწმუნებულების შესაბამისად, არსენ მერაბის ძე ყ-ს მიყიდა ფ. მ.ის ძე მ-ის საკუთარი ორ სართულიანი სახლი, დავისა და ყადაღისაგან თავისუფალი, მდებარე – ქ. თბილისი, ყოფ. მესამე ... უბანი, ა-ის შესახ. ¹2, აშენებული ნაკვეთ მიწაზე ზომით – 637 კვ.მ., გარდა სავაჭრო ხასიათის სადგომებისა.

საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს, რომ 2000 წლის 28 ივნისს ო. ყ-მა განცხადებით მიმართა საჯარო რეესტრის სამსახურს, რომლითაც ქ. თბილისში, ჭ-ის ქ. მე-2 შეს. ¹3-ში მდებარე უძრავ ნივთზე «ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ» საქართველოს კანონის, სამოქალაქო კოდექსისა და «მიწის რეგისტრაციის შესახებ» კანონის შესაბამისად, საკუთრების უფლების მინიჭება მოითხოვა. განცხადებასთან ერთად წარდგენილ იქნა ქ. თბილისის ტექ. ინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ 1999 წლის 25 ივნისს გაცემული საინვენტარიზაციო გეგმა, რომლის შესაბამისად, სარეგისტრაციოდ მოთხოვნილ უძრავ ნივთზე მიწის ნაკვეთის ფართობი 669 კვ. მეტრს შეადგენდა. 2000 წლის 28 ივნისს, ო. ყ-ის სახელზე საკუთრების უფლებით აღირიცხა ქ. თბილისში, ჭ-ის მე-2 ჩიხი, ¹3-ში მდებარე არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების 686 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, შენობა-ნაგებობები საერთო ფართით 166.89 კვ.მ. (საკადასტრო ერთეული ...). უფლების დამადასტურებელ იურიდიულ დოკუმენტად მითითებულია «მიწის რეგისტრაციის შესახებ» საქართველოს კანონი, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი, «ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ» საქართველოს კანონი, საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს 1983 წლის 23 დეკემბრის ¹806 დადგენილება, საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1994 წლის 16 მარტის ¹156 დადგენილება, ქ. თბილისის ტექ. ინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ 1999 წლის 26 ივნისს გაცემული საინვენტარიზაციო გეგმა, ქ. თბილისის მერიის არქიტექტურის საქალაქო სამსახურის 1999 წლის 13 სექტემბრის დასკვნა. შესაბამისად, 2000 წლის 29 ივნისს ო. ყ-ის სახელზე გაცემულ იქნა მიწის (უძრავი ქონების) საკუთრების სარეგისტრაციო მოწმობა, რომლის თანახმად, ო. ყ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის დაზუსტებული ფართი 686 კვ. მეტრს შეადგენს.

თავდაპირველად საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ხანდაზმულობის საკითხთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო იზიარებს კასატორის მიერ საკასაციო საჩივარში მოყვანილ არგუმენტაციას და მიუთითებს, რომ საქმის მასალებით ცალსახად ვერ დგინდება ხანდაზმულობის ვადის დაწყების მომენტი (კონკრეტული დრო, როდესაც მოსარჩელე მხარემ (მისმა მამკვიდრებელმა) შეიტყო ან უნდა შეეტყო ო. ყ-ისათვის სადავო უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების მინიჭებისა და საჯარო რეესტრში ო. ყ-ის სახელზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ), ხოლო მხოლოდ ვარაუდის საფუძველზე საკასაციო სასამართლოს დაუშვებლად მიაჩნია ხანდაზმულობის მოტივით მოსარჩელის საპროცესო უფლებების შეზღუდვა. შესაბამისად, აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო ვერ დაეთანხმება ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მსჯელობას.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში დავის სწორად გადაწყვეტის მიზნით არსებითი მნიშვნელობა ენიჭება ო. ყ-ისათვის სადავო უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების მინიჭებისა და ო. ყ-ის სახელზე განხორციელებული საკუთრების უფლების რეგისტრაციის ბათილად ცნობის მიმართ მოსარჩელის კანონიერი ინტერესის შეფასების საკითხს.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ქ. ბ-ის სასარჩელო მოთხოვნას ო. ყ-ისათვის ქ. თბილისში, ჭ-ის მე-2 ჩიხი, ¹3-ში მდებარე უძრავ ქონებაზე (საკადასტრო კოდი ...) საკუთრების უფლების მინიჭებისა და საჯარო რეესტრში აღნიშნულ უძრავ ნივთზე ო. ყ-ის სახელზე განხორციელებული საკუთრების უფლების რეგისტრაციის იმ ნაწილის (მიწის ნაკვეთი 213 კვ.მ., საცხოვრებელი ფართი 67.16 კვ.მ.) ბათილად ცნობა წარმოადგენს, რომელსაც მოსარჩელე ფლობდა. ამდენად, სახეზე გვაქვს შეცილებითი სარჩელი.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ შეცილებითი სარჩელის შემთხვევაში მოსარჩელემ უნდა დაამტკიცოს ის გარემოება, რომ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ან მისი ნაწილი პირდაპირ და უშუალო ზიანს აყენებს მის კანონიერ უფლებას ან ინტერესს ან უკანონოდ ზღუდავს მას. მოსარჩელემ უნდა დაამტკიცოს მისი უფლების დარღვევის ფაქტი, დავაში მისი უფლებადამცავი ინტერესი და ამასთან, მან უნდა დაამტკიცოს, რომ მისი ინტერესების სფერო სწორედ მიღებული ზომების შედეგად დაირღვა. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ სარჩელის აღძვრის საფუძველს წარმოადგენს არა ნებისმიერი, არამედ, იურიდიული, კანონიერი დაინტერესება. კანონიერი ინტერესის არსებობა ობიექტურ მონაცემებზე უნდა იყოს დამყარებული. ასეთ მონაცემებს უპირველეს ყოვლისა წარმოადგენს სარჩელის აღძვრის საბაბის ფაქტები (უფლების დარღვევა, დარღვევის საშიშროება). კანონმდებლობა სავალდებულოდ მიიჩნევს მოსარჩელის კანონიერი ინტერესის დადასტურებას. განსახილველ შემთხვევაში კი უნდა დასტურდებოდეს ქ. ბ-ის კანონიერი ინტერესი ო. ყ-ის საკუთრების უფლების მიმართ. ამასთან, მოსარჩელემ უნდა დაამტკიცოს ის გარემოება, რომ სარჩელის დაკმაყოფილების შემთხვევაში მისთვის სასარგებლო შედეგი დადგება – გახდება სადავო ფართის მესაკუთრე.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლება ყ-ების წინაპრებს გააჩნდათ, ხოლო ბ-ები სადავო ფართს კეთილსინდისიერად ფლობდნენ, რასაც სადავოდ არც მხარეები ხდიან. უფრო მეტიც, საკასაციო სასამართლოში გამართულ სხდომებზე მცდელობა იყო მხარეთა შორის მორიგების მისაღწევად; ო. ყ-ი თანახმა იყო ქ. ბ-ისათვის, როგორც სადავო ფართის კეთილსინდისიერი მფლობელისათვის, გადაეხადა თანხა. თუმცა, საბოლოოდ, თანხის ოდენობაზე შეუთანხმებლობის გამო მორიგება ვერ შედგა.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მართალია 1935 წლის 14 აპრილს საჯარო ვაჭრობაზე გამოტანილ იქნა მ. ი-ს ძე მ-ის სახლი, მდებარე ქ. თბილისში, ...ის მე-2 ჩიხში (ქ. თბილისი, ჭ-ის მე-2 ჩიხი) და მყიდველთა გამოუცხადებლობის გამო, მ. მ-ის სახლი საკუთრების უფლებით გადაეცა გ. ი-ს ძე ბ-ს და თ.ა კ-ს ასულ მ--ბ-ს, მაგრამ აღნიშნულმა ხელშეკრულებამ არსებობა შეწყვიტა და 1946 წლის 16 დეკემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე უძრავი ქონების მესაკუთრეები ყ-ები გახდნენ. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემობაზე, რომ ყ-ების წინაპრებმა ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე საკუთრების უფლება 637 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე მოიპოვეს (ტ. I; ს.ფ. 179), რასაც არც კასატორი უარყოფს. ამასთან, ო. ყ-ის სახელზე საკუთრების უფლებით აღირიცხა 686 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი (ტ. I; ს.ფ. 204). ხოლო თავად კასატორი – ქ. ბ-ი, როგორც საკასაციო საჩივარში, ასევე, საქმის განხილვის მთელ ეტაპზე სადავოდ ხდის და არ ეთანხმება 213 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე (საცხოვრებელი ფართი 67.16 კვ.მ.) ო. ყ-ისათვის საკუთრების უფლების მინიჭებას (განხორციელებულ რეგისტრაციას) და მიუთითებს, რომ აღნიშნულ 213 კვ.მ. მიწის ფართს დამატებული 424 კვ.მ. ჯამში სწორედ 637 კვ. მეტრს შეადგენს. საკასაციო სასამართლო ხაზგასმით მიუთითებს, რომ თავად კასატორი ადასტურებს იმ ფაქტს, რომ მის მიერ სადავოდ ქცეულ 213 კვ.მ. მიწის ნაკვეთს 637 კვ. მეტრი მოიცავს, სწორედ ის ფართი, რაზეც ყ-ის წინაპრებმა ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე საკუთრების უფლება მოიპოვეს, ხოლო ბ-ებს სადავო ფართის მიმართ უკეთესი უფლებით არ უსარგებლიათ.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სასამართლოს შეფასების საგანს წარმოადგენს არა იმის დადგენა, თუ რამდენად კანონიერად მოიპოვა ო. ყ-მა სადავო უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლება და შესაბამისად, რამდენად კანონიერია სადავო რეგისტრაცია, არამედ, სასამართლოს მსჯელობის საგანია ქ. ბ-ის კანონიერი ინტერესი ო. ყ-ის საკუთრების უფლების მიმართ. ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ სასამართლოს მსჯელობის საგანს სცილდება თუ რა სამართლებრივი საფუძვლით და რა პროცედურების დაცვით განახორციელა ო. ყ-მა 686 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის საკუთრების უფლებით დარეგისტრირება. აღნიშნულზე შედავების უფლებით ისარგებლებდნენ ყ-ების მემკვიდრეები (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) და არა ქ. ბ-ი, რომელიც მართალია კეთილსინდისიერი მოსარგებლეა, მაგრამ საქმეზე დაუდასტურებელია მისი კანონიერი ინტერესი ო. ყ-ის საკუთრების უფლების მიმართ. საკასაციო სასამართლო არსებითად მიიჩნევს იმ გარემოებაზე მითითებას, რომ არც საქმის მასალებიდან გამომდინარეობს და კასატორმა ვერც საკასაციო სასამართლოს სხდომებზე დაადასტურა თუ რა უშუალო და პირდაპირ ზიანს აყენებს ქ. ბ-ის კანონიერ ინტერესს ო. ყ-ისათვის სადავო უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების მინიჭება და განხორციელებული საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ სარჩელის დაკმაყოფილების შემთხვევაშიც ქ. ბ-ი ვერ მოიპოვებს უფლებას საკუთრების უფლებით დაირეგისტრიროს სადავო ფართი, ვინაიდან, ო. ყ-ისათვის სადავო უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების მინიჭებისა და საკუთრების უფლების რეგისტრაციის ბათილად ცნობის პირობებშიც სადავო ქონებაზე ყ-ებს საკუთრების უფლება ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე უნარჩუნდება.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში ო. ყ-ისათვის სადავო უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების მინიჭებისა და საკუთრების უფლების რეგისტრაციით (იმ პირობებში როდესაც სადავო ფართი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე ისედაც ყ-ების საკუთრებას წარმოადგენდა) ვერ დასტურდება ქ. ბ-ის საკუთრების უფლებაზე (და არა სარგებლობის უფლებაზე) კანონიერი ინტერესის ხელყოფის ფაქტი, ვინაიდან, ო. ყ-მა საკუთრების უფლება მოიპოვა იმ უძრავ ქონებაზე, რომელსაც ბ-ები მხოლოდ კეთილსინდისიერად ფლობდნენ.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ «ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის კერძო საკუთრებად გამოცხადების შესახებ» საქართველოს კანონის მე-2 მუხლი განსაზღვრავს კანონის რეგულირების სფეროს, კერძოდ, აღნიშნული მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ეს კანონი აწესრიგებს ფიზიკური პირებისა და კერძო სამართლის იურიდიული პირების სარგებლობაში არსებულ სახელმწიფო საკუთრების არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე კერძო საკუთრების უფლების მინიჭებასთან დაკავშირებულ საკითხებს. ამდენად, საკასაციო სასამართლო კასატორის ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ აღნიშნული კანონით რეგულირებული სამართალურთიერთობის ობიექტს მხოლოდ სახელმწიფო საკუთრების არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი წარმოადგენს, ხოლო იმ პირობებში, როდესაც სადავო ფართი არა სახელმწიფო საკუთრებას, არამედ, ყ-ების საკუთრებას წარმოადგენდა, ქ. ბ-ს ვერ განვიხილავთ მითითებული კანონით რეგულირებული სამართალურთიერთობის სუბიექტად. შესაბამისად, კასატორის მსჯელობა ამ მხრივაც უსაფუძვლოა.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ქ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს, რადგან გასაჩივრებული განჩინება არსებითად სწორია, არ არსებობს მისი გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი და იგი საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლის თანახმად, დატოვებულ უნდა იქნეს უცვლელად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ქ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 28 აპრილის განჩინება;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.