ბს-1775-1743 (კ-11) 16 მაისი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, ლევან მურუსიძე

სხდომის მდივანი _ ქ. აბესაძე;

კასატორი (მოპასუხე) _ შპს “...ა”, წარმომადგენელი-ნ. ლ-ა;

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) _საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტი, წარმომადგენელი _მაია თოდრია;

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება_ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 19 ოქტომბრის გადაწყვეტილება;

დავის საგანი _ თანხის დაკისრება.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2009 წლის 16 ივნისს რუსთავის საქალაქო სასამართლოს სარჩელით მიმართა საქართველოს შს სამინისტროს დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის წარმომადგენელმა- ლ. ყ-მა მოპასუხის შპს “...ას” მიმართ.

მოსარჩელე სარჩელით ითხოვდა მოპასუხისათვის მის სასარგებლოდ 10 161,30 ლარის დაკისრებას.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 23 თებერვლის გადაწყვეტილებით მოსარჩელე საქართველოს შს სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდა სრულად; მოპასუხე შპს “...ას” საქართველოს შს სამინისტროს დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის სასარგებლოდ დაეკისრა 10161,30 ლარი.

მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს “...ამ”.

აპელანტი სააპელაციო საჩივრით ითხოვდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებასა და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 20 ივლისის განჩინებით შპს “...ას” სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 23 თებერვლის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 9 დეკემბრის გადაწყვეტილებით საქართველოს შს სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის სასარჩელო მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა.

პირველი ინსტანციის სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2008 წლის 20 აგვისტოს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საჯარო სამართლის იურიდიული პირი - დაცვის პოლიციის დეპარტამენტსა (შემდგომში ,,დაცვა“) და შპს ,,...“-ის შორის, მისი დირექტორის რ. ზ-ას სახით დაიდო ხელშეკრულება №4245, რომლის თანახმად ,,დაცვა“ უზრუნველყოფდა დამკვეთის შპს ,,...“-ის დირექტორის რ. ზ-ას პირად დაცვას (1.1. პუნქტი), ხოლო დამკვეთი იღებდა ვალდებულებას გადაეხადა დაცვის მომსახურების ღირებულება (1.2. პუნქტი), რაც შეადგენდა თვეში 1000 ლარს დღგ-ს ჩათვლით (3.1.პუნქტი).

ანგარიშსწორება მხარეთა შორის მოხდებოდა ყოველი თვის ბოლოს (3.2.პუნქტი). ხელშეკრულება დაიდო ერთი წლის ვადით და ძალაში შედიოდა პოლიციელის დანიშვნის დღიდან (6.1.პუნქტი).

2.3. ხელშეკრულების ცალმხრივად შეწყვეტისას ,,დამკვეთი“ ვალდებული იყო ათი დღით ადრე წერილობითი ფორმით ეცნობებინა გადაწყვეტილების შესახებ დაცვის სამსახურისთვის (6.2.პუნქტი), ხოლო ,,დაცვა“ უფლებამოსილი იყო ცალმხრივად შეეწყვიტა ხელშეკრულება, ,,დამკვეთი“-ს მიერ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულებების შეუსრულებლობის ან სახელშეკრულებო თანხის გადაუხდელობის შემთხვევაში (6.3..პუნქტი).

ხელშეკრულების 7.2. პუნქტით სადავო საკითხები მხარეებს უნდა გადაეწყვიტათ ურთიერთშეთანხმებით, ხოლო შეუთანხმებლობის შემთხვევაში სასამართლოს მეშვეობით. ხელშეკრულება ხელმოწერილ იქნა სათანადო პირების მიერ და დადასტურებული იქნა შესაბამისი ბეჭდებით.

2008 წლის 27 აგვისტოს, შპს „...ის“ დაცვის ინსპექტორმა გ. ჭ-ემ მიმართა დაცვის პოლიციის დეპარტამენტს პატაკით და მოითხოვა შპს „...ის“ დირექტორის პირადი დაცვის ინსპექტორის თანამდებობაზე გამწესება.

2008 წლის 27 აგვისტოს დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის ბრძანებით გ. ჭ-ე დაინიშნა შპს „...ის“ დირექტორის რ. ზ-ას პირადი დაცვის ინსპექტორის თანამდებობაზე.

სასამართლოს მიერ დადგენილ იქნა შემდეგი სადავო ფაქტობრივი გარემოებები:

სასამართლოს მიერ დადგენილია, რომ ხელშეკრულების დადების მიუხედავად არ მომხდარა დაცვის პოლიციის მიერ თავისი ვალდებულებების ჯეროვნად შესრულება, მართალია გამოცემულ იქნა ბრძანება ინსპექტორის დანიშვნაზე, თუმცა აღნიშნული ბრძანება არ გაცნობია კანონით დადგენილი წესით შესაბამის პირს და ფაქტობრივად არ განხორციელებულა.

წლის ბოლოს ერთობლივად გადაგზავნილ იქნა საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები მთელი საგადასახადო წლის პერიოდისათვის და მოთხოვნილ იქნა თანხის გადახდა, თუმცა ანგარიშ-ფაქტურებზე არ არის მიმღების ხელმოწერა.

დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის მიერ ხელშეკრულების დადებიდან მთელი წლის განმავლობაში არ განხორციელებულა შპს „...“-ის დირექტორის პირადი დაცვა.

მოწმე გ. ჭ-ეის ახსნა-განმარტებიდან ირკვევა, იგი დანიშნული იყო რ. ზ-ას პირად მცველად, მაგრამ ვერ განახორციელა მასზე დაკისრებული დაცვის ფუნქციები, ვინაიდან მისი არაერთი მოთხოვნის მიუხედავად მას არ მიეცა საშუალება გაევლო სპეციალური მომზადების სწავლება, არ გადაეცა პირადი იარაღი და შესაბამისად არც ხელფასი არ ერიცხებოდა.

სასამართლოს მიერ დადგენილია, რომ როგორც შპს „...“-ის დირექტორს, ისე გ. ჭ-ს დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის დაცვის ორგანიზაციის მთავარი სამმართველოს პირადი დაცვის განყოფილების დაქვემდებარებული ქვედანაყოფის შპს „...“-ის დირექტორის პირადი დაცვის ინსპექტორის თანამდებობაზე დანიშვნის შესახებ ბრძანებები არ ჩაბარებიათ.

ხელშეკრულების 4.1.4. პუნქტის შესაბამისად დაცვა უნდა განხორციელებულიყო იარაღით ან იარაღის გარეშე. არც ბრძანებით დაცვის ინსპექტორის დანიშვნის შესახებ და არც სხვა დოკუმენტით მხარეთა შორის კონკრეტულად არ განსაზღვრულა დაცვის ფორმა როგორი იქნებოდა, შესაბამისად მოიაზრება, რომ დაცვის ორივე ფორმა საჭიროებისამებრ უნდა ყოფილიყო გამოყენებული.

დადგენილია, რომ გ. ჭ-ს სპეციალური მომზადება იარაღით დაცვასთან დაკავშირებით არ გაუვლია.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის 2008 წლის 20 აგვისტოს დადებული №4245 ხელშეკრულება მოსარჩელის მიერ არ შესრულებულა ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას.

პირველი ინსტანციის სასამართლომ მიუთითა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდქსის 65-ე მუხლზე, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 361-ე მუხლზე და განმარტა, რომ წინამდებარე საქმის მასალების მიხედვით არ დგინდება მხარეთა შორის 2008 წლის 20 აგვისტოს დადებული №4245, ხელშეკრულების ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას შესრულება. კერძოდ: არ დგინდება, რომ ხელშეკრულების პირობებიდან გამომდინარე ,,დამკვეთს“ შპს ,,...“-ს (ამჟამად, „...ს“) ეკისრებოდა ვალდებულება ,,დაცვის” მიმართ №4245 ხელშეკრულების 3.1. პუნქტით გათვალისწინებული თანხის გადახდის თაობაზე.

სასამართლომ ყურადღება მიაქცია იმ გარემოებას, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 20 ივლისის სხდომაზე მოწმის სახით დაკითხული გ. ჭ-ეის განმარტებით, იგი დანიშნული იყო რ. ზ-ას პირად მცველად, მაგრამ ვერ განახორციელა მასზე დაკისრებული დაცვის ფუნქციები, მისთვის არ ყოფილა ცნობილი მოსარჩელის მიერ გამოცემული ბრძანება მის პირად მცველად დანიშვნის შესახებ, აღნიშნული ბრძანება არ გაცნობია არც დამკვეთს – შპს ,,...’’-ს, გ. ჭ-ე არ ღებულობდა ხელფასს, მას არ გაუვლია სათანადო მომზადება, ხელშეკრულებით დაცვა გულისხმობდა როგორც იარაღით, ისე უიარაღოდ დაცვის განხოციელებას, იარაღით დაცვის სპეციალური მომზადება დანიშნულ დაცვის ინსპექტორს არ გაუვლია.

სასამართლომ განმარტა, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის 2008 წლის 27 აგვისტოს ბრძანება გ. ჭ-ეის პირადი დაცვის ინსპექტორად დანიშვნის შესახებ წარმოადგენს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს და შესაბამისად მისი გაცნობა დანიშნული პირისთვის უნდა განხორციელებულიყო ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 54-58-ე მუხლებით დადგენილი წესით.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნით, გ. ჭ-ე უფლებამოსილი იყო ბრძანებით დავალებული უფლება-მოვალეობები განეხორციელებინა მხოლოდ ბრძანების მისთვის გადაცემისა და გაცნობის მომენტიდან.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე მოსარჩელის მოთხოვნა მოპასუხისათვის თანხის დაკისრების შესახებ სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია და არ დააკმაყოფილა.

მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს შს სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტმა.

აპელანტი სააპელაციო საჩივრით ითხოვდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებასა და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 19 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 9 დეკემბრის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის სარჩელი დაკმაყოფილდა; მოპასუხე შპს “...ას” მოსარჩელე საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის სასარგებლოდ დაეკისრა 10161,30 ლარის გადახდა.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილის 2008 წლის 28.10. № 8997პ/ ბრძანებით დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ობიექტების დაცვის პოლიციის სამმართველოში იარაღის გამოყენებისა და შენახვის წესების მოსამზადებელი სპეციალური კურსის გასავლელად, 2008 წლის 3 ნოემბრიდან 2008 წლის 6 ნოემბრამდე, პირადი დაცვის განყოფილებიდან გაგზავნილ იქნა გ. მ-ის ძე ჭ-ე. რომლის თაობაზეც ადრესატს ეცნობა დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის №384 ტელეფონოგრამით (ს.ფ. 120; 122).

საქმეში წარმოდგენილი ხელფასის დარიცხვის ბარათის თანახმად, სადავო პერიოდში, გ. ჭ-ეს პირად ანგარიშზე, შპს ,,...’’-ის დირექტორის რ. ზამთარიას პირადი დაცვისათვის, დარიცხული აქვს შესაბამისი ხელფასი (სფ 124).

სააპელაციო სასამართლომ შსს საჯარო სამართლის იურიდიული პირი-დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის საფინანსო- სამეურნეო უზრუნველყოფის სამმართველოს ცნობის თანახმად დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს „...’’-ს 2009 წლის 13 ივლისის მდგომარეობით, საქართველოს შსს საჯარო სამართლის იურიდიული პირი-დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის მიმართ, 2008 წლის აგვისტოდან 2009 წლის ივნისის ჩათვლით, დაცვის მომსახურეობის ღირებულების სახით, ერიცხება 10161,30 ლარის ოდენობის დებიტორული დავალიანება.(ს.ფ.20)

სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 65-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 361-ე მუხლის მეორე ნაწილზე, რომელთა თანახმად არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ საქმის მასალებით არ დგინდება მხარეთა შორის 2008 წლის 20 აგვისტოს დადებული №4245 ხელშეკრულების ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას შესრულება, კერძოდ, არ დგინდება, რომ ხელშეკრულების პირობებიდან გამომდინარე ,,დამკვეთს“ - შპს ,,...“-ს (ამჟამად, „..ა“) ეკისრებოდა ვალდებულება ,,დაცვის” მიმართ №4245 ხელშეკრულების 3.1. პუნქტით გათვალისწინებული თანხის გადახდის თაობაზე.

სააპელაციო პალატამ ასევე მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 327-ე მუხლის 1-ლ ნაწილზე და საქმის მასალებით დადგენილად მიიჩნია, რომ 2010 წლის 20 აგვისტოს საქართველოს შსს სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტსა და შპს ,,...ს’’ შორის გაფორმებულ იქნა №4245 ხელშეკრულება მისი დირექტორის რ. ზ-ას პირადი დაცვის შესახებ. დადგენილია, რომ გ. მ-ის ძე ჭ-ე შპს ,,...’’-ის დირექტორის რ. ზ-ას პირადი დაცვის ინპექტორის თანამდებობაზე დაინიშნა სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის თავმჯდომარის 2008 წლის 27 აგვისტოს №4085 პ/შ ბრძანების საფუძველზე, რის საფუძველზეც მომზადდა ფულადი ატესტატი №62. ზემოაღნიშნული ხელშეკრულების მე-6 მუხლის 6.1 პუნქტის თანახმად, ხელშეკრულება ძალაში შედის პოლიციელის დანიშვნის დღიდან. მოცემულ შემთხვევაში 2008 წლის 27 აგვისტოს №4085 პ/შ ბრძანების შესაბამისად გ. ჭ-ე დაინიშნა რა შპს ,,...’’-ის დირექტორის რ. ზ-ას პირადი დაცვის ინპექტორის თანამდებობაზე, ხელშეკრულება ძალაში შევიდა და მხარეებს დაეკისრათ აღნიშნული ხელშეკრულებით გათვალისწინებული უფლება-მოვალეობები.

სააპელაციო პალატამ უსაფუძვლოდ მიიჩნია პირველი ინსტანციის სასამართლოს მითითება იმის თაობაზე, რომ გ. ჭ-ს არ მიეცა საშუალება გაევლო იარაღის სპეც-მომზადების კურსები, რის გამოც ვერ განახორციელა მასზე დაკისრებული დაცვის ფუნქციები. აღნიშნულთან დაკავშირებით პალატა მიუთითებს ხელშეკრულების მე-4 მუხლის 4.1.4 პუნქტზე, რომლის თანახმადაც დაცვა შეიძლებოდა განხორციელებულიყო, როგორც ცეცხლსასროლი იარაღით, ასევე მის გარეშე. შესაბამისად, სასამართლოს მითითება აღნიშნულ გარემოებაზე მოკლებულია ყოველგვარ სამართლებრივ საფუძველს. ამასთან, სააპელაციო პალატამ საქმის მასალებით დადგენილად მიიჩნია, რომ საქართველოს შს მინისტრის მოადგილის 2008 წლის 28 ოქტომბრის №8997 პ/შ ბრძანებით გ. მ-ის ძე G. გაგზავნილ იქნა იარაღის გამოყენებისა და შენახვის წესების მოსამზადებელი სპეციალური კურსის გასავლელად 2008 წლის 3 ნოემბრიდან 2008 წლის 6 ნოემბრამდე, რის თაობაზეც მას ეცნობა დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის №384 ტელეფონოგრამით.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულების მე-4 მუხლის 4.2.4 პუნქტზე, რომლის შესაბამისადაც ,,დამკვეთი’’ ვალდებულია ,,დაცვის’’ თანამშრომლის მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, დაუყოვნებლივ აცნობოს წერილობით დაცვის პოლიციის დეპარტამენტს. პალატა აღნიშნავს, რომ იმ შემთხვევაში, თუ არ ხორციელდებოდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული რ. ზართანაიას პირადი დაცვა, ,,დამკვეთი’’ ვალდებული იყო აღნიშნულის შესახებ დაუყოვნებლივ ეცნობებინა წერილობითი ფორმით ,,დაცვისათვის’’. მოცემულ შემთხვევაში კი სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ მოწინააღმდეგე მხარის მიერ წარმოდგენილი არ იყო იმის დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ არ განხორციელდა დაცვა და მან ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის შესახებ შეატყობინა დაცვის პოლიციის დეპარტამენტს. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად არ მიიჩნია დაცვის განუხორციელებლობის ფაქტი.

დადგენილი გარემოებების ანალიზის საფუძველზე, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ გაკეთებულ დასკვნა იმის თაობაზე, რომ მხარეთა შორის 2008 წლის 20 აგვისტოს დადებული №4245 ხელშეკრულება მოსარჩელის მიერ არ შესრულებულა ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას.

სააპელაციო პალატამ საქმის მასალებით დადგენილად მიიჩნია, რომ აპელანტის მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები შესრულდა სრულყოფილად, ხოლო მოწინააღმდეგე მხარეს არ აუნაზღაურებია ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მომსახურების ღირებულება. საწინააღმდეგოს დამადასტურებელი მტკიცებულება კი საქმეში წარმოდგენილი არ ყოფილა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს “...ამ”.

საკასაციო საჩივარში აღნიშნულია, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 361-ე მუხლი, ვინაიდან საქმის მასალებით დადგენილია, რომ დაცვის პოლიციის მიერ ნაკისრი ვალდებულება საერთოდ არ შესრულებულა. ხელშეკრულება ძალაში უნდა შესულიყო ინსპექტორის დანიშვნის დღიდან, აღნიშნული მოქმედება პოლიციის მიერ არ განხორციელებულა, შესაბამისად მისი აზრით, შპს “...-ს” არ შეიძლება დაეკისროს თანხის გადახდა, რადგან მას რეალურად ხელშეკრულების ხელმოწერის მიუხედავად არ მიუღია მომსახურეობა.

კასატორმა აღნიშნა, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მისთვის კანონით დადგენილი წესით არ გაუგზავნია ადმინისტრაციული აქტი, ინსპექტორის დანიშვნის შესახებ. შესაბამისად შპს “...-ს” არ შეიძლებოდა სცოდნოდა ინსპექტორის დანიშვნისა და ხელშეკრულების ძალაში შესვლის შესახებ.

კასატორი თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ ტელეფონოგრამის მტკიცებულებად მიიჩნევა სრულიად უსაფუძვლოა და დაუსაბუთებელი, მასში მითითებულია, რომ ბრძანებით გათვალისწინებული პირები დაბარებულები უნდა იყვნენ იარაღის შემსწავლელ კურსებზე და უფლებამოსილ პირებს უნდა უზრუნველეყოთ მათთვის ამ ინფორმაციის მიწოდება და შეტყობინება, თუმცა აღნიშნული მოქმედება არ განხორციელებულა. მისი აზრით, მოსარჩელე მხარემ ვერ წარმოადგინა ვერც ერთი დოკუმენტი, რომელიც დაადასტურებდა ჭ-ეის მიერ რაიმე მოქმედების განხორციელებას, რომელიც დაკავშირებული იყო პირადი დაცვის განხორციელებასთან.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, კასატორი საკასაციო საჩივრით ითხოვდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებასა და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

D საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს “...ას” საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და საქმე განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება მირებულია კანონის არასწორი გამოყენებისა და განმარტების საფუძველზე, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები არ შეესაბამება საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებებს, რაც იძლევა საქმის გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლით დადგენილ საფუძვლებს.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 389-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “გ” პუნქტის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება უნდა შეიცავდეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების შეცვლის დასაბუთებას. თუ სააპელაციო სასამართლო ეთანხმება პირველი ინსტანციის სასამართლოს ცალკეულ შეფასებას საქმის ფაქტობრივ ან/და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით, მაშინ დასაბუთება იცვლება მასზე მითითებით.

აღნიშნული მუხლის დანაწესიდან გამომდინარე, იმ პირობებში თუ სააპელაციო სასამართლო არ იზიარებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, ვალდებულია მიუთითოს იმ გარემოებებზე, რაც გამორიცხავს მათი გაზიარების შესაძლებლობას და წარმოადგინოს სათანადო მოტივაცია.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილადაა მიჩნეული, შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: მხარეთა შორის ხელშეკრულების დადების მიუხედავად არ მომხდარა დაცვის პოლიციის მიერ თავისი ვალდებულებების ჯეროვნად შესრულება, მართალია, გამოიცა ბრძანება ინსპექტორის დანიშვნის თაობაზე, მაგრამ აღნიშნული ბრძანება არ გასცნობია კანონით დადგენილი წესით შესაბამის პირს და ფაქტობრივად არ აღსრულებულა.

დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის მიერ ხელშეკრულების დადებიდან მთელი წლის განმავლობაში არ განხორციელებულა შპს “...ას” დირექტორის პირადი დაცვა;

მოწმე გ. ჭ-ეის ახსნა-განმარტების საფუძველზე დადგენილადაა მიჩნეული, რომ მას დაცვითი საქმიანობა არ უწარმოებია.

პირველი ინსტანციის სასამართლოსაგან განსხვავებით სააპელაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს ფაქტს იმის თაობაზე, რომ სსიპ “დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის” მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები შესრულებულია სრულყოფილად და ხელშეკრულება შესულია ძალაში. ასეთ პირობებში საკასაციო სასამართლო მნიშვნელოვნად მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლომ მიუთითოს იმ მტკიცებულებებზე, რომელიც უარყოფს ან გააქარწყლებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.

სააპელაციო სასამართლოს მოტივაცია ძირითადად მიმართულია იმ მოსაზრებისაკენ, რომ სსიპ “დაცვის პოლიციის დეპარტამენტის” მიერ დანიშნული იყო დაცვის თანამშრომელი, თუმცა წარმოდგენილი არ არის არგუმენტაცია იმის შესახებ, ცნობილი იყო თუ არა აღნიშნულის თაობაზე კასატორისათვის და რეალურად განხორციელდა თუ არა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მომსახურება. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ ზემოაღნიშნული გარემოების დადგენას არსებითი მნიშვნელობა ენიჭება დავის გადაწყვეტის პროცესში, ვინაიდან როგორც საქმეში წარმოდგენილი ხელშეკრულებიდან იკვეთება, სახეზეა ორმხრივი ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ურთიერთობები, რა შემთხვევაშიც ყურადღება უნდა მიექცეს თავად ორმხრივი ხელშეკრულების სამართლებრივ ბუნებას.

როგორც ცნობილია, ორმხრივი ხელშეკრულების ძირითად მახასიათებელს წარმოადგენს ის, რომ ამ ტიპის ხელშეკრულებაში თითოეულ ხელშემკვრელ მხარეს გააჩნია უფლებებიც და მოვალეობებიც, ე.ი. ორმხრივ ხელშეკრულებაში შესასრულებელი ვალდებულებების ობიექტები ერთმანეთთან გარკვეულ ურთიერთკავშირში იმყოფებიან.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 369-ე მუხლის თანახმად, იმ პირს, რომესაც ვალდებულება აკისრია ორმხრივი ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, შეუძლია უარი თქვას ვალდებულების შესრულებაზე საპასუხო მოქმედების განხორციელებამდე, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა იგი ვალდებული იყო თავისი ვალდებულება წინასწარ შეესრულებინა.

ზემოაღნიშნული მუხლი ადგენს შემხვედრი ვალდებულების შესრულების ზოგად წესს და განსაზღვრავს, რომ შემხვედრია ისეთი შესრულება, რომელიც ვალდებულმა მხარემ უნდა განახორციელოს კონტრაგენტისაგან შესრულების მიღების შემდეგ.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მითითებული ნორმის ძირითადი მიზანია შემხვედრი შესრულების უფლების მქონე სუბიექტისათვის ვალდებულების შესრულებაზე თავის შეკავების ანდა საერთოდ შესრულებაზე უარის თქმის უფლების მინიჭება იმ შემთხვევაში, როდესაც კონტრაგენტი არ ასრულებს საპასუხო შესრულებას, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა იგი ვალდებული იყო თავისი ვალდებულება წინასწარ შეესრულებინა.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ წინამდებარე შემთხვევაში სახეზეა მომსახურების ხელშეკრულება (ნარდობა), რა დროსაც, როგორც წესი, ჯერ ხდება სამუშაოს შესრულება, ხოლო შემდგომ_გადახდა. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ორმხრივი ხელშეკრულების ბუნებიდან გამომდინარე, მეორე მხარისაგან შესრულების მოთხოვნა შეიძლება მხოლოდ მაშინ, თუ მომთხოვნი მხარის მიერ შესრულებულია თავისი ვალდებულება, ან მინიმუმ ეს უკანასკნელი შეუდგა თავისი ვალდებულების შესრულებას.

მითითებული მოსაზრებებიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო არასაკმარისად მოტივირებულად მიიჩნევს სააპელაციო სასამართლოს მითითებას პროცესუალური მოწინააღმდეგის მხრიდან დაცვის თანამშრომლის დანიშვნის თაობაზე, ვინაიდან მოთხოვნის დასაბუთებულობისათვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება არა იმ გარემოებას, დაიწერა თუ არა ბრძანება დაცვის განხორციელების თაობაზე, არამედ იმას, ცნობილი იყო თუ არა აღნიშნულის თაობაზე კასატორისათვის, გაიგზავნა თუ არა თანამშრომელი დასაცავ ობიექტზე და რეალურად განხორციელდა თუ არა მომსახურება.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოსარჩელე ვალდებულია, დაამტკიცოს, რომ მისი ქმედება არ იყო ხელშეკრულების შესრულების დამაბრკოლებელი გარემოება და ხელშეკრულების შესრულება დამოკიდებული არ იყო მის აქტიურობაზე.

საკასაციო სასამართლო დაუშვებლად მიიჩნევს დაცვის პოლიციასა და მის თანამშრომელს შორის არსებული ურთიერთვალდებულებების წინამდებარე სახელშეკრულებო ურთიერთობაში აღრევას და თვლის, რომ საქმე ფაქტობრივი გარემოებების გამოკვლევის მიზნით, რაც შესაძლებელს გახდის დადგინდეს არსებობს თუ არა ორმხრივი ხელშეკრულებიდან გამომდინარე თანხის მოთხოვნის უფლება, უნდა დაუბრუნდეს იმავე სააპელაციო სასამართლოს.

P

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შპს “...ას” საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 19 ოქტომბრის გადაწყვეტილება და საქმე განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. მხარეთა შორის სახელმწიფო ბაჟის გადანაწილების საკითხი გადაწყდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.