ბს-184-182(კ-12) 14 ივნისი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თავმჯდომარე ლევან მურუსიძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე

პაატა სილაგაძე

სხდომის მდივანი - ნინო გოგატიშვილი

კასატორი (მოსარჩელე) - კ. მ-ე

მოწინააღმდეგე მხარეები (მოპასუხეები) - საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახური, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა - “...”

დავის საგანი – საჯარო რეესტრის ჩანაწერის გაუქმება, ქონების დარეგისტრირების დავალდებულება

გასაჩივრებული განჩინება - ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 26 დეკემბრის განჩინება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2011 წლის 24 ივნისს კ. მ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხეების - საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურისა და “...” მიმართ, რომლითაც მოითხოვა საჯარო რეესტრის ჩანაწერის გაუქმება და საკუთრების დაზუსტებული უფლების რეგისტრაცია.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ 2007 წლის 27 ნოემბერს საკუთრების უფლებით შეიძინა 25,4 კვ.მ. შენობა-ნაგებობა მასზე არსებული მიწის ნაკვეთით, რომელიც ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურში ირიცხებოდა როგორც საკუთრება მის სახელზე. 2011 წლის 1 ივნისს მოსარჩელემ განცხადებით მიმართა ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურს და წარუდგინა დისკი მიწის ნაკვეთის დაზუსტების შესახებ, რა დროსაც მისთვის ცნობილი გახდა, რომ მის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე ზედდება იყო. სარეგისტრაციო სამსახურიდან გამოთხოვნილი მტკიცებულებებით აღმოჩნდა, რომ მოპასუხე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა “...”-ს ყოველგვარი სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე დაურეგისტრირებია მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი.

მოსარჩელე კ. მ-ემ საჯარო რეესტრის მიერ განხორციელებული ჩანაწერი უკანონოდ მიიჩნია და ჩათვალა, რომ “...”-ს არ ჰქონდა უფლება საკუთრებაში დაერეგისტრირებინა სადავო მიწის ნაკვეთი და მოითხოვა აღნიშნული ჩანაწერის ბათილად ცნობა.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 10 აგვისტოს გადაწყვეტილებით მოსარჩელის - კ. მ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა კ. მ-ემ, რომელმაც მოითხოვა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 10 აგვისტოს გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 26 დეკემბრის განჩინებით კ. მ-ის საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 10 აგვისტოს გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატა დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებებს და დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით და დამატებით აღნიშნა, რომ 2007 წლის 27 ნოემბერს კ. მ-ემ თ. მ-ისაგან შეიძინა მიწის ნაკვეთი და შენობა-ნაგებობა სასარგებლო ფართით 25,4 კვ.მ. მდებარე ქ. ბათუმში, ... ქ. ¹3-ში. კ. მ-ემ უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება წარადგინა საჯარო რეესტრში და დარეგისტრირდა ამ ქონების მესაკუთრედ. 2011 წლის 1 ივნისს მან განცხადებით მიმართა სარეგისტრაციო სამსახურს და მოითხოვა ზემომითითებულ მისამართზე მდებარე უძრავ ნივთზე რეგისტრირებულ უფლებაში ცვლილების - მიწის ნაკვეთის დაზუსტებული მონაცემებით რეგისტრაცია. 2011 წლის 7 ივნისს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურმა მიიღო გადაწყვეტილება სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ იმ საფუძვლით, რომ სარეგისტრაციოდ წარდგენილი მიწის ნაკვეთი ფარავდა ... საკადასტრო კოდზე რეგისტრირებულ მონაცემებს. ამასთან, ქ. ბათუმში, ... ქ. ¹16-ში მდებარე 1329 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი და შენობა-ნაგებობები წარმოადგენდა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა “...”-ის წევრთა საერთო საკუთრებას.

სააპელაციო პალატის განმარტებით, საკუთრების უფლების რეგისტრაციის დროისათვის მოქმედი “უძრავ ნივთზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის “კ” ქვეპუნქტის თანახმად, უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის ცნება განიმარტებოდა, როგორც ნორმატიული ან/და ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, სასამართლო (საარბიტრაჟო) აქტი, გარიგება ან სხვა სამართლებრივი აქტი, რომელიც წარმოშობს უძრავ ნივთზე უფლების, უფლების შეზღუდვის, უძრავ ნივთზე მიბმული ვალდებულების, ყადაღისა და საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის წარმოშობის, მათში ცვლილების და მათი შეწყვეტის რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლებას. ამ პერიოდისათვის მოქმედი “უძრავ ნივთზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” ინსტრუქციის მე-10 მუხლის თანახმად, უძრავი ნივთის რეგისტრაცია წარმოებდა შესაბამისი კანონმდებლობით დადგენილი უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის, საკადასტრო მონაცემების და სხვა დოკუმენტაციის საფუძველზე. მოცემულ შემთხვევაში, ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ ქ. ბათუმში, ... ქ. ¹16-ში მდებარე 1329 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა “...”-ის წევრთა საერთო საკუთრების უფლების შესახებ 2009 წლის 26 იანვრის გადაწყვეტილების მიღებისას, კანონით დადგენილ უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტს, წარმოადგენდა ბინათმესაკუთრეთა ამახანაგობა “...”-ის წევრთა საერთო კრების ოქმი ¹1. აღნიშნული მიწის ნაკვეთის საკადასტრო მონაცემების დაზუსტებისას, არ დადგინდა ზედდება კ. მ-ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემებთან. ასევე აღსანიშნავი იყო, რომ საკადასტრო აზომვითი ნახაზის ციფრული ვერსია ითვალისწინებდა წერტილოვანი, ხაზოვანი და პოლიგონიური ფენების ასახვას, რომელიც უნდა აკმაყოფილებდეს ტიპოლოგიის ისეთ მოთხოვნებს, რომელთა გათვალისწინებით აღწერის ობიექტი ყველა აუცილებელ ელემენტს უნდა მოიცავდეს, რითაც მისი იდენტურობა უზრუნველყოფილი იქნება.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, “საჯარო რეესტრის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის 1-ლი პუნქტის თანახმად, რეგისტრაცია წარმოებდა როგორც უშუალოდ სარეგისტრაციო თუ სხვა დოკუმენტების, აგრეთვე ამ დოკუმენტაციის სათანადო წესით შექმნილი ელექტრონული ასლების საფუძველზე. საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2006 წლის 13 დეკემბრის ¹800 ბრძანების 74-ე მუხლის შესაბამისად, მარეგისტრირებელი ორგანო ითხოვდა მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აზომვითი ნახაზის ცუფრულ ვერსიას, როდესაც იგი სარეგისტრაციო წარმოებას ელექტრონული საშუალებების გამოყენებით აწარმოებდა. აქედან გამომდინარე, ცხადი იყო, რომ ელექტრონული ვერსიის გარეშე წარდგენილი აზომვითი მონაცემები ყველა შემთხვევაში მიიჩნეოდა დაუზუსტებლად და არ იძლეოდა უძრავი ნივთის სრული იდენტიფიკაციის საშუალებას, რის გამოც შეუძლებელი იყო ელექტრონული საკადასტრო აზომვითი ნახაზით წარმოდგენილი (დაზუსტებული) მონაცემების შედარება არაელექტრონულ (დაუზუსტებელ) მონაცემებთან. მოცემულ შემთხვევაში, სადავო მიწის ფართი არ იყო რეგისტრირებული სახელმწიფო გეოდეზიურ კოორდინატთა ერთიან სისტემაში და საკუთრების უფლება რეგისტრირებული იყო დაუზუსტებელი მონაცემებით, რაც არ იძლეოდა აღნიშნული მიწის ნაკვეთების სახელმწიფო გეოდეზიურ კოორდინატთა სისტემაში იდენტიფიცირების საშუალებას. აღნიშნული შეუძლებელს ხდიდა სარეგისტრაციოდ წარდგენილი ნაკვეთების საზღვრების ზედდების გამოვლენას უკვე რეგისტრირებულ მონაცემებთან.

“საჯარო რეესტრის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის “მ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, საკადასტრო მონაცემების ზედდება იყო უძრავი ნივთის (მისი ნაწილის) საკადასტრო მონაცემების იდენტურობა უფლებარეგისტრირებული უძრავი ნივთის (მისი ნაწილის) საკადასტრო მონაცემებთან. სადავო რეგისტრაციის მომენტში ზედდება არ დაფიქსირდა და ვერც დაფიქსირდებოდა, ხოლო კ. მ-ის მიერ მისი რეგისტრირებული საკუთრების უფლების დაზუსტების მიზნით წარმოდგენილ საკადასტრო აზომვით ნახაზში მითითებული ქონება ზედდებაში იყო ამხანაგობის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთთან, რაც “საჯარო რეესტრის შესახებ” საქართველოს კანონის 21-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის “დ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, წარმოადგენდა სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების საფუძველს. ამავე კანონის 22-ე მუხლის “ბ” ქვეპუნქტის საფუძველზე, მარეგისტრირებელი ორგანო იღებდა გადაწყვეტილებას სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის შესახებ, თუკი სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების ვადაში არ იქნებოდა წარმოდგენილი სარეგისტრაციო წარმოების აღმოფხვრის დამადასტურებელი ინფორმაცია.

სააპელაციო პალატის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა კ. მ-ემ და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

კასატორის აღნიშვნით, გასაჩივრებული განჩინება უკანონო და დაუსაბუთებელია. სააპელაციო პალატა ყოველგვარი შემოწმებისა და მსჯელობის გარეშე უსაფუძვლოდ დაეყრდნო საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და სამართლებრივ შეფასებებს, არ გამოიკვლია საქმეში არსებული მასალები და არ მისცა მათ სწორი სამართლებრივი შეფასება, რომლის შემდგომ სხვაგვარი გადაწყვეტილება იქნებოდა მიღებული. სააპელაციო პალატამ დაუსაბუთებლად არ გაიზიარა საქმეში არსებული მტკიცებულებები, რომ მოსარჩელემ საკუთრების უფლებით 2007 წლის 27 ნოემბერს შეიძინა 25,4 კვ.მ. შენობა-ნაგებობა მასზე არსებული მიწის ნაკვეთით, რომელიც საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურში ირიცხებოდა როგორც მიწის საკუთრება და არა თანასაკუთრება. საქმეში ასევე წარმოდგენილია ნასყიდობის ხელშეკრულება და საჯარო რეესტრის ამონაწერი, ზედდების დამდგენი დოკუმენტი, რომლებიც არ გამოიკვლია და მათ არ მისცა სწორი სამართლებრივი შეფასება.

საქართველოს უზენესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 12 მარტის განჩინებით კ. მ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად და განისაზღვრა მისი განხილვა მხარეთა დასწრებით.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის მოტივების საფუძვლიანობის შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ კ. მ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 26 დეკემბრის განჩინება და საკასაციო სასამართლოს მიერ მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც კ. მ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნეს ცნობილი საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურის 2009 წლის 26 იანვრის სარეგისტრაციო ჩანაწერი სადავო მიწის ნაკვეთისა და შენობა-ნაგებობის ბინის მესაკუთრეთა ამხანაგობა “...” წევრთა საერთო საკუთრებით დარეგისტრირების შესახებ და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურს დაევალოს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ გასაჩივრებული განჩინების გამოტანისას დარღვეულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 მოთხოვნები, კერძოდ, სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, სასამართლომ განსახილველი დავა გადაწყვიტა არსებითად, მაშინ როცა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-19 მუხლების საფუძველზე სრულყოფილად არ არის მოპოვებული და გამოკვლეული საქმის გარემოებებთან დაკავშირებული მტკიცებულებები, ხოლო საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების შეფასების საფუძველზე ობიექტური სამართლებრივი დასკვნის ჩამოყალიბება შეუძლებელია. ამასთან, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ წარმოდგენილი მტკიცებულებების ერთობლიობა არ ქმნის დავის კანონიერად და ობიექტურად გადაწყვეტის საკმარის წინაპირობას, მათი წინააღმდეგობრიობის გამო.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში გამოყენებულ უნდა იქნეს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4. მუხლი, რამდენადაც ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები გამოიცა საქმის გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სასამართლოს უფლებამოსილება სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნოს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული ადმინისტრაციული აქტი, განსაზღვრულია საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილით, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, რაც მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა, იგი უფლებამოსილია სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნოს იგი და დაავალოს ადმინისტრაციულ ორგანოს ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. სასამართლო ამ გადაწყვეტილებას იღებს, თუ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობისათვის არსებობს მხარის გადაუდებელი კანონიერი ინტერესი.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულებას წარმოადგენს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევა, სწორედ საქმის გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე უნდა იქნეს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გადაწყვეტილება მიღებული. ზემოაღნიშნული ნორმიდან გამომდინარე, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ არ გამოიკვლია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები და ისე გამოსცა ადმინისტრაციული აქტი, იგი უფლებამოსილია სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნოს ინდივიდუალურ-სამართლებრივი ადმინისტრაციული აქტი და დაავალოს შესაბამის ადმინისტრაციულ ორგანოს გამოსცეს ახალი აქტი.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4. მუხლით მინიჭებული უფლებამოსილება სასამართლომ უნდა გამოიყენოს იმ ვითარებაში, როცა სასამართლო წესით ვერ ხერხდება ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა და შეფასება. შესაბამისად, შეუძლებელი ხდება სადავო ადმინისტრაციული აქტის მატერიალური კანონიერების შეფასება. მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანომ ისე გამოსცა სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომ ობიექტურად არ გამოუკვლევია საქმის გარემოებები და საკითხის გადაწყვეტისას დაეყრდნო მხოლოდ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა “...” წევრთა საერთო კრების ოქმ ¹1-ს.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას ადმინისტრაციულმა ორგანომ _ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურმა საქმე განიხილა საქმის გარემოებების ობიექტური გამოკვლევის გარეშე, ადმინისტრაციულ ორგანოს არ შეუფასებია ის ფაქტი, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი მასზე არსებული შენობა-ნაგებობითურთ რეგისტრირებული იყო კ. მ-ის საკუთრებად, შესაბამისად, გაურკვეველია, როგორი იქნებოდა მისი გადაწყვეტილება ამ და სხვა მტკიცებულებების მოპოვების ვალდებულების ჯეროვნად შესრულების პირობებში, რის აუცილებლობასაც პირდაპირ ადგენს საკუთრების უფლების რეგისტრაციის დროისათვის მოქმედი როგორც “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” კანონი, ასევე “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” ინსტრუქცია.

საკასაციო სასამართლო ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის 1-ლი ნაწილის “კ” ქვეპუნქტის საფუძველზე განმარტავს, რომ ადმინისტრაციული წარმოება არის ადმინისტრაციული ორგანოს საქმიანობა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადების, გამოცემისა და აღსრულების, ადმინისტრაციული საჩივრის გადაწყვეტის აგრეთვე ადმინისტრაციული ხელშეკრულების მომზადების, დადების ან გაუქმების მიზნით. ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60^I.1. მუხლი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის ერთ-ერთ საფუძვლად ადგენს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნების არსებით დარღვევას. ხოლო ამავე ნორმის მე-2 ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადების ან გამოცემის წესის არსებით დარღვევად ჩაითვლება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა ადმინისტრაციული წარმოების სახის დარღვევით, ანდა კანონის ისეთი დარღვევით, რომლის არარსებობის შემთხვევაში, მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება.

ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 5.1. მუხლში რეგლამენტირებულია ადმინისტრაციული ორგანოს უფლებამოსილების განხორციელების სავალდებულო პრინციპი _ უფლებამოსილების განხორციელება კანონის საფუძველზე, რაც ნიშნავს, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს ეკრძალება კანონმდებლობის მოთხოვნის საწინააღმდეგოდ განახორციელოს რაიმე მოქმედება.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს საკითხის გადაწყვეტისას მტკიცებულებათა მოპოვების გზით უნდა დაედგინა საქმისათვის განმსაზღვრელი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, რაც მის მიერ არ განხორციელებულა; შესაბამისად, საკითხის ხელახალი განხილვისას ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია სრულფასოვნად გამოიყენოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით მინიჭებული უფლებამოსილება და მტკიცებულებათა შეგროვება კანონით განსაზღვრული პროცედურის ჩატარების მეშვეობით.

საკასაციო სასამართლო ,,ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის ,,ვ” პუნქტის საფუძველზე განმარტავს, რომ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონება არის მიწის ნაკვეთი, ამავე ნაკვეთზე განთავსებული მრავალბინიანი სახლი, მასთან დაკავშირებული მომსახურე საინჟინრო ქსელების, მოწყობილობა-დანადგარების, შენობა-ნაგებოებისა და კეთილმოწყობის ობიექტების ერთობლიობა, რომელიც არ იმყოფება ინდივიდუალურ საკუთრებაში.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საპროცესო კანონმდებლობით არც ერთ მტკიცებულებას არ აქვს წინასწარ დადგენილი სავალდებულო ძალა, რაც გულისხმობს, რომ ყველა მტკიცებულება ექვემდებარება გამოკვლევას და შეფასებას, წინააღმდეგ შემთხვევაში, ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარება საერთოდ უშინაარსოდ მიიჩნევა. მოცემულ შემთხვევაში, მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანომ ჩაატარა მარტივი ადმინისტრაციული წარმოება, თუმცა არასრულყოფილად, ვინაიდან მის მიერ არ ყოფილა გამოკვლეული საქმის გარემოებები სრულყოფილად, კერძოდ, ადმინისტრაციულმა ორგანომ შეფასება არ მისცა იმ ფაქტს, თუ რამდენად იყო უფლებამოსილი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა “...” წევრთა საერთო კრება მიეღო გადაწყვეტილება კ. მ-ის კერძო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებით. შესაბამისად, ადმინისტრაციულ ორგანოს არ შეუფასებია, რამდენად წარმოადგენდა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების მიერ, სადავო შენობა-ნაგებობასა და მასზე დამაგრებულ მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებით მიღებული გადაწყვეტილება, საჯარო რეესტრში ჩანაწერის მოხდენის საფუძველს. ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საქმეზე შეკრებილი მტკიცებულებები არის არასაკმარისი, რის გამოც საქმეზე დადგენილი ფაქტები ვერ იქნება მიჩნეული უტყუარად.

საქმეში წარმოდგენილი მასალების მიხედვით, 2007 წლის 27 ნოემბერს კ. მ-ემ თ. მ-ისაგან შეიძინა მიწის ნაკვეთი და შენობა-ნაგებობა სასარგებლო ფართით 25,4 კვ.მ. მდებარე ქ. ბათუმში, ... ქ. ¹3-ში. კ. მ-ემ უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება წარადგინა საჯარო რეესტრში და დარეგისტრირდა ამ ქონების მესაკუთრედ. 2011 წლის 1 ივნისს მან განცხადებით მიმართა სარეგისტრაციო სამსახურს და მოითხოვა ზემომითითებულ მისამართზე მდებარე უძრავ ნივთზე რეგისტრირებულ უფლებაში ცვლილების - მიწის ნაკვეთის დაზუსტებული მონაცემებით რეგისტრაცია. 2011 წლის 7 ივნისს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურმა მიიღო გადაწყვეტილება სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ იმ საფუძვლით, რომ სარეგისტრაციოდ წარდგენილი მიწის ნაკვეთი ფარავდა 05.28.09.007 საკადასტრო კოდზე რეგისტრირებულ მონაცემებს. ამასთან, ქ. ბათუმში, ... ქ. ¹16-ში მდებარე 1329 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი და შენობა-ნაგებობები წარმოადგენდა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა “...” წევრთა საერთო საკუთრებას.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლი აღიარებს და უზრუნველყოფს საკუთრებას და მემკვიდრეობის უფლებას, ამასთან, აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებისათვის უშვებს ამ უფლებათა შეზღუდვას კანონით განსაზღვრულ შემთხვევებში და დადგენილი წესით, კანონით პირდაპირ დადგენილ შემთხვევებში, სასამართლოს გადაწყვეტილებით ან ორგანული კანონით დადგენილი გადაუდებელი აუცილებლობისას და მხოლოდ სათანადო ანაზღაურებით. აღნიშნული კონსტიტუციური დანაწესი გულისხმობს საკუთრების უფლებაში ჩარევას მხოლოდ საერთო ან საზოგადოებრივი ინტერესის საფუძველზე.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საერთაშორისო აქტებით და საქართველოს კონსტიტუციით აღიარებული და დაცული უფლება – საკუთრების უფლება ადამიანის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ძირითად უფლებათაგანია, თუმცა, იგი არ განეკუთვნება აბსოლუტურ უფლებათა რიგს. საქართველოს კანონმდებლობა ითვალისწინებს შემთხვევებს, როდესაც აღმატებული საჯარო ინტერესის სასარგებლოდ შესაძლებელია საკუთრების უფლების შეზღუდვა, თანაზომიერების პრინციპის გათვალისწინებით.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ისე მოხდა კ. მ-ის მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, რომ არ იქნა გამოკვლეული მთელი რიგი საქმის გარემოებები, კერძოდ, ადმინისტრაციულმა ორგანომ სადავო მიწის ნაკვეთი და მასზე განლაგებული შენობა-ნაგებობა ისე დაარეგისტრირა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა “...” საკუთრებად, არ გამოარკვია იყო თუ არა სადავო მიწის ნაკვეთი კ. მ-ის საკუთრება, სახეზე იყო თუ არა მიწის ნაკვეთების ზედდება ან გადაფარვა. იმ ვითარებაში, როცა სადავო მიწის ნაკვეთთსა და მასზე დამაგრებულ შენობა-ნაგებობაზე უკვე არსებობდა რეგისტირებული საკუთრების უფლება, ადმინისტრაციულ ორგანოს უნდა შეეფასებინა ბინათმესაკუთრებათა ამხანაგობა “...” წევრთა საერთო კრება რამდენად იყო უფლებამოლსილი მიეღო გადაწყვეტილება და საკუთრებაში აღერიცხა სადავო მიწის ნაკვეთი მასზე დამაგრებული შენობა-ნაგებობით. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ ხელახლა უნდა ჩაატაროს ადმინისტრაციული წარმოება კ. მ-ის განცხადებასთან დაკავშირებით, კერძოდ, უნდა შეაფასოს, რეალურად ფარავს თუ არა კ. მ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი, ბინათმესაკუთრებათა მახანაგობა “...” წევრთა საერთო კრების საკუთრებაში აღიცხულ მიწის ნაკვეთს;

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ უნდა ჩაატაროს ადგილობრივი დათვალიერება, დაადგინოს რეალურად სადავო მიწის ნაკვეთისა და მასზე დამაგრებული შენობა-ნაგებობის ადგილმდებარეობა, მესაკუთრეები, გეოგრაფიული მდებარეობა, მოწმის სახით დაკითხოს მომიჯნავედ მდებარე მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეები, რათა სარწმუნოდ დადგინდეს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტები. აღნიშნული განმსაზღვრელი მნიშვლელობის მქონე გარემოების დადგენის გარეშე შეუძლებელია საქმეზე კანონიერი და ობიექტური გადაწყვეტილების გამოტანა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60^I მუხლის 1-ლი ნაწილის, მე-7 ნაწილის “ა” პუნქტისა და ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ძალაში შესვლის მომენტიდან ბათილად იქნეს ცნობილი ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურის 2009 წლის 26 იანვრის სარეგისტრაციო ჩანაწერი სადავო მიწის ნაკვეთისა და შენობა-ნაგებობის ბინის მესაკუთრეთა ამხანაგობა “...” წევრთა საერთო საკუთრებით დარეგისტრირების შესახებ და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურს დაევალოს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა საქმის გარემოებების გამოკვლევისა და ობიექტური შეფასების საფუძველზე.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ, “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” კანონის 25-ე მუხლის “ბ” ქვეპუნქტის თანახმად, მარეგისტრირებელი ორგანო გადაწყვეტილებას იღებს სარეგისტრაციო წარმოებაზე უარის თქმის შესახებ, თუ უძრავ ნივთზე რეგისტრირებული უფლება გამორიცხავს იმავე ნივთზე სარეგისტრაციოდ წარდგენილი უფლების რეგისტრაციას. ადმინისტრაციულ ორგანოს რეგისტრაციის მოთხოვნის პირობებში უნდა გადაემოწმებინა სარეგისტრაციოდ წარდგენილ მიწის ნაკვეთზე იყო თუ არა რეგისტრირებული სხვისი საკუთრების უფლება, რაც არ შესრულებულა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სსსკ-ის 411-ე მუხლის შესაბამისად სახეზეა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების და საკასაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღების პროცესუალური წინაპირობები, რომლითაც კ. მ-ის სარჩელი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ. ამასთან, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კ. მ-ის მეორე სასარჩელო მოთხოვნა _ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურს დაევალოს რეგისტრაციაში გაატაროს კ. მ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის დაზუსტებული ვერსია _ არ უნდა დაკმაყოფილდეს, რამდენადაც საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მხოლოდ პირველი სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლიანობის შემოწმების შემდეგ არის შესაძლებელი კ. მ-ის მეორე საასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება, კერძოდ, იმ ვითარებაში როცა საქმეზე დასადგენი და გამოსაკვლევია მთელი რიგი ფაქტობრივი გარემოებები, რომელსაც განმსაზღვრელი მნიშვნელობა გააჩნია დავის საგანთან დაკავშირებით, სრულიად დაუსაბუთებელია კ. მ-ის მეორე სასარჩელო მოთხოვნის ამ ეტაპზე დაკმაყოფილება.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, ვინაიდან საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმის გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, კ. მ-ის საკასაციო საჩივარზე სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი თანხის _ 300 ლარის გადახდა უნდა დაეკისროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა რა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1-ლი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 257-ე, 411-ე მუხლებით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:

1. კ. მ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 26 დეკემბრის განჩინება და საკასაციო სასამართლოს მიერ მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

3. კ. მ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

4. სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნეს ცნობილი საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურის 2009 წლის 26 იანვრის სარეგისტრაციო ჩანაწერი სადავო მიწის ნაკვეთისა და შენობა-ნაგებობის ბინის მესაკუთრეთა ამხანაგობა “...” წევრთა საერთო საკუთრებით დარეგისტრირების შესახებ და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურს დაევალოს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა;

5. კ. მ-ის სარჩელი იმ ნაწილში, რომლითაც ის მოითხოვს, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურს დაევალოს რეგისტრაციაში გაატაროს კ. მ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის დაზუსტებული ვერსია, არ დაკმაყოფილდეს;

6. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურს დაეკისროს კ. მ-ის მიერ საკასაციო სასამართლოში გადახდილი ბაჟი 300 ლარის ოდენობით;

7. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე /ლ. მურუსიძე/

მოსამართლეები: /მ. ვაჩაძე/

/პ. სილაგაძე/