¹ბს-198-196(2კ-12) 21 ივნისი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ლევან მურუსიძე, პაატა სილაგაძე

სხდომის მდივანი - ნინო გოგატიშვილი

კასატორები (მოპასუხეები) _ 1) ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახური; წარმომადგენელი _ ე. გ-ე; 2) ქ. თბილისის მერია; წარმომადგენელი _ ბ. ნ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) _ შპს ,,...“; წარმომადგენელი _ მ. შ-ე

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციული საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 იანვრის გადაწყვეტილება

სარჩელის საგანი _ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2011 წლის 24 ოქტომბერს შპს “...” სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების _ ქ. თბილისის მერიისა და ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, 2008 წლის 2 დეკემბრის №დ-94-08 №00000504 დადგენილებით დაკისრებული ჯარიმის სამართლებრივი საფუძვლების აღმოუფხვრელობის გამო, ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2011 წლის 22 ივლისის ¹00087 დადგენილებით შპს “...” დაჯარიმდა 39 000 (ოცდაცხრამეტიათასი) ლარით.

ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2011 წლის 22 ივლისის ¹00087 დადგენილება შპს “...” მიერ გასაჩივრდა ზემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოში. Qქ. თბილისის მერიის 2011 წლის 13 სექტემბრის №2063 განკარგულებით შპს “...” ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

მოსარჩელის მითითებით, ქ. თბილისში, ... ქ. N¹6-ში მდებარე მიწის ნაკვეთი შპს “...” საკუთრებას არ წარმოადგენდა, ის იყო მერიის ბალანსზე რიცხული ობიექტი და მოსარჩელეს ზემოაღნიშნულ მისამართზე არანაირი სამშენებლო მოქმედებები არ უწარმოებია.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2011 წლის 22 ივლისის ¹00087 დადგენილებისა და ქ. თბილისის მერიის 2011 წლის 13 სექტემბრის ¹2063 განკარგულების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 24 ნოემბრის გადაწყვეტილებით შპს “...” სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2008 წლის 2 დეკემბრის ¹დ-94-08 00000504 დადგენილებით შპს “...” დაეკისრა ადმინისტრაციული სახდელი - ჯარიმა 10 000 (ათი ათასი) ლარის ოდენობით, ხოლო მიწერილობის შეუსრულებლობისათვის 3000 (სამი ათასი) ლარის ოდენობით. მასვე განემარტა, რომ ,,არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის შესახებ” საქართველოს კანონის 5-ე მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად, დამრღვევის მიერ ჯარიმის დაკისრების სამართლებრივი საფუძვლების აღმოუფხვრელობის შემთხვევაში, ჯარიმის დაკისრებიდან ყოველი სამი თვის შემდეგ, დამრღვევი დაჯარიმდებოდა წინა ჯარიმით გათვალისწინებული საჯარიმო თანხის სამმაგი ოდენობით. ქალაქ თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2008 წლის 2 დეკემბრის ¹დ-94-08 00000504 დადგენილება შპს “...” არ გაუსაჩივრებია, 2008 წლის 29 დეკემბერს დადგენილება შევიდა კანონიერ ძალაში და 2009 წლის 4 აგვისტოს გაიცა სააღსრულებო ფურცელი.

საქალაქო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2011 წლის 16 ივლისის შემოწმების აქტის შესაბამისად, შპს “...” მიერ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2008 წლის 2 დეკემბრის ¹დ-94-08 №00000504 დადგენილებით დაკისრებული ჯარიმის სამართლებრივი საფუძველი არ აღმოფხვრილა. ამდენად, ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2011 წლის 22 ივლისის ¹00087 დადგენილების საფუძველზე 2008 წლის 2 დეკემბრის №დ-94-08 №00000504 დადგენილებით დაკისრებული ჯარიმის სამართლებრივი საფუძვლების აღმოუფხვრელობის გამო, შპს “...” დაჯარიმდა 39 000 (ოცდაცხრამეტიათასი) ლარით. ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2011 წლის 22 ივლისის ¹00087 დადგენილება შპს “...” მიერ გასაჩივრდა ზემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოში. Qქ. თბილისის მერიის 2011 წლის 13 სექტემბრის №2063 განკარგულებით ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” 2010 წლის 8 აპრილის საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-2 პუნქტის ”ა” ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კანონის მოქმედება სამშენებლო საქმიანობაზე ზედამხედველობის სფეროში ვრცელდებოდა იურიდიული და ფიზიკური პირების, ამხანაგობების საქმიანობაზე, რომლის დროსაც ხორციელდებოდა შენობა-ნაგებობის, მისი ელემენტების, კონსტრუქციული სისტემების ან კვანძების მშენებლობა, მონტაჟი, დემონტაჟი ან სხვა სპეციალური სამუშაოები.

,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-13 მუხლის I-II პუნქტების მიხედვით, სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოებისას სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო ხელმძღვანელობდა ამ კანონითა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით. სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო სამართალდარღვევის საქმის წარმოებას იწყებდა დამრღვევის მიმართ მითითების გაცემით. ამავე კანონის მე-13 მუხლის მე-3 პუნქტის მიხედვით, მითითებით განსაზღვრული ვადის გასვლის შემდეგ სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო ამოწმებდა დამრღვევს, რაზედაც დგებოდა შემოწმების აქტი. შემოწმების აქტში აისახებოდა მშენებარე ობიექტის ფაქტობრივი მდგომარეობა მითითების პირობებთან მიმართებით.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-13 მუხლის მე-6 პუნქტის ”ა” ქვეპუნქტის თანახმად, თუ შემოწმების აქტში დაფიქსირებული იყო დარღვევა, აქტის საფუძველზე სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო იღებდა დადგენილებას დამრღვევის დაჯარიმების შესახებ. ამავე კანონის 14-ე მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად კი, ჯარიმის დაკისრების სამართლებრივი საფუძვლების აღმოუფხვრელობის შემთხვევაში, მისი დაკისრებიდან ყოველი სამი თვის შემდეგ, ამ მუხლის პირველ და მე-3 პუნქტებში მითითებული პირები ჯარიმდებოდნენ დაკისრებული ჯარიმით გათვალისწინებული საჯარიმო თანხის სამმაგი ოდენობით, რომელიც დამრღვევს შეიძლებოდა დაკისრებოდა არა უმეტეს სამჯერ.

საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონის შესაბამისად, არქიტექტურულ სამართალდამღვევი სუბიექტის მიერ დადგენილებით დაკისრებული ჯარიმის სამართლებრივი საფუძვლის აღმოუფხვრელობა იწვევდა საურავის დაკისრებას საჯარიმო თანხის სამმაგი ოდენობით. მოცემულ შემთხევაში მოსარჩელე სადავოდ არ ხდიდა იმ ფაქტობრივ გარემოებას, რომ მის მიერ 2008 წლის 2 დეკემბრის დადგენილებით დაკისრებული ჯარიმის სამართლებრივი საფუძველი არ აღმოფხვრილა, რაც ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-14 მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, მისთვის ჯარიმის დაკისრების სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენდა.

საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ ვერ შეძლო საწინააღმდეგო არგუმენტაციისა და იმ სამართლებრივი ნორმის მითითება, რომლის საფუძველზეც დაადასტურებდა მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს ქმედებისა და მის მიერ მიღებული აქტის კანონსაწინააღმდეგო ხასიათს, ვერ მიუთითა კანონის ისეთ დარღვევაზე, რომლის არარსებობის შემთხვევაშიც საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება. სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა გასაჩივრებული ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის საფუძველი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 24 ნოემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს “...”. აპელანტმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 იანვრის გადაწყვეტილებით შპს “...” სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; შეიცვალა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 24 ნოემბრის გადაწყვეტილება ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2011 წლის 22 ივლისის ¹00087 დადგენილებით განსაზღვრული ჯარიმის ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2011 წლის 22 ივლისის ¹00087 დადგენილებით განსაზღვრული ჯარიმა (39 000 ლარი) შპს “...” მიმართ შემცირდა 15 000 ლარით და განისაზღვრა 24 000 ლარით; გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დანარჩენ ნაწილში დარჩა უცვლელად.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-13 მუხლის მე-3 პუნქტზე, რომლის მიხედვით, მითითებით განსაზღვრული ვადის გასვლის შემდეგ სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო ამოწმებდა დამრღვევს, რაზედაც დგებოდა შემოწმების აქტი. შემოწმების აქტში აისახებოდა მშენებარე ობიექტის ფაქტობრივი მდგომარეობა მითითების პირობებთან მიმართებით. ასევე ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-13 მუხლის მე-6 პუნქტის ”ა” ქვეპუნქტის თანახმად, თუ შემოწმების აქტში დაფიქსირებული იყო დარღვევა, აქტის საფუძველზე სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის ორგანო იღებდა დადგენილებას დამრღვევის დაჯარიმების შესახებ. ამავე კანონის მე-14 მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, ჯარიმის დაკისრების სამართლებრივი საფუძვლების აღმოუფხვრელობის შემთხვევაში, მისი დაკისრებიდან ყოველი სამი თვის შემდეგ, ამ მუხლის პირველ და მე-3 პუნქტებში მითითებული პირები ჯარიმდებოდნენ დაკისრებული ჯარიმით გათვალისწინებული საჯარიმო თანხის სამმაგი ოდენობით, რომელიც დამრღვევს შეიძლებოდა დაკისრებოდა არა უმეტეს სამჯერ.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა იმის შესახებ, რომ საქმის მასალებით დადგენილი ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ მოსარჩელის მიერ არ ყოფილა აღმოფხვრილი 2008 წლის 2 დეკემბრის დადგენილებით დაკისრებული ჯარიმის სამართლებრივი საფუძველი ანუ მის მიერ არ აღმოფხვრილა სამართალდარღვევა, წარმოადგენდა ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-14 მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად მოსარჩელისათვის ჯარიმის დაკისრების სამართლებრივ საფუძველს.

ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს დასკვნა ჯარიმის ოდენობის შესახებ და მიიჩნია, რომ არსებობდა სამართლებრივი წანამძღვრები მის შესამცირებლად, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მართალია, სამშენებლო საქმიანობის კონტროლის რეგულაციები დადგენილი იყო სპეციალური კანონით, მაგრამ ამ კანონით განსაზღვრული სამართალდარღვევა თავისი ბუნებით წარმოადგენდა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევას და მასზე ჩვეულებრივი წესით ვრცელდებოდა ის ზოგადი ნორმები, რომელიც დადგენილი იყო სამართალდარღვევისთვის; ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მე-9 მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევისათვის შემამსუბუქებელ ან გამაუქმებელ აქტებს ჰქონდათ უკუქცევითი ძალა, ანუ ვრცელდებოდნენ ამ აქტების გამოცემამდე ჩადენილ სამართალდარღვევებზე.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ სადავო სამართალურთიერთობის რეგულირების სფეროში განხორციელდა საკანონმდებლო ცვლილება. კერძოდ, ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონს დაემატა 22¹ მუხლი, რომლითაც განისაზღვრა, რომ უნებართვო მშენებლობის ან/და რეკონსტრუქციის წარმოება მშენებლობის განხორციელების სპეციალური რეჟიმის ზონაში, სადაც დადგენილი იყო მშენებლობის განხორციელების განსაკუთრებული რეჟიმი, ტყის ფონდისა და „წყლის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ტერიტორიებზე, კულტურული მემკვიდრეობის დამცავ ზონებსა და საკურორტო-სარეკრეაციო ზონებში და ქალაქ თბილისის ტერიტორიაზე, რომელიც იწვევდა შენობა-ნაგებობის გაბარიტების ცვლილებას, გამოიწვევდა დაჯარიმებას, კერძო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე – 8 000 ლარით. აღნიშნულიდან გამომდინარე სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ საკანონმდებლო ცვლილებების ფონზე, ჯარიმის სამმაგი ოდენობა უნდა დაანგარიშებულიყო არა 10 000 ლარის, არამედ 8000 ლარის მიხედვით.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე განმარტა, რომ ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” კანონი არ ადგენდა დამოუკიდებლად, მიწერილობის შეუსრულებლობისათვის ცალკე საჯარიმო თანხის დაკისრების შესაძლებლობას. შესაბამისად, აღარ არსებობდა სამართლებრივი საფუძველი იმისათვის, რომ მოსარჩელეს მიწერილობის შეუსრულებლობისათვის დაკისრებული ჯარიმის 3000 ლარის სამმაგი ოდენობა 9000 ლარი დაკისრებოდა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საკანონმდებლო ცვლილებების ფონზე, შპს “...” დაკისრებული ჯარიმის ოდენობა 39 000 ლარი უნდა შემცირებულიყო 15 000 ლარით და განსაზღვრულიყო 24 000 ლარით. სააპელაციო სასამართლო დანარჩენ ნაწილში დაეთანხმა გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 იანვრის გადაწყვეტილება შპს “...” სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ქ. თბილისის მერიამ და ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა. კასატორებმა გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვეს.

კასატორების განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიანიჭა უკუძალა ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონის 22¹-ე მუხლს.

კასატორების მოსაზრებით, ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე საქართველოს კანონის მე-2 მუხლში კანონმდებელმა ცალსახად განსაზღვრა, რომ მოცემულ კანონს უკუქცევითი ძალა ენიჭებოდა, იმ შემთხვევაში, თუ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საბოლოო გადაწყვეტილება დაჯარიმების შესახებ არ იყო მიღებული.

ამასთან, კასატორების მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განსაზღვრა საჯარიმო თანხის ოდენობა, რადგან საქმეში წარმოდგენილი მასალებით უდავოდ დასტურდებოდა ის გარემოება, რომ მიწის ნაკვეთი სადაც სამშენებლო სამუშაოები განხორციელდა სახელმწიფო საკუთრებას წარმოადგენდა, შესაბამისად, იმ შემთხვევაშიც კი თუ სასამართლო 22¹-ე მუხლს უკუქცევით ძალას მიანიჭებდა საჯარიმო თანხა _ 10 000 ლარიდან უნდა დაანგარიშებულიყო.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 28 თებერვლის განჩინებებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ქ. თბილისის მერიისა და ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის საკასაციო საჩივრები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 5 აპრილის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,ა” ქვეპუნქტის შესაბამისად, ქ. თბილისის მერიისა და ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის საკასაციო საჩივრები მიჩნეულ იქნა დასაშვებად და მათი განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრებით 2012 წლის 31 მაისს 14:00 საათზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, საკასაციო საჩივრების საფუძვლიანობის შესწავლის, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქ. თბილისის მერიისა და ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმის მასალებში არსებულ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2008 წლის 2 დეკემბრის ¹დ-94-08 00000504 დადგენილებით შპს “...” დაეკისრა ადმინისტრაციული სახდელი - ჯარიმა 10 000 (ათი ათასი) ლარის ოდენობით, ხოლო მიწერილობის შეუსრულებლობისათვის 3000 (სამი ათასი) ლარის ოდენობით. მასვე განემარტა, რომ ,,არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაზე სახელმწიფო ზედამხედველობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად, დამრღვევის მიერ ჯარიმის დაკისრების სამართლებრივი საფუძვლების აღმოუფხვრელობის შემთხვევაში, ჯარიმის დაკისრებიდან ყოველი სამი თვის შემდეგ, დამრღვევი დაჯარიმდებოდა წინა ჯარიმით გათვალისწინებული საჯარიმო თანხის სამმაგი ოდენობით (ტ. I, ს.ფ. 23-24). ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2008 წლის 2 დეკემბრის ¹დ-94-08 00000504 დადგენილება შპს “...” არ გაუსაჩივრებია, 2008 წლის 29 დეკემბერს დადგენილება შევიდა კანონიერ ძალაში და 2009 წლის 4 აგვისტოს გაიცა სააღსრულებო ფურცელი (ტ. I, ს.ფ. 75-76).

საკასაციო სასამართლო ასევე დადგენილად მიიჩნევს იმ გარემოებას, რომ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2011 წლის 5 ივლისის შემოწმების აქტის თანახმად, შპს “...” მიერ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2008 წლის 2 დეკემბრის ¹დ-94-08 №00000504 დადგენილებით დაკისრებული ჯარიმის სამართლებრივი საფუძველი არ აღმოფხვრილა (ტ. I, ს.ფ. 71-72). ამდენად, ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2011 წლის 22 ივლისის ¹00087 დადგენილების საფუძველზე, 2008 წლის 2 დეკემბრის №დ-94-08 №00000504 დადგენილებით დაკისრებული ჯარიმის სამართლებრივი საფუძვლების აღმოუფხვრელობის გამო, შპს “...” დაჯარიმდა 39 000 (ოცდაცხრამეტიათასი) ლარით (ტ. I, ს.ფ. 25-27). ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2011 წლის 22 ივლისის ¹00087 დადგენილება შპს “...” მიერ გასაჩივრდა ზემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოში. Qქ. თბილისის მერიის 2011 წლის 13 სექტემბრის №2063 განკარგულებით შპს “...” ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა (ტ. I, ს.ფ. 11-13).

საკასაციო სასამართლო თავდაპირველად აღნიშნავს, რომ ქ. თბილისის მერის 2006 წლის 26 დეკემბრის ¹22 ბრძანებით დამტკიცებული “ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის” დებულების პირველი მუხლის მე-3 პუნქტი, იმ ნორმატიულ აქტებს შორის, რომლებითაც თავის საქმიანობაში ხელმძღვანელობს სამსახური, უთითებს ადმინისტრაციული სამართალდაღვევათა კოდექსს და ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონს.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მე-2 მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა შესახებ საქართველოს კანონმდებლობა შედგება ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა შესახებ ამ კოდექსისა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებისაგან. ამავე კოდექსის მე-8 მუხლის თანახმად, არავის არ შეიძლება შეეფარდოს ზემოქმედების ზომა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის გამო, თუ არა კანონმდებლობით დადგენილ საფუძველზე და წესით. ამავე ნორმის თანახმად, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა საქმეებს აწარმოებენ კანონიერების მკაცრი დაცვის საფუძველზე. საამისოდ უფლებამოსილი ორგანოები და თანამდებობის პირნი ადმინისტრაციული ზემოქმედების ზომებს შეუფარდებენ თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში, კანონმდებლობის ზუსტი შესაბამისობით. სამართალდარღვევათა კოდექსის მე-10 მუხლი განსაზღვრავს, რომ ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევად (გადაცდომად) ჩაითვლება სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი წესრიგის, საკუთრების, მოქალაქეთა უფლებებისა და თავისუფლებების, მმართველობის დადგენილი წესის ხელმყოფი მართლსაწინააღმდეგო, ბრალეული (განზრახი ან გაუფრთხილებელი) მოქმედება ან უმოქმედობა, რომლისთვისაც კანონმდებლობით გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობა. ამავე კოდექსის 33-ე მუხლის პირველი ნაწილი კი მოითხოვს, რომ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევისათვის პირს სახდელი დაედოს იმ ნორმატიული აქტით დაწესებულ ფარგლებში, რომელიც ითვალისწინებს პასუხისმგებლობას ადმინისტრაციული სამართალდარღვევისათვის ამ კოდექსის და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა შესახებ სხვა აქტების ზუსტი შესაბამისობით. ამდენად, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის ზოგადი მუხლები ადგენენ ადმინისტრაციული გადაცდომისათვის კანონით გათვალისწინებული სანქციის გამოყენების საერთო წესს.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის ,,ს” პუნქტზე, რომლის შესაბამისად, სამშენებლო სამართალდარღვევა წარმოადგენს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნების დარღვევას ან/და შეუსრულებლობას, რისთვისაც პასუხისმგებლობა განსაზღვრულია ამ კანონით. ამავე კანონის პირველი მუხლის ,,ვ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, ამ კანონის მიზანია ტექნიკური ბარიერებისა და რისკების გათვალიწინებით სამშენებლო ტექნიკური რეგლამენტებითა და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნათა სრული დაცვით სამშენებლო საქმიანობის განხორციელების უზრუნველყოფა. აღნიშნულიდან გამომდინარე ცხადია, რომ ზედამხედველობის სამსახურის ერთ-ერთი მთავარი ფუნქციაა გამოავლინოს და აღკვეთოს კანონის მოთხოვნათა დარღვევით წარმოებული მშენებლობები.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამართალდარღვევისათვის სანქციის შეფარდების დროს, თუ კანონით გაუქმებული ან შემსუბუქებულია პასუხისმგებლობა სამართალდარღვევის ჩადენისათვის, მოქმედებს ახალი კანონით დადგენილი ნორმა. სანქციის შეფარდების დრო მოიცავს არამხოლოდ ორგანოს მიერ მისი გამოყენების დროს, არამედ აგრეთვე ზემდგომი ორგანოების ან სასამართლოს მიერ სანქციის გამოყენების კანონიერების შემოწმების პერიოდს. ზემოაღნიშნულის გარდა, იმის გათვალისწინებით, რომ სადავო აქტების გასაჩივრება აჩერებს საჯარიმო თანხის გადახდის ვალდებულებას, ამასთანავე სადავო აქტების გასაჩივრების შემთხვევაში პირისათვის საბოლოო შედეგს იწვევს სასამართლო გადაწყვეტილება და არა სადავო აქტები.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას იმ საკითხთან დაკავშირებით, რომ მართალია, სამშენებლო საქმიანობის კონტროლის რეგულაციები დადგენილი იყო სპეციალური კანონით, მაგრამ ამ კანონით განსაზღვრული სამართალდარღვევა თავისი ბუნებით წარმოადგენდა ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევას და მასზე ჩვეულებრივი წესით ვრცელდებოდა ის ზოგადი ნორმები, რომელიც დადგენილი იყო სამართალდარღვევისთვის. ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მე-9 მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციული სამართალდარღვევისათვის შემამსუბუქებელ ან გამაუქმებელ აქტებს ჰქონდათ უკუქცევითი ძალა, ანუ ვრცელდებოდნენ ამ აქტების გამოცემამდე ჩადენილ სამართალდარღვევებზე.

თუმცა აქვე, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ მართალია ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონში, 2011 წლის 20 დეკემბერს განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილების საფუძველზე, მითითებული კანონის 22¹-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული (კერძო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე ჩადენილი) სამართალდარღვევისათვის ჯარიმის ოდენობა შემცირდა _ 8 000 ლარამდე, მაგრამ ამავე მუხლის ,,ა” ქვეპუნქტით განისაზღვრა, რომ უნებართვო მშენებლობის, რეკონსტრუქციის ან/და დემონტაჟის წარმოება: მშენებლობის განხორციელების სპეციალური რეჟიმის ზონაში, სადაც დადგენილია მშენებლობის განხორციელების განსაკუთრებული რეჟიმი, ტყის ფონდისა და “წყლის შესახებ” საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ტერიტორიებზე კულტურული მემკვიდრეობის დამცავ ზონებსა და საკურორტო-სარეკრეაციო ზონებში და ქ. თბილისის ტერიტორიაზე, სახელმწიფოს ან თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე – იწვევდა დაჯარიმებას 10 000 ლარის ოდენობით. ამდენად, ჯარიმის ოდენობა სახელმწიფოს ან თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე ჩადენილი ზემოაღნიშნული სამართალდარღვევისათვის არ შემცირებულა.

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალებით დადგენილად მიიჩნევს იმ გარემოებას, რომ (ქ. თბილისში, ... ქ. ¹6-ში მდებარე) მიწის ნაკვეთი, სადაც სამშენებლო სამუშაოები განხორციელდა სახელმწიფო საკუთრებას წარმოადგენს (ტ. I, ს.ფ. 80), შესაბამისად, საჯარიმო თანხა ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონის 22¹ მუხლის გამოყენებს შემთხვევაშიც კი 10 000 ლარიდან უნდა განისაზღვროს, რომლის სამმაგი ოდენობაც 30 000 ლარს შეადგენს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო ეთანხმება კასატორების მოსაზრებას შპს “...” საჯარიმო თანხის _ 10 000 ლარიდან დაანგარიშების ნაწილში და მიიჩნევს, რომ აღნიშნულ ნაწილში საკასაციო საჩივრები საფუძვლიანია და უნდა დაკმაყოფილდეს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას შპს “...” მიწერილობის შეუსრულებლობისათვის დაკისრებული ჯარიმის სრულად გაუქმების ნაწილში და განმარტავს, რომ ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” კანონი არ ადგენს დამოუკიდებლად, მიწერილობის შეუსრულებლობისათვის ცალკე საჯარიმო თანხის დაკისრების შესაძლებლობას. შესაბამისად, აღარ არსებობს სამართლებრივი საფუძველი იმისათვის, რომ მოსარჩელეს მიწერილობის შეუსრულებლობისათვის დაკისრებული ჯარიმის 3000 ლარის სამმაგი ოდენობა 9000 ლარი დაეკისროს.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ქ. თბილისის მერიის და ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, უნდა შეიცვალოს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 გადაწყვეტილება ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2011 წლის 22 ივლისის ¹00087 დადგენილებით განსაზღვრული ჯარიმის ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ უნდა იქნას ახალი გადაწყვეტილება, შპს “...” სარჩელი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ და ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2011 წლის 22 ივლისის ¹00087 დადგენილებით განსაზღვრული ჯარიმა 39 000 ლარი შპს “...” მიმართ უნდა შემცირდეს 9 000 ლარით და განისაზღვროს 30 000 ლარით, დანარჩენ ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უნდა დარჩეს უცვლელად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :

1. ქ. თბილისის მერიის და ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. შეიცვალოს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 გადაწყვეტილება ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2011 წლის 22 ივლისის ¹00087 დადგენილებით განსაზღვრული ჯარიმის ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნას ახალი გადაწყვეტილება;

3. შპს “...” სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

4. ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2011 წლის 22 ივლისის ¹00087 დადგენილებით განსაზღვრული ჯარიმა 39 000 ლარი შპს “...” მიმართ შემცირდეს 9 000 ლარით და განისაზღვროს 30 000 ლარით;

5. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 იანვრის გადაწყვეტილება დანარჩენ ნაწილში დარჩეს უცვლელად;

6. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ლ. მურუსიძე

პ. სილაგაძე