¹ბს-204-202(3კ-12) 14 ივნისი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ლევან მურუსიძე, (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მაია ვაჩაძე, პაატა სილაგაძე

სხდომის მდივანი _ ნინო გოგატიშვილი

კასატორი (მოსარჩელე) _ მ. ხ-ი

კასატორი (მოპასუხეები) _ 1. ქ. თბილისის მერია 2) ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახური

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციული საქმეთა პალატის 2012 წლის 18 იანვრის გადაწყვეტილება

სარჩელის საგანი _ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

მ. ხ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხეების - ქ. თბილისის მერიისა და ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიმართ, რომლითაც ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 2011 წლის 11 აპრილის ¹000685 დადგენილების და ქ. თბილისის მერიის 2011 წლის 10 ივნისის @1228 განკარგულების _ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა მოითხოვა. მოსარჩელემ სარჩელში მიუთითა, რომ მისი დაჯარიმება მოხდა არასწორად, ჯარიმა განისაზღვრა 10 000 ლარით, რასაც არ დაეთანხმა და გაასაჩივრა ზემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოში. ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემობათა შეფასებისა და გამოკვლევის გარეშეE უსაფუძვლოდ ეთქვა უარი ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობაზე, რადგან ორგანოს მიერ არ იქნა გათვალისწინებული ის ფაქტი, რომ სადავო უძრავი ქონების მშენებლობა განხორციელებული იქნა 1990-იან წლებში კანონმდებლობით დადგენილი წესების დაცვით და დღეის მდგომარეობით აღნიშნული ფართი საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად მოსარჩელის საკუთრებას წარმოადგენს. ამასთან, ობიექტი მოქცეულია წითელ ხაზებში, რაც მის კანონიერებაზე კიდევ ერთხელ მიუთითებს. მოსარჩელემ მიუთითა, რომ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის და ქ. თბილისის მერიის ადმინისტრაციული აქტებით მის კანონიერ უფლებას მიადგა პირდაპირი და უშუალო ზიანი და უკანონოდ შეიზღუდა მისი კანონიერი ინტერესები. მოსარჩელემ სარჩელის სამართლებრივ საფუძვლად მიუთითა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლზე, საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლზე, საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართადარღვევათა კოდექსის 232.7 და 264-ე მუხლებზე, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53.5, 601.1 და 96.1 მუხლებზე.

სარჩელზე შესაგებლები წარადგინეს ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა და ქ. თბილისის მერიამ, რომლითაც არ დაეთანხმნენ მ. ხ-ის სასარჩელო მოთხოვნას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 24 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით მ. ხ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. სასამართლომ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ 09.03.2011 დაფიქსირდა სამშენებლო სამართალდარღვევა, დასრულებული სახით. კერძოდ, მ. ხ-ის მიერ შეთანხმებული პროექტისა და მშენებლობის სანებართვო მოწმობის გარეშე განხორციელდა მოსკოვის გამზირზე მე-2 კვარტალის პირველი კორპუსის მიმდებარედ რკინის კონსტრუქციის (ჯიხურის) მონტაჟი. სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის მიერ მ. ხ-ს განესაზღვრა 3 კალენდარული დღეE დარღვევის გამოსასაწორებლად. კერძოდ, შესაბამისი საპროექტო დოკუმენტაციის წარდგენა ან ობიექტის დემონტაჟის განხორციელება. ამავე სამსახურის 14.03.2011 წ. ¹000685 შემოწმების აქტის თანახმად, მ. ხ-მა ობიექტი არც პირვანდელ მდგომარეობაში მოიყვანა და არც სათანადო სანებართვო დოკუმენტაცია წარადგინა. რის გამოც მ. ხ-ი 10000 ლარით დაჯარიმდა და დაევალა უნებართვოდ განთავსებული ჯიხურის დემონტაჟი. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მონაცემებით ქ. თბილისში ... მე-2 კვარტალში მდებარე პირველი კორპუსის შენობა ¹4 (18.51 კვ.მ.) რეგისტრირებულია მ. ხ-ის სახელზე.

Pპირველი ინსტანციის სასამართლომ სარჩელი მიიჩნია უსაფუძვლოდ და მიუთითა, რომ გასაჩივრებულ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებში ასახული კონკრეტული ურთიერთობის მოწესრიგება შეესაბამება მისი გამოცემის სამართლებრივ საფუძვლებს და წინააღმდეგობაში არ მოდის მოცემული ურთიერთობის მარეგულირებელ სამართლებრივ ნორმებთან. სადავო გადაწყვეტილებები მიღებულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოების გამოკვლევის საფუძველზე, აგრეთვე დაცულია ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადებისა და გამოცემისათვის კანონმდებლობით დადგენილი წესი. სასამართლომ მიუთითა, რომ საჯარო რეესტრში აღრიცხვა არ იწვევს მშენებლობის კანონიერად ცნობას და ეს ფაქტი არ წარმოადგენს სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველს, ასევე მიიჩნია, რომ სადავო დადგენილება არ ხელყოფს რომელიმე პირის საკუთრების უფლებას. რაც შეეხება სახელმწიფო ბაჟს, სასამართლომ მიიჩნია, რომ უნდა დარჩეს სახელმწიფო ბიუჯეტში.

Pპირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა მ. ხ-მა, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტყილების მიღება, რომლითაც სრულად დაკმაყოფილდება სარჩელი. ვინაიდან მოსარჩელეს მითითებით სასამართლოს მიერ არასწორად იქნა დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ, ეს ეხება სასამართლოს მიერ დადგენილად მიჩნეულ ფაქტს, რომლის მიხედვით ადმინისტრაციულმა ორგანომ საქმის გარემოებების სრულად გამოკვლევის შედეგად მიიღო გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. აპელანტი მიუთითებს, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოკვლეული და გათვალისწინებული უნდა ყოფილიყო ის გარემოება, რომ სადავო უძრავი ქონების მშენებლობა განხორციელდა 1990-იან წლებში კანონმდებლობით დადგენილი წესის შესაბამისად და ის, რომ აღნიშნული ფართი საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად წარმოადგენს მ. ხ-ის საკუთრებას.

სააპელაციო საჩივარზე შესაგებლები წარმოადგინეს ქ. თბილისის მერიამ და ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა და მიუთითეს, რომ სააპელაციო საჩივარი არის უსაფუძვლო, დაუსაბუთებელი და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებით მ. ხ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, შეიცვალა თბილისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დადგენილებით განსაზღვრული ჯარიმის ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალქო სამსახურის 2011 წლის 11 აპრილის ¹000685 დადგენილებით განსაზღვრული ჯარიმა (10 000 ლარი) შემცირდა 2000 ლარით და განისაზღვრა 8000 ლარით. გადაწყვეტილება დანარჩენ ნაწილში დარჩა უცვლელად. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ მართალია, სამშენებლო საქმიანობის კონტროლის რეგულაციები დადგენილია სპეციალური კანონით, მაგრამ ამ კანონით განსაზღვრული სამართალდარღვევა თავისი ბუნებით წარმოადგენს ადმინისტრაციულ სამართლადარღვევას და მასზე ჩვეულებრივი წესით ვრცელდება ის ზოგადი ნორმები, რომელიც დადგენილია სამართალდარღვევისათვის. ადმინისტრაციულ სამართალდაღვევათა კოდექსის მე-9 მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციული სამართალდარღვევისათვის შემამსუბუქებელ ან გამაუქმებელ აქტებს აქვთ უკუქცევითი ძალა, ანუ ვრცელდება ამ აქტების გამოცემამდე ჩადენილ სამართალდაღვევაზე. Pსასამართლომ განმარტა, რომ სადავო სამართალურთიერთობის რეგულირების სფეროში განხორციელდა საკანონმდებლო ცვლილება, კერძოდ, საქართველოს კანონს “ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” დაემატა 22¹-ე მუხლი: უნებართვო მშენებლობის, რეკონსტრუქციის ან/და დემონატაჟის წარმოება მშენებლობის განხორციელების სპეციალური რეჟიმის ზონაში, სადაც დადგენილია მშენებლობის განხორციელების განსაკუთრებული რეჟიმი, ტყის ფონდისა და “წყლის შესახებ” საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ტერიტორიებზე, კულტურული მემკვიდრეობის დამცავ ზონებსა და საკურორტო-სარეკრეაციო ზონებში და ქალაქ თბილისის ტერიტორიაზე; მითითებული ნორმის პირველი ნაწილის “ბ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, უნებართვო მშენებლობის ან/და რეკონსტრუქციის წარმოება მშენებლობის განხორციელების სპეციალური რეჟიმის ზონაში, სადაც დადგენილია მშენებლობის განხორციელების განსაკუთრებული რეჟიმი, ტყის ფონდისა და “წყლის შესახებ” საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ტერიტორიებზე, კულტურული მემკვიდრეობის დამცავ ზონებსა და საკურორტო-სარეკრეაციო ზონებში და ქალაქ თბილისის ტერიტორიაზე, რომელიც იწვევს შენობა-ნაგებობის გაბარიტების ცვლილებას, გამოიწვევს დაჯარიმებას, კერძო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე 8000 ლარით. ზემოაღნიშნული საკანონმდებლო ცვლილების ფონზე სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მ. ხ-ისათვის დაკისრებული ჯარიმის ოდენობა უნდა შემცირდეს და განისაზღვროს 8000 ლარით.

Dდანარჩენ ნაწილში სააპელაციო პალატა დაეთანხმა გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებას.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ქ. თბილისის მერიამ და მოითხოვა სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 18 იანვრის გადაწყვეტილების გაუქმება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში და ამ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილების მიღება, რომლითაც სრულად არ დაკმაყოფილდება სარჩელი. მიუთითა, რომ სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, ვინაიდან “ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონი არ შეიცავს დათქმას ანალოგიის შესახებ, სასამართლოს მიერ არ უნდა ყოფილიყო მსჯელობა კანონის ანალოგიაზე. საკასაციო საჩივარში ასევე მითითებულ იქნა კანონის უკუძალის თაობაზე, კერძოდ, ქ. თბილისის მერიამ მიუთითა, რომ ვინაიდან “ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონი პირდაპირ არ ითვალისწინებს უკუძალის შესახებ დათქმას, კანონში განხორციელებული ცვლილებებს არ უნდა მინიჭებოდა უკუძალა. Aასევე მიუთითა, რომ “ნორმატიული აქტების შესახებ” კანონს, სამარალდარვევათა შესახებ” კანონს და “ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონს შორის არსებული წინააღმდეგობის შემთხვევაში უპირატესი ძალა უნდა მიენიჭოს ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონს, როგორც უფრო გვიან მიღებულ სპეციალურ კანონს. Qთბილისის მერიამ ასევე მიუთითა, რომ სააპელაციო სასამართლო გასცდა სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნის ფარგლებს, როდესაც განავითარა მსჯელობა საჯარიმო სანქციის შემცირებასთან დაკავშირებით.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი ასევე შეიტანა ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურმა და მოითხოვა სააპელაციო სასამართლომ ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 18 იანვრის გადაწყვეტილების გაუქმება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში და ამ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილების მიღება, რომლითაც სრულად არ დაკმაყოფილდება სარჩელი.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი ასევე შეიტანა მ. ხ-მა და მოითხოვა სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 18 იანვრის გადაწყვეტილების გაუქმება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში და ამ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილების მიღება, რომლითაც სრულად დაკმაყოფილდება სარჩელი.

M მ. ხ-ის საკასაციო საჩივარზე შესაგებელი იქნა შემოტანილი ქ. თბილისის მერიის მიერ, რომლითაც ქ. თბილისის მერია არ დაეთანხმა საკასაციო საჩივარს, როგორც უსაფუძვლოს და დაუსაბუთებელს და მიიჩნია, რომ იგი არ უნდა იქნეს დაკმაყოფილებული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრების მოტივების საფუძვლიანობისა და სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთებულობა-კანონიერების შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ ქ. თბილისის მერიისა და ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ უნდა დაკმაყოფილდეს, მ. ხ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, შესაბამისად, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 18 იანვრის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად უნდა დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება გამოტანილია საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევით, კერძოდ, დარღვეულია სსსკ-ის 393-ე და 394-ე მუხლების მოთხოვნები, სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, არასწორად განმარტა კანონი, საქმის მასალები სააპელაციო სასამართლოს მიერ შეფასებულია არასრულყოფილად, შესაბამისად საქმეზე შეკრებილ მტკიცებულებებს მიეცა არასწორი სამართლებრივი შეფასება.

საკასაციო სასამართლო ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის 1-ლი ნაწილის “დ” ქვეპუნქტის საფუძველზე განმარტავს, რომ დავის საგანი _ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 20011 წლის 11 აპრილის ¹000685 დადგენილება და ქ. თბილისის მერიის 2011 წლის 10 ივნისის @1228 განკარგულება წარმოადგენენ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებს, შესაბამისად მათი კანონიერება სასამართლოს მიერ უნდა შემოწმდეს ფორმალურ-მატერიალური თვალსაზრისით.

მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომელიც გამოცემულია წერილობითი სახით, აუცილებელია შეიცავდეს დასაბუთებას, კერძოდ, მასში მითითებული უნდა იქნეს ის სამართლებრივი და ფაქტობრივი წანამძღვრები, რომელთა საფუძველზეც გამოიცა იგი. იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ადმინისტრაციული ორგანო მოქმედებს დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში, იგი ვალდებულია, აქტის დასაბუთებაში მიუთითოს იმ გარემოებებზე, რომლებიც საფუძვლად დაედო მის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებას. ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის წერილობით დასაბუთებაში მიეთითება ყველა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომელსაც არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას, ხოლო ამავე კოდექსის 53-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ არის თავისი გადაწყვეტილება დააფუძნოს იმ გარემოებებზე, ფაქტებზე, მტკიცებულებებზე ან არგუმენტებზე, რომლებიც არ იქნა გამოკვლეული და შესწავლილი ადმინისტრაციული წარმოების დროს. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულებას წარმოადგენს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევა. სწორედ საქმის გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე უნდა იქნეს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გადაწყვეტილება მიღებული.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ ისე განიხილა დავა, რომ არ გამოუკვლევია, რომ საჯარო რეესტრის ჩანაწერის მიხედვით, მ. ხ-ის საკუთრებად ირიცხება ქ. თბილისში, ..., II კვარტალი, კორპუსი I-ის მიმდებარედ არსებული ჯიხური. საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია განხორციელდა 21.02.2011წ, ხოლო საჯარო რეესტრის ჩანაწერის თანახმად რეგისტრაციის საფუძველია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა “...” კრების ოქმი ¹23 N1014638;Nქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ 11.04.2011წ. მოცემული ჯიხურის უნებართვოდ განთავსებისათვის განხორციელდა მ. ხ-ის დაჯარიმება 10000 ლარის ოდენობით, და მოსარჩელეს დაევალა აღნიშნული ჯიხურის დემონტაჟი.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ შეფასება არ მისცა საქმისათვის განმსაზღვრელი მნიშვნელობის მქონე ფაქტს, რომ მოსარჩელეს საკუთრებაში ჰქონდა რეგისტრირებული სადავო უძრავი ქონება და ადმინისტრაციულმა ორგანომ, ადმინისტრაციული წარმოება უკანონო მშენებლობის დემონტაჟთან დაკავშირებით განახორციელა მხოლოდ ნაგებობის საკუთრებაში რეგისტრაციის შემდგომ. ანუ, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახალი განხილვისას შეფასება უნდა მისცეს სადავო უძრავი ქონების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციისა და სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების (დაჯარიმების და დემონტაჟის თაობაზე) ქრონოლოგიას, რამდენადაც განსახილველ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლოს მიერ არ ყოფილა შეფასებული ის გარემოება, რომ სადავო განკარგულება გამოცემული იქნა იმ ქონების მიმართ, რომელიც განკარგულების გამოტანის მომენტისათვის უკვე რეგისტრირებული იყო მ. ხ-ის საკუთრებად საჯარო რეესტრში, (რეგისტრაცია განხორციელდა 21.02.2011წ. განკარგულება გამოცემულ იქნა 11.04.2011წ.).

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ განსახილველი საქმე წარმოადგენს განსხვავებულ შემთხვევას, კერძოდ, კონკრეტულ შემთხვევაში სახეზეა ჯერ უძრავი ქონების საკუთრების უფლების რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში და აღნიშნულის შემდეგ არის ნაწარმოები ადმინისტრაციული წარმოება უკანონო ნაგებობის დემონტაჟთან დაკავშირებით, ანუ Mმოცემულ შემთხვევაში ადმინისტრაციულმა ორგანოს მიერ “ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” კანონის საფუძველზე მოსარჩელეზე დაჯარიმებისა და დემონტაჟის დავალება მოხდა უკვე საკუთრებად რეგისტრირებულ ქონებაზე, რაც განსხვავდება საკასაციო სასამართლოში მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სწორედ აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოების შეფასების შემდეგ არის შესაძლებელი სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა ადმინისტრაციული ორგანოების მიერ გამოცემული აქტების კანონიერებაზე, ამასთან აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოების შეფასებისას სააპელაციო სასამართლომ უნდა გაითვალისწინოს, რომ სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის მიხედვით, რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა. კონკრეტულ შემთხვევაში კი დემონტაჟს დაქვემდებარებული უძრავი ქონება რეგისტრირებულია მოსარჩელის სახელზე და სადავო არ არის მოსარჩელის საკუთრების უფლება სადავო უძრავ ქონებასთან დაკავშირებით.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საქმეზე ზემოთ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები სააპელაციო სასამართლოს მიერ საჭიროებს ხელახლა გამოკვლევასა და შეფასებას, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახალი განხილვისას უნდა ისარგებლოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-19 მუხლებით მინიჭებული უფლებამოსილებით და შეაფასოს საქმისათვის განმსაზღვრელი მნიშვნელობის ფაქტი. მხოლოდ აღნიშნული განმსაზღვრელი მნიშვნელობის ფაქტის შეფასებისს შემდეგ არის შესაძლებელი საქმეზე კანონიერი და დასაბუთებული გადაწყვეტილების გამოტანა.

ამასთან, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ქ. თბილისის მერიისა და ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის საკასაციო საჩივრები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების იმ ნაწილზე, რომლითაც მ. ხ-ს თბილისის მერიის ზედამხეედველობის საქალაქო სამსახურის 2011 წლის 11 აპრილის ¹000685 დადგენილებით განსაზღვრული ჯარიმა (10000 ლარი) შეუმცირდა 2000 ლარით არ უნდა დაკმაყოფილდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო თავდაპირველად აღნიშნავს, რომ ქ. თბილისის მერის 2006 წლის 26 დეკემბრის ¹22 ბრძანებით დამტკიცებული “ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის” დებულების პირველი მუხლის მე-3 პუნქტი, იმ ნორმატიულ აქტებს შორის, რომლებითაც თავის საქმიანობაში ხელმძღვანელობს სამსახური, უთითებს ადმინისტრაციული სამართალდაღვევათა კოდექსს და ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონს.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მე-2 მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა შესახებ საქართველოს კანონმდებლობა შედგება ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა შესახებ ამ კოდექსისა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებისაგან. ამავე კოდექსის მე-8 მუხლის თანახმად, არავის არ შეიძლება შეეფარდოს ზემოქმედების ზომა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის გამო, თუ არა კანონმდებლობით დადგენილ საფუძველზე და წესით. ამავე ნორმის თანახმად, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა საქმეებს აწარმოებენ კანონიერების მკაცრი დაცვის საფუძველზე. საამისოდ უფლებამოსილი ორგანოები და თანამდებობის პირნი ადმინისტრაციული ზემოქმედების ზომებს შეუფარდებენ თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში, კანონმდებლობის ზუსტი შესაბამისობით. სამართალდარღვევათა კოდექსის მე-10 მუხლი განსაზღვრავს, რომ ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევად (გადაცდომად) ჩაითვლება სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი წესრიგის, საკუთრების, მოქალაქეთა უფლებებისა და თავისუფლებების, მმართველობის დადგენილი წესის ხელმყოფი მართლსაწინააღმდეგო, ბრალეული (განზრახი ან გაუფრთხილებელი) მოქმედება ან უმოქმედობა, რომლისთვისაც კანონმდებლობით გათვალისწინებულია ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობა. ამავე კოდექსის 33-ე მუხლის პირველი ნაწილი კი მოითხოვს, რომ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევისათვის პირს სახდელი დაედოს იმ ნორმატიული აქტით დაწესებულ ფარგლებში, რომელიც ითვალისწინებს პასუხისმგებლობას ადმინისტრაციული სამართალდარღვევისათვის ამ კოდექსის და ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა შესახებ სხვა აქტების ზუსტი შესაბამისობით. ამდენად, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის ზოგადი მუხლები ადგენენ ადმინისტრაციული გადაცდომისათვის კანონით გათვალისწინებული სანქციის გამოყენების საერთო წესს.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის ,,ს” პუნქტზე, რომლის შესაბამისად, სამშენებლო სამართალდარღვევა წარმოადგენს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნების დარღვევას ან/და შეუსრულებლობას, რისთვისაც პასუხისმგებლობა განსაზღვრულია ამ კანონით. ამავე კანონის პირველი მუხლის ,,ვ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, ამ კანონის მიზანია ტექნიკური ბარიერებისა და რისკების გათვალიწინებით სამშენებლო ტექნიკური რეგლამენტებითა და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნათა სრული დაცვით სამშენებლო საქმიანობის განხორციელების უზრუნველყოფა. აღნიშნულიდან გამომდინარე ცხადია, რომ ზედამხედველობის სამსახურის ერთ-ერთი მთავარი ფუნქციაა გამოავლინოს და აღკვეთოს კანონის მოთხოვნათა დარღვევით წარმოებული მშენებლობები.

საქართველოს კანონს “ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” დაემატა 22¹-ე მუხლი: უნებართვო მშენებლობის, რეკონსტრუქციის ან/და დემონატჟის წარმოება მშენებლობის განხორციელების სპეციალური რეჟიმის ზონაში, სადაც დადგენილია მშენებლობის განხორციელების განსაკუთრებული რეჟიმი, ტყის ფონდისა და “წყლის შესახებ” საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ტერიტორიებზე, კულტურული მემკვიდრეობის დამცავ ზონებსა და საკურორტო-სარეკრეაციო ზონებში და ქალაქ თბილისის ტერიტორიაზე; მითითებული ნორმის პირველი ნაწილის “ბ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, უნებართვო მშენებლობის ან/და რეკონსტრუქციის წარმოება მშენებლობის განხორციელების სპეციალური რეჟიმის ზონაში, სადაც დადგენილია მშენებლობის განხორციელების განსაკუთრებული რეჟიმი, ტყის ფონდისა და “წყლის შესახებ” საქართველოს კანონით განსაზღვრულ ტერიტორიებზე, კულტურული მემკვიდრეობის დამცავ ზონებსა და საკურორტო-სარეკრეაციო ზონებში და ქალაქ თბილისის ტერიტორიაზე, რომელიც იწვევს შენობა-ნაგებობის გაბარიტების ცვლილებას, დაჯარიმებას, კერძო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე 8000 ლარით.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამართალდარღვევისათვის სანქციის შეფარდების დროს, თუ კანონით გაუქმებული ან შემსუბუქებულია პასუხისმგებლობა სამართალდარღვევის ჩადენისათვის, მოქმედებს ახალი კანონით დადგენილი ნორმა. სანქციის შეფარდების დრო მოიცავს არა მხოლოდ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მისი გამოყენების დროს, არამედ აგრეთვე ზემდგომი ორგანოების ან სასამართლოს მიერ სანქციის გამოყენების კანონიერების შემოწმების პერიოდს. ზემოაღნიშნულის გარდა, იმის გათვალისწინებით, რომ სადავო აქტების გასაჩივრება აჩერებს საჯარიმო თანხის გადახდის ვალდებულებას, ამასთანავე სადავო აქტების გასაჩივრების შემთხვევაში პირისათვის საბოლოო შედეგს იწვევს სასამართლო გადაწყვეტილება და არა სადავო აქტები, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სადავო სამართალურთიერთობების მიმართ გამოყენებულ უნდა იქნას სამართალდარღვევის შემდგომ მიღებული პასუხისმგებლობის შემამსუბუქებელი ნორმა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ქ. თბილისის მერიის და ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ ექვემდებარება დაკმაყოფილებას.

ამასთან, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კასატორ მ. ხ-ის მიერ წამოყენებული საკასაციო პრეტენზიები დასაბუთებულია და საკასაციო საჩივარი შეიცავს დასაბუთებულ არგუმენტაციას გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონშეუსაბამობის თაობაზე. შესაბამისად, სსსკ-ის 412-ე მუხლის საფუძველზე მოცემული საქმე ექვემდებარება ხელახლა განხილვას, რა დროსაც სააპელაციო სასამართლომ უნდა გამოიკვლიოს და იმსჯელოს ზემოაღნიშნულ გარემოებებზე ობიექტური და კანონიერი გადაწყვეტილების დადგენის მიზნით.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1-ლი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 257-ე, 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ქ. თბილისის მერიისა და ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდეს; მ. ხ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ; გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 18 იანვრის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს; სახელმწიფო ბაჟის საკითხი გადაწყდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ლ. მურუსიძე

მოსამართლეები: მ. ვაჩაძე

პ. სილაგაძე