ბს-593-588(კ-11) 21 ნოემბერი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნინო ქადაგიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე, ლევან მურუსიძე

სხდომის მდივანი – ნ. გოგატიშვილი

კასატორი (მოსარჩელე) - ი. ფ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) – სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო; საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახური

მესამე პირები – ლ. გ-ე, ქ. ჭ-ე, ბ. შ-ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 29 დეკემბრის განჩინება

დავის საგანი – ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

10.11.08წ. ი. ფ-მ სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში მოპასუხეების - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს, ამავე სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურისა და ლ. გ-ის მიმართ, თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ №... საკადასტრო კოდით მიწის ნაკვეთზე განხორციელებული ჩანაწერებისა და გადაწყვეტილებების, ასევე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 29.08.08წ. გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის მოთხოვნით.

მოსარჩელის მითითებით, 2005 წლის 7 ივლისის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე გარდაბნის სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ მის საკუთრებად დარეგისტრირდა მიწის ნაკვეთი, რომელიც შემოღობა და მიწის ნაკვეთზე მშენებლობიბის განხორციელების ნებართვა მიიღო. 2008 წლის აგვისტოში მოსარჩელისათვის ცნობილი გახდა, რომ მის საკუთრებად რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე 2008 წელს სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ დარეგისტრირდა მოპასუხე ლ. გ-ის საკუთრების უფლება. მოსარჩელის მოსაზრებით, აღნიშნული რეგისტრაცია ხელყოფს მის უფლებებს, რეგისტრაციის განხორციელებისას არ გამოკვლეულა საქმის გარემოებები, რამდენადაც ერთი და იმავე მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეებად რეგისტრირებულნი არიან სხვადასხვა პირები. ი. ფ-მ ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს, მაგრამ 08.10.08წ. გადაწყვეტილებით უარი ეთქვა საჩივრის დაკმაყოფილებაზე.

ი.ფ-ის სარჩელი არ ცნო მოპასუხე თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურმა მოთხოვნის დაუშვებლობისა და უსაფუძვლობის მოტივით.

მოპასუხემ აღნიშნა, რომ მოსარჩელისათვის ლ. გ-ის სახელზე განხორციელებული საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ (ქ. თბილისი, ... ტერიტორია, ნაკვეთი №73, 16.06.08წ. №882008282490 გადაწყვეტილება) ცნობილი გახდა 05.08.08წ. წერილით, შესაბამისად, მოსარჩელემ გაუშვა სადავო აქტის გასაჩივრების ერთთვიანი ვადა. გარდა აღნიშნულისა, მოპასუხემ უსაფუძვლოდ მიიჩნია მოსარჩელის მოთხოვნა ლ. გ-ის სახელზე განხორციელებული ჩანაწერის ბათილად ცნობის შესახებ, რამდენადაც ი. ფ-სა და ა.ჯ-ეს შორის 07.07.05წ. გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე უძრავ ნივთზე (0,06 ჰა, დაუზუსტებელი) 12.07.05წ. ი.ფ-ის სახელზე განხორციელებული საკუთრების უფლების რეგისტრაციით არ დგინდებოდა, არ კონკრეტდებოდა შესაბამისი უძრავი ნივთის უფლებრივი მდგომარეობის გავრცელების საზღვრები, ასევე დაუზუსტებელი იყო საკუთრების უფლების საგნის საკადასტრო მონაცემი (კოორდინატები). შესაბამისად, მოპასუხის მოსაზრებით, მოსარჩელე ვერ ადასტურებდა 13.06.08წ. ლ. გ-ესა და ქ.ჭ-ეს შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე განხორციელებული რეგისტრაციით ი.ფ-ის საკუთრების უფლების ხელყოფის ფაქტს.

მოპასუხის მითითებით, 18.01.98წ. №1099 მიღება-ჩაბარების აქტის საფუძველზე ... უბანში 600 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე განხორციელდა ა.ჯ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაცია, რაც დასტურდება მიწის სააღრიცხვო ბარათით. ა.ჯ-ესა და ი. ფ-ს შორის გაფორმებული ნასყიფობის საფუძველზე დარეგისტრირდა ი.ფ-ის საკუთრების უფლება. 28.05.08წ. თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს წარედგინა განცხადება შპს „...“ მიერ შესრულებულ საკადასტრო აზომვით ნახაზთან ერთად 750 კვ.მ საკარმიდამო მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ. სარეგისტრაციო სამსახურის 31.05.08წ. გადაწყვეტილებით განხორციელდა ბ.შ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. 05.06.08წ. ნასყიდობის საფუძველზე უძრავ ნივთზე დარეგისტრირდა ქ.ჭ-ის საკუთრების უფლება, ხოლო 13.06.08წ. ნასყიდობის საფუძველზე ქ.ჭ-ემ მიწის ნაკვეთი გაასხვისა ლ. გ-ეზე. ამდენად, მოპასუხემ მიიჩნია, რომ სადავო აქტი „უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ“ ინსტრუქციის მე-2 მუხლის „კ“ პუნქტისა და 10.1 მუხლის შესაბამისად სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ გამოცემულია კანონმდებლობის სრული დაცვით და არ არსებობს მისი ბათილად ცნობის საფუძველი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 27.10.08წ. განჩინებით ყადაღა დაედო ლ. გ-ის სახელზე რეგისტრირებულ 750 კვ.მ მიწის ნაკვეთს, მდებარე ქ. თბილისი, ... ტერიტორია (ნაკვეთი 73), კვარტალი 09, ნაკვეთის №08/265, მიწის საკადასტრო კოდი – ... .

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 26.12.08წ. საოქმო განჩინებით საქმეში მესამე პირად ჩაება სს „...“.

მოსარჩელემ დააზუსტა სასარჩელო მოთხოვნა, თავდაპირველ მოპასუხეებთან ერთად მოპასუხეებად მიუთითა ბ.შ-ი, ქ.ჭ-ე და მოითხოვა სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ 31.05.08წ. ბ.შ-ის სახელზე, 11.06.08წ. ქ.ჭ-ის სახელზე, 19.06.08წ. ლ. გ-ის სახელზე განხორციელებული ჩანაწერების ბათილად ცნობა, ასევე ადმინისტრაციული საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ 29.08.08წ. გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა. მოსარჩელემ ასევე სასამართლოს წარუდგინა ექსპერტიზის 10.03.09წ. №კ-2489/18 დასკვნა, რომლითაც დასტურდებოდა სადავო რეგისტრაციით მოცული მიწის ნაკვეთით ი.ფ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის გადაფარვის ფაქტი.

საქალაქო სასამართლოს 11.06.09წ. საოქმო განჩინებით მოცემულ ადმინისტრაციულ საქმესთან გაერთიანდა ადმინისტრაციული საქმე – ლ. გ-ის სარჩელის გამო, მოპასუხეების – საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს, ი.ფ-ისა და ა.ჯ-ის მიმართ, 01.07.05წ. ა.ჯ-ის სახელზე და 12.07.05წ. ი.ფ-ის სახელზე განხორციელებული ჩანაწერებისა და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 01.05.09წ. №77832 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შესახებ. 07.05.09წ. აღძრული სარჩელით ლ. გ-ე მოთხოვნას ამყარებდა იმ გარემოებებზე, რომ ა.ჯ-ისა და შემდგომ ი.ფ-ის სახელზე რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის საკადასტრო რუკისა და ა.ჯ-ისათვის გადაცემული მიწის სქემატური გეგმის შედარებით დასტურდებოდა, რომ ა.ჯ-ისათვის გადაცემული და ლ. გ-ის სახელზე რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთები სრულიად სხვადასხვა მიწები იყო, კერძოდ, სხვადასხვა იყო მათი კონფიგურაცია და მდებარეობა, ა.ჯ-ისათვის გადაცემული მიწის ნაკვეთი განთავსებული იყო სიმაღლეზე ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ, ხოლო ლ. გ-ის მიწის ნაკვეთი – სიგანეზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ და სრულიად სხვა ფორმა ჰქონდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 07.07.10წ. გადაწყვეტილებით ი.ფ-ისა და ლ. გ-ის სარჩელები არ დაკმაყოფილდა, ამასთან, გაუქმდა ი.ფ-ის სარჩელთან დაკავშირებით გამოყენებული სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება.

საქალაქო სასამართლომ იხელმძღვანელა „საჯარო რეესტრის შესახებ“, „უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ“, „მიწის რეგისტრაციის შესახებ“ საქართველოს კანონებით, საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 13.12.06წ. №800 ბრძანებით დამტკიცებული „უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ“ ინსტრუქციით, მიიჩნია, რომ სადავო აქტები კამოცემული იყოს კანონის მოთხოვნათა დაცვით და არ არსებობდა მათი ბათილად ცნობის საფუძველი.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ი. ფ-ს სადავოდ არ გაუხდია 750 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე ბ.შ-ის საკუთრების უფლების დამდგენი დოკუმენტი – 18.11.98წ. მიღება-ჩაბარების №1287 აქტი. მოსარჩელის მიერ გასაჩივრებული 31.03.08წ. რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილებით დაზუსტდა და უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემების ამსახველი დოკუმენტისა და უფლების დამდგენი დოკუმენტის საფუძველზე საბოლოოდ ბ.შ-ის სახელზე დარეგისტრირდა მიწის ნაკვეთი. ასევე ძალაშია და არ გაუქმებულა უფლების დამდგენი დოკუმენტები, რომელთა საფუძველზეც მოხდა ქ.ჭ-ისა და შემდგომ ლ. გ-ის სახელზე რეგისტრაცია.

საქალაქო სასამართლომ სსსკ-ის 172-ე მუხლის შესაბამისად, არ გაიზიარა საქმეში წარმოდგენილი 10.03.09წ. ექსპერტიზის დასკვნა, რამდენადაც ექსპერტიზის დასკვნა ეყრდნობოდა დოკუმენტს, რომელიც რეალურად არ ასახავდა ი.ფ-ის სახელზე რეგისტრირებულ უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემებს. სასამართლომ მიუთითა, რომ თავად ექსპერტი აღნიშნავდა დასკვნაში, რომ ვინაიდან ი.ფ-ის სარეგისტრაციო მასალებში არსებულ საკადასტრო რუკას არ გააჩნდა კოორდინატები, გამოყენებულ იქნა ტოპო-გადაღების მონაცემები დამკვეთის მიერ წარმოდგენილი გენგეგმის მონაცემებთან შესაბამისობის შესადარებლად.

საქალაქო სასამართლომ დადასტურებულად არ მიიჩნია, რომ ბ.შ-ის, შემდგომ ქ.ჭ-ისა და ლ. გ-ის სახელზე რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთი წარმოადგენდა მანამდე ი.ფ-ის სახელზე დარეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთს, რამდენადაც ა.ჯ-ისა და შემდგომ ი.ფ-ის სახელზე რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის კოორდინატები დაუზუსტებელი იყო.

საქალაქო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა ლ. გ-ის სასარჩელო მოთხოვნა ა.ჯ-ისა და შემდგომ ი.ფ-ის სახელზე განხორციელებული რეგისტრაციების ბათილად ცნობის შესახებ. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 18.01.98წ. №1099 მიღება-ჩაბარების აქტის საფუძველზე განხორციელდა ა.ჯ-ის სახელზე 600კვ.მ. №84 მიწის ნაკვეთის რეგისტრაცია, რაც შემდგომ 07.07.05წ. ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე დარეგისტრირდა ი.ფ-ის სახელზე. აღნიშნული უფლების დამდგენი დოკუმენტები ძალაშია და სადავო არ გამხდარა, შესაბამისად, კანონის მოთხოვნათა დაცვით განხორციელდა ორივე რეგისტრაცია.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ი. ფ-მ, რომელმაც საქალაქო სასამართლოს 07.07. 10წ. გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით ი.ფ-ის სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 29.12.10წ. განჩინებით ი.ფ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 07.07.10წ. გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს დასკვნები საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით და აღნიშნა, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა ი.ფ-ის სახელზე სისტემური რეგისტრაციის წესით რეგისტრირებული 600 კვ.მ მიწის ნაკვეთის იდენტურობა ლ. გ-ის და მის წინამორბედთა სახელზე ელექტრონული ვერსიით რეგისტრირებულ სადავო მიწის ნაკვეთთან.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მითითება, რომ ი.ფ-ის სახელზე მიწა დარეგისტრირდა დაზუსტებული საკადასტრო მონაცემების საფუძველზე, რაც დასტურდებოდა 07.07.05წ. შპს „...“ მიერ შესრულებული საკადასტრო რუკით. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, აღნიშნულ საკადასტრო რუკაზე დატანილი მონაცემები არ დარეგისტრირებულა საჯარო რეესტრში არც ა.ჯ-ის და არც ი.ფ-ის საკუთრების რეგისტრაციისას. აღნიშნული რუკა დაცულია სარეგისტრაციო მასალებში, მაგრამ მასში მითითებული საკადასტრო მონაცემები არ ემთხვევა უფლების დამდგენ დოკუმენტს, მიღება-ჩაბარების აქტის კოორდინატებს. ამასთან, ა.ჯ-ეს ან ი. ფ-ს სადავოდ არ გაუხდიათ სარეგისტრაციოდ წარდგენილი საკადასტრო მონაცემების დაურეგისტრირებლობა. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მოსარჩელის პოზიციას ზუსტი მონაცემების რეგისტრაციის შესახებ არ ამყარებდა 10.03.09წ. ექსპერტიზის დასკვნა, რამდენადაც დასკვნაში აღნიშნული იყო, რომ ი.ფ-ის სარეგისტრაციო მასალებში წარდგენილ საკადასტრო რუკას არ გააჩნდა კოორდინატები. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ რუკის მონაცემები ვერ იქნებოდა შესაბამისობაში უფლების დამდგენ დოკუმენტთან.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, სადავო მიწის ნაკვეთის ი.ფ-ის ნაკვეთთან იდენტურობის პირობებშიც არ არსებობს სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი, რამდენადაც სადავო აქტებით რეგისტრაციები განხორციელებულია მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნათა შესაბამისად, კერძოდ, ბ.შ-ის საკუთრების უფლების დაზუსტებული მონაცემებით რეგისტრაცია და ყოველი შემდგომი რეგისტრაცია განხორციელდა რეგისტრაციის პერიოდში მოქმედი „უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ“ საქართველოს კანონისა და ინსტრუქციის მოთხოვნათა დაცვით, ვინაიდან რეგისტრაციის დროს არ არსებობდა წარდგენილი საკადასტრო მონაცემების თანხვედრა უკვე რეგისტრირებულ მონაცემებთან, სარეგისტრაციო სამსახურს არ ჰქონდა რეგისტრაციის განუხორციელებლობის საფუძველი. ამასთან, სარჩელის საგანს არ წარმოადგენდა უფლების დამდგენი დოკუმენტები და საკადასტრო მონაცემები, რომლის საფუძველზეც საჯარო რეესტრმა განსაზღვრა ბ.შ-ის საკუთრების საგნის ადგილმდებარეობა და სხვა მონაცემები. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, იმ პირობებში, როცა არ არის რეგისტრირებული ი.ფ-ის მიწის ნაკვეთის ზუსტი საკადასტრო მონაცემები, დავის გადაწყვეტა ეფუძნება იმის დადასტურებას, შეეძლო თუ არა მარეგისტრირებელ ორგანოს დაზუსტებული მონაცემებით სადავო რეგისტრაციების განხორციელებისას მოეხდინა ერთ შემთხვევაში ა.ჯ-ის, შემდგომ ი.ფ-ის მიწის ნაკვეთის დაუზუსტებელ საკადასტრო მონაცემებთან იდენტიფიცირება.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ი. ფ-მ, რომელმაც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით ი.ფ-ის სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.

კასატორის მითითებით, საჯარო რეესტრში უძრავ ნივთზე უფლების რეგისტრაცია გულისხმობს არა აბსტრაქტულად რაიმე უფლების მატარებელი პირის შესახებ უბრალოდ ინფორმაციის ფიქსაციას, არამედ საკადასტრო მონაცემების ასახვასაც. შესაბამისად, დაუშვებელია საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული იყოს საკუთრების უფლება უძრავ ნივთზე და სარეგისტრაციო სამსახურს არ შეეძლოს საკუთრების საგნის ადგილმდებარეობის იდენტიფიცირება თუ არ იარსებებს საიდენტიფიკაციო ისეთი საშუალებები, რომელიც უფრო თანამედროვეა და უფრო სრულყოფილი, ვიდრე №800 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის შემოღებამდე, რაზეც არ უმსჯელია სააპელაციო სასამართლოს.

კასატორმა არ გაიზიარა სასამართლოს მსჯელობა მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძვლად რეგისტრაციის საფუძვლების გაუსაჩივრებლობაზე მითითების შესახებ. კასატორის მითითებით, ნაკლოვანება გააჩნდა სწორედ განხორციელებულ რეგისტრაციას. მარეგისტრირებელმა ორგანომ სრულყოფილად არ გამოიკვლია რეგისტრირებული იყო თუ არა სხვა პირის საკუთრების უფლება იმ მიწის ნაკვეთზე, რომელზეც რეგისტრაციას ითხოვდა ბ.შ-ი, მარეგისტრირებელ ორგანოს ბ.შ-ის მიერ წარდგენილი ნახაზის შედარება უნდა მოეხდინა არა მხოლოდ ციფრულ ნახაზებთან, არამედ ყველა საკადასტრო მონაცემებთან.

კასატორის მოსაზრებით, არსებითია საკითხის გადაწყვეტა, არსებობდა თუ არა გადაფარვა ი.ფ-ის სახელზე რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთის ფარგლებსა და სადავო რეგისტრაციების მიხედვით განსაზღვრულ მიწის ნაკვეტის საზღვრებს შორის. საქალაქო სასამართლო აღნიშნულ საკითხზე მსჯელობისას შემოიფარგლა მხოლოდ ექსპერტიზის დასკვნის უარყოფით, რომელიც იყო იგივეობის ფაქტის დამადასტურებელი ერთ-ერთი მტკიცებულება. იდენტიფიკაციის მოხდენა შესაძლებელი იყო ასევე ექსპერტიზის დასკვნის გარეშეც. სასამართლო ვალდებული იყო დაესაბუთებინა შეხედულება მტკიცებულების უარყოფის შესახებ ყველა მტკიცებულების და მასათან დაკავშირებული გარემოების ანალიზის საფუძველზე. კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორი ინტერპრეტაცია მოახდინა ექსპერტიზის დასკვნის. ტოპო-გადაღების ამსახველი სურათი გამოყენებულ იქნა მხოლოდ იმ მიზნით, რომ დაკავშირებულიყო ერთმანეთთან გენ.გეგმისა და საკადასტრო რუკის მონაცემები, რითაც დადგინდა საკადასტრო რუკის, გენ. გეგმისა და ტოპო-გადაღტების ამსახველი სურათის იგივეობა და მათი მეშვეობით – ნაკვეთის ზუსტი მდებარეობა. ამის შემდეგ მოხდა შედარება ლ. გ-ის საკუთრებად რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთის საზღვრებთან და დადგინდა გადაფარვა. სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ ტოპო-გადარების ამსახველი სურათი ექსპერტმა გამოიყენა მხოლოდ ლ. გ-ის საკუთრებად რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის მონაცემებთან შედარების ჩატარების გასამარტივებლად. სასამართლომ არასწორად მიიჩნია, რომ ექსპერტმა შეადარა მხოლოდ ლ. გ-ის სახელზე რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის საზღვრები ტოპო-გადაღების ამსახველი სურათის მონაცემებთან და არა საკუთრივ ი.ფ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის საკადასტრო რუკასთან.

კასატორმა არ გაიზიარა სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა, რომ სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი არ არსებობდა თუნდაც მიწის ნაკვეთების იგივეობის დადგენის პირობებშიც და რეგისტრაციები განხორციელებულია კანონის მოთხოვნათა დაცვით. კასატორის მითითებით, რეგისტრაცია არ შეიძლება ჩაითვალოს მართლზომიერად, თუ დარეგისტრირდა უფლება იმ ნივთზე, რომელზეც სხვა პირს პარალელურად უკვე გააჩნია საკუთრების უფლება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი. ფ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს გასაჩივრებული განჩინება და საქმეზე მიღებულ იქნას ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს დაევალება სადავო საკითხთან მიმართებაში ახალი ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა.

საკასაციო სასამართლო დავის არსის განსაზღვრისა და საქმის შინაარსში სრულყოფილი წვდომის თვალსაზრისით მნიშვნელოვნად მიიჩნევს მიუთითოს ქვედა ინსტანციის სასამართლოთა მიერ დადგენილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების №1099 აქტის საფუძველზე 1998 წლის 18 იანვარს ა.ჯ-ეს გადაეცა 600 კვ.მ. №84 მიწის ნაკვეთი ... ტერიტორიაზე. მიღება-ჩაბარების აქტის შესაბამისად, ნაკვეთს ესაზღვრება №83 და №85 მიწის ნაკვეთები. 2005 წლის 01 ივლისს, ა.ჯ-ემ განცხადებით მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს გარდაბნის სარეგისტრაციო სამსახურს და მოითხოვა, ხსენებული მიღება-ჩაბარების აქტის საფუძველზე, მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. მიწის (უძრავი ქონების) სააღრიცხვო ბარათით (მომზადების თარიღი 01.07.05) დადგენილია, რომ უძრავ ნივთზე, სარეგისტრაციო ზონა გარდაბანი, კოდი ..., სექტორი _ ... უბანი, კოდი ..., დარეგისტრირდა ა.ჯ-ის საკუთრების უფლება 0,06 ჰა-ზე დაუზუსტებელი რეგისტრაციით.

2005 წლის 07 ივლისის უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე ა.ჯ-ემ ზემოაღნიშნული მიწის ნაკვეთი მიჰყიდა კასატორ _ ი. ფ-ეს. მითითებულ უძრავ ნივთზე დარეგისტრირდა ი. ფ-ის საკუთრების უფლება. ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან (მომზადების თარიღი: 12.07.2005) დადგენილია, რომ უძრავ ნივთზე, მდებარე გარდაბანი, სექტორი ... უბანი კოდი ..., ნაკვეთის №422, 0,06 ჰა დაუზუსტებელ მიწის ნაკვეთზე რეგისტრირებულია ი. ფ-ის საკუთრების უფლება. გარდაბნის რაიონის არქიტექტურისა და ქალაქთმშენებლობის სამსახურის მიერ 2006 წლის 20 ნოემბერს გაიცა მშენებლობის ნებართვა №137 ... უბანში საცხოვრებელი სახლის მშენებლობის თაობაზე (ობიექტის განაშენიანების ფართი 153 კვ.მ., ობიექტის მოცულობა 1224 კვ.მ.).

1998 წლის 18 ნოემბრის მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების №1287 აქტის საფუძველზე, ბ. შ-ს გადაეცა 750 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი ... ტერიტორიაზე. ბ. შ-ის განცხადების საფუძველზე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგიტრაციო სამსახურმა 2008 წლის 31 მაისს მიიღო რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილება №882008158039-03. საჯარო რეეტრის ამონაწერის თანახმად (მომზადების თარიღი: 31.05.2008წ) უძრავ ნივთზე, მიწის საკადასტრო კოდი №..., მდებარე: თბილისი, ... ტერიტორია ნაკვეთი №73, დაზუსტებული ფართობი 750 კვ.მ., რეგისტრირებულია ბ. შ-ის საკუთრების უფლება. უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი: მიღება-ჩაბარების აქტი №1287, დამოწმების თარიღი 18.11.1998წ.

2008 წლის 05 ივნისის უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულებით, ბ. შ-მა ზემოაღნიშნული მიწის ნაკვეთი მიჰყიდა ქ. ჭ-ეს, ხოლო ამ უკანასკნელმა 2008 წლის 13 ივნისს მითითებული უძრავი ნივთი გაასხვისა ლ. გ-ეზე. საჯარო რეესტრის ამონაწერით (მომზადების თარიღი: 19.06.2008წ) უძრავ ნივთზე, მიწის საკადასტრო კოდი №..., მდებარე: თბილისი, ... ტერიტორია ნაკვეთის №73, დაზუსტებული ფართობი 750 კვ.მ., რეგისტრირებულია ლ. გ-ის საკუთრების უფლება. უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი: უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება, დამოწმების თარიღი 13.06.2008წ.

ი. ფ-ე მიიჩნევს, რომ ლ. გ-ის სახელზე რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთი წარმოადგენს იმ მიწის ნაკვეთს, რომელიც მან ა.ჯ-ისაგან შეიძინა და ამჟამად არის მისი საკუთრება, რის გამოც მოითხოვს ზემოაღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე განხორციელებული ყველა სარეგისტრაციო ჩანაწერის ბათილად ცნობას.

ი. ფ-ის სარჩელის უარყოფის საფუძვლად ქვედა ინსტანციის სასამართლოთა მხრიდან მითითებულია იმ გარემოებაზე, რომ ი. ფ-ის სახელზე რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის კოორდინატების დაუზუსტებლობის გამო არ დასტურდება ფაქტი იმის თაობაზე, რომ ლ. გ-ის და ი. ფ-ის მიწის ნაკვეთები იმყოფება გადაფარვაში ანუ არის იდენტური.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სასამართლოს მხრიდან დავის ამ სახით გადაწყვეტა არ ემსახურება მართლმსაჯულების განხორციელებას, ატარებს ფორმალურ ხასიათს და მიზნად არ ისახავს მხარეთა შორის წარმოშობილი კომფლიქტის სამართლებრივ მოწესრიგებას.

საკასაციო სასამართლო მხარეთა და ქვედა ინსტანციის სასამართლოს ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებაზე, რომ კასატორ _ ი. ფ-ის სახელზე 2005 წლის 07 ივლისის უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე განხორციელებული საკუთრების უფლების რეგისტრაცია დავის განხილვის მომენტისათვის ძალაშია და ნამდვილია.

საჯარო რეესტრის უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმციიდან გამომდინარე ითვლება, რომ ი. ფ-ეს საკუთრებაში გააჩნია შემდეგი უძრავი ქონება: სარეგისტრაციო ზონა _ გარდაბანი, კოდი ..., სექტორი ... უბანი, კოდი .., კვარტალი 00, ნაკვეთი 442, ფართობი 0,06 ჰა (დაუზუსტებელი).

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ საკუთრება არის ფაქტი და დაუშვებელია ბუნებაში მისი ზოგადი, აბსტრაქტული სახით არსებობა იმ ძირითადი ელემენტების გარეშე, რაც საკუთრების უფლებას განასხვავებს სხვა სამოქალაქო სამართლებრივი ინსტიტუტებისაგან. საკასაციო სასამართლო ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ ფიქციაა არა ის ქონება რომელსაც პირი რეგისტრაციის საფუძველზე ფლობს, არამედ ფიქციაა თავად რეგისტრირებული მონაცემების უტყუარობა, შესაბამისად, დაუშვებელია რეგისტრირებული მონაცემები და ნამდვილი მდგომარეობა არ შეესაბამებოდეს ერთმანეთს.

დავის წარმოდგენილი სახით გადაწყვეტა უშვებს სწორედ ისეთი შემთხვევის დაშვების შესაძლებლობას, როდესაც ი. ფ-ის სახელზე იარსებებს რეგისტრირებული უფლება ქონებაზე, ხოლო თავად ქონება ანუ უფლების ობიექტი სახეზე არ იქნება, რაც მესაკუთრის უფლებებიდან და სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობის ინტერესებიდან გამომდინარე ცალსახად გამოირიცხება.

საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ასეთ ვითარებაში საჯარო რეესტრს დაკარგული აქვს თავისი ძირითადი დანიშნულება _ მოწესრიგებული სამოქალაქო ბრუნვის გარანტის ფუნქცია, შესაბამისად გასაჩივრებული განჩინების ამ სახით დატოვება საკასაციო საამართლოს მიაჩნია დაუშვებლად.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოთა მითითებას ი. ფ-ის და ლ. გ-ის მიწის ნაკვეთების არაიდენტურობის თაობაზე და თვლის, რომ წარმოდგენილი მტკიცებულებები არ იძლევა ცალსახა დასკვნის გაკეთების შესაძლებლობას.

მხარეთა შეჯიბრებითობის პრინციპიდან გამომდინარე, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომელზეც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნასა და შესაგებელს. აღნიშნული კი ნიშნავს იმას, რომ მოპასუხე, ისევე როგორც მოსარჩელე, გათავისუფლებული არ არის მტკიცების ვალდებულებისაგან. შესაბამისად, მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია გააბათილოს მოსარჩელის არგუმენტაცია, მიუთითოს მოსარჩელის მხრიდან წარმოდგენილი მტკიცებულებების ნაკლოვანებაზე და თავის მხრივ წარმოადგინოს ის მტკიცებულებები, რომელიც დაუპირისპირდება მოსარჩელის მოსაზრებას.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 172-ე მუხლის პრინციპებიდან გამომდინარე საკასაციო სასამართლო ადასტურებს სასამართლოს შესაძლებლობას არ გაიზიაროს საქმეში წარმოდგენილი საექსპერტო დასკვნა, თუმცა საკასაციო სასამართლო არასაკმარისად მიიჩნევს სააპელაციო საამართლოს შეფასებას დასკვნის მიუღებლობის ნაწილში და თავის მხრივ აღნიშნავს, საქმეში წარმოდგენილი დასკვნა, მართალია, მიუთითებს №... და №....... მიწის საკადასტრო რუკებზე კოორდინატების არარსებობის შესახებ, მაგრამ ამავე დასკვნაში საუბარია მოპასუხის _ თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ გაცემული №........... საკადასტრო რუკის გამოყენებაზე, რომელიც შეიცავს სათანადო კოორდინატებს, საგულისხმოა ასევე ექსპერტის დასკვნის არასავარაუდო შინაარსი, რა პირობებშიც მნიშვნელოვანია, დასკვნის უარყოფა მოხდეს სათანადო მტკიცებულებების შეპირისპირებით და არა მხოლოდ სიტყვიერი უარყოფით.

,,უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” სადავო პერიოდში მოქმედი ინსტრუქციის 11.1 მუხლის შესაბამისად (ანალოგიური დებულებებია ჩადებული ამჟამად მოქმედ საკანონმდებლო ნორმებშიც), რეგისტრაციისა და რეგისტრირებული მონაცემების ხელმისაწვდომობის საკითხზე მარეგისტრირებელი ორგანო გამოსცემს გადაწყვეტილებას. ამავე ინსტრუქციით განსაზღვრულია გადაწყვეტილების მიღების, ძალაში შესვლისა და გასაჩივრების წესი. რაც ნიშნავს იმას, რომ მარეგისტრირებელი ორგანო ვალდებულია დაიცვას ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით განსაზღვრული ადმინისტრაციული წარმოების სახე და გადაწყვეტილების მიღებისას სპეციალურ ნორმებთან ერთად იხელმძღვანელოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის დებულებებით.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53.5 მუხლის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ არის თავისი გადაწყვეტილება დააფუძნოს იმ გარემოებებზე, ფაქტებზე, მტკიცებულებებზე ან არგუმენტებზე, რომელიც არ იქნა გამოკვლეული და შესწავლილი ადმინისტრაციული წარმოების დროს.

იმავე ზემოაღნიშნული ინსტრუქციის 9.1 მუხლის თანახმად, მარეგისტრირებელი ორგანო პასუხისმგებელია რეგისტრირებული მონაცემებისა და მასთან დაცული უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტების და სხვა დოკუმენტაციის ურთიერთშესაბამისობასა და უსაფრთხოებაზე.

როგორც საქმის მასალებიდან ირკვევა, საჯარო რეესტრში დღეის მდგომარეობით ი. ფ-ის სახელზე რეგისტრირებულია №... მიწის ნაკვეთი, ხოლო ლ. გ-ეზე №....... მიწის ნაკვეთი. ორივე რეგისტრაციას საფუძვლად უდევს შესაბამისი უფლების დამდგენი დოკუმენტი _ მიღება-ჩაბარების აქტი, რომელიც, ზემოაღნიშნული მუხლის მოთხოვნებიდან გამომდინარე, დაცული უნდა იყოს სარეგისტრაციო მასალებში. მიღება-ჩაბარების აქტი შეიცავს მითითებას მომიჯნავე მიწის ნაკვეთების შესახებ, რაც, საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ტოპოგადაღების მომაცემებთან ერთობლიობაში არ გამორიცხავს მითითებული ნაკვეთების ადგილმდებარეობის დადგენის შესაძლებლობას.

საკასაციო სასამართლო დავის სწორად გადაწყვეტისათვის არსებით მნიშვნელობას ანიჭებს საქმეზე ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილ გამოკვლევას და თვლის, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ, როგორც ადმინისტრაციულმა ორგანომ, რომელსაც აქტის გამოცემის პროცესში მინიჭებული აქვს ადმინისტრაციული წარმოების განხორციელების ვალდებულება, უნდა გამოიკვლიოს და დაადგინოს ფაქტი იმის თაობაზე, სად მდებარეობს №.... და №....... მიწის ნაკვეთები და არსებობს თუ არა მათ შორის გადაფარვა.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საჯარო რეესტრის სისწორის ვარაუდი გულისხმობს უფლების როგორც მის შემძენზე რეგისტრაციის სისწორეს ასე ამ უფლების ადრინდელ მფლობელზე რეგისტრაციის სისწორეს, რა მიზნითაც, ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან შესწავლილი და გამოკვლეული უნდა იქნას წარმოების პროცესში დაცული ყველა დოკუმენტი და მათ შორის რეგისტრაციის საფუძველი.

საკასაციო სასამართლო გამორიცხავს რეგისტრირებულ მონაცემებს შორის კონკურენციის არსებობის შესაძლებლობას, თვლის, რომ საგანთა ნამდვილი მდგომარეობა და რეგისტრირებული მონაცემები უნდა იყოს თანხვედრაში, ხოლო პარალელიზმის გამოვლენის შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ანგარიში უნდა გაეწიოს იმას, თუ ვის გააჩნია უკეთესი სამართლებრივი საფუძველი, ამასთან გათვალისწინებული უნდა იყოს უფლებათა რეგისტრაციისა და რეგისტრირებულ უფლებათა რიგითობის პრინციპი.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო სარგებლობს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4 მუხლით მინიჭებული უფლებით და თვლის, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს უნდა დაევალოს სადავო მიწის ნაკვეთთან მიმართებაში ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა, რომელიც მიღებული იქნება საქმის გარემოებათა სრულყოფილი გამოკვლევისა და შესწავლის საფუძველზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:

1. ი. ფ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 29 დეკემბრის განჩინება და საქმეზე მიღებულ იქნას ახალი გადაწყვეტილება;

3. ი. ფ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

ბათილად იქნას ცნობილი საჯარო რეესტრში №... საკადასტრო კოდის მქონე მიწის ნაკვეთზე განხორციელებული ჩანაწერები და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს დაევალოს საქმის გარემოებათა სრულყოფილი შესწავლისა და გამოკვლევის საფუძველზე №... საკადასტრო კოდის მქონე მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებით გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ- სამართლებრივი აქტი;

4. საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს ი. ფ-ის სასარგებლოდ გადახდეს ამ უკანასკნელის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 300 ლარი;

5. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. ქადაგიძე

მოსამართლეები ნ. სხირტლაძე

ლ. მურუსიძე