№ბს-1658-1630(კ-11) 6 დეკემბერი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნინო ქადაგიძე, ლევან მურუსიძე

სხდომის მდივანი _ ხატია ბერიკაშვილი

კასატორი _ ზ. ნ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე _ 1. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახური

წარმომადგენელი _ ა. თ-ე

2. ქ. თბილისის მთავრობა

წარმომადგენელი _ ლ. მ-ე

3. ნ. ნ-ი

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 13 სექტემბრის განჩინება

დავის საგანი _ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტებისა და ადმინისტრაციული ხელშეკრულების ბათილად ცნობა; საჯარო რეესტრის ჩანაწერის აღდგენა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2009 წლის 5 ივნისს ზ. ნ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების _ ქ. თბილისის მთავრობისა და ნ. ნ-ის მიმართ.

მოსარჩელის განმარტებით, 2008 წლის 22 იანვარს მოპასუხეს - ქ. თბილისის მთავრობას ჩაბარდა ქ. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 5 ივნისის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების საფუძველზე გაცემული სააღსრულებო ფურცელი, რომლის შესაბამისად მოპასუხეს დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად დაევალა ზ. ნ-ზე, როგორც №... საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრზე საქართველოს პრეზიდენტთან წარსადგენად ინფორმაციის მომზადება, რომელსაც უნდა მოეცვა ინფორმაცია თბილისში, ... გზის მიმდებარედ (ამჟამინდელი... ქ. №66 და №68) ნაკვეთი №46-ის მიმდებარედ (ამჟამად ... ქ. №38) გადასაცემი მიწის ნაკვეთების საერთო ფართისა და ღირებულების შესახებ. მოსარჩელის მითითებით, კანონიერი გადაწყვეტილების აღსრულების ნაცვლად მოპასუხემ 2008 წლის 25 დეკემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულებით გაასხვისა მიწის ნაკვეთების ნაწილი, კერძოდ, ქ. თბილისში, ... ქუჩისა და ... მიმავალი გზის მიმდებარედ, ნაკვეთი №18 და №19 (იგივე ... ქ. №66 და №68).

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ ქ. თბილისის მთავრობის 2007 წლის 27 აგვისტოს №18.19.621 და 2008 წლის 3 აპრილის №05.27.212 დადგენილებების იმ ნაწილში ბათილად ცნობა მოითხოვა, რომლითაც ძალაში დარჩა ქ. თბილისის პრემიერის 2001 წლის 29 ნოემბრის №1073 განკარგულება (ქ. თბილისში, ... ქუჩასა და ... მიმავალი გზის მიმდებარედ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთების საკუთრებასა და სარგებლობაში გადაცემაზე მიწის მართვისა და განკარგვის (საკონკურსო) კომისიის შემაჯამებელი სხდომის ოქმის დამტკიცების შესახებ). მოსარჩელემ ასევე მოპასუხეებს შორის 2008 წლის 25 დეკემბერს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, 2006 წლის 5 ივნისის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების მის ნაწილში აღსრულების მიზნით საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2008 წლის 4 დეკემბრის სარეგისტრაციო ჩანაწერის აღდგენა (ქ. თბილისში, ... და ... მიმავალი გზის მიმდებარედ ნაკვეთი №18 და №19 სახელმწიფო საკუთრებად რეგისტრაციის შესახებ) და გადაწყვეტილების დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად მიქცევა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 1 ნოემბრის სასამართლო სხდომაზე მოსარჩელემ თანამოპასუხედ დაასახელა სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახური.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 7 აპრილის გადაწყვეტილებით ზ. ნ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 7 აპრილის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ზ. ნ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის პირველი ინსტანციის სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 13 სექტემბრის განჩინებით ზ. ნ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 7 აპრილის გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ თბილისის მერიის მიწის მართვისა და განკარგვის (საკონკურსო) კომისიის 2001 წლის 9 ნოემბრის №27 საოქმო გადაწყვეტილებით ქ. თბილისი, ... და ... მიმავალი გზის მიმდებარედ არსებულ ორ მიწის ნაკვეთზე (ფართით 525-525 კვ.მ.) აუქციონზე გამარჯვებულად აღიარებულ იქნა ნ. ნ-ი, რომელსაც დაევალა ორი თვის ვადაში ქონების ღირებულების - 5000-5000 ლარის გადახდა თითოეულ ნაკვეთზე. აღნიშნული საოქმო გადაწყვეტილება დამტკიცდა ქ. თბილისის პრემიერის 2001 წლის 29 ნოემბრის №1073 განკარგულებით. ამავე განკარგულებით კონკურსში გამარჯვებულ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებს დაევალათ წარედგინათ ტოპოგრაფიული გეგმა 1:500 მაშტაბით, პროექტი შესათანხმებლად, ტექნიკური დოკუმენტაცია ობიექტის რეგისტრაციაში გასატარებლად და მშენებლობის ნებართვის მისაღებად.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ქ. თბილისის მთავრობის 2007 წლის 4 მაისის №09.17.287 დადგენილებით დაიწყო ადმინისტრაციული წარმოება ქ. თბილისის მთავრობის და ქ. თბილისის პრემიერის რიგი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების შესწავლასთან დაკავშირებით; მათ შორის ქ. თბილისის პრემიერის 2011 წლის 29 ნოემბრის №1073 განკარგულებასთან დაკავშირებით. ქ. თბილისის მთავრობის 2007 წლის 27 აგვისტოს №18.19.621 დადგენილებით ძალაში დარჩა ქ. თბილისის პრემიერის 2001 წლის 29 ნოემბრის №1073 განკარგულება და ამ განკარგულებით გათვალისწინებულ იმ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებს, რომლებსაც ქ. თბილისის მთავრობასთან არ ჰქონდათ გაფორმებული ხელშეკრულებები მიწის ნაკვეთების საკუთრებაში ან სარგებლობაში გადაცემის შესახებ ან/და სარგებლობის უფლება არა ჰქონდათ რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში უნდა გაფორმებოდათ ხელშეკრულებები, თუ წარმოადგენდნენ ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის მიერ გაცემულ დადებით ქალაქგეგმარებით დასკვნას, კანონმდებლობით განსაზღვრული წესით დამზადებულ მიწის ნაკვეთის საზღვრებს და მიწის ნორმატიული ფასის გადახდის დამადასტურებელ ქვითარს.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისის მთავრობის 2008 წლის 3 აპრილის №05.27.212 დადგენილებით ცვლილება შევიდა ქ. თბილისის მთავრობის 2007 წლის 27 აგვისტოს №18.19.621 დადგენილების მე-5 პუნქტში, რომლის თანახმად, ქ. თბილისის პრემიერის 2001 წლის 29 ნოემბრის №1073 დადგენილებით გათვალისწინებულ იმ ფიზიკურ და იურდიულ პირებს, რომლებსაც ქ. თბილისის მთავრობასთან არა ჰქონდათ გაფორმებული ხელშეკრულებები მიწის ნაკვეთების საკუთრებაში ან სარგებლობაში გადაცემის შესახებ ან/და საკუთრების ან სარგებლობის უფლება არ ჰქონდათ რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში და რომელთა ნაწილშიც არ გაუქმებულა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები, უნდა გაფორმებოდათ სათანადო ხელშეკრულებები ზემოაღნიშნული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოსაცემად, ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების დროისათვის მოქმედი საკანონმდებლო აქტის საფუძველზე, 2009 წლის 1 იანვრამდე.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ქ.თბილისის მთავრობის 2007 წლის 27 აგვისტოს №18.19.621 დადგენილებისა და ქ.თბილისის მთავრობის 2008 წლის 3 აპრილის №05.27.212 დადგენილების საფუძველზე, ქ. თბილისის მთავრობასა და ნ. ნ-ს შორის 2008 წლის 25 დეკემბერს დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლითაც ქ. თბილისში, ... ქუჩასა და ... მიმავალი გზის მიმდებარედ (ნაკვეთი/064) არსებული 1050 კვ.მ. (525-525 კვმ. ორი მიწის ნაკვეთი №18 და №19) მიწის ნაკვეთი საკუთრებაში გადაეცა ნ. ნ-ს.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებით (საქმე №3/1476-06) ზ. ნ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა და ქ. თბილისის მთავრობას დაევალა მოემზადებინა და საქართველოს პრეზიდენტისთვის წარედგინა მოსარჩელეზე მიწის ფართობების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით გადაცემის საკითხის გადასაწყვეტად წინადადებები, რომლებსაც უნდა მოეცვა ინფორმაცია მოსარჩელეზე, №... საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრზე ზ. ნ-ზე - ქ. თბილისში, ... გზის მიმდებარედ (ამჟამინდელი ... ქ. №66 და №68 ნაკვეთი №46-ის მიმდებარედ (ამჟამად ... ქ. №38) გადასაცემი მიწის ნაკვეთების საერთო ფართისა და ღირებულების შესახებ. აღნიშული გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ 2008 წლის 9 იანვარს გაიცა სააღსრულებო ფურცელი.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹ მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილია, თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონს ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. ამავე მუხლის მე-4 და მე-5 ნაწილების თანახმად, დაუშვებელია კანონსაწინააღმდეგო აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, თუ დაინტერესებულ მხარეს კანონიერი ნდობა აქვს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიმართ, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი არსებითად არღვევს სახელმწიფო, საზოგადოებრივ ან სხვა პირის კანონიერ უფლებებს ან ინტერესებს. დაინტერესებული მხარის კანონიერი ნდობა არსებობს იმ შემთხვევაში, თუ მან ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის საფუძველზე განახორციელა იურიდიული მნიშვნელობის მოქმედება და უკანონო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობით მას მიადგება ზიანი. კანონიერი ნდობა არ არსებობს, თუ მას საფუძვლად უდევს დაინტერესებული მხარის უკანონო ქმედება.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება და მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში გასაჩივრებული ქ. თბილისის მთავრობის 2007 წლის 27 აგვისტოს №18.19.621 დადგენილებისა და 2008 წლის 3 აპრილის №05.27.212 დადგენილების მიმართ ნ. ნ-ს აქვს კანონიერი ნდობა, შესაბამისად, მისი ბათილად ცნობა დაუშვებელია.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა გასაჩივრებული 2008 წლის 25 დეკემბერის ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებისას მოქმედ „სახელმწიფო ქონების და ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების პრივატიზებისა და სარგებლობის უფლებით გადაცემის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის პირველ პუნქტზე, რომლის თანახმად, ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების მართვას, განკარგვას, მათ შორის, პრივატიზებას და სარგებლობის უფლებით გადაცემას ახორციელებდა შესაბამისი ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის აღმასრულებელი ორგანო.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ქ. თბილისის პრემიერის 2001 წლის 29 ნოემბრის №1073 განკარგულების, ქ. თბილისის მთავრობის 2007 წლის 27 აგვისტოს №18.19.621 დადგენილებისა და 2008 წლის 3 აპრილის №05.27.212 დადგენილების საფუძველზე, ქ. თბილისის მთავრობა უფლებამოსილი იყო დაედო ადმინისტრაციული ხელშეკრულება უძრავი ნივთის ნასყიდობის შესახებ ნ. ნ-თან. სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემისას ქ. თბილისის მთავრობას კანონმდებლობის მოთხოვნები არ დაურღვევია, ასევე, ხელშეკრულებაც გაფორმდა კანონმდებლობის სრული დაცვით.

ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია, რომ ნ. ნ-ის მიერ დარღვეულ იქნა მოპასუხე თბილისის მთავრობის 2001 წლის 29 ნოემბრის №1073 განკარგულებით დადგენილი თანხის გადახდის ორთვიანი ვადა. საქმის მასალების თანახმად, ქ. თბილისის მერიამ 2007 წლის 27 აგვისტოს მიიღო დადგენილება, რომლის თანახმად, ქ. თბილისის პრემიერის 2001 წლის 29 ნოემბრის №1073 დადგენილებით გათვალისწინებულ იმ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებს, რომლებსაც ქ. თბილისის მთავრობასთან არ ჰქონდათ გაფორმებული ხელშეკრულებები მიწის ნაკვეთების საკუთრებაში გადაცემის შესახებ და რომელთა ნაწილში არ იყო გაუქმებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები, უნდა გაფორმებოდათ სათანადო ხელშეკრულებები 2007 წლის 1 დეკემბრამდე განსაზღვრული პირობების შესრულების შემთხვევაში. ქ. თბილისის მთავრობის 2008 წლის 3 აპრილის №05.27.212 დადგენილებით შეტანილ იქნა ცვლილებები და დამატებები ქ. თბილისის მთავრობის 2007 წლის 27 აგვისტოს №18.19.621 დადგენილებაში და დადგენილებითვე განსაზღვრული პირობების საფუძველზე, სათანადო ხელშეკრულებების გაფორმების ვადად განისაზღვრა 2009 წლის 1 იანვრამდე პერიოდი. აღნიშნული აქტებით განსაზღვრული პირობების: ქ. თბილისის მერიის ურნაბული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის მიერ გაცემული დადებითი ქალაქდაგეგმარებითი დასკვნის წარდგენის; მიწის ნაკვეთის საზღვრების დამდგენი დოკუმენტისა და მიწის ნაკვეთის საფასურის დამადასტურებელი ქვითრის საფუძველზე, 2008 წლის 25 დეკემბერს გაფორმდა უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება, სადავო ქონებაზე, ნ. ნ-თან. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ ნ. ნ-ი არის სადავო უძრავი ნივთის კეთილსინდისიერი შემძენი, ვინაიდან, აღმჭურველი ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების საფუძველზე უფლებამოსილი ორგანოსგან შეიძინა ქ. თბილისში, ... ქუჩასა და ... მიმავალი გზის მიმდებარედ (ნაკვეთი/064) არსებული 1050 კვ.მ. (525-525 კვმ. ორი მიწის ნაკვეთი №18 და №19) მიწის ნაკვეთი.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებით ქ. თბილისის მთავრობას მართალია დაევალა ქმედების განხორციელება ... გზის მიმდებარედ, ... ქ. №66 და №68 ნაკვეთებთან დაკავშირებით (საქართველოს პრეზიდენტს უნდა გაგზავნოდა ინფორმაცია აღნიშნული მიწის ნაკვეთების ფართისა და ღირებულების შესახებ და ზ. ნ-შვილის მიმართ არსებული სახელმწიფო-საშინაო ვალის ოდენობის შესახებ), თუმცა, აღნიშნული უნდა განხორციელებულიყო მას შემდეგ, რაც ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახური უზრუნველყოფდა მიწის ფართობების საზღვრებისა და მოცულობების დადგენას და მათ საჯარო რეესტრში აღრიცხვას. მიწის ფართობები შესაბამისობაში უნდა ყოფილიყო ზ. ნ-ის მიმართ არსებულ სახელმწიფო-საშინაო ვალის ოდენობასთან. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებიდან დგინდება, რომ კონკრეტული მიწის ნაკვეთების საზღვრების დადგენა და მათი სახელმწიფო საკუთრებად აღრიცხვა არ მომხდარა. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება და მიიჩნია, რომ აპელანტს არ ჰქონდა წარმოდგენილი მტკიცებულება იმის თაობაზე, რომ ... ქ. №66 და №68 მიწის ნაკვეთების საზღვრები დადგენილი იყო ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის მიერ, უცნობია აღნიშნული მიწის ნაკვეთების კონკრეტული ფართობი, არ დგინდება მათი საბაზრო ღირებულება შეესაბამება თუ არა სახელმწიფო-საშინაო ვალის ოდენობას ზ. ნ-ის მიმართ. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ის რომ №66 და №68 მიწის ნაკვეთები, რომელიც მოხსენიებულია 2006 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებაში, სრულად უნდა გადასცემოდა აპელანტს, არ დგინდება საქმეში არსებული მტკიცებულებებიდან.

ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება იმ გარემოებასთან მიმართებაში, რომ საქმის მასალებით ვერ დგინდება ... მიმავალი გზის მიმდებარე №18 და №19 მიწის ნაკვეთების იდენტურობა ... ქ. №66 და №68 მიწის ნაკვეთებთან. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქმეში წარმოდგენილია ქ. თბილისის მერიის ადგილობრივი მმართველობის ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის 2003 წლის 26 მარტის №3.5.50 დადგენილება, რომლის თანახმად, ქ. თბილისის მთავრობის 2003 წლის 13 თებერვლის №03.04.30 დადგენილებით ვაკე-საბურთალოს რაიონში, ... ქუჩიდან ... მიმავალი გზის მონაკვეთი ჩაითვალა ... ქუჩის გაგრძელებად ნაკვეთი №18-ს მიენიჭა ... ქ. №66 მისამართი, ხოლო ნაკვეთი №19 მიენიჭა ... ქ. №68. აქვე, სააპელაციო სასამართლომ მართებულად მიიჩნია საქალაქო სასამართლოს დასკვნა იმ გარემოებასთან მიმართებაში, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 5 ივნისის კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებას ვერ ექნება პრეიუდიციული ძალა მოცემულ საქმეზე, ნ. ნ-ის მიმართ აღმჭურველი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტებისა და ადმინისტრაციული ხელშეკრულების ბათილად ცნობის დავაზე, ვინაიდან, იგი არ წარმოადგენდა მხარეს ზემოთ აღნიშნულ საქმეში. აღნიშნული გარემოების გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული ქ. თბილისის მთავრობის 2007 წლის 27 აგვისტოს №18.19.621 დადგენილება და 2008 წლის 3 აპრილის №05.27.212 დადგენილება, ასევე, თბილისის მთავრობასა და ნ. ნ-ს შორის 2008 წლის 25 დეკემბერს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება არ ეწინააღმდეგება კანონიერ ძალაში შესულ სასამართლოს გადაწყვეტილებას.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება და მითითება 25.12.2008 წლის ხელშეკრულების მე-5 მუხლზე, რომელიც ადასტურებს, რომ ნ. ნ-ის მიერ სრულად არის დაფარული აუქციონის შედეგებით ნაკისრი თანხა.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობს სადავო უძრავი ნივთის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ ხელშეკრულებისა და გასაჩივრებული ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის საფუძველი. შესაბამისად, არ არსებობს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურისთვის 2008 წლის 4 დეკემბრის სახელმწიფოს საკუთრების უფლების სარეგისტრაციო ჩანაწერის აღდგენის საფუძველი.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სააპელაციო საჩივრით ვერ იქნა გაბათილებული თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციული საქმეთა კოლეგიის დასკვნები სარჩელის უსაფუძვლობის შესახებ. პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად გადაწყვიტა სადავო საკითხი, რის გამოც არ არსებობდა სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ პროცესუალურ-სამართლებრივი საფუძვლები. შესაბამისად, მოცემულ საქმეზე უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციული საქმეთა კოლეგიის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 13 სექტემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ზ. ნ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოსათვის დაბრუნება მოითხოვა.

კასატორის განმარტებით, ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ დარღვეულია „საერთო სასამართლოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მე-4 მუხლის პირველი და მე-3 პუნქტები, რომლის თანახმად, სასამართლოს აქტი სავალდებულოა საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე ყველა ფიზიკური და იურიდიული პირის, სახელმწიფოსა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოსათვის. კასატორის მითითებით, მისი სარჩელი ემყარებოდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 5 ივნისის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულების საწინააღმდეგო ქმედებებს, რასაც ადგილი ჰქონდა ქ. თბილისის მთავრობის მხრიდან და რაც გამოვლინდა ქმედებათა წინააღმდეგობრივ ხასიათში მოქმედ კანონმდებლობასთან. კერძოდ, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილება ძალაში შევიდა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 14 ნოემბრის განჩინების საფუძველზე და ამდენად, სავალდებულო გახდა აღსასრულებლად.

კასატორის მითითებით, მიუხედავად იმისა, რომ ქ. თბილისის მთავრობას სააღსრულებო ფურცელი ჩაბარდა 2008 წლის იანვარში, მან კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების საწინააღმდეგოდ გამოსცა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები, რომლითაც დაირღვა როგორც მისი კანონიერი უფლება და ინტერესი, ასევე, „საერთო სასამართლოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონი.

კასატორი აღნიშნავს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა ყურადღება არ მიაქციეს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2007 წლის 14 ნოემბრის განჩინების სამართლებრივ საფუძვლებს. კასატორის განმარტებით, განსახილველ საქმეზე მიღებული გადაწყვეტილებით სადავო გახდა სამი ინსტანციის სასამართლოთა მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები და მათი სამართლებრივი საფუძვლები. უფრო მეტიც, ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა შეფასება არ მისცა მტკიცებულებებით გამყარებულ ფაქტს, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 5 ივნისის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება აღსრულდა დანარჩენი მოსარჩელეების მიმართ და არ აღსრულებულა მხოლოდ მის მიმართ, რითაც ასევე დაირღვა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-4 და მე-5 მუხლების მოთხოვნები.

კასატორის განმარტებით, ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა დადგენილად ცნეს 2001 წლის 9 ნოემბრის №27 საოქმო გადაწყვეტილებით და 2001 წლის 29 ნოემბრის ქ. თბილისის პრემიერის №1073 განკარგულებით ნ. ნ-ის კონკურსში გამარჯვების და ორთვიან ვადაში მის მიერ თანხის გადახდის ვალდებულების ფაქტი. ამასთან, ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა დადგენილად ცნეს ნ. ნ-ის მიერ 2008 წლის 25 დეკემბერს (7 წლის შემდეგ და არა 2 თვის ვადაში) 2001 წლის 9 ნოემბერს შეძენილი ქონების ღირებულების გადახდის ფაქტი. ამდენად, ორივე ინსტანციის სასამართლო ადასტურებს იმ ფაქტს, რომ ჯერ კიდევ 2001-2002 წლებში, როგორც თბილისის მთავრობის, ასევე, ნ. ნ-ის მიერ დარღვეულია კანონი - საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2000 წლის 10 მაისის №65 ბრძანებით დამტკიცებული წესი.

კასატორის განმარტებით, ქ. თბილისის მთავრობასა და ნ. ნ-ს შორის 2008 წლის 25 დეკემბერს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების უკანონობას ადასტურებს ისიც, გააჩნდა თუ არა ქ. თბილისის მთავრობას სამართლებრივი საფუძვლები საიმისოდ, რომ იუსტიციის მინისტრის 10.05.2000 წლის №65 ბრძანებით დამტკიცებული წესისაგან განსხვავებული სამართლებრივი საფუძვლით, ჯერ კიდევ 2001-2002 წლებში ბათილად ცნობილი კონკურსის შედეგის მიუხედავად დაედო ადმინისტრაციული გარიგება.

ამასთან, კასატორის განმარტებით, სასამართლომ გამოიყენა კანონი რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, „სახელმწიფო ქონებისა და ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების პრივატიზებისა და სარგებლობის უფლებით გადაცემის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლი. აღნიშნული კანონი ადგენს სახელმწიფო ქონების და ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების პრივატიზებისა და სარგებლობის უფლებით გადაცემას იმ შემთხვევაში თუ ქონება ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაა. კასატორის მითითებით, მთავარი ის არის, რომ აღნიშნული კანონი არსებული სახით (ძალადაკარგულია 07.24.2010 წლის №3512 საქართველოს კანონით) ჩამოყალიბდა 2007 წლის 11 ივლისიდან, როდესაც ცვლილებები შევიდა „სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ“ საქართველოს კანონში; ანუ მას შემდეგ რაც გამოტანილ იქნა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილება. ამ გადაწყვეტილების სამართლებრივ საფუძველს სხვა საფუძვლებთან ერთად წარმოადგენს „სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ“ და „სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის მართვისა და განკარგვის შესახებ“ საქართველოს კანონები. კასატორის განმარტებით, სასამართლოს მიერ გამოყენებული კანონი მართალია ადგენს, რომ ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების მართვას, განკარგვას, მათ შორის, პრივატიზებას და სარგებლობის უფლებით გადაცემას (მათ შორის არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის) ახორციელებს შესაბამისი ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის აღმასრულებელი ორგანო, მაგრამ სასამართლომ არ გაითვალისწინა 2007 წლის 11 ივლისამდე მოქმედი საკანონმდებლო აქტები, რომლებიც ითვალისწინებდა ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ვალდებულებას ქმედების განხორციელებაზე, კერძოდ, კოოპერატიული ბინათმშენებლობის დაუმთავრებლობით გამოწვეული ზიანის საკომპენსაციოდ, არასასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთების გადაცემის მიზნით, ამ ორგანოთა მიერ საქართველოს პრეზიდენტისათვის წინადადებების წარდგენას, რაც ქ. თბილისის მთავრობამ არ განახორციელა მის მიმართ 2001-2005 წლებში და მისი უმოქმედობა საფუძვლად დაედო თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2006 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებას და სააპელაციო და საკასაციო სასამართლოს განჩინებებს.

კასატორის განმარტებით, ქ. თბილისის მთავრობამ ადმინისტრაციული წარმოება დაიწყო და ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტებით მიიღო ქონების გასხვისების (პრივატიზების) გადაწყვეტილება ისე, რომ ქონება არ იყო მისი საკუთრება, ანუ ნ. ნ-ისათვის კონკურსის ბათილად ცნობილი შედეგის მიუხედავად მიწის ნაკვეთების მიყიდვის თაობაზე ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები გამოიცა მანამდე, ვიდრე ეს ნაკვეთები საჯარო რეესტრში თბილისის თვითმმართველი ერთეულის სახელზე აღირიცხებოდა, კერძოდ, 2008 წლის 4 დეკემბერს. ამდენად, კასატორის მოსაზრებით, ქ. თბილისის მთავრობას არ გააჩნდა არავითარი მატერიალური საფუძველი 2008 წლის 4 დეკემბრამდე დაეწყო ადმინისტრაციული წარმოება და გამოეცა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები ამ ქონების განკარგვასთან დაკავშირებით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 29 დეკემბრის განჩინებით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ზ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 9 თებერვლის განჩინებით ზ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით და მისი განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრებით 2012 წლის 17 მაისს 12:00 საათზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შესწავლის, გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ზ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ გასაჩივრებული თბილისის სააპელაციო სასამართლოს განჩინება არ არის დასაბუთებული არც პროცესუალური და არც მატერიალური თვალსაზრისით. სააპელაციო სასამართლომ იმის ნაცვლად, რომ მისთვის კანონით მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში არსებითად განეხილა საქმე, დამატებით გამოეკვლია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, სამართლებრივი შეფასება მიეცა სადავო საკითხისათვის და მიეღო სათანადო გადაწყვეტილება, სრულად გაიზიარა და უცვლელად დატოვა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება, რაც საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებისა და საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოში დაბრუნების საფუძველს წარმოადგენს. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, თუ არსებობს ამ კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები, გარდა აღნიშნული მუხლის „გ“ და „ე“ ქვეპუნქტებისა. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე¹“ ქვეპუნქტის თანახმად კი, გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე¹“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის აბსოლუტური საფუძველი. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა ისე მიიღეს გადაწყვეტილება განსახილველ საქმეზე, რომ არ იმსჯელეს მოსარჩელის არგუმენტებზე და ვერ დაასაბუთეს ზ. ნ-ის მოთხოვნის უსაფუძვლობა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმის მასალებში ასახულ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: თბილისის მერიის მიწის მართვისა და განკარგვის (საკონკურსო) კომისიის 2001 წლის 9 ნოემბრის №27 საოქმო გადაწყვეტილებით ქ. თბილისში, ... ქუჩისა და ... მიმავალი გზის მიმდებარედ არსებულ ორ მიწის ნაკვეთზე (ფართით 525-525 კვ.მ.) აუქციონზე გამარჯვებულად აღიარებულ იქნა ნ. ნ-ი, რომელსაც დაევალა ორი თვის ვადაში ქონების ღირებულების - 5000-5000 ლარის გადახდა თითოეულ ნაკვეთზე. აღნიშნული საოქმო გადაწყვეტილება დამტკიცდა ქ. თბილისის პრემიერის 2001 წლის 29 ნოემბრის №1073 განკარგულებით. ამავე განკარგულებით კონკურსში გამარჯვებულ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებს დაევალათ წარედგინათ ტოპოგრაფიული გეგმა 1:500 მაშტაბით, პროექტი შესათანხმებლად, ტექნიკური დოკუმენტაცია ობიექტის რეგისტრაციაში გასატარებლად და მშენებლობის ნებართვის მისაღებად ( ტ. II; ს.ფ. 29-31; 34-35).

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ქ. თბილისის მთავრობის 2007 წლის 4 მაისის №09.17.287 დადგენილებით დაიწყო ადმინისტრაციული წარმოება ქ. თბილისის მთავრობის და ქ. თბილისის პრემიერის რიგი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების შესწავლასთან დაკავშირებით; მათ შორის ქ. თბილისის პრემიერის 2011 წლის 29 ნოემბრის №1073 განკარგულებასთან დაკავშირებით. ქ. თბილისის მთავრობის 2007 წლის 27 აგვისტოს №18.19.621 დადგენილებით ძალაში დარჩა ქ. თბილისის პრემიერის 2001 წლის 29 ნოემბრის №1073 განკარგულება და ამ განკარგულებით გათვალისწინებულ იმ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებს, რომლებსაც ქ. თბილისის მთავრობასთან არ ჰქონდათ გაფორმებული ხელშეკრულებები მიწის ნაკვეთების საკუთრებაში ან სარგებლობაში გადაცემის შესახებ ან/და სარგებლობის უფლება არ ჰქონდათ რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში უნდა გაფორმებოდათ ხელშეკრულებები, თუ წარმოადგენდნენ ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის მიერ გაცემულ დადებით ქალაქგეგმარებით დასკვნას, კანონმდებლობით განსაზღვრული წესით დამზადებულ მიწის ნაკვეთის საზღვრებს და მიწის ნორმატიული ფასის გადახდის დამადასტურებელ ქვითარს (ტ. II; ს.ფ. 73).

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ქ. თბილისის მთავრობის 2008 წლის 3 აპრილის №05.27.212 დადგენილებით ცვლილება შევიდა ქ. თბილისის მთავრობის 2007 წლის 27 აგვისტოს №18.19.621 დადგენილების მე-5 პუნქტში, რომლის თანახმად, ქ. თბილისის პრემიერის 2001 წლის 29 ნოემბრის №1073 დადგენილებით გათვალისწინებულ იმ ფიზიკურ და იურდიულ პირებს, რომლებსაც ქ. თბილისის მთავრობასთან არ ჰქონდათ გაფორმებული ხელშეკრულებები მიწის ნაკვეთების საკუთრებაში ან სარგებლობაში გადაცემის შესახებ ან/და საკუთრების ან სარგებლობის უფლება არ ჰქონდათ რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში და რომელთა ნაწილშიც არ გაუქმებულა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები, უნდა გაფორმებოდათ სათანადო ხელშეკრულებები ზემოაღნიშნული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოსაცემად, ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების დროისათვის მოქმედი საკანონმდებლო აქტის საფუძველზე, 2009 წლის 1 იანვრამდე (ტ. II; ს.ფ. 81-82).

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ქ. თბილისის მთავრობის 2007 წლის 27 აგვისტოს №18.19.621 დადგენილებისა და ქ. თბილისის მთავრობის 2008 წლის 3 აპრილის №05.27.212 დადგენილების საფუძველზე, ქ. თბილისის მთავრობასა და ნ. ნ-ს შორის 2008 წლის 25 დეკემბერს დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლითაც ქ. თბილისში, ... ქუჩასა და ... მიმავალი გზის მიმდებარედ (ნაკვეთი/064) არსებული 1050 კვ.მ. (525-525 კვმ. ორი მიწის ნაკვეთი №18 და №19) მიწის ნაკვეთი საკუთრებაში გადაეცა ნ. ნ-ს.

თავდაპირველად საკასაციო სასამართლო მიუთითებს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებაზე (საქმე №3/1476-06), რომლითაც სხვა მოსარჩელეებთან ერთად დაკმაყოფილდა ზ. ნ-ის სასარჩელო მოთხოვნა; ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მთავრობის 2006 წლის 14 მარტის №05.07.124 დადგენილება მისი ძალაში შესვლის დღიდან და ქ. თბილისის მთავრობას დაევალა მოემზადებინა და საქართველოს პრეზიდენტისთვის წარედგინა მოსარჩელეზე მიწის ფართობების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით გადაცემის საკითხის გადასაწყვეტად წინადადებები, რომლებსაც უნდა მოეცვა ინფორმაცია მოსარჩელეზე - №... საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის წევრზე ზ. ნ-ზე ქ. თბილისში, ... გზის მიმდებარედ (ამჟამინდელი ... ქ. №66 და №68 ნაკვეთი №46-ის მიმდებარედ (ამჟამად ... ქ. №38) გადასაცემი მიწის ნაკვეთების საერთო ფართისა და ღირებულების შესახებ. აღნიშნული გადაწყვეტილება კანონიერ ძალაში შევიდა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 14 ნოემბრის განჩინებით (საქმე №ბს-637-606(კ-07)).

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ 2008 წლის 9 იანვარს ზ. ნ-ის ნაწილში თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებაზე გაიცა სააღსრულებო ფურცელი, რომლითაც ქ. თბილისის მთავრობას დაევალა მოემზადებინა და საქართველოს პრეზიდენტისათვის წარედგინა მოსარჩელეზე მიწის ფართობების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით გადაცემის საკითხის გადასაწყვეტად წინადადება, რომლებსაც უნდა მოეცვა ინფორმაცია მოსარჩელეზე - №... საბინაო კოოპერატივის წევრზე ზ. ნ-ზე ქ. თბილისში ... გზის მიმდებარედ (ამჟამინდელი ... ქ. №66 და №68, ნაკვეთი №46-ის მიმდებარედ (ამჟამად ... ქ. №38) გადასაცემი მიწის ნაკვეთების საერთო ფართისა და ღირებულების შესახებ. სააღსრულებო ფურცელში გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის თარიღად 2007 წლის 14 ნოემბერი მიეთითა, ხოლო მოვალედ - ქ. თბილისის მთავრობა. (ტ. I; ს.ფ. 45).

საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, იმ პირობებში, როდესაც 2008 წლის 9 იანვარს ზ. ნ-ის ნაწილში თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებაზე გაიცა სააღსრულებო ფურცელი, ქ. თბილისის მთავრობამ ნაცვლად იმისა, რომ უზრუნველეყო კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღსრულება, ნ. ნ-თან 2008 წლის 25 დეკემბერს დადო ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლითაც ქ. თბილისში ... ქუჩასა და ... მიმავალი გზის მიმდებარედ (ნაკვეთი/064) არსებული 1050 კვ.მ. (525-525 კვმ. ორი მიწის ნაკვეთი №18 და №19) მიწის ნაკვეთი საკუთრებაში გადაეცა ნ. ნ-ს.

საკასაციო სასამართლო უდავოდ მიიჩნევს იმ გარემოებას, რომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2007 წლის 14 ნოემბრის განჩინებით კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებით სწორედ სადავო მიწის ნაკვეთებზე დაევალა ქ. თბილისის მთავრობას მოემზადებინა და საქართველოს პრეზიდენტისათვის წარედგინა ზ. ნ-ზე მიწის ფართობების პირდაპირი მიყიდვის ფორმით გადაცემის საკითხის გადასაწყვეტად წინადადებები. შესაბამისად, ქ. თბილისის მთავრობის მხრიდან ზ. ნ-ის ნაწილში თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილება არ აღსრულებულა. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღუსრულებლობაზე თავად ქ. თბილისის მთავრობის წარმომადგენელმა მიუთითა სასამართლო პროცესზე.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო სააპელაციო სასამართლოს ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებაზე, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილება აღსრულებულია სხვა მოსარჩელეების ნაწილში. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს უნდა ემსჯელა განსახილველ შემთხვევაში ადგილი ხომ არ აქვს ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან ზ. ნ-ის მიმართ არაიდენტური ქმედების განხორციელებას. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქმის მასალებში წარმოდგენილია თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 5 ივნისის №3/1476 გადაწყვეტილების აღსრულების მიზნით მიწის ნაკვეთის პირდაპირი მიყიდვის ფორმით პრივატიზების შესახებ საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულებები, რომლითაც მოსარჩელეებს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 5 ივნისის №3/1476 გადაწყვეტილების შესაბამისად, პირდაპირი მიყიდვის ფორმით სიმბოლურ ფასად საკუთრებაში გადაეცათ მიწის ნაკვეთები. (ტ. I; ს.ფ. 92-111).

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ საქართველოს კონსტიტუციის 82-ე მუხლის, „საერთო სასამართლოების შესახებ“ ორგანული კანონის მე-4 მუხლის, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე–10 მუხლის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება სავალდებულოა საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე, ყველა სახელმწიფო, საზოგადოებრივი თუ კერძო საწარმოსათვის, დაწესებულებისათვის, ორგანიზაციისათვის, თანამდებობის პირისა თუ მოქალაქისათვის და ის უნდა შესრულდეს. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ქ. თბილსიის მთავრობის მიხედულებაზე არ არის დამოკიდებული სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულების საკითხი. აღნიშნული არღვევს მითითებული ნორმებით დადგენილ წესს და ეწინააღმდეგება სასამართლო აქტის აღსრულების სავალდებულო ხასიათს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ როგორც ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ, ისე ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მიერ იგნორირებულია კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება, ხოლო განსახილველ საქმეზე გადაწყვეტილების გამოტანისას - ქ. თბილისის მთავრობის მიერ კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 5 ივნისის №3/1476 გადაწყვეტილების აღუსრულებლობის ფაქტი.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მოსაზრებას №3/1476-06 ადმინისტრაციულ საქმეზე მიღებულ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 5 ივნისის კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებისათვის პრეიუდიციული ძალის მინიჭებასთან დაკავშირებით და განმარტავს, რომ აღნიშნულ საკითხს სასამართლო ფორმალურად მიუდგა, შემოიფარგლა მხოლოდ იმაზე მითითებით, რომ ადმინისტრაციულ საქმეებში სხვადასხვა მხარეების არსებობა გამორიცხავს გადაწყვეტილებისათვის პრეიუდიციული ძალის მინიჭებას და მოცემულ შემთხვევაში არ გაითვალისწინა და არ დაასაბუთა თუ რა არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდა აღნიშნულ ადმინისტრაციულ საქმეს განსახილველი სამართალურთიერთობის მიმართ.

აღნიშნულთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის „ბ“ პუნქტზე და განმარტავს, რომ მხარეები თავისუფლდებიან მტკიცებულებათა წარდგენისაგან ისეთი ფაქტების დასადასტურებლად, რომლებსაც თუმცა ემყარება მათი მოთხოვნები თუ შესაგებელი, მაგრამ მტკიცებას არ საჭიროებს. ამგვარ ფაქტებს განეკუთვნება ფაქტები, რომლებიც დადგენილია ერთ სამოქალაქო საქმეზე კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, თუ სხვა სამოქალაქო საქმეების განხილვისას იგივე მხარეები მონაწილეობდნენ.

საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, მართალია, №3/1476-06 ადმინისტრაციულ საქმეში ნ. ნ-ი არ წარმოადგენდა მხარეს, მაგრამ საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ განსახილველ შემთხვევაში გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს იმ ფაქტს, რომ კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 5 ივნისის გადაყვეტილება სწორედ განსახილველ ადმინისტრაციულ საქმეში სადავოდ ქცეულ მიწის ნაკვეთებს ეხება. შესაბამისად, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 5 ივნისის გადაყვეტილება პრეიუდიციულ ძალას იძენს თავად სადავო მიწის ნაკვეთების მიმართ.

საკასაციო სასამართლო ასევე ვერ გაიზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მსჯელობას იმასთან დაკავშირებით, რომ განსახილველ შემთხვევაში ქ. თბილისის მთავრობის 2007 წლის 27 აგვისტოს №18.19.621 დადგენილებისა და ქ. თბილისის მთავრობის 2008 წლის 3 აპრილის №05.27.212 დადგენილების მიმართ ნ. ნ-ს აქვს კანონიერი ნდობა, რის გამოც დაუშვებელია მითითებული დადგენილებების ბათილად ცნობა. აღნიშნულთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹ მუხლის მე-4 ნაწილზე, რომლის თანახმად, დაუშვებელია კანონსაწინააღმდეგო აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, თუ დაინტერესებულ მხარეს კანონიერი ნდობა აქვს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიმართ, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი არსებითად არღვევს სახელმწიფო, საზოგადოებრივ ან სხვა პირის კანონიერ უფლებებს ან ინტერესებს. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლომ განსახილველ შემთხვევაში არ იმსჯელა და არ შეაფასა, გასაჩივრებული აქტები არსებითად არღვევდა თუ არა ზ. ნ-ის კანონიერ უფლებებს ან ინტერესებს; მით უფრო იმ პირობებში, როდესაც მოსარჩელე საქმის განხილვის ყველა ეტაპზე აპელირებდა ადმინისტრაციული ორგანოს მხრიდან მისი კანონიერი უფლებებისა და ინტერესების დარღვევაზე და მიუთითებდა კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებაზე.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა შეფასება არ მისცეს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ქონების გასხვისების საფუძვლიანობას; სასამართლოს სათანადოდ არ უმსჯელია რის საფუძველზე გაასხვისა ქ. თბილისის მთავრობამ სადავო ქონება, იმ პირობებში, როდესაც არსებობდა კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლო შემოიფარგლა მხოლოდ იმაზე მითითებით, რომ ქ. თბილისის მთავრობას ზოგადად გააჩნია პრივატიზაციის ხელშეკრულების დადების უფლებამოსილება და არ იმსჯელა მოცემულ შემთხვევაში ქ. თბილისის მთავრობას გააჩნდა თუ არა აღნიშნული უფლებამოსილება. ასევე, საკასაციო სასამართლოს მითითებით, მიუხედავად იმისა, რომ ზ. ნ-ი საქმის განხილვის ყველა ეტაპზე აპელირებდა ნ. ნ-ის მიერ თანხის გადახდის წესის დარღვევაზე, ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა ყურადღება არ გაამახვილეს მოსარჩელის არგუმენტებზე და შეფასების გარეშე დატოვეს ნ. ნ-ის მიერ მიწის ნაკვეთების საფასურის დაგვიანებით გადახდის ფაქტი.

აღნიშნულთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა დადგენილად ცნეს, როგორც 2001 წლის 9 ნოემბრის №27 საოქმო გადაწყვეტილებით და 2001 წლის 29 ნოემბრის ქ. თბილისის პრემიერის №1073 განკარგულებით ნ. ნ-ის კონკურსში გამარჯვების ფაქტი და მისი ვალდებულება თანხის ორ თვიან ვადაში გადახდის შესახებ, ასევე, დადგენილად მიიჩნიეს ნ. ნ-ის მიერ 2008 წლის 25 დეკემბერს (7 წლის შემდეგ და არა 2 თვის ვადაში) 2001 წლის 9 ნოემბერს შეძენილი ქონების ღირებულების გადახდის ფაქტი; ხოლო აღნიშნულის მიუხედავად, ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა კანონშესაბამისად მიიჩნიეს გასაჩივრებული აქტები და ადმინისტრაციული ხელშეკრულება.

ამასთან, საყურადღებოა ნ. ნ-ის მიერ გადახდილი თანხის ოდენობა. ქვედა ინსტანციის სასამართლოებს ასევე არ უმსჯელიათ ნ. ნ-ის მიერ გადახდილი თანხა შეესაბამებოდა თუ არა იმჟამად დადგენილ მიწის ნორმატიულ ფასს. საკასაციო სასამართლო სააპელაციო სასამართლოს ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებაზე, რომ 2008 წელს ნ. ნ-მა სადავო მიწის ნაკვეთები 2001 წელს დადგენილი ნორმატიული ფასის შესაბამისად შეიძინა.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს თავად ნ. ნ-ის კეთილსინდისიერების ფაქტს. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს კასატორის განმარტებაზე, სადაც იგი აღნიშნავს, რომ ნ. ნ-ისათვის ცნობილი იყო კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების თაობაზე; ხოლო აღნიშნულის საწინააღმდეგო მოსაზრება საქმეზე არ დაფიქსირებულა. აქვე საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოწინააღმდეგე მხარე - ნ. ნ-ი საკასაციო სასამართლოში გამართულ სასამართლო სხდომებზე არ გამოცხადებულა (იგი სათანადო წესით იყო გაფრთხილებული სასამართლო პროცესების თაობაზე). შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ განსახილველ შემთხვევაში სადავოა თავად ნ. ნ-ის კეთილსინდისიერ შემძენად ცნობის ფაქტი.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა სათანადო შეფასება არ მისცეს გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტებისა და ქ. თბილისის მთავრობასა და ნ. ნ-ს შორის 2008 წლის 25 დეკემბერს დადებული პრივატიზაციის ხელშეკრულების კანონიერებას. თავის მხრივ სააპელაციო სასამართლომ განსახილველი დავის გადაწყვეტისას სათანადოდ არ გამოიკვლია საქმის გარემოებები, საქმეში არსებულ მტკიცებულებებს არ მისცა ობიექტური შეფასება, რის შედეგადაც გაიზიარა და უცვლელად დატოვა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ზ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციული საქმეთა პალატის 2011 წლის 13 სექტემბრის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად უნდა დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს. საკასაციო სასამართლო თვითონ ვერ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, რადგან არსებობს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებისა და სააპელაციო სასამართლოში საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნების საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები.

სააპელაციო სასამართლომ თავის მხრივ საქმის ხელახლა განხილვისას საკასაციო სასამართლოს მითითებების გათვალისწინებით საქმეზე უნდა მიიღოს დასაბუთებული გადაწყვეტილება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ზ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციული საქმეთა პალატის 2011 წლის 13 სექტემბრის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. ბაჟის საკითხი გადაწყდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. ქადაგიძე

ლ. მურუსიძე