ბს-86-86(კ-12) 27 დეკემბერი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ნინო ქადაგიძე, ლევან მურუსიძე

სხდომის მდივანი – ნ. გოგატიშვილი

კასატორები (მოსარჩელეები) – თ. ქ-ა; მ. მ-ე; ნა., ნი. და კ. კ-ეები, წარმომადგენელი - ნ. გ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხეები) – 1. სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო, წარმომადგენელი - ვ. ზ-ი; 2. თბილისის სარეგისტრაციო სამსახური; 3. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო, წარმომადგენელი - მ. კ-ი

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 1 დეკემბრის განჩინება

დავის საგანი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა და ახალი აქტის გამოცემა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2011 წლის 24 ივნისს თ. ქ-ამ, მ. მ-ემ, ნა., ნი. და კ. კ-ეებმა სასარჩელო განცხადებით მიმართეს თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების - სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს, ამავე სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და ქ. თბილისის მერიის მიმართ.

მოსარჩელეებმა აღნიშნეს, რომ მშობლების გარდაცვალების შემდეგ, მართლზომიერად ფლობენ ქ. თბილისში, ... ქ. №4ა-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლებს. ტექბიუროს არქივში დაცული საინვენტარიზაციო გეგმებისა და ცნობა-დახასიათების საფუძველზე საცხოვრებელი ფართი ½ წილობრივი მონაწილეობით აღრიცხული იყო მათი მშობლების - ი. ქ-ასა და ა. კ-ის სახელზე. ფართზე უფლება ასევე დასტურდებოდა ორჯონიკიძის რაიონის უბნის სახალხო სასამართლოს 1948 წლის 10 მაისის გადაწყვეტილებითა და 1948 წლის 15 მაისს გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულებით, რომლითაც ი. ქ-ამ სახლის ½ ნაწილი გაასხვისა ა. კ-ეზე.

მოსარჩელეთა განმარტებით, საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 15 იანვრის №4 ბრძანებით დამტკიცებული საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციის მე-14 მუხლის 29-ე ნაწილი ითვალისწინებს განმცხადებლის მიმართვის საფუძველზე, მის მართლზომიერ მფლობელობაში არსებული შენობა-ნაგებობის ქვეშ მდებარე, სახელმწიფო საკუთრებად რიცხულ მიწის ნაკვეთზე საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოს თანხმობით საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესაძლებლობას. აღნიშნულის შესაბამისად, მოსარჩელეებმა განცხადებით მიმართეს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს, წარუდგინეს შესაბამისი მტკიცებულებები, რომლებითაც დასტურდებოდა ქ. თბილისში, ... ქ. №4ა-ში მდებარე უძრავი ქონების მართლზომიერი ფლობის ფაქტი და მოითხოვეს მითითებული ნაგებობების ქვეშ მდებარე მიწის ნაკვეთის მათ სახელზე რეგისტრაცია.

თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურმა 2011 წლის 31 მარტის №882011133497-03 გადაწყვეტილებით შეაჩერა სარეგისტრაციო წარმოება და თანხმობის მიღების მიზნით მიმართა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს. სარეგისტრაციო სამსახურის გადაწყვეტილება ადმინისტრაციული საჩივრით გაასაჩივრეს მოსარჩელეებმა და მოითხოვეს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის დავალდებულება რეგისტრაციის განხორციელების თაობაზე. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2011 წლის 25 მაისის №80177 გადაწყვეტილებით ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

მოსარჩელეთა მითითებით, 2011 წლის 1 ივნისს განცხადებით მიმართეს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, წარუდგინეს მტკიცებულებები, სარეგისტრაციო სამსახურიდან 2011 წლის 31 მარტს გაგზავნილი №46691 წერილი, მაგრამ სამინისტროდან პასუხი არ მიუღიათ, რის გამოც ვერ ახდენენ საჯარო რეესტრში მიწის რეგისტრაციას.

ამდენად, მოსარჩელეებმა მოითხოვეს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 31 მარტის №882011133497-03, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2011 წლის 25 მაისის №80177 გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობა, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და ქ. თბილისის მერიის დავალდებულება ქ. თბილისში, ... ქ. №4ა-ში მდებარე, 488 კვ.მ მიწის მოსარჩელეებისათვის გადაცემის შესახებ თანხმობების გაცემის თაობაზე და თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ რეგისტრაციის განხორციელება.

საქალაქო სასამართლოს საოქმო განჩინებით სასარჩელო მოთხოვნა მოპასუხე ქ. თბილისის მერიის მიმართ, ქ. თბილისში, ... ქ. №4ა-ში მდებარე, 488 კვ.მ მიწის მოსარჩელეებისათვის გადაცემაზე თანხმობის გაცემის შესახებ დარჩა განუხილველი მოთხოვნის ამ ნაწილში მოსარჩელის მიერ სარჩელის გახმობის გამო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 27 სექტემბრის გადაწყვეტილებით თ. ქ-ას, მ. მ-ის, ნა., ნი. და კ. კ-ეების სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2011 წლის 25 მარტს თ. ქ-ამ, მ. მ-ემ, ნა., ნი. და კ. კ-ეებმა განცხადებით მიმართეს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს ქ. თბილისში, ... ქ. №4ა-ში მდებარე, მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნით. სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 31 მარტის გადაწყვეტილებით სარეგისტრაციო წარმოება შეჩერდა, ვინაიდან საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 15 იანვრის №4 ბრძანებით დამტკიცებული საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციის მე-14 მუხლის 29-ე ნაწილის შესაბამისად სარეგისტრაციო სამსახურმა შეკითხვით მიმართა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს თანახმა იყო თუ არა ქ. თბილისში, ... ქ. №4ა-ში მდებარე უძრავი ნივთის განმცხადებელთა საკუთრებად რეგისტრაციაზე. 2011 წლის 3 მაისს თ. ქ-ამ, მ. მ-ემ, ნა., ნი. და კ. კ-ეებმა ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართეს საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და მოითხოვეს სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 31 მარტის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2011 წლის 25 მაისის გადაწყვეტილებით ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელეთა არგუმენტაცია იმის თაობაზე, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები მიღებული იყო საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹ მუხლის დარღვევით.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის თანახმად, საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით და აღნიშნა, რომ მოსარჩელეებს არ წარუდგენიათ რაიმე სახის წერილობითი მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა ადმინისტრაციული აქტების გამოცემისას ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მოთხოვნების დარღვევის ფაქტს.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა, რომ „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 21-ე მუხლის „ი“ ქვეპუნქტის საფუძველზე სარეგისტრაციო წარმოება შეჩერდება, თუ არსებობს საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული საფუძვლები. საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 15 იანვრის №4 ბრძანებით დამტკიცებული საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციის მე-14 მუხლის 29-ე ნაწილის თანახმად, თუ ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირის მიერ მოთხოვნილია მის მართლზომიერ მფლობელობაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარება, რომელზედაც კანონმდებლობით დადგენილი წესით რეგისტრირებულია სახელმწიფოს/ადგილობრივი თვითმმართველობის საკუთრების უფლება, მარეგისტრირებელი ორგანო ვალდებულია მიმართოს სახელმწიფოს/ადგილობრივი თვითმმართველობის შესაბამის ორგანოს ამ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარებაზე თანხმობის მოპოვების მიზნით. ასეთ შემთხვევაში სარეგისტრაციო წარმოება ჩერდება, ხოლო იგი განახლდება და საბოლოო გადაწყვეტილება მიიღება მხოლოდ შესაბამისი ორგანოსგან პასუხის მიღების შემდეგ. საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მითითებული ნორმების თანახმად, თბილისის სარეგისტრაციო სამსახური ვალდებული იყო შეეჩერებინა სარეგისტრაციო წარმოება.

საქალაქო სასამართლოს მითითებით, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევის შედეგად დადგინდა, რომ სარეგისტრაციოდ წარდგენილ უფლების ობიექტზე - ქ. თბილისში, ... და ... ქუჩების გადაკვეთაზე მდებარე 448 კვ.მ უძრავ ნივთზე რეგისტრირებულია სახელმწიფო საკუთრება. სახელმწიფოს სახელით სახელმწიფო ქონების ფლობა, მართვა და განკარგვა განეკუთვნება საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს კომპეტენციას, შესაბამისად, სარეგისტრაციო სამსახურმა მართებულად მიმართა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს საკუთრების უფლების აღიარებაზე თანხმობის მოპოვების მიზნით.

საქალაქო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია მოსარჩელეთა მითითება, რომ სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ მათ განესაზღვრათ ვადა მტკიცებულებების წარსადგენად, ხოლო ამ ვადაში შესაბამისი ინფორმაციის ან დოკუმენტის წარუდგენლობის შემთხვევაში სარეგისტრაციო წარმოება შეწყდებოდა და გადახდილი მომსახურების საფასური არ დაუბრუნდებოდათ. საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სარეგისტრაციო წარმოება შეწყვეტილი არ იყო და მისი შედეგი დამოკიდებული იქნებოდა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროდან გამოთხოვილ ინფორმაციაზე.

საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 15 იანვრის №4 ბრძანებით დამტკიცებული საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციის მე-14 მუხლის 29-ე ნაწილი ავალდებულებს მხოლოდ მარეგისტრირებელ ორგანოს საკუტრების უფლების აღიარებაზე თანხმობის მოპოვების მიზნით მიმართოს სახელმწიფო/ადგილობრივი თვითმმართველობის შესაბამის ორგანოს და არ ავალდებულებს ადმინისტრაციულ ორგანოს სავალდებულო წესით გასცეს თანხმობა, რამდენადაც აღნიშნული ადმინისტრაციული ორგანოს დისკრეციულ უფლებამოსილებას წარმოადგენს.

ამდენად, საქალაქო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია მოთხოვნა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს დავალდებულების შესახებ თანხმობა გაეცა მიწის ნაკვეთის მოსარჩელეთა საკთრებაში გადაცემის თაობაზე.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს თ. ქ-ამ, მ. მ-ემ, ნა., ნი. და კ. კ-ეებმა, რომლებმაც თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 27 სექტემბრის გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის ხელახალი, არსებითად განხილვის მიზნით იმავე სასამართლოსთვის დაბრუნება მოითხოვეს.

აპელანტების განმარტებით, საქალაქო სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ მათთვის ცნობილი გახდა, რომ თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურმა 2011 წლის 9 სექტემბერს მიიღო №882011133497-06 გადაწყვეტილება რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ, რომელიც მოწინააღმდეგე მხარეს არ წარუდგენია საქალაქო სასამართლოსათვის საქმის განხილვის ეტაპზე.

აპელანტებმა აღნიშნეს, რომ საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მიზნით 2009 წლის 11 დეკემბერს მიმართეს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს. 2009 წლის 25 დეკემბერს სარეგისტრაციო წარმოება შეჩერდა იმ მოტივით, რომ წარდგენილი საკადასტრო აზომვითი ნახაზის საფუძველზე დგინდებოდა ზედდება მეზობელ მიწის ნაკვეთთან და დამატებით საჭირო იყო კორექტირებული ნახაზისა და ელექტრონული ვერსიის წარდგენა. აპელანტების განმარტებით, ზედდება განპირობებული იყო საჯარო რეესტრის მონაცემთა ბაზაში არსებული ხარვეზით, რის გამოც მათ ვერ შესძლეს კორექტირებული ნახაზის წარდგენა. სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ მომზადებული წარმოების შეჩერების ფაქტობრივი მდგომარეობის ამსახველი ნახაზის თანახმად, 448 კვ.მ მიწის ნაკვეთი რეგისტრირებული იყო სახელმწიფოს სახელზე 2006 წელს, თბილისის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის მიერ მომზადებული წეითელი ხაზების გეგმის საფუძველზე. საჯარო რეესტრის არქივში დაცული დოკუმენტებით ვერ დგინდება რის საფუძველზე გახდა აღნიშნული უძრავი ქონება სახელმწიფო საკუთრება, რამდენადაც 2006 წელს მომზადებული წითელი ხაზების გეგმაში მითითებულია ... ქ. №1,3,4,5 და არსად არ არის მითითებული ... ქ. №4ა, რომლის ფართი შეადგენს 464 კვ.მ-ს და არა 448 კვ.მ-ს. ქ. თბილისში, ... ქ. №1,3,4,5, საერთო ფართით 1967 კვ.მ, 2006 წლის 29 მაისს ჩატარებული კონკურსის საფუძველზე გადაეცა შპს „...“, თბილისის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის მიერ მომზადებული წითელი ხაზების გეგმაშიც მითითებულია ... ქ. №1,3,4,5 და არსად არ ფიგურირებს ... ქ. №4ა. შესაბამისად, ... ქ. №4ა-ში მდებარე უძრავი ქონება შპს „...“ არ გადასცემია და არ უნდა მომხდარიყო მისი სახელმწიფო საკუთრებად აღრიცხვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 1 დეკემბრის განჩინებით თ. ქ-ას, მ. მ-ის, ნა., ნი. და კ. კ-ეების სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 27 სექტემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა რაიონული სასამართლოს შეფასებები და სამართლებრივი დასკვნები საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხთან დაკავშირებით, მიიჩნია, რომ საქალაქო სასამართლომ სწორად შეაფასა საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2011 წლის 31 მარტის №46691 წერილის თანახმად ქ. თბილისში, ... და ... ქუჩების გადაკვეთაზე მდებარე უძრავ ნივთზე ქ. თბილისის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის მიერ 2006 წლის 16 მარტს მომზადებული მიწის ნაკვეთის გეგმის, 2006 წლის 20 მარტის №202 და ქ. თბილისის მერიის ადმინისტრაციის 2006 წლის 14 აგვისტოს №9226 წერილების საფუძველზე, 2006 წელს რეგისტრირებულია სახელმწიფოს საკუთრების უფლება. ასევე, საჯარო რეესტრის 2006 წლის 15 აგვისტოს ამონაწერის თანახმად, ქ. თბილისში, ... და ... ქუჩებს შორის გადაკვეთაზე მდებარე 448 კვ.მ მიწის ნაკვეთის მესაკუთრედ რეგისტრირებულია სახელმწიფო. თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 9 სექტემბრის გადაწყვეტილებით თ. ქ-ას უარი ეთქვა რეგისტრაციაზე იმ მოტივით, რომ საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრომ უარი განაცხადა ქ. თბილისში, ... ქ. №4ა-ში მდებარე უძრავ ნივთზე აპელანტების საკუთრების უფლების აღიარებაზე.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მსჯელობა, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში ადმინისტრაციულმა ორგანომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მიღებისას სრულად გამოიკვლია ფაქტობრივი გარემოებები, სწორად შეაფასა ისინი და საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მოთხოვნათა გათვალისწინებით მიიღო კანონშესაბამისი გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოპასუხეთა უარი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემაზე კანონს არ ეწინააღმდეგება, ამასთან, აქტის გამოცემაზე უარი არანაირ პირდაპირ და უშუალო (ინდივიდუალურ) ზიანს არ აყენებს აპელანტების კანონიერ უფლებას და ინტერესს. შესაბამისად, უსაფუძვლობის მოტივით სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტების მოთხოვნა გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობისა და ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის თაობაზე.

სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტით, 4¹, 5.3 მუხლებით და აღნიშნა, რომ მითითებული კანონის შესაბამისად, მართლზომიერ მფლობელობაში არსებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარება ხორციელდება კანონით დადგენილი წესით, რაც გულისხმობს არა მხოლოდ აღნიშნული კანონით, არამედ საქართველოს სხვა მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილ წესსაც. სააპელაციო სასამართლომ ასევე იხელმძღვანელა საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციის მე-14 მუხლის 29-ე ნაწილით და მიიჩნია, რომ სარეგისტრაციო სამსახურს უფლება არ ჰქონდა სამინისტროს თანხმობის გარეშე მოეხდინა სადავო მიწის ნაკვეთზე რეგისტრაცია.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე განმარტა, რომ მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარებაზე თანხმობის გაცემა წარმოადგენს სახელმწიფოს (ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოს) დისკრეციულ უფლებამოსილებას და არა უპირობო ვალდებულებას. საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციის მე-14 მუხლის 29-ე ნაწილით სახელმწიფოს შესაბამის უფლებამოსილ ორგანოს პირდაპირ მიენიჭა დისკრეციული უფლებამოსილება გასცეს ან არ გასცეს თანხმობა სახელმწიფოს საკუთრებად რეგისტრირებულ, მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარებაზე. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სრული უფლება ჰქონდა არ მიეჩნია მიზანშეწონილად და უარი ეთქვა საჯარო რეესტრში სახელმწიფოს საკუთრებად რეგისტრირებულ და აპელანტების მართლზომიერ მფლობელობაში არსებულ მიწაზე საუთრების უფლების აღიარებაზე, რაც მის დისკრეციულ უფლებამოსილებას წარმოადგენდა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს თ. ქ-ამ, მ. მ-ემ, ნა. კ-ემ, ნი. კ-ემ და კ. კ-ემ, რომლებმაც თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 1 დეკემბრის განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახალი განხილვის მიზნით იმავე სასამართლოსთვის დაბრუნება მოითხოვეს.

კასატორებმა აღნიშნეს, რომ საქმეში წარმოდგენილი იყო მტკიცებულებები, რომლებიც აბათილებდნენ როგორც პირველი ინსტანციის, ასევე სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ გარემოებებს და სამართლებრივ დასკვნებს.

კასატორთა განმარტებით, საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მიზნით 2009 წლის 11 დეკემბერს მიმართეს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს. 2009 წლის 25 დეკემბერს სარეგისტრაციო წარმოება შეჩერდა იმ მოტივით, რომ წარდგენილი საკადასტრო აზომვითი ნახაზის საფუძველზე დგინდებოდა ზედდება მეზობელ მიწის ნაკვეთთან და დამატებით საჭირო იყო კორექტირებული ნახაზისა და ელექტრონული ვერსიის წარდგენა. ზედდება განპირობებული იყო საჯარო რეესტრის მონაცემთა ბაზაში არსებული ხარვეზით, რის გამოც მათ ვერ შესძლეს კორექტირებული ნახაზის წარდგენა. სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ მომზადებული წარმოების შეჩერების ფაქტობრივი მდგომარეობის ამსახველი ნახაზის თანახმად, 448 კვ.მ მიწის ნაკვეთი რეგისტრირებული იყო სახელმწიფოს სახელზე 2006 წელს, თბილისის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის მიერ მომზადებული წეითელი ხაზების გეგმის საფუძველზე. საჯარო რეესტრის არქივში დაცული დოკუმენტებით ვერ დგინდებოდა რის საფუძველზე გახდა აღნიშნული უძრავი ქონება სახელმწიფო საკუთრება, რამდენადაც 2006 წელს მომზადებული წითელი ხაზების გეგმაში მითითებული იყო ... ქ. №1,3,4,5 და არსად არ იყო მითითებული ... ქ. №4ა, რომლის ფართი შეადგენდა 464 კვ.მ-ს და არა 448 კვ.მ-ს. ქ. თბილისში, ... ქ. №1,3,4,5, საერთო ფართით 1967 კვ.მ, 2006 წლის 29 მაისს ჩატარებული კონკურსის საფუძველზე გადაეცა შპს „...“, თბილისის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის მიერ მომზადებული წითელი ხაზების გეგმაშიც მითითებულია ... ქ. №1,3,4,5 და არსად არ ფიგურირებდა ... ქ. №4ა. შესაბამისად, ... ქ. №4ა-ში მდებარე უძრავი ქონება შპს „...“ არ გადასცემია და არ უნდა მომხდარიყო მისი სახელმწიფო საკუთრებად აღრიცხვა.

უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 17 მაისის განჩინებით თ. ქ-ას, მ. მ-ის, ნა., ნი. და კ. კ-ეების საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შესწავლის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ თ. ქ-ას, მ. მ-ის, ნა., ნი. და კ. კ-ეების საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმის მასალებში არსებულ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: თ. ქ-ამ, მ. მ-ემ, ნა., ნი. და კ. კ-ეებმა 2011 წლის 25 მარტს განცხადებით მიმართეს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს მართლზომიერ მფლობელობაში არსებულ უძრავ ქონებაზე – ქ. თბილისში, ... ქ. №4ა-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნით. თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 31 მარტის გადაწყვეტილებით სარეგისტრაციო წარმოება შეჩერდა და სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ განიმარტა, რომ საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 15 იანვრის №4 ბრძანებით დამტკიცებული საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციის მე-14 მუხლის 29-ე ნაწილის მოთხოვნის შესაბამისად, საკუთრების უფლების აღიარებაზე თანხმობის მოპოვების მიზნით სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ 2011 წლის 31 მარტს №46691 წერილი გაეგზავნა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, რის გამოც სარეგისტრაციო წარმოება შეჩერდა შესაბამისი ორგანოსაგან პასუხის მიღებამდე. სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 31 მარტის გადაწყვეტილება ადმინისტრაციული საჩივრით გაასაჩივრეს თ. ქ-ამ, მ. მ-ემ, ნა., ნი. და კ. კ-ეებმა. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2011 წლის 25 მაისის №80177 გადაწყვეტილებით ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრომ მიზანშეუწონლად მიიჩნია ... და ... ქუჩების გადაკვეთაზე მდებარე 448 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე სახელმწიფო საკუთრების გაუქმება და უარი განაცხადა ფიზიკური პირების - თ. ქ-ას, მ. მ-ის, ნა., ნი. და კ. კ-ეების საკუთრებად რეგისტრაციაზე. სამინისტროდან 2011 წლის 7 სექტემბერს მიღებული უარის საფუძველზე თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 9 სექტემბრის გადაწყვეტილებით თ. ქ-ას, მ. მ-ეს, ნა., ნი. და კ. კ-ეებს უარი ეთქვათ ქ. თბილისში, ... ქ. №4ა-ში მდებარე უძრავ ქონებაზე რეგისტრაციის განხორციელებაზე. აღნიშნული გადაწყვეტილების შესახებ მოწინააღმდეგე მხარეებს არ განუცხადებიათ საქალაქო სასამართლოში საქმის განხილვისას. საქალაქო სასამართლოს მიერ 2011 წლის 27 სექტემბერს გადაწყვეტილების მიღებისას მისთვის უცნობი თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 9 სექტემბრის გადაწყვეტილების არსებობის თაობაზე. თ. ქ-ამ, მ. მ-ემ, ნა., ნი. და კ. კ-ეებმა სააპელაციო საჩივართან ერთად წარადგინეს დამატებითი მტკიცებულებები და მიუთითეს ახალ გარემოებებზე, რაზეც არ უმსჯელია სააპელაციო სასამართლოს. სასამართლოს სსსკ-ის 83-ე მუხლის შესაბამისად სასარჩელო მოთხოვნის დაზუსტებაც კი არ შეუთავაზებია აპელანტებისათვის, რამდენადაც იმ პირობებში, როდესაც უკვე არსებობდა საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროსა და სარეგისტრაციო სამსახურის უარი რეგისტრაციის განხორციელებაზე, სახეზე იყო თუ არა მოსარჩელეთა ინტერესი სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერებისა და მისი კანონიერების გადამოწმების შესახებ გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობის თაობაზე, თუ დავის საგანს წარმოადგენდა რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და რეგისტრაციის განხორციელება.

საქმის მასალების თანახმად, მოსარჩელეები ქ. თბილისში, ... ქ. №4ა-ში მდებარე, მათი საცხოვრებელი სახლების ქვეშ არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციას ითხოვდნენ როგორც მართლზომიერი მფლობელები. მოსარჩელეებმა უძრავი ქონების მართლზომიერად ფლობის ფაქტის დასადასტურებლად მიუთითეს ტექბიუროს არქივში დაცულ საინვენტარიზაციო გეგმასა და ცნობა-დახასიათებაზე, ასევე ორჯონიკიძის რაიონის უბნის სახალხო სასამართლოს 1948 წლის 10 მაისის გადაწყვეტილებასა და ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე. მართლზომიერი მფლობელობის ფაქტი არ უარყვიათ და სადავოდ არ გაუხდიათ მოწინააღმდეგე მხარეებს. ანუ შენობა-ნაგებობებზე მოსარჩელეთა უფლების ფაქტი სადავო არ არ არის. მიწის რეგისტრაციაზე უარის თქმის საფუძველი გახდა ის გარემოება, რომ ქ. თბილისში, ... და ... ქუჩების გადაკვეთაზე მდებარე 448 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე სახელმწიფოს საკუთრება იყო რეგისტრირებული და საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრომ მიზანშეუწონლად მიიჩნია მისი ფიზიკური პირებისათვის დარეგისტრირება.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ დავის გადაწყვეტისათვის არსებითია დადგინდეს მოსარჩელეთა მიერ მოთხოვნილი ქ. თბილისში, ... ქ. №4ა-ში მდებარე 467 კვ.მ მიწის სამართლებრივი მდგომარეობა, მისი კუთვნილება, შესაბამისად, ვის კომპეტენციაში შედის გადაწყვეტილების მიღება მითითებული ქონების განკარგვის თაობაზე და არსებობს თუ არა მისი მოსარჩელეთა საკუთრებად დარეგისტრირების სამართლებრივი საფუძველი, რაზეც არ უმსჯელია არცერთი ინსტანციის სასამართლოს. სასამართლოები შემოიფარგლნენ მხოლოდ იმის კანონიერების შემოწმებით, უფლებამოსილი იყო თუ არა სარეგისტრაციო სამსახური რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილება მიეღო საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 15 იანვრის №4 ბრძანებით დამტკიცებული საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციის მე-14 მუხლის 29-ე ნაწილით გათვალისწინებული შესაბამისი ორგანოს თანხმობის გარეშე.

საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 15 იანვრის №4 ბრძანებით დამტკიცებული საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქციის მე-14 მუხლის 29-ე ნაწილის თანახმად, თუ ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირის მიერ მოთხოვნილია მის მართლზომიერ მფლობელობაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარება, რომელზედაც კანონმდებლობით დადგენილი წესით რეგისტრირებულია სახელმწიფოს/ადგილობრივი თვითმმართველობის საკუთრების უფლება, მარეგისტრირებელი ორგანო ვალდებულია მიმართოს სახელმწიფოს/ადგილობრივი თვითმმართველობის შესაბამის ორგანოს ამ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარებაზე თანხმობის მოპოვების მიზნით. ასეთ შემთხვევაში სარგისტრაციო წარმოება ჩერდება, ხოლო იგი განახლდება და საბოლოო გადაწყვეტილება მიიღება მხოლოდ შესაბამისი ორგანოსგან პასუხის მიღების შემდეგ. აღნიშნული ნორმა მიწაზე რეგისტრაციის განხორციელებისათვის რამოდენიმე პირობას აწესებს, კერძოდ, მიწა უნდა იყოს განმცხადებლის მართლზომიერ მფლობელობაში, მასზე კანონმდებლობით დადგენილი წესით დარეგისტრირებული უნდა იყოს სახელმწიფოს ან ადგილობრივი თვითმმართველობის საკუთრების უფლება და აღნიშნული ორგანო თანახმა უნდა იყოს მიწის განკარგვაზე. „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის „ა“ პუნქტის თანახმად, მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებული მიწად განიხილება – სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობით (აშენებული, მშენებარე ან დანგრეული) ან მის გარეშე, რომელზედაც (მიწის ნაკვეთზე ან შენობა-ნაგებობაზე) ფიზიკურ ან კერძო სამართლის იურიდიულ პირს ან კანონით გათვალისწინებულ სხვა ორგანიზაციულ წარმონაქმნს მართლზომიერი მფლობელობის უფლება წარმოეშვა ამ კანონის ამოქმედებამდე, ასევე ტექნიკური ინვენტარიზაციის არქივში აღრიცხული, 1994 წლამდე თვითნებურად დაკავებული მიწა. მოცემულ შემთხვევაში მართლზომიერი ფლობის ფაქტი სადავოდ არ გამხდარა. რაც შეეხება მიწაზე სახელმწიფოს ან ადგილობრივი თვითმმართველობის საკუთრების უფლების რეგისტრაციას, სასამართლოებმა ყოველგვარი დასაბუთების გარეშე დადასტურებულად მიიჩნიეს, რომ მოსარჩელეთა მიერ მოთხოვნილი მიწის ნაკვეთი რეგისტრირებული იყო სახელმწიფო საკუთრებად 2006 წლის აგვისტოში. საქმის მასალების მიხედვით, ქ. თბილისში, ... და ... ქუჩების გადაკვეთაზე მდებარე 448 კვ.მ მიწის ნაკვეთი სახელმწიფოს საკუთრებად დარეგისტრირდა 2006 წლის 15 აგვისტოს ქ. თბილისის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის მიერ 2006 წლის 16 მარტს დამზადებული მიწის ნაკვეთის გეგმის, 2006 წლის 20 მარტის №202 და ქ. თბილისის მერიის ადმინისტრაციის 2006 წლის 14 აგვისტოს №9226 წერილების საფუძველზე. ქ. თბილისის მერიის ადმინისტრაციის 2006 წლის 14 აგვისტოს №9226 წერილის თანახმად, საქართველოს მთავრობის 2004 წლის 8 ნოემბრის №103 დადგენილების მე-2 მუხლის, საბურთალოს პლატოზე არსებული საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის „აკადემქალაქისა“ და მისი მიმდებარე ტერიტორიაზე განაშენიანების ქალაქმშენებლობითი დოკუმენტის შესაბამისად, ქ. თბილისის მთავრობამ კანონმდებლობით დადგენილი წესით გადაწყვიტა კონკურსის გამოცხადება, ქ. თბილისში, ... ქ. №1, 3, 4, 5-ში მდებარე საერთო ფართობის 1967 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის საკუთრებაში გადაცემისა და მათი შემდგომი განაშენიანების მიზნით. კონკურსით განსაკარგი ტერიტორიის მიწის სამართლებრივი რეჟიმი დაადგინა და კონკურსის პირობები მოამზადა ქ. თბილისის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურმა. მითითებული წერილით თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს ეთხოვა ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის მიერ მომზადებული, წითელი ხაზებით განსაზღვრული ქ. თბილისში, ... ქ. №1, 3, 4, 5-ში მდებარე საერთო ფართობის 1967 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის სახელმწიფოს საკუთრებად დარეგისტრირება. საქმეში წარმოდგენილი ქ. თბილისის მთავრობის 2006 წლის 29 მაისის №14 ოქმის თანახმად, ქ. თბილისში, ... ქ. №1, 3, 4, 5-ში მდებარე საერთო ფართობის 1967 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის საკუთრებაში გადაცემის მიზნით მისი შემდგომი განაშენიაანებისათვის კონკურსში გამარჯვებულად გამოცხადდა შპს „...“ და მასთან უნდა გაფორმებულიყო ნასყიდობის ხელშეკრულება. თუმცა როგორც მხარეები უთითებენ, აღნიშნული კონკურსის შედეგები ბათილად იქნა ცნობილი და მიწა შპს „...“ არ გადასცემია. სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ ურბანული დაგეგმარების სამსახურს 2006 წლის 2 ივნისის წერილით ეცნობა, რომ მის მიერ მომზადებულ მიწის ნაკვეთის გეგმაზე მიწის ნაკვეთის საზღვრებში ნაჩვენები იყო შენობა-ნაგებობები, რომელთა კუთვნილების საკითხი გაურკვეველი იყო. აღნიშნულის შესაბამისად, სარეგისტრაციო სამსახურს წარედგინა მიწის ნაკვეთის საზღვრების დაზუსტებული გეგმა. საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, ქ. თბილისში, ... და ... ქუჩების გადაკვეთაზე მდებარე 448 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი დარეგისტრირდა სახელმწიფო საკუთრებად ზემოთ მითითებული დოკუმენტების საფუძველზე, ხოლო შენობა-ნაგებობები – უფლების დამადასტურებელი საბუთის გარეშე.

ამდენად, როგორც საქმის მასალებიდან იკვეთება, უძრავი ქონება, რომელიც 2006 წელს აღირიცხა სახელმწიფო საკუთრებად, რეგისტრაციამდე ადგილობრივი თვითმმართველობის საკუთრებას წარმოადგენდა, რამდენადაც გადაწყვეტილებები მისი განკარგვისა და შემდგომ სახელმწიფოს საკუთრებად დარეგისტრირების შესახებ მიღებულია ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების მიერ და მათი აქტების საფუძველზე დარეგისტრირდა შემდგომ სახელმწიფო საკუთრებად. „ადგილობრივი თვითმმართველობის შესახებ“ საქართველოს ორგანოული კანონის 46-ე მუხლის შესაბამისად, თვითმმართველი ერთეულის ქონებას განეკუთვნება: ა) ამ კანონით თვითმმართველი ერთეულისათვის მიკუთვნებული ქონება; ბ) სახელმწიფოს მიერ თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში გადაცემული ქონება; გ) თვითმმართველი ერთეულის მიერ საქართველოს კანონმდებლობით შექმნილი ან შეძენილი ქონება. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თვითმმართველი ერთეულები საკუთრების უფლების განხორციელებისას დამოუკიდებელნი არიან. დაუშვებელია სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოების ჩარევა თვითმმართველი ერთეულის ქონების ფლობის, მართვისა და განკარგვის საკითხებში, გარდა საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი შემთხვევებისა. მოცემულ შემთხვევაში არსებითია დადგინდეს მოსარჩელეთა მიერ მოთხოვნილი ქ. თბილისში, ... ქ. №4ა-ში მდებარე მიწის ნაკვეთი შედიოდა თუ არა ადგილობრივი თვითმმართველობის მიერ განკარგულ ქონებაში, რამდენადაც საქმეში წარმოდგენილი ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის მიწის ნაკვეთის საზღვრების მომზადების განყოფილების უფროსის 2010 წლის 7 ივნისის №12/59981.13 წერილის თანახმად, ქ. თბილისში, ... ქ. №4ა-ში მდებარე, მოსარჩელეთა მიერ მითითებული ტერიტორია არ შედიოდა ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის მიერ 2006 წელს მომზადებულ მიწის ნაკვეთის საზღვრებში. საქმეში წარმოდგენილი ყველა დოკუმენტი ეხება ქ. თბილისში, ... ქ. №1,2,3,4-ს და არსად არაა მითითებული ... ქ. №4ა, რაზეც ყურადღება არ გაუმახვილებიათ სასამართლოებს. უფრო მეტიც, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს წერილით მოსარჩელეთა წარმომადგენელს განემარტა, რომ ინფორმაციის მისარებად, რეგისტრირებული იყო თუ არა სახელმწიფოს საკუთრებად ... და ... ქუჩების გადაკვეთაზე მდებარე მიწის ნაკვეთი მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობებით და რის საფუძველზე განხორციელდა რეგისტრაცია, უნდა მიემართა ქ. თბილისის მერიისათვის.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ აღნიშნული გარემოების დადგენის შემდეგ სააპელაციო სასამართლომ უნდა იმსჯელოს მიწის კუთვნილების საკითხზე, რის შემდეგაც უნდა შემოწმდეს მოსარჩელეთა საკუთრებად რეგისტრაციაზე სამინისტროს უარის კანონიერება.

სააპელაციო სასამართლომ კანონშესაბამისად მიიჩნია საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს უარი მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების გაუქმებისა და მოსარჩელეთა სახელზე დარეგისტრირების თაობაზე იმ დასაბუთებით, რომ თანხმობის გაცხადება მის დისკრეციულ უფლებამოსილებას წარმოადგენდა, რაც სრულ უფლებას ანიჭებდა არ მიეჩნია მიზანშეწონილად მართლზომიერი მფლობელებისათვის მიწის რეგისტრაცია.

აღნიშნულთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლოს მიუთითებს, რომ ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის „ლ“ პუნქტის თანახმად, დისკრეციული უფლებამოსილება ადმინისტრაციულ ორგანოს ან თანამდებობის პირს ანიჭებს თავისუფლებას საჯარო და კერძო ინტერესების დაცვის საფუძველზე კანონმდებლობის შესაბამისი რამდენიმე გადაწყვეტილებიდან შეარჩიოს ყველაზე მისაღები გადაწყვეტილება. ამავე კოდექსის მე-6 მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვით, თუ ადმინისტრაციულ ორგანოს რომელიმე საკითხის გადასაწყვეტად მინიჭებული აქვს დისკრეციული უფლებამოსილება, იგი ვალდებულია ეს უფლებამოსილება განახორციელოს კანონით დადგენილ ფარგლებში. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილი ადგენს, რომ ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია განახორციელოს დისკრეციული უფლებამოსილება მხოლოდ იმ მიზნით, რომლის მისაღწევადაც მინიჭებული აქვს ეს უფლებამოსილება. ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-7 მუხლის 1-ლი ნაწილის შესაბამისად, დისკრეციული უფლებამოსილების განხორციელებისას არ შეიძლება გამოიცეს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, თუ პირის კანონით დაცული უფლებებისა და ინტერესებისათვის მიყენებული ზიანი არსებითად აღემატება იმ სიკეთეს, რომლის მისაღებადაც იგი გამოიცა. მე-7 მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, დისკრეციული უფლებამოსილების განხორციელებისას გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით გათვალისწინებულმა ზომებმა არ შეიძლება გამოიწვიოს პირის კანონიერი უფლებებისა და ინტერესების დაუსაბუთებელი შეზღუდვა.

სასამართლოს მინიჭებული აქვს პროცესუალური კომპეტენცია შეამოწმოს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოცემული აქტის კანონიერება. სასამართლო კონტროლის განხორციელებისას მხოლოდ დისკრეციულ უფლებამოსილებაზე მითითება არ წარმოადგენს აქტის კანონიერების დადასტურების საკმარის საფუძველს, რამდენადაც სასამართლომ უნდა შეაფასოს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გამოცემული აქტის კანონიერება და დასაბუთებულობა. სააპელაციო სასამართლომ უნდა იმსჯელოს კანონიერია თუ არა ადმინისტრაციული ორგანოს დაუსაბუთებელი უარი მართლზომიერი მფლობელისათვის საკუთრების უფლების რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ. „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ კანონის 1-ლი მუხლის თანახმად, ამ კანონის მიზანია მართლზომიერ მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ, აგრეთვე თვითნებურად დაკავებულ სახელმწიფო საკუთრების მიწაზე ფიზიკური, კერძო სამართლის იურიდიული პირების ან კანონით გათვალისწინებული სხვა ორგანიზაციული წარმონაქმნების საკუთრების უფლების აღიარებით სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული მიწის ფონდის ათვისება და მიწის ბაზრის განვითარების ხელშეწყობა. მითითებული კანონი უფლებამოსილებას ანიჭებს ქონების მართლზომიერ მფლობელს კანონით დადგენილი წესით დაირეგისტრიროს მიწის ნაკვეთი, რაც მართალია არ გულისმობს უპირობოდ მოთხოვნის დაკმაყოფილებას, მაგრამ ადმინისტრაციულმა ორგანომ უნდა დაასაბუთოს და მიუთითოს რა გარემოებებზე დაყრდნობით მიიღო გადაწყვეტილება. ადმინისტრაციული ორგანოს დისკრეციული უფლებამოსილება არ ნიშნავს თანაზომიერების და კანონიერების პრინციპის უგულებელყოფის შესაძლებლობას. დისკრეციული უფლებამოსილების გამოყენება განსაკუთრებულ ყურადღებას საჭიროებს, რათა ადგილი არ ჰქონდეს პროცედურულ დარღვევებს, კანონის ფარგლების გაცდენას, რასაც შესაძლოა შედეგად მოჰყვეს საკუთრების ხელყოფა, კანონიერების, სუბიექტის უფლებების დარღვევა. დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით გათვალისწინებულმა ზომებმა არ უნდა გამოიწვიონ პირის კანონიერი უფლებებისა და ინტერესების დაუსაბუთებელი შეზღუდვა. დასაბუთების ვალდებულება განპირობებულია ადმინისტრაციული ორგანოს საქმიანობაზე კონტროლის განხორციელების მიზნით. სასამართლომ დავის გადაწყვეტისას უნდა იხელმძღვანელოს კანონმდებლობის მოთხოვნებით და არა მხოლოდ მიზანშეწონილობის მოსაზრებებით, რამდენადაც დისკრეციული უფლებამოსილება არ არის აბსოლუტური უფლება და მისი გამოყენება იზღუდება კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნებით.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახლა განხილვისას უნდა იმსჯელოს მითითებულ გარემოებებზე, სათანადოდ გამოიკვლიოს და დაადგინოს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოებები და მოახდინოს მათი სათანადო სამართლებრივი შეფასება საქმეზე ობიექტური და კანონიერი გადაწყვეტილების დადგენის მიზნით.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1-ლი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. თ. ქ-ას, მ. მ-ის, ნა., ნი. და კ. კ-ეების საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 1 დეკემბრის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. სახელმწიფო ბაჟის საკითხი გადაწყდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას;

4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. ქადაგიძე

ლ. მურუსიძე