¹ბს-1432-1414(კ-11) 7 თებერვალი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნათია წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე; პაატა სილაგაძე

საქმის განხილვის ფორმა – მხარეთა დასწრების გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) _ გ. ბ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) _ თ. კ-ი, ნ. ვ-ე, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქობულეთის სარეგისტრაციო სამსახური.

მესამე პირები _ მესამე პირები საქმეში არ მონაწილეობენ

დავის საგანი _ საჯარო რეესტრის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა, რეგისტრირებულ მონაცემებში ცვლილებების შეტანა

გასაჩივრებული განჩინება _ ქ. ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 15 ივლისის განჩინება.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

მოსარჩელე: გ. ბ-ე

წარმომადგენელი: ა. თ-ე

მოპასუხე: თ. კ-ი

წარმომადგენელი: მ. ა-ი

მოპასუხე: ნ. ვ-ე

წარმომადგენელი: მ. ა-ი

მოპასუხე: საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქობულეთის სარეგისტრაციო სამსახური

წარმომადგენელი: მ. დ-ე

მესამე პირი: მესამე პირები საქმეში არ მონაწილეობენ

სარჩელის სახე: საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლისა და საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22- მუხლის საფუძველზე ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 24-ე მუხლისა და 33¹ მუხლების საფუძველზე ქმედების განხორციელების დავალდებულება.

სარჩელის საგანი:

საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქობულეთის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 12 იანვრის ¹882011003603-03 გადაწყვეტილების გაუქმება, რომლითაც მოპასუხე მოპასუხე თ. კ-ისა და ნ. ვ-ის თანასაკუთრებაში აღირიცხა 25 კვ.მ მიწის ნაკვეთი საკადასტრო კოდით: ....

მოპასუხე მხარე თ. კ-ი და ნ. ვ-ე დავალდებულდეს მოშალოს მოსარჩელესთან არსებული სამეზობლო გამმიჯვნელი კაპიტალური ღობე მთელ სიგრძეზე, ამასთან, მოპასუხე მხარის საზღვარი შემცირდეს ... მხრიდან ერთი მეტრით, ხოლო ... ქუჩის მხარეს 46.20 მეტრით სწორხაზოვანი სიგრძის ბოლოში კი, ორი მეტრით, რაც საერთო ჯამში შეადგენს 34.2 კვ.მ ფართს და შესაბამისი ცვლილებები განხორციელდეს საჯარო რეესტრში.

სარჩელის საფუძველი :

ფაქტობრივი: მოსარჩელის განმარტებით, 2009 წლის შემოდგომაზე მოპასუხე – თ. კ-მა დაიწყო გამმიჯვნელი კაპიტალური ღობის მშენებლობა, რომელიც გავიდა მათ სახლებს შორის და მოიცვა საერთო სარგებლობაში არსებული 22.6 კვ.მ მიწის ნაკვეთი. 2011 წლის 12 იანვარს კი მოპასუხეებმა თ. კ-მა და ნ. ვ-ემ თანასაკუთრებაში დაირეგისტრირეს თავისუფალ მდგომარეობაში დატოვებული 25 კვ.მ მიწის ნაკვეთი.

სამართლებრივი: მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ მარეგისტრირებელი ორგანოს გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს და ცვლილებები უნდა იქნეს შეტანილი საჯარო რეესტრის ჩანაწერებში, საქართველოს კანონის “საჯარო რეესტრის შესახებ” 21-ე მუხლის I ნაწილის “ა” და “გ” ქვეპუნქტებითა და ამავე კანონის 22-ე მუხლის “ბ” ქვეპუნქტის საფუძველზე. ასევე საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 182-ე მუხლისა და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლების საფუძველზე. (იხ. ს.ფ. 1-11)

მოპასუხის შესაგებელი :

ფაქტობრივი : მოპასუხე მხარეებმა თ. კ-მა და ნ. ვ-ემ წარმოადგინეს წერილობითი შესაგებელი, სადაც აღნიშნეს, რომ 2005 წლის 20 ოქტომბრის ქობულეთის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილებით დადგენილ იქნა იურიდიული მნიშვნელობის ფაქტი, რომ ფ. ვ-ე ნამდვილად ფლობს 1883.00 კვ.მ. მიწის ნაკვეთს, რომლის საფუძველზეც დავალდებულდა საჯარო რეესტრი გაეტარებინა ფართი რეგისტრაციაში. 2008 წლის 18 იანვარს ფ. ვ-ემ აღნიშნული ფართი აჩუქა შვილებს ნ. ვ-ესა და თ. კ-ს _ ½1/2 წილებით. 2008 წლის ამონაწერით ნ. ვ-ემ და თ. კ-მა – ½ წილებით მიიღეს ჩუქების ხელშეკრულებით ქონება, ამასთან აღნიშნულ ამონაწერში მითითებულია 1883 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი დაუზუსტებელი ფორმით, ხოლო 2008 წლის 17 სექტემბრის ამონაწერით ჩანს, რომ ფართის დაზუსტების მომენტში დაშვებულ იქნა შეცდომა და ნაცვლად 1883.00 კვ.მ.-ისა მითითებული იქნა 1820.00 კვ.მ. ფართი. ამასთან, როდესაც საუბარია 25.00 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის რგისტრაციის კანონიერებაზე, თ. კ-ისა და ნ. ვ-ის კუთვნილი “დაკარგული” 63.00 კვ.მ. ფართიდან მოხდა შევსება ამ 25.00 კვ.მ. – ით.

სამართლებრივი : მოპასუხის მითითებით, მოსარჩელე უთითებს “საჯარო რეესტრის შესახებ” კანონის 21-ე მუხლზე, მაგრამ გაუგებარია აღნიშნული მუხლის მოხმობა, რადგან ეს მუხლი არა არის აქტის გაუქმების საფუძველი და მარეგისტრირებელი ორგანოს დისკრეციულ უფლებამოსილებას განეკუთვნება მხარეს მისცეს ხარვეზი თუ არ აკმაყოფილებს განცხადებას. (იხ. ს.ფ. 82-90).

მოპასუხის შესაგებელი :

ფაქტობრივი : მოპასუხე ქობულეთის სარეგისტრაციო სამსახურის წარმომადგენელმა, მ. დ-ემ, წარმოადგინა წერილობითი შესაგებელი, სადაც აღნიშნა, რომ ვინაიდან არ არსებობდა სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების, რეგისტრაციაზე უარის თქმისა და სარეგისტრაციო წარმოების შეწყვეტის საფუძვლები, ქობულეთის სარეგისტრაციო სამსახურმა განახორციელა ნ. ვ-ისა და თ. კ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაცია კანონმდებლობის სრული დაცვით.

სამართლებრივი : “საჯარო რეესტრის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის შესაბამისად, საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულ მონაცემთა მიმართ მოქმედებს უტყუარობის პრეზუმცია, ვიდრე ისინი საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ძალადაკარგულად, ბათილად ან არარად არ იქნება ცნობილი. (იხ. ს.ფ. 104-118).

საქმის გარემოებები: 1953 წლის 14 ივლისს ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე გ. ბ-ის მამამ – მ. ბ-ემ, მოპასუხე თ. კ-ის მამისაგან – ს. ვ-ისაგან შეიძინა ერთსართულიანი ქვის სახლი აშენებული 600 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე. (იხ. ს.ფ. 12).

ტექინვენტარიზაციის ბიუროში გ. ბ-ის საკუთრებად რეგისტრირებული იყო 1090 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, აქედან 600 კვ.მ მიწის ნაკვეთი რეგისტრირებული იყო უფლების დამადასტურებელი საბუთით, ხოლო 490 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი უფლების დამდგენი საბუთის გარეშე. გ. ბ-ემ განცხადებით მიმართა ქობულეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას და მოითხოვა მის მიერ წარმოდგენილი აზომვითი ნახაზისა და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქობულეთის სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ გაცემული ცნობა-დახასიათების საფუძველზე 1090 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარება.

2007 წლის 5 დეკემბრის ქობულეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის სხდომის საოქმო გადაწყვეტილებით, ქ. ქობულეთში ... ქ. ¹...- ში მდებარე 1090 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე აღიარა გ. ბ-ის საკუთრების უფლება. თუმცა 1090 კვ.მ. მიწის ნაკვეთში შედიოდა ის 600 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, რომელიც გ. ბ-ეს მიღებული ჰქონდა მემკვიდრეობით და აღარ საჭიროებდა საკუთრების უფლების აღიარებას. /იხ. ს.ფ. 40-41. (სასამართლო გადაწყვეტილება)/.

გარკვეული დროის შემდეგ მოპასუხე მხარემ მოსარჩელის საცხოვრებელი სახლის მიმდებარედ (გვერდით) ააშენა ახალი საცხოვრებელი სახლი, რომელიც დღეის მდგომარეობით დგას მოპასუხეთა ნაკვეთზე და 2009 წლის ჩათვლით მოსაზღვრე ნაკვეთებს შორის არანაირი გამმიჯვნელი ღობე არ ყოფილა და მათ ნაკვეთებს შორის არსებული თავისუფალი მიწის ნაკვეთი 22.6 კვ.მ –ის ოდენობით, იყო საერთო სარგებლობაში.

2009 წლის შემოდგომაზე მოპასუხე მხარემ აღნიშნული ფართი კაპიტალური ღობის მშენებლობის შედეგად, მოაქცია თავის საზღვრებში.

2011 წლის 5 იანვარს ნ. ვ-ემ განცხადებით მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქობულეთის სარეგისტრაციო სამსახურს და მოითხოვა ქ. ქობულეთში, ... გამზირი ¹...-ში მდებარე უძრავ ქონებაზე – 25 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე ნ. ვ-ისა და თ. კ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. ნ. ვ-ემ სარეგისტრაციო ორგანოს წარუდგინა 2008 წლის ჩუქების ხელშეკრულება და 25 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აზომვითი ნახაზი.

საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქობულეთის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 12 იანვრის ¹882011003603-03 გადაწყვეტილებით განხორციელდა ცვლილების რეგისტრაცია. ქ. ქობულეთში, ... გამზირი ¹...-ში მდებარე უძრავ ქონებაზე – 25 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე განხორციელდა თ. კ-ისა და ნ. ვ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. (იხ. ს.ფ. 36)

სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2011 წლის 10 თებერვლის დასკვნით, მეზობლად მდებარე თ. კ-ისა და ნ. ვ-ის მიწის ნაკვეთები ერთმანეთისაგან გამიჯნულია მყარი კაპიტალური ღობით და ეს ღობე შედის ტექნიკური აღრიცხვის ნახაზში ნაჩვენებ გ. ბ-ის ეკუთვნის 600 კვ.მ მიწის ნაკვეთის ფართობში. ეს ზონა მდებარეობს მათ საცხოვრებელ სახლებს შორის, სადაც შეინიშნება გ. ბ-ის კუთვნილი საინჟინრო კომუნიკაციები. აგრეთვე გ. ბ-ის მიწის ფართობის დანაკლისი აღნიშნულ ზონაში შეადგენს 34.2 კვ.მ-ს. (იხ. ს.ფ.62).

2011 წლის 4 მარტს გ. ბ-ის წარმომადგენელმა ა. თ-ემ, განცხადებით მიმართა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების თაობაზე. ამავე დღეს მიღებული სასამართლოს განჩინებით, გ. ბ-ის წარმომადგენლის – ა. თ-ის განცხადება დაკმაყოფილდა და მოპასუხეებს აეკრძალათ თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების -25 კვ.მ. არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის გასხვისება ან/და უფლებრივად სხვაგვარად დატვირთვა. (იხ. ს.ფ. 1-8).

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება/სარეზოლუციო/

ქ. ბათუმის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 30 მარტის გადაწყვეტილებით გ. ბ-ეს უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე. გაუქმდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 4 მარტის განჩინება სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების გამოყენების შესახებ, რომლითაც მოპასუხეებს თ. კ-სა და ნ. ვ-ეს აეკრძალათ მათ თანასაკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების _ 25კვ.მ. არასასოფლო სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის, მდებარე ქ. ქობულეთი, ... გამზირი ¹..., საკადასტრო კოდი 20.42.01.152, გასხვისება ან/და უფლებრივად სხვაგვარად დატვირთვა. (იხ. ს.ფ. 141-142).

სასამართლოს მიერ უდაოდ მიჩნეული ფაქტები:

მოსარჩელე გ. ბ-ეს ქ. ქობულეთში, ... გამზირი ¹...- ში საკუთრების უფლებით გააჩნია 900 კვ.მ. არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი, რაზედაც განთავსებულია შენობა-ნაგებობანი ¹1-428 კვ.მ, ¹2-248 კვ.მ და ¹3-46 კვ.მ.

მოპასუხეებს თ. კ-სა და ნ. ვ-ეს ქ. ქობულეთში, ... ქ. ¹...-ში თანასაკუთრებაში გააჩნიათ 830 კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი.

სასამართლო სხდომაზე საქმის განხილვისას მოსარჩელე გ. ბ-ემ სამეზობლო გამმიჯვნელი კაპიტალური ღობის მოშლის ნაწილში უარი თქვა სარჩელზე, რის გამოც აღნიშნული სასარჩელო მოთხოვნის ნაწილში საქმის წარმოება შეწყდა.

სასამართლოს მიერ სადაოდ მიჩნეული ფაქტები:

მოსარჩელემ სადაოდ გახადა ქობულეთის სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ განხორციელებული რეგისტრაციის სამართლებრივი საფუძველი.

მხარეთა მიერ სადაოდ გახდილი ფაქტების შეფასება _ სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელე მხარის მტკიცება ქობულეთის სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ განხორციელებული რეგისტრაციის უსაფუძვლობაზე. სასამართლომ გაიზიარა მოპასუხეთა პოზიცია და აღნიშნა, რომ სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ გადაწყვეტილების მიღებისას უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტს წარმოადგენდა 2008 წლის 18 იანვრის ჩუქების ხელშეკრულება, რომლითაც ფ. ვ-ემ შვილებს ნ. ვ-ესა და თ. კ-ს ½ წილობრივად (თანაბრად) აჩუქა 1883.00 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, რომელშიც შედის სადავო 25 კვ.მ მიწის ნაკვეთიც.

სასამართლოს მიერ თავისი ინიციატივით მოპოვებული და დადგენილი ფაქტების შეფასება

სასამართლოს თავისი ინიციატივით არ მოუპოვებია ფაქტები.

სასამართლოს დასკვნები _ საქმეში არსებულ მტკიცებულებათა და დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებათა სამართლებრივი შეფასების საფუძველზე სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობს სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი და მოსარჩელეს უარი უნდა ეთქვას სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.

სამართლებრივი შეფასება /კვალიფიკაცია/

“საჯარო რეესტრის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, რეგისტრაცია წარმოებს როგორც უშუალოდ სარეგისტრაციო თუ სხვა დოკუმენტების, აგრეთვე ამ დოკუმენტაციის სათანადო წესით შექმნილი ელექტრონული ასლების საფუძველზე. ამავე კანონის მე-11 მუხლის თანახმად, უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში რეგისტრირდება უძრავ ნივთზე უფლებები, უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლებასთან დაკავშირებული ვალდებულებები, უფლების სუბიექტისა და ობიექტის საიდენტიფიკაციო მონაცემები, მათ შორის უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემები. “საჯარო რეესტრის შესახებ” საქართველოს კანონის 27-ე მუხლის პირველი და მეორე პუნქტების თანახმად, მარეგისტრირებელი ორგანო რეგისტრაციის საკითხზე გამოსცემს გადაწყვეტილებას წერილობითი ფორმით.

უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს, ორგანიზაციულ და სამართლებრივ საფუძვლებს აწესრიგებს ინსტრუქცია “უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ”. ინსტრუქციის მე-10 მუხლის თანახმად, უძრავი ნივთის რეგისტრაცია წარმოებს შესაბამისი კანონმდებლობით დადგენილი უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის, საკადასტრო მონაცემებისა და სხვა დოკუმენტაციის საფუძველზე.

“საჯარო რეესტრის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის “კ” ქვეპუნქტის თანახმად, სარეგისტრაციო დოკუმენტს წარმოადგენს სამართლებრივი აქტი, რომელიც უშუალოდ წარმოშობს ამ კანონით განსაზღვრული რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლებას.

სასამართლომ განმარტა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, კანონით დადგენილი უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტს ქობულეთის სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ ქ. ქობულეთში, ... გამზირის ¹...-ში მდებარე 25 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე ნ. ვ-ისა და თ. კ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ 2011 წლის 12 იანვრის გადაწყვეტილების მიღებისას, წარმოადგენდა 2008 წლის 18 იანვრის ჩუქების ხელშეკრულება და 25 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აზომვითი ნახაზი.

სასამართლოს დასკვნით, აღნიშნული გარემოების საფუძველზე, საჯარო რეესტრის ქობულეთის სარეგისტაციო სამსახურის მიერ სწორად და კანონის შესაბამისად იქნა შეფასებული, რომ უნდა განხორციელებულიყო ცვლილება ნ. ვ-ისა და თ. კ-ის საკუთრების უფლებასთან დაკავშირებით, 25 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე.

ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის საფუძვლები განსაზღვრულია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹ –ე მუხლით, რომლის პირველი ნაწილი ადგენს, რომ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილია, თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონს, ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადებისა ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ან მისი ნაწილი კანონს ეწინააღმდეგება და ის პირდაპირ და უშუალო ზიანს აყენებს მოსარჩელის კანონიერ უფლებას, ან ინტერესს, ან უკანონოდ ზღუდავს მის უფლებას, სასამართლო ამ კოდექსის 22-ე მუხლში აღნიშნულ სარჩელთან დაკავშირებით მხოლოდ ამ შემთხვევაში გამოიტანს გადაწყვეტილებას ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის შესახებ.

სასამართლომ აღნიშნა, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქობულეთის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 12 იანვრის გადაწყვეტილება განხორციელებული ცვლილებების რეგისტრაციის თაობაზე, ზიანს ვერ მიაყენებს გ. ბ-ის კანონიერ უფლებასა და ინტერესს.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 199¹ – ე მუხლის თანახმად, სარჩელის მიღებაზე უარის თქმის, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის, სარჩელის განუხილველად დატოვების ან საქმის წარმოების შეწყვეტის შემთხვევაში სასამართლომ თავისი გადაწყვეტილებით გააუქმა ამ სარჩელთან დაკავშირებით გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიება. (იხ. ს.ფ. 143-149).

აპელანტი: გ. ბ-ე

წარმომადგენელი: ა. თ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე: თ. კ-ი

წარმომადგენელი: მ. ა-ი

მოწინააღმდეგე მხარე: ნ. ვ-ე

წარმომადგენელი: მ. ა-ი

მოწინააღმდეგე მხარე: საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქობულეთის სარეგისტრაციო სამსახური

წარმომადგენელი: მ. დ-ე

მესამე პირი: მესამე პირი საქმეში არ მონაწილეობს.

აპელაციის საგანი და მოცულობა /ფარგლები/

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 30 მარტის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

აპელაციის მოტივები.

ფაქტობრივი : აპელანტის განმარტებით, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული და ამასთან, გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია.

სამართლებრივი : აპელანტის განმარტებით, სასამართლოს მიერ უგულებელყოფილია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილის იმპერატიული მოთხოვნა, რომლის მიხედვითაც საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით. მოცემულ შემთხვევაში კი სხვა სახის მტკიცებულებებს წარმოადგენს ჩუქების ხელშეკრულებაში მითითებული 1883 კვ.მ დაუზუსტებელი ფართი, რომელიც არ გამომდინარეობს ტექაღრიცხვის მონაცემებიდან.

სასამართლომ დავის გადაწყვეტისას არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, “საჯარო რეესტრის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-6 პუნქტის მე-2 წინადადების დანაწესი _ მარეგისტრირებელი ორგანო პასუხისმგებელია რეგისტრირებული მონაცემებისა და მასთან დაცული სარეგისტრაციო თუ სხვა დოკუმენტაციის ურთიერთშესაბამისობასა და უსაფრთხოებაზე. ამავე კანონის 21-ე მუხლის პირველი ნაწილის “გ” ქვეპუნქტის თანახმად, მარეგისტრირებელი ორგანო იღებს გადაწყვეტილებას სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ, თუ: განცხადება ან/და თანდართული დოკუმენტი ან ინფორმაცია არ იძლევა ნივთსა და ქონებრივ სიკეთეზე უფლების, მათში ცვლილების, საგნისა და სუბიექტის ან/და საგნის მესაკუთრის ან მართლზომიერი მფლობელის იდენტიფიკაციის საშუალებას. მოპასუხე მხარის მიერ მარეგისტრირებელ ორგანოში წარდგენილი სარეგისტრაციო მასალებით, ჩუქების ხელშეკრულებითა და აზომვითი ნახაზით არ დგინდება, რომ სადაო ფართს მოიცავს მათ მიერ წარმოდგენილი ჩუქების ხელშეკრულება. აღნიშნულიდან გამომდინარე კი, მარეგისტრირებელ ორგანოს უნდა შეეჩერებინა სარეგისტრაციო წარმოება და შემდგომში 22-ე მუხლის “ბ” ქვეპუნქტის საფუძველზე შეეწყვიტა იგი. სასამართლო გადაწყვეტილება არ პასუხობს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მოთხოვნებს, ვინაიდან სასარჩელო მოთხოვნა ეყრდნობა სათანადო მტკიცებულებებს, რაც სასამართლოს მიერ უგულებელყოფილი იქნა. (იხ. ს.ფ. 170-183).

მოწინააღმდეგე მხარის შეპასუხება

მოტივები:

მოწინააღმდეგე მხარეების: ნ. ვ-ისა და ქობულეთის სარეგისტრაციო სამსახურის წარმომადგენლის _ მ. დ-ის განმარტებით, გადაწყვეტილება იურიდიულად დასაბუთებულია და მისი გაუქმების იურიდიული და ფაქტობრივი საფუძველი არ არსებობს. (იხ. ს.ფ. 195-203; 206-214).

მესამე პირის მოსაზრება _ მესამე პირი საქმეში არ მონაწილეობს.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება /სარეზოლუციო/

გ. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცლელად დარჩა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 30 მარტის გადაწყვეტილება.

აპელაციის მოტივების არგაზიარების თაობაზე სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა:

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ არსებითად სწორი შეფასება მისცა წარმოდგენილ მტკიცებულებებს, სწორად დაადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები და სწორი სამართლებრივი შეფასევა მისცა სადაო სამართალურთიერთობას. გადაწყვეტილება ფაქტობრივად და სამართლებრივად დასაბუთებულია. ამასთანავე სააპელაციო საჩივარში მოყვანილი გარემოებები არ შეიცავს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ სასამართლო გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლებს და უნდა დარჩეს უცვლელი.

გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნების გაზიარების თაობაზე სასამართლოს მსჯელობა:

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნები და მის მიერ დადგენილი ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებები. თუმცა სამართლებრივ დასაბუთებაში აღნიშნა რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ მართებულად არ იქნა გაზიარებული საექსპერტო დასკვნა. სასამართლოს მსჯელობით, მხარეებს მათი კუთვნილი ფართები საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული ჰქონდათ დაზუსტებული მონაცემებით და სადაო 25 კვ.მ მიწის ფართი არ შედიოდა არც ერთი მხარის კუთვნილ მიწის ფართში. აღნიშნული ფართი წარმოადგენდა თავისუფალ ნაკვეთს, რაც დასტურდება როგორც საჯარო რეესტრის მონაცემებით, ასევე, საქმეში წარმოდგენილი 2010 წლის 7 დეკემბრის ექსპერტიზის დასკვნით (იხ. ს.ფ. 54-57). რაც შეეხება 2011 წლის 10 თებერვლის ექსპერტიზის დასკვნას, რომლის თანახმადაც, სადაო 25 კვ.მ მიწის ფართი ტექაღრიცხვის ბიუროს მონაცემებით შედის გ. ბ-ის კუთვნილ 600 კვ.მ. მიწის ფართში, აღნიშნული ეწინააღმდეგება საჯარო რეესტრის მონაცემებს, რომლის თანახმადაც, გ. ბ-ეს ერიცხება დაზუსტებული 900 კვ.მ ფართი, სადაც შედის 600 კვ.მ. მიწის ფართი და სადაო 25 კვ.მ ფართის მოწინააღმდეგე მხარეზე რეგისტრაციისას მიწის ნაკვეთებს შორის საკადასტრო ზედდება არ დაფიქსირებულა. ამდენად რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს სისრულისა და უტყუარობის პრეზუმცია, ვიდრე არ დადგინდება საწინააღმდეგო. (იხ. ს.ფ. 235-242).

კასატორი: გ. ბ-ე

წარმომადგენელი: ა. თ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე: თ. კ-ი

წარმომადგენელი: მ. ა-ი

მოწინააღმდეგე მხარე: ნ. ვ-ე

წარმომადგენელი: მ. ა-ი

მოწინააღმდეგე მხარე: საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქობულეთის სარეგისტრაციო სამსახური

წარმომადგენელი: მ. დ-ე

მესამე პირი: მესამე პირი საქმეში არ მონაწილეობს.

კასაციის საგანი და მოცულობა /ფარგლები/ :

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 15 ივლისის განჩინების გაუქმება თანამდევი შედეგებით და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

კასაციის მოტივები: სამართლებრივი:

პროცესუალური: კასატორის მითითებით გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული. გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394 მუხლის “ე” და “ე¹” ქვეპუნქტების შესაბამისად. სასამართლომ არასწორად განმარტა

მატერიალური:

კასატორის მითითებით, სასამართლო უძრავი ქონების რეგისტრაციისას და დაკავშირებით მოქმედ ნორმებზე ცდომილებით მიუთითა და არასწორად განმარტა “საჯარო რეესტრის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის ,,კ” ქვეპუნქტი. ეს მუხლი სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა, ვინაიდანსამართლებრივი აქტის საფუძველზე არ წარმოშობია მოდავე მხარეს რეგისტრაციის მოთხოვნის უფლება, არამედ განსახილველ შემთხვევაში შეიძლება ადგილი ჰქონდეს მხოლოდ ამავე მუხლის “ლ” ქვეპუნქტის დანაწესს _ სარეგისტრაციო დოკუმენტაციასთან დაკავშირებით. ამასთან სადაო 25 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტად სასამართლო მიიჩნევს 2008 წლის 18 იანვრის ჩუქების ხელშეკრულებას და 25 კვ.მ მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აზომვით ნახაზს. კასატორის მსჯელობით საკადასტრო აზომვითი ნახაზი უფლების დამდგენ დოკუმენტს არ წარმოადგენს და იგი მაშინაა რეგისტრაციის საფუძველი თუ იგი შესაბამისობაშია სარეგისტრაციო დოკუმენტაციასთან. პირველ რიგში უნდა არსებობდეს კონკრეტულ ფართთან მიმართებაში უფლების დამდგენი დოკუმენტი და მასთან ერთად საკადასტრო აზომვითი ნახაზი.

სასამართლომ სათანადო შეფასება არ მისცა ექსპერტის დასკვნას, რომლის მითითებით, სადაო 25 კვ.მ მიწის ნაკვეთი შედიოდა კასატორის საკუთრებაში. ამასთან მოდავე მხარის სასამართლო სხდომაზე ჩამოყალიბებული განმარტებით: მიმართეს რა მარეგისტრირებელ ორგანოს სადაო 25 კვ.მ მიწის ნაკვეთის რეგისტრაციასთან დაკავშირებით და თან წარადგინეს ჩუქების ხელშეკრულება, რომლითაც კიდევ ეკუთვნოდათ 63 კვ.მ. , სამსახურის უფროსთან ერთად ბევრი იფიქრეს სად შეიძლებოდა ყოფილიყო ეს დარჩენილი ფართი და ბოლოს მივიდნენ იმ დასკვნამდე, რომ გარდა სადაო ფართისა, სხვა ფართი არ არსებობდა და დაჯერდნენ 25 კვ.მ-ს. (სხდომის ოქმი). კასატორის მითითებით, მხარის ასეთი განმარტება სასამართლოსათვის აღმოჩნდა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული დანაწესის ტოლფასი მტკიცებულება.

სასამართლო უთითებს საჯარო რეესტრის სისწორისა და უტყუარობის პრეზუმფციაზე და ვინაიდან მარეგისტირირებელმა ორგანომ მიიღო ასეთი გადაწყვეტილება, იგი არის საბოლოო და მისი სიზუსტისა და უტყუარობის გადასინჯვა დაუშვებელია, მაშინ როდესაც, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლისა და “საჯარო რეესტრის შესახებ” საქართველოს კანონის 29-ე მუხლის დანაწესი საპირისპიროს უშვებს.

სასამართლომ მოცემული დავის გადასაწყვეტად არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, “საჯარო რეესტრის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-6 პუნქტის მე-2 წინადადება _ მარეგისტრირებელი ორგანო პასუხისმგებელია რეგისტრირებული მონაცემებისა და მასთან დაცული სარეგისტრაციო თუ სხვა დოკუმენტაციის ურთიერთშესაბამისობასა და უსაფრთხოებაზე, რაც იმას ნიშნავს, რომ მარეგისტრირებელმა ორგანომ უფლების, ან რეგისტრირებულ უფლებაში ცვლილების რეგისტრაციისას, დაინტერესებული პირის მიერ წარდგენილი სარეგისტრაციო დოკუმენტაცია უნდა შეადაროს რეგისტრირებულ მონაცემებსა და მასთან დაცულ სარეგისტრაციო თუ სხვა დოკუმენტაციას, რაც არ განხორციელებულა. ამავე კანონის 21-ე მუხლის პირველი ნაწილის “გ” ქვეპუნქტის თანახმად, მარეგისტრირებელი ორგანო იღებს გადაწყვეტილებას სარეგისტრაციო წარმოების შეჩერების შესახებ, თუ: განცხადება ან/და თანდართული დოკუმენტი ან ინფორმაცია არ იძლევა ნივთსა და ქონებრივ სიკეთეზე უფლების, მათში ცვლილების, საგნისა და სუბიექტის ან/და საგნის მესაკუთრის ან მართლზომიერი მფლობელის იდენტიფიკაციის საშუალებას. მოპასუხე მხარის მიერ მარეგისტრირებელ ორგანოში წარდგენილი სარეგისტრაციო მასალებით, ჩუქების ხელშეკრულებითა და აზომვითი ნახაზით არ დგინდება რომ სადაო ფართს მოიცავს მათ მიერ წარმოდგენილი ჩუქების ხელშეკრულება. აღნიშნულიდან გამომდინარე კი, მარეგისტრირებელ ორგანოს უნდა შეეჩერებინა სარეგისტრაციო წარმოება და შემდგომში 22-ე მუხლის “ბ” ქვეპუნქტის საფუძველზე შეეწყვიტა იგი. (იხ. ს.ფ. 252-267).

მოწინააღმდეგის შეპასუხება : სამართლებრივი

მოწინააღმდეგე მხარეებმა, თ. კ-მა და ნ. ვ-ემ წარმოადგინეს წერილობითი შეპასუხება, რომლითაც არ ცნეს საკასაციო საჩივარი და აღნიშნეს, რომ სასამართლომ სწორი შეფასება მისცა საქმის მასალებს. მოწინააღმდეგე მხარემ გაიმეორა შესაგებელში წარმოდგენილი არგუმენტები მოცემულ საკითხთან დაკავშირებით.

საკასაციო სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის პროცესუალური წინამძღვრები: (სასკ 34.3 მ.)

საკასაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ კასატორის გ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი შეიცავს მითითებებს ადმინისტრაციულ საპროცესო კოდექსის 34.3 მუხლით, კერძოდ „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლის თაობაზე. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

სარეზოლუციო ნაწილის შინაარსი: გ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 15 ივლისის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად გადაეცა იმავე სასამართლოს.

კასაციის დაშვების წანამძღვარის განმარტება კონკრეტულ საქმეზე: წინამდებარე კასაციის მოტივი _ მტკიცებულებათა გამოკვლევის გარეშე გადაწყვეტილების მიღება, არის საგულისხმო და ექვემდებარება საკასაციო სასამართლოს შეფასებას, როგორც საპროცესო სამართლის ძირითადი პრინციპის _ სასამართლოს მხრიდან საქმის ყოველმხრივი გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად გადაწყვეტილების გამოტანის შესახებ, დაცვის ვალდებულების თაობაზე.

კასაციის მოტივების გაზიარების თაობაზე სასამართლოს მსჯელობა:

სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების მიღებისას სასამართლოს მიერ დარღვეულია საპროცესო სამართლის ნორმები, კერძოდ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393.3. და 394 .”ბ” მუხლების მოთხოვნები, სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ გასაჩივრებული განჩინების გამოტანისას დაირღვა მატერიალური და საპროცესო სამართლის ნორმები, კერძოდ, სსსკ-ის 393.2, 394 “ე” მუხლების მოთხოვნები. სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, არასწორად განმარტა კანონი, სწორი შეფასება არ მისცა საქმის მასალებს, განჩინება იურიდიული თვალსაზრისით დაუსაბუთებელია. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულ და გადაწყვეტილ იქნა საპროცესო ნორმებით დადგენილი მოთხოვნების უგულებელყოფით, სასამართლო აქტი საერთოდ არ შეიცავს მსჯელობას სააპელაციო საჩივრის მოტივებზე, არ არის გაქარწყლებული აპელანტის მოსაზრებები, ისე არის მიჩნეული დაუსაბუთებლად და კანონშეუსაბამოდ.

საკასაციო სასამართლო წინამდებარე განჩინების მიღებისას ეყრდნობა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საქმეზე ¹ბს-52-52(კ-08) მ. ხ-ის სარჩელისა გამო მოპასუხის საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საბაჟო დეპარტამენტის მიმართ, 2008 წლის 25 მარტის განჩინებით ჩამოყალიბებულ სასამართლო პრაქტიკას, რომლის მიხედვით საკასაციო სასამართლომ იმსჯელა სააპელაციო სასამართლოს მიერ სსსკ-ის 390-ე მუხლის მე-3 ნაწილის გ) ქვეპუნქტით მინიჭებული კომპეტენციის კვალიფიციური გამოყენების შესახებ, კერძოდ:

სსსკ-ის 390-ე მუხლის მე-3 ნაწილის გ) ქვეპუნქტის მიხედვით: სააპელაციო სასამართლოს განჩინება, რომლითაც უცვლელად რჩება გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და თუ სააპელაციო სასამართლო ეთანხმება პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებებსა და დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ ან/და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით, მაშინ დასაბუთება იცვლება მასზე მითითებით.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს პროცესუალური უფლებამოსილება განჩინებაში გადმოსცეს მოკლე დასაბუთება, არცერთ შემთხვევაში არ უნდა იქნას გაგებული იმგვარად, რომ სააპელაციო სასამართლო მხოლოდ ფორმალური თვალსაზრისით ახორციელებს მართლმსაჯულებას. მითითებული ნორმით დადგენილი პროცესუალური უფლებამოსილების გამოყენება არ უნდა მოვიდეს წინააღმდეგობაში ამავე კოდექსის 377.1 მუხლით განსაზღვრულ სააპელაციო სასამართლოს იურისდიქციასა და კომპეტენციასთან, ვინაიდან სააპელაციო ინსტანციაში მართლმსაჯულების განხორციელების არსი მდგომარეობს სწორედ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში შემოწმების ვალდებულების დადგენით. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერების და დასაბუთებულობის შემოწმების ვალდებულება პროცესუალურ-სამართლებრივი დოქტრინის მიხედვით უცილობლად გულისხმობს და მოიაზრებს სააპელაციო საჩივრის მოტივების საფუძვლიანობის შეფასებას.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო სამართალწარმოება, რომელიც აგებულია მხარეთა დისპოზიციურობის და შეჯიბრებითობის პრინციპებზე, სააპელაციო და საკასაციო საჩივარს აკუთვნებს მხარის უფლების დაცვის სამართლებრივ საშუალებებს, ამასთან, სწორედ მხარის ამ საპროცესო უფლების რეალიზაცია თანაზომიერია მხარისავე საპროცესო ვალდებულებასთან _ დაასაბუთოს საჩივარი, კერძოდ, სსსკ-ის 368-ე მუხლის პირველი ნაწილის ე) და ვ) ქვეპუნქტებში მითითებულია თუ რა უნდა იყოს ასახული სააპელაციო საჩივრის შინაარსში. მხარის ამგვარი პროცესუალური ვალდებულება შეიცავს მხარის საპროცესო უფლებრივ გარანტიას, ზემდგომმა სასამართლომ შეაფასოს მისი საჩივრის მოტივების საფუძვლიანობა, გაიზიაროს ან უარყოს, გააქარწყლოს ისინი იურიდიულად არგუმენტირებული სახით.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სსსკ-ის 390-ე მუხლის მე-3 ნაწილის გ) ქვეპუნქტით განსაზღვრული უფლებამოსილების გამოყენება ზემომითითებული საპროცესო ნორმების ობიექტური შინაარსის კონტექსტის გათვალისწინების გარეშე, სააპელაციო სამართალწარმოების გახდის ზედაპირულს და განაპირობებს მის უკიდურესად ფორმალისტურ ხასიათს, რაც წინააღმდეგობაში მოდის სააპელაციო სამართალწარმოების არსსა და მართლმსაჯულების პრინციპებთან.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საპროცესო ნორმა შეუძლებელია გამოყენებულ იქნას მხარის პროცესუალური უფლების შეზღუდვის თვალსაზრისით, ასეთ შემთხვევაში სასამართლოს პროცესუალური უფლებამოსილება უნდა შეიზღუდოს, რათა არ მოხდეს მხარის საპროცესო უფლების იგნორირება, უკიდურეს შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოს მიერ კანონით გათვალისწინებული საპროცესო ზედამხედველობა განუხორციელებელი დარჩება. “

საკასაციო სასამართლო საკასაციო საჩივრის მოტივების შესწავლის საფუძველზე მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ უგულვებელყო ზემომოყვანილი განჩინებით დადგენილი შეფასებები, ვინაიდან ისე დატოვა უცვლელად საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება, რომ არ გაუქარწყლებია სააპელაციო საჩივრის არცერთი მოტივი. საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები უკრიტიკოდ გაიზიარა და არც დაასაბუთა მათი უტყუარობა საქმეში არსებულ სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში. შესაბამისად, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები არ შეესაბამება წარმოდგენილ მტკიცებულებებს, საქმე არ არის სრულყოფილად შესწავლილი და გამოკვლეული, რაც არ იძლევა სამართლებრივი შეფასებების გაკეთებისა და საბოლოო გადაწყვეტილების მიღების შესაძლებლობას.

სსსკ-ის 407.2. მუხლის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს კოლეგიის ან პალატის მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზია (შედავება).

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი დასაბუთებულია, შესაბამისად, იზიარებს საკასაციო პრეტენზიას იმის თაობაზე, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ იმსჯელა მოთხოვნის იმ ძირითად სამართლებრივ საფუძველზე, რომელზედაც უთითებდა მოსარჩელე. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მხარის უფლება სამართლიან სასამართლო განხილვაზე გულისხმობს სასამართლოს ვალდებულებას იმსჯელოს მხარის მიერ წამოყენებულ ძირითად არგუმენტებზე, მოახდინოს მათი სათანადო სამართლებრივი შეფასება. სასამართლო დაცვის უფლება გულისხმობს არა მხოლოდ სასამართლოსადმი მიმართვის შესაძლებლობას, არამედ სასამართლოს ვალდებულებას გამოიტანოს სამართლიანი და დასაბუთებული გადაწყვეტილება. უკანასკნელი მოთხოვნა მიზნად ისახავს მხარის მიერ გასაჩივრების უფლების უზრუნველყოფას, განპირობებულია მხარის ინტერესით იცოდეს სახელმწიფოს სახელით გამოტანილი გადაწყვეტილების საფუძვლები, მოტივაცია.

გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონშეუსაბამობისა და დაუსაბუთებლობის თაობაზე სასამართლოს მსჯელობა:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებები.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, სასამართლო ამოწმებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ.

სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების ტექსტის მიხედვით, სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა იმის გამო, რომ სააპელაციო პალატამ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი და სამართლებრივი შეფასებები.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების შინაარსიდან ირკვევა, რომ სასამართლომ რეგისტრაცია კანონის მოთხოვნათა სრული დაცვით მიღებულად მიიჩნია და აღნიშნა, რომ ნ. ვ-ის მიერ წარმოდგენილი ჩუქების ხელშეკრულება და საკადასტრო აზომვითი ნახაზი წარმოადგენდა უფლების დამდგენ დოკუმენტს.

სააპელაციო სასამართლოს უნდა გამოეკვლია რამდენად შედიოდა ჩუქების ხელშეკრულებაში აღნიშნული ფართის საზღვრებში სადაო 25 კვ.მ და ყველა არსებული და საქმეში დაცული მტკიცებულებების სრულყოფილი ურთიერთშეჯერებისა და შეფასების შემდეგ უნდა მოეხდინა ზემოაღნიშნული ქონებისადმი მოსარჩელის სამართლებრივი კავშირის დადგენა. სამოქალაქო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 მუხლის შესაბამისად, სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას. საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-19 მუხლის მიხედვით, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში სასამართლო უფლებამოსილია თავისი ინიციატივით შეაგროვოს ფაქტობრივი გარემოებები და მტკიცებულებები. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ პროცესუალური კანონმდებლობით გათვალისწინებული საშუალებების სრული გამოყენებით უნდა გაირკვეს ვის საკუთრებაში უნდა შედიოდეს სადაო 25 კვ.მ მიწის ფართობი. სათანადო შეფასება უნდა მიეცეს მოსარჩელე – გ. ბ-ის მიერ წარმოდგენილ დოკუმენტაციას, კერძოდ 2011 წლის 10 თებერვლის ექსპერტის დასკვნას, მის მიერ წარმოდგენილ არგუმენტაციას ტექაღრიცხვის ბიუროში დაცული აზომვითი ნახაზების შესახებ.

სასამართლო განჩინებაში აღნიშნავს: ,,რაც შეეხება 2011 წლის 7 დეკემბრის ექსპერტიზის დასკვნას, რომლის თანახმადაც, სადაო 25 კვ.მ მიწის ფართი ტექაღრიცხვის ბიუროს მონაცემებით შედის გ. ბ-ის კუთვნილი 600 კვ.მ მიწის ფართში, აღნიშნული ეწინააღმდეგება საჯარო რეესტრის მონაცემებს, რომლის თანახმადაც, გ. ბ-ეს ერიცხება დაზუსტებული 900 კვ.მ მიწის ფართი, სადაც შედის 600 კვ.მ მიწის ფართი და სადაო 25 კვ.მ ფართის მოწინააღმდეგე მხარეზე რეგისტრაციისას მიწის ნაკვეთებს შორის საკადასტრო ზედდება არ დაფიქსირებულა. ამდენად, რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს სისრულისა და უტყუარობის პრეზუმფცია, ვიდრე არ დადგინდება საწინააღმდეგო. შესაბამისად, აღნიშნული საექსპერტო დასკვნა მართებულად არ იქნა გაზიარებული პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ” (იხ.ს. ფ. ).

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის შესაბამისად, რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე.ი რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა. იმ პირის სასარგებლოდ, რომელიც გარიგების საფუძველზე სხვა პირისაგან იძენს რომელიმე უფლებას და ეს უფლება გამსხვისებლის სახელზე იყო რეესტრში რეგისტრირებული, რეესტრის ჩანაწერი ითვლება სწორად, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა ამ ჩანაწერის საწინააღმდეგოდ შეტანილია საჩივარი, ან შემძენმა იცოდა, რომ ჩანაწერი უზუსტოა. მითითებული ნორმით დადგენილი საჯარო რეესტრის ჩანაწერის უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, როგორც მნიშვნელოვანი გამოვლინება ნდობისა და კეთილსინდისიერების პრინციპისა, სერიოზულ გარანტიას წარმოადგენს კეთილსინდისიერი პარტნიორის უფლების დაცვისათვის. საჯარო რეესტრის სისწორის ვარაუდი გულისხმობს უფლების ადრინდელ მფლობელზე, ასევე მის შემძენზე რეგისტრაციის სისწორეს და მისი ვარაუდი უადვილებს შემძენს მტკიცების ტვირთს. საკასაციო სასამართლო განმარტავს რომ მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო პალატამ არასწორად განმარტა მოცემული ნორმის შინაარსი. რეესტრის ჩანაწერის უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია ემსახურება კეთილსინდისიერი შემძენის დაცვის ინტერესებს, მოცემულ სამართალურთიერთობაში კი პალატამ თავად რეგისტრაციის ფაქტი, იმ პირობებში, როცა მისი კანონიერება დავის საგანს წარმოადგენს, მიიჩნია უტყუარად, რაც სამართლებრივ საფუძველს მოკლებულია.

სააპელაციო სასამართლო თავის განჩინებაში ასევე აღნიშნავს, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად არ გაიზიარა ექსპერტიზის 2011 წლის 10 თებერვლის დასკვნა, მაშინ, როდესაც პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებაში საერთოდ არ გამოუკვლევია, არ შეუფასებია და სათანადო შეფასება არ მიუცია მისთვის.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში სასამართლოს უნდა შეეფასებინა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით ყველა მტკიცებულება სათანადოდ და ობიექტური, ყოველმხრივი და სრული გამოკვლევის შედეგად მიეღო გადაწყვეტილება.

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლო ამოწმებს გადაწყვეტილებას სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სააპელაციო სასამართლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერებასა და დასაბუთებულებას ამოწმებს, როგორც ფაქტობრივი ისე სამართლებრივი თვალსაზრისით, ანუ საქმეს განიხილავს, როგორც ფაქტობრივი გარემოებების დადგენის, ისე მათი სამართლებრივი შეფასების კუთხით. ამდენად, სააპელაციო სასამართლო საქმის გადასინჯვას ახდენს არა მხოლოდ საქმეში არსებული მასალების საფუძველზე, არამედ სააპელაციო სასამართლოში კანონით დადგენილი წესით წარდგენილი მტკიცებულებების საფუძველზეც. მოცემულ შემთხვევაში უზენაესი სასამართლოს პალატა მოკლებულია შესაძლებლობას იმსჯელოს მტკიცებულებებზე და დამატებით მოახდინოს მათი გამოკვლევა.

საკასაციო სასამართლოს მითითებები სააპელაციო სასამართლოსათვის:

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული განჩინება არის დაუსაბუთებელი, განჩინების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ შეუძლებელია მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება. საქმის ხელახალი განხილვისას სააპელაციო სასამართლომ სრულყოფილად უნდა გამოიკვლიოს ყველა გარემოება, იმსჯელოს სააპელაციო საჩივრის მოტივებზე, შეაფასოს საქმეზე არსებული მტკიცებულებები, სასამართლო დასკვნებში ასახოს მოსაზრებები, რომლებითაც სასამართლო უარყოფს ამა თუ იმ მტკიცებულებას, საქმეზე კანონიერი და დასაბუთებული გადაწყვეტილების დადგენის მიზნით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სსსკ-ის 412.2 მუხლის შესაბამისად, სახეზეა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების პროცესუალური და სამართლებრივი საფუძვლები, რის გამოც სსსკ-ის 411-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღება შეუძლებელია. შესაბამისად, სასამართლომ საქმის ხელახლა განხილვისას ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-19 მუხლებით მინიჭებული უფლებამოსილების გამოყენებით, კანონიერი და ობიექტური გადაწყვეტილების დადგენის მიზნით, სრულყოფილად უნდა გამოიკვლიოს ზემომითითებული გარემოებები და დავა გადაწყვიტოს მოქმედი საპროცესო და მატერიალური სამართლის კანონმდებლობის შესაბამისად.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სსსკ-ის 53.4. მუხლის შესაბამისად, სასამართლო ხარჯები უნდა გადანაწილდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების დადგენისას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა რა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე, 390-ე, 399-ე, 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

გ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ; გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 15 ივლისის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს; სასამართლო ხარჯების გადანაწილების საკითხი გადაწყდეს საქმის საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას; საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნათია წკეპლაძე

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე

პაატა სილაგაძე