საქმე ¹ბს-1485-1467(კ-11) 16 მაისი, 2012წ.
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: ლევან მურუსიძე, ნინო ქადაგიძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი _ გ. კ-ე
მოწინააღმდეგე მხარე _ ქ. თბილისის მერია, სსიპ თბილისის არქიტექტურის საქალაქო სამსახური
მესამე პირი – თ. ზ-ე
დავის საგანი _ ღიობის მოწყობის ნებართვის შესახებ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 19.07.11წ. გადაწყვეტილება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
გ. კ-ემ 06.05.11წ. სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების - ქ. თბილისის მერიის, ქ. თბილისის მერიის სსიპ არქიტექტურის საქალაქო სამსახურის, მესამე პირის _ თ. ზ-ის მიმართ და მოითხოვა ქ. თბილისის მერიის სსიპ არქიტექტურის საქალაქო სამსახურის 17.12.10წ. ¹12/145012-13 ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ _ სამართლებრივი აქტის და ქ. თბილისის მერიის 04.04.11წ. ¹615 განკარგულების ბათილად ცნობა.
მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ თ. ზ-ის ბინასა და გ. კ-ის კუთვნილ სხვენს შორის აღმართულია მზიდი კედელი, რომელშიც თ. ზ-ემ სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე გამოჭრა კარების ღიობი. დარღვევის გამოსწორების მიზნით, ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 30.11.2010წ. ¹000358 მითითებით თ. ზ-ეს დაევალა სამუშაოების კანონიერების დამადასტურებელი დოკუმენტაციის წარდგენა ან ობიექტის პირვანდელ მდგომარეობაში მოყვანა. 06.12.2010წ. ¹000358 შემოწმების აქტის მიხედვით დასტურდება, რომ თ. ზ-ემ ამოაშენა მის მიერ უკანონოდ გამოჭრილი კარების ღიობი. ღიობის ამოშენების შემდეგ თ. ზ-ემ 22.12.10წ. განცხადებით მიმართა არქიტექტურის სამსახურს და მოითხოვა ... ქ. ¹1-ში მდებარე ფართში კარის მოწყობის ნებართვა ანუ იგივე ღიობის გამოჭრა, რაც მანამდე ზედამხედველობის სამსახურმა უკანონოდ სცნო. არქიტექტურის სამსახურის 27.12.10წ. ¹12114501213 წერილით თ. ზ-ეს ეცნობა, რომ ღიობის მოწყობა ხორციელდება შენობის მზიდი კონსტრუქციის შეცვლის გარეშე, ხოლო რემონტი _ შეკეთება, მოპირკეთება-აღჭურვა არ საჭიროებს ნებართვას. მოსარჩელე თვლის, რომ ხსენებული აქტი გამოტანილია სზაკ-ის 96-ე მუხლის, “ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ” კანონის 5.4 მუხლის “გ” ქვეპუნქტის, საქართველოს მთავრობის 24.03.09წ. ¹57 დადგენილების 4.3 პუნქტის “გ” ქვეპუნქტის მოთხოვნათა დარღვევით. საკითხის სრულყოფილად შესწავლის შემთხვევაში ადმინისტრაციული ორგანო დაადგენდა, რომ თ. ზ-ე ითხოვდა ღიობის მოწყობას მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ სხვენში, რაც თავისთავად გამორიცხავდა მისთვის კარების მოწყობაზე თანხმობის გაცემას. აღნიშნულის მიუხედავად ადმინისტრაციულმა ორგანომ ადმინისტრაციულ წარმოებაში არ ჩააბა ... ქ. ¹1-ში მდებარე სახლის მობინადრენი, მათ შორის მოსარჩელე. ამხანაგობის კრებაზე მიღებული გადაწყვეტილების თანახმად, სხვენი საკუთრების უფლებით გადაეცა თ. ზ-ის მეზობელს ნ. კ-ეს, ამავე კრებაზე თ. ზ-ემ უარი თქვა სხვენზე საკუთრების უფლების მინიჭებაზე, თავის მხრივ ნ. კ-ემ 03.11.2010წ. ნაჩუქრობის ხელშეკრულების საფუძველზე სხვენზე საკუთრების უფლება გადასცა გ. კ-ეს, რომელიც სხვენის მესაკუთრედ არის რეგისტრირებული (03.11.2010წ.) საჯარო რეესტრში. შემდგომში, გ. კ-ის სახელზე რეგისტრირებული სხვენი დაირეგისტრირა თ. ზ-ემ (24.11.2010წ.), რაც გასაჩივრდა სასამართლოში. ამდენად, სადავო სხვენი რეგისტრირებულია როგორც გ. კ-ის, ასევე თ. ზ-ის სახელზე. მიუხედავად ამისა, ქ. თბილისის მერიის 04.04.11წ. ¹615 განკარგულებით მოსარჩელის წარმომადგენლის ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა “საჯარო რეესტრის შესახებ” კანონის მე-5 მუხლზე მითითებით, რომლის მიხედვით რეესტრში რეგისტრირებულ მონაცემთა მიმართ მოქმედებს უტყუარობის პრეზუმფცია. აღნიშნული ნორმის მხოლოდ თ. ზ-ის სასარგებლოდ გამოყენება ადასტურებს მხარეთა არათანაბარ მდგომარეობაში ჩაყენებას.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 27.05.2011წ. გადაწყვეტილებით გ. კ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. საქართველოს მთავრობის 24.03.09წ. ¹5 დადგენილების მე-4 მუხლის “გ” ქვეპუნქტზე მითითებით, სასამართლომ მიიჩნია, რომ შენობის ინტერიერში ღიობის გამოჭრა არ საჭიროებს მშენებლობის ნებართვას, თუ არ ხდება შენობა-ნაგებობის მზიდი კონსტრუქციის შეცვლა. ტექნიკური დასკვნის საფუძველზე სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ არ შეცვლილა შენობის მზიდი კონსტრუქცია და შესაბამისად ღიობის გამოჭრა არ საჭიროებდა მშენებლობის ნებართვას. სასამართლომ აღნიშნა, რომ არ დასტურდება გ. კ-ის და თ. ზ-ის სახელზე რეგისტრირებული სადავო ფართების იდენტურობა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 19.07.2011წ. განჩინებით გ. კ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. სააპელაციო პალატამ “ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ” კანონის მე-4 მუხლის “გ” ქვეპუნქტზე, “მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ” საქართველოს მთავრობის 24.03.09წ. ¹5 დადგენილების მე-4 მუხლის “გ” ქვეპუნქტზე მითითებით, არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება კარის ღიობის გამოჭრისათვის მშენებლობის ნებართვის საჭიროების შესახებ. პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ თ. ზ-ის საკუთრებაში არსებულ ფართებს შორის გამყოფ კედელში თ. ზ-ის მიერ ნაწარმოებია როგორც ღიობის გამოჭრის, ისე ღიობის შევსებითი სამუშაოები. კარის ღიობის გამოჭრის ნებართვის მისაღებად მიმართვის მომენტისათვის შენობის მზიდ კედელს აღარ გააჩნდა თავდაპირველი თვისებები, ვინაიდან თ. ზ-ის მიერ კარის გამოჭრის შემდეგ მოხდა კედლის ამოშენება მხოლოდ შევსებითი სამუშაოებით, რის საფუძველზეც პალატამ მიიჩნია, რომ ღიობის გამოჭრა არ საჭიროებდა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის სავალდებულო თანხმობას. პალატამ გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლად არ მიიჩნია ის გარემოება, რომ ღიობის გაჭრის ნებართვის გაცემისას უძრავი ქონება სხვა პირზე იყო დარეგისტრირებული. პალატამ აღნიშნა, რომ თ. ზ-ის მიერ ადმინისტრაციულ ორგანოში წარდგენილ იქნა მტკიცებულება, რომლითაც დასტურდებოდა, რომ უძრავი ქონება, რომელშიც იგი ითხოვდა ღიობის გაჭრას, წარმოადგენდა მის საკუთრებას. აღნიშნულიდან გამომდინარე სააპელაციო პალატამ დაასკვნა, რომ ადგილი არ აქვს სზაკ-ის 601 მუხლით გათვალისწინებულ დარღვევას.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გასაჩივრდა გ. კ-ის მიერ, რომელიც მოითხოვს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებას, ახალი გადაწყვეტილების გამოტანას, სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილებას. Kკასატორი აღნიშნავს, რომ დაუშვებელია ადმინისტრაციული აქტით საკუთრების ობიექტზე (სხვენზე) ისეთი ქმედების განხორციელებაზე თანხმობის გაცხადება, რისი წინააღმდეგიცაა ობიექტის (სხვენის) საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული მესაკუთრე (გ. კ-ე). ასეთი აქტი ეწინააღმდეგება კონსტიტუციის 21-ე მუხლს და სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის მოთხოვნებს. კასატორი ყურადღებას ამახვილებს საქმეში დაცულ მტკიცებულებებზე (ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 31.12.2010წ. ¹14884 დასკვნა, ამხანაგობის თავმჯდომარის განმარტებითი ბარათი, არქიტექტურის სამსახურის 17.01.11წ. ¹32 ოქმი, თ. ზ-ის განცხადებები და სხვ.), რომლითაც დასტურდება მის სახელზე და თ. ზ-ის სახელზე რიცხული ფართების იგივეობა. კასატორი არ იზიარებს გასაჩივრებულ განჩინებაში მოყვანილ მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ კედელი, რომელშიც გაჭრილ იქნა ღიობი, არ არის მზიდი. კასატორი თვლის, რომ არქიტექტურის სამსახურის 27.12.10წ. წერილით თ. ზ-ეს თანხმობა მიეცა იმ ღიობის გამოჭრაზე, რომელიც ზედამხედველობის სამსახურმა უკანონოდ სცნო. თ. ზ-ის მიერ გამონგრეული მზიდი კედელი წარმოადგენს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის საერთო საკუთრებას, რის გამოც ღიობის გამოჭრა დაუშვებელი იყო სხვა მობინადრეების თანხმობის გარეშე. Kკასატორი თვლის, რომ სასამართლომ არასწორად განმარტა “ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ” კანონის 5.4 მუხლის “გ” ქვეპუნქტი, საქართველოს მთავრობის 24.03.09წ., ¹57 დადგენილების მე-4 მუხლის ,,გ” ქვეპუნქტი.
საკასაციო პალატის 01.02.2012წ. განჩინების თანახმად, რომლითაც გ. კ-ის განცხადება მიჩნეულ იქნა დასაშვებად და დადგინდა საკასაციო საჩივრის მხარეთა დასწრების გარეშე განხილვა, სსსკ-ის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლოს მიერ გ. კ-ის საკასაციო საჩივარი განხილულ იქნა ზეპირი მოსმენის გარეშე.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლის შედეგად თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქმის მასალებით დასტურდება, რომ გ. კ-ის საკუთრებას, 03.11.10წ. ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე, წარმოადგენს ქ. თბილისში, ... ქ. ¹1-ში მდებარე სხვენი ფართით 41,58 კვ.მ., საჯარო რეესტრში უფლების რეგისტრაცია 03.11.10წ. განხორციელდა. თ. ზ-ის საკუთრებას 12.09.92წ. პრივატიზაციის ხელშეკრულების საფუძველზე, წარმოადგენდა ქ. თბილისში, ... ქ. ¹1-ში, 1-ლი სადარბაზოს მე-8 სართულზე მდებარე 128,90 კვ.მ ფართი, საჯარო რეესტრში უფლების რეგისტრაცია 24.11.2010წ. განხორციელდა. საჯარო რეესტრის ამონაწერით და აზომვითი ნახაზით დგინდება, რომ თ. ზ-ის საკუთრებაში არსებული 128.90 კვ.მ ფართი მოიცავს დამხმარე 41.80 კვ.მ ფართს, რომლის კედელზე, თ. ზ-ემ მოითხოვა ღიობის გაჭრის ნებართვა. ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 17.12.10წ. აქტით განმცხადებელ თ. ზ-ეს განემარტა, რომ “მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ” საქართველოს მთავრობის 24.03.09წ. ¹57 დადგენილების მე-4 მუხლის მე-4 პუნქტის “ა” ქვეპუნქტის შესაბამისად, შენობის ინტერიერში ტიხრების გადაადგილება, ახლის დამატება ან/და მოკლება, ასევე მათში ღიობის გამოჭრა მიეკუთვნება შენობა-ნაგებობის შეკეთება, მოპირკეთება/აღჭურვას, რომელიც წარმოადენს ისეთ მშენებლობას, რომლის დროსაც დეფექტები აღმოიფხვრება შენობა-ნაგებობის მზიდი კონსტრუქციების შეცვლის გარეშე. ადმინისტრაციულმა ორგანომ მიუთითა, რომ იმ შემთხვევაში თუ საპროექტო სამუშაოები პასუხობს ზემოაღნიშნულ მოთხოვნებს,Aამავე დადგენილების მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის “გ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, რემონტი-შეკეთება, მოპირკეთება/აღჭურვა არ საჭიროებდა ნებართვას. ვინაიდან წარდგენილი დოკუმენტაციიდან არ ირკვეოდა ითვალისწინებდა თუ არა საპროექტო სამუშაოები მზიდ კონსტრუქციაში კარის გაჭრას, განმცხადებელს დამატებით დაევალა კარის ღიობის მოწყობაზე ტექნიკური დასკვნის წარმოდგენა. 22.12.10წ. თ. ზ-ემ განცხადებით მიმართა სსიპ ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურს და კვლავ ითხოვა ქ. თბილისში, ... ქ. ¹1-ში მის კუთვნილ ფართში კარის მოწყობის ნებართვა. განცხადებას თან ერთო ტექნიკური დასკვნა, რომლის შესაბამისად ... ქ. ¹1-ში, პირველ სადარბაზოში, მე-8 სართულზე მდებარე საცხოვრებელი ბინისა და მის მომიჯნავე კედელში გაჭრილი ღიობი არ წარმოადგენს საფრთხეს მზიდი კონსტრუქციისათვის. ტექნიკური დასკვნით ირკვევა, რომ ... ქ. ¹1-ში, პირველ სადარბაზოში, მე-8 სართულზე თ. ზ-ის საკუთრებაში არსებულ ფართებს შორის გამყოფ კედელში თ. ზ-ის მიერ განხორციელდა როგორც ღიობის გაჭრის, ისე ღიობის შევსებითი სამუშაოები. ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 27.12.10წ. ¹12/145012-13 აქტით, თ. ზ-ეს მიეთითა, რომ ვინაიდან ღიობის მოწყობა ხორციელდებოდა ისე, რომ არ იცვლებოდა შენობის მზიდი კონსტრუქციები, შესაბამისად, კანონის თანახმად, მოთხოვნილი სამუშაოების ჩატარება არ საჭიროებდა ნებართვას. გ. კ-ის წარმომადგენელმა ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა ქ. თბილისის მერიას და მოითხოვა ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის აქტის ბათილად ცნობა. ქ. თბილისის მერიის 04.04.11წ. ¹615 განკარგულებით გ. კ-ის ადმინისტრაციული საჩივრი არ დაკმაყოფილდა.
განსახილველი საქმის დავის საგანთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მართალია გ. კ-ის ერთ-ერთ სასარჩელო მოთხოვნად მითითებულია სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 17.12.10წ. ¹12/145012-13 აქტის ბათილად ცნობა (ტ.1, ს.ფ.6), მაგრამ ამავე სამსახურის ¹12/145012-13 აქტი საქმეში დაცული მასალების თანახმად თარიღდება არა 17.12.10წ., არამედ 27.12.10წ., ხოლო 17.12.10წ. ადმინისტრაციულ აქტს აქვს სხვა ნომერი (¹12/142020-13). საქმის მასალებით დასტურდება, რომ სარჩელში დავის საგნად მითითებულია 27.12.10წ. ¹12/145012-13 წერილი, რომელსაც მოსარჩელე გასაჩივრებულ ადმინისტრაციულ აქტად იხსენიებს (ტ.I, ს.ფ. 2,4,6), თუმცა მოთხოვნაში მოსარჩელე ითხოვს, როგორც 17.12.10წ. (ტ. I, ს.ფ.6), ასევე 27.12.10წ. აქტის ბათილად ცნობას (ტ.I, ს.ფ.7). გ. კ-ის მიერ ქ. თბილისის მერიაში წარდგენილ საჩივართან დაკავშირებული ადმინისტრაციული წარმოების საქმის თავფურცელზე (I ტ; ს.ფ. 94), ასევე ქ. თბილისის მერიის იურიდიული საქალაქო სამსახურის 01.02.11წ. შეტყობინებებში (I ტ. ს.ფ. 117, 118), გასაჩივრებულ აქტად მითითებულია 27.12.10წ. ¹12/145012-13 აქტი. აღნიშნულის მიუხედავად მერიამ ძალაში დატოვა არქიტექტურის სამსახურის 17.12.10წ. ¹12/145012-13 ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი მაშინ, როდესაც ასეთი რეკვიზიტების მქონე აქტი არ არსებობს. აღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო პალატა საჭიროდ მიიჩნევს დავის საგნის დაზუსტებას და განსახილველ საქმეში 27.12.10წ. ¹12/145012-13 აქტის და მერიის 04.04.2011წ. ¹615 განკარგულების კანონიერების შემოწმებას.
ქ. თბილისის მერიის 04.04.2011წ. ¹615 გაკნარგულება, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა გ. კ-ის ადმინისტრაციული საჩივარი, ეფუძნება იმ მოსაზრებას, რომ სადავოდ გამხდარი დამხმარე 41,80 კვ.მ. მოცულია თ. ზ-ის საკუთრებაში არსებული 128,90 კვ.მ ფართით, კედელი, რომელზედაც დაინტერესებულმა მხარემ მოითხოვა ღიობის გაჭრის ნებართვა, მოქცეულია თ. ზ-ის კუთვნილ ფართში, თ. ზ-ე წარმოადგენს იმ ფართის მესაკუთრეს, რომელზეც გაიცა ღიობის გაჭრის წერილობითი თანხმობა. სადავო აქტში - ქ. თბილისის მერიის 04.04.2011წ. ¹615 განკარგულებაში აღინიშნა, რომ სანამ საპირისპირო არ იქნება დადგენილი თ. ზ-ე მიჩნეულ იქნება იმ ფართის მესაკუთრედ, რომელზეც გაიცემა ღიობის გაჭრის წერილობითი თანხმობა. ადმინისტრაციული ორგანოების ეს მოსაზრება გაიზიარა პირველი და სააპელაციო ინსტანციების სასამართლოებმა, კერძოდ, სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ თ. ზ-ის მიერ ღიობის გამოჭრის და შევსების სამუშაოები ნაწარმოებია თ. ზ-ის საკუთრებაში არსებულ ფართებს შორის გამყოფ კედელში. სააპელაციო პალატის განჩინებაში ყურადღება არის გამახვილებული აგრეთვე იმ გარემოებაზე, რომ თ. ზ-ის მიერ ადმინისტრაციულ ორგანოში წარდგენილ იქნა მტკიცებულება უძრავი ქონების, რომელშიც იგი ითხოვდა ღიობის გაჭრას, მის საკუთრებაში ყოფნის შესახებ. ამდენად, ადმინისტრაციული და სასამართლო ორგანოების სადავო გადაწყვეტილებები ეფუძნება მოსაზრებას სადავო სხვენის თ. ზ-ის საკუთრებაში ყოფნის თაობაზე. საქმეში დაცული მტკიცებულებების მიხედვით ნ. კ-ის სახელზე სხვენი საჯარო რეესტრში 07.07.2010წ. აღირიცხა, უძრავი ქონების ჩუქების ხელშეკრულების (03.11.2010წ.) საფუძველზე ქ. თბილისში, ... ქ. ¹1-ში მდებარე 41,58 კვ.მ. სხვენზე გ. კ-ის სახელზე საკუთრების უფლება საჯარო რეესტრში 03.11.2010წ. აღირიცხა, რაც შეეხება თ. ზ-ეს, მის სახელზე საჯარო რეესტრში 24.11.2010წ. აღირიცხა ... ქ. ¹1-ში, 1-ელ სადარბაზოში, მე-8 სართულზე მდებარე 128,90 კვ.მ. ფართი, რომელიც მოიცავს სადავო სხვენს. 128,90 კვ.მ. ფართის, რომლითაც მოცულია სხვენი, თ. ზ-ის სახელზე რეგისტრაციის საფუძვლად მითითებულია 12.09.92წ. ბინის პრივატიზაციის ხელშეკრულება, რომელიც წარმოების მასალებში არ არის დაცული. ბინათმესაკუთრეთა 01.07.2010წ. ოქმით სხვენი გადაეცა ნ. კ-ეს, ხოლო 12.11.2010წ. ამხანაგობის ოქმით დადასტურდა თ. ზ-ის ბინის ფართობი, ამასთანავე დაუდგენელი დარჩა სხვენის თ. ზ-ისათვის გადაცემის საფუძველი. ამდენად, ურთიერთგამომრიცხავი ჩანაწერების საფუძველზე სხვენის მესაკუთრედ აღრიცხულნი არიან გ. კ-ე და თ. ზ-ე. აღნიშნულის მიუხედავად ადმინისტრაციული და სასამართლო ორგანოების სადავო გადაწყვეტილებები დაეფუძნა მხოლოდ იმ გარემოებას, რომ სხვენი თ. ზ-ის სახელზეა საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული. ამდენად, ადმინისტრაციული წარმოებისას არ არის დაცული სზაკ-ის 96-ე მუხლის მოთხოვნა, რომლის მიხედვით ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. ყურადღების და შეფასების მიღმა დარჩა ის გარემოება, რომ სხვენი, რომლის კედელშიც გამოიჭრა ღიობი, არის არამხოლოდ თ. ზ-ის, არამედ აგრეთვე გ. კ-ის სახელზე რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში, ამასთანავე არ არის მოყვანილი მოსაზრება იმის შესახებ, თუ რის გამო მიენიჭა თ. ზ-ის სახელზე სხვენის საჯარო რეესტრში რეგისტრაციას უპირატესობა, მით უფრო, რომ თ. ზ-ის სახელზე სხვენის აღრიცხვისას უკვე არსებობდა ობიექტის გ. კ-ის სახელზე საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია, ამასთანავე ერთ ობიექტზე ორი ურთიერთსაწინააღმდეგო ჩანაწერის არსებობა დაუშვებელია და გამორიცხავს ჩანაწერის სანდოობას, სისწორის პრეზიუმირებას. ამდენად, საჯარო რეესტრის ჩანაწერის სისწორის პრეზუმფცია მოცემულ შემთხვევაში არ წარმოადგენდა გ. კ-ის მოთხოვნაზე უარის თქმის საფუძველს, საკასაციო პალატა ეთანხმება კასატორის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ სადავო აქტები არ პასუხობს სზაკ-ის მე-4 მუხლის მოთხოვნებს, რომლის თანახმად ყველა თანასწორია კანონისა და ადმინისტრაციული ორგანოს წინაშე, დაუშვებელია ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილე რომელიმე მხარის კანონიერი უფლებებისა და თავისუფლების, კანონიერი ინტერესის შეზღუდვა ან მათი განხორციელებისათვის ხელის შეშლა, აგრეთვე მათთვის კანონმდებლობით გათვალისწინებული რაიმე უპირატესობის მინიჭება ან რომელიმე მხარის მიმართ რაიმე დისკრიმინაციული ზომების მიღება.
ვინაიდან სამსახურის მიერ მიღებული აქტი უშუალო გავლენას ახდენს გ. კ-ის საკუთრების უფლებაზე, საფუძველს მოკლებულია ქ. თბილისის მერიის 04.04.11წ. ¹615 განკარგულებაში მოყვანილი მოსაზრება იმის შესახებ, რომ გ. კ-ის კანონიერ ინტერესებს არ ადგება ზიანი, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ არქიტექტურის საქალაქო სამსახურის მიერ ღიობის გაჭრის საკითხის გადაწყვეტისას ადმინისტრაციულ წარმოებაში სავალდებულო წესით უნდა ჩართულიყო დაინტერესებული პირი - გ. კ-ე.
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ გ. კ-ემ განსახილველ საქმესთან ერთად ცალკე საჩივრით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხის _ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის, მესამე პირის თ. ზ-ის მიმართ და მოითხოვა თ. ზ-ის სახელზე ქ. თბილისში, ... ქ. ¹1-ში, I სადარბაზოში, მე-8 სართულზე მდებარე 128,90 კვ.მ. ფართზე 41,58 კვ.მ. ფართის ნაწილში განხორციელებული რეგისტრაციის ბათილად ცნობა. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 30.06.11წ. გადაწყვეტილებით მისი სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 31.03.11წ. გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებული იქნა ახალი გადაწყვეტილება, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი თ. ზ-ის სახელზე განხორციელებული რეგისტრაცია ქ. თბილისში, ... ქ.¹1-ში, I სადარბაზოში, მე-8 სართულზე მდებარე 128,90 კვ.მ. ფართიდან _ 41,58 კვ.მ. ფართის ნაწილში, თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს დაევალა გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის დღიდან ერთი თვის ვადაში გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი _ 41,58 კვ.მ. ფართის ნაწილში. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ ჩუქების ხელშეკრულების დადებამდე ნ. კ-ის სახელზე სხვენის რეგისტრაცია და აგრეთვე ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე გ. კ-ის სახელზე 41.58 კვ.მ სხვენის რეგისტრაცია, თ. ზ-ის მიერ სადავოდ არ გამხდარა. სააპელაციო პალატამ დადასტურებულად მიიჩნია ორი მესაკუთრის _ გ. კ-ის და თ. ზ-ის უფლების ერთ ობიექტზე თანადამთხვევა, რომელიც თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს სრულად და ჯეროვნად არ გამოუკვლევია. გ. კ-ის სახელზე საკუთრების უფლების სარეგისტრაციო ჩანაწერის არსებობა, გამორიცხავს თ. ზ-ის სახელზე ჩანაწერის განხორციელებას, ვინაიდან გ. კ-ის სახელზე რიცხული სხვენი 41.58 კვ.მ. საჯარო რეესტრის ჩანაწერის მიხედვით მის სახელზეა და არ გაუქმებულა, დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ თ. ზ-ის სახელზე განხორციელებული სადავო ჩანაწერით არ გაუქმებულა გ. კ-ის სახელზე არსებული ჩანაწერი, ამასთან, შეიქმნა ერთი და იგივე ობიექტზე ორი ჩანაწერის კონკურენცია. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურმა ჯეროვნად უნდა გამოიკვლიოს თ. ზ-ის სახელზე თბილისში, ... ქ. ¹1-ში, პირველ სადარბაზოში, მე-8 სართულზე მდებარე 128.90 კვ.მ. ფართიდან 41,58 კვ.მ. ფართის რეგისტრაციის საფუძვლები და გამოსცეს შესაბამისი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 30.06.11წ. გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა თ. ზ-ემ, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 09.11.11წ. განჩინებით თ. ზ-ეს უარი ეთქვა საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვებაზე. ამასთანავე, საკასაციო სასამართლოს 21.02.12წ. განცხადებით მომართა გ. კ-ემ, რომელმაც წარმოადგინა 16.02.12წ. საჯარო რეესტრის ამონაწერი და თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 16.02.12წ. გადაწყვეტილება, რომლის თანახმად, 41.58 კვ.მ სხვენი რეგისტრირებულია გ. კ-ის საკუთრების უფლებით, ხოლო 16.02.12წ. საჯარო რეესტრის ამონაწერით დგინდება, რომ თ. ზ-ის საკუთრებასAამჟამად წარმოადგენს ქ. თბილისში, ... ქუჩა ¹1-ში, სადარბაზო 1-ლი, მე-8 სართულზე მდებარე 87.32 კვ.მ ფართი, ნაცვლად 128.90 კვ.მ-სა.
საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ განსახილველი დავა უკავშირდება გ. კ-ის სარჩელს, რომლითაც მოსარჩელე ითხოვდა თ. ზ-ის სახელზე 128,90 კვ.მ ფართზე განხორციელებული რეგისტრაციის _ 41,58 კვ.მ ფართის ნაწილში ბათილად ცნობას. საქმეში არსებული მტკიცებულებებით უდავოდ დასტურდება, რომ თ.ზ-ის სახელზე განხორციელებული რეგისტრაცია ქ. თბილისში, ... ქ. ¹1-ში, I სადარბაზოში, მე-8 სართულზე მდებარე 128,90 კვ.მ. ფართიდან _ 41,58 კვ.მ. ფართის ნაწილში გაუქმდა და ამჟამად მის საკუთრებას წარმოადგენს იმავე მისამართზე მდებარე 87.32 კვ.მ ფართი, ნაცვლად 128,90კვ.მ-სა, ხოლო სადავო სხვენი ფართით 41.58 კვ.მ ამჟამად საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულია გ. კ-ის სახელზე. ამდენად, სადავოდ გამხდარი სხვენი 41.80 კვ.მ ფართით და კედელი, რომელზეც თ. ზ-ემ მოითხოვა ღიობის გაჭრის ნებართვა და რაზეც გამოიცა სადავო აქტები, ხოლო გასაჩივრებული აქტების საფუძველზე თ. ზ-ის მიერ განხორციელდა კარის ღიობის გამოჭრა, მოქცეულია გ. კ-ის კუთვნილ ფართში. ამდენად, საკასაციო სასამართლო საჭიროდ მიიჩნევს სადავო აქტების ბათილად ცნობას, საქმის გარემოებათა სრულყოფილი გამოკვლევის მიზნით საკითხის ადმინისტრაციულ ორგანოსათვის დაბრუნებას, რომელიც ვალდებულია იმსჯელოს კედელში ღიობის გაჭრის ნებართვის მინიჭების შესაძლებლობასა და მართებულობაზე.
დაუსაბუთებელია ქ. თბილისის მერიის 04.04.2011წ. ¹615 სადავო აქტში მოყვანილი მოსაზრება იმის შესახებ, რომ მზიდ კონსტრუქციაში ღიობის გამოჭრით მზიდი კონსტრუქციის მდგომარეობას არ ექმნება საფრთხე. აღნიშნული მოსაზრება ემყარება იმ გარემოებას, რომ თ. ზ-ის მიერ მზიდ კედელში ადრე უკვე გამოჭრილი იყო ღიობი, რომელიც შემდგომში აგურის წყობით შეივსო, მისი ხელახალი გამოჭრით მზიდი კონსტრუქციის მდგრადობას საფრთხე არ ექმნება. საკასაციო სასამართლო იზიარებს კასატორის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 27.12.10წ. ¹12/14501213 წერილით თ. ზ-ეს თანხმობა მიეცა იმ ღიობის გამოჭრაზე, რომელიც ზედამხედველობის სამსახურმა მანამდე უკანონოდ სცნო. კერძოდ, საქმეში დაცული ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის სამსახურის 30.11.2010წ. ¹000358 მითითების თანახმად თ. ზ-ემ შესაბამისი სანებართვო დოკუმენტაციის გარეშე აწარმოა უნებართვო მშენებლობა _ საყრდენ კედელში მოაწყო ღიობი. დარღვევის გამოსწორების მიზნით თ. ზ-ეს დაევალა ჩატარებული სამუშაოების კანონიერების დამადასტურებელი დოკუმენტაციის წარდგენა ან ობიექტის პირვანდელ მდგომარეობაში მოყვანა. ზედამხედველობის სამსახურის 14.12.10წ. ¹000358 დადგენილებით დადასტურდა კედლის პირვანდელ მდგომარეობაში მოყვანა, რაც თავისთავად ნიშნავს ობიექტის იგივე თვისებებით აღჭურვას, რომელიც მას ჰქონდა ღიობის გამოჭრამდე. ადმინისტრაციულმა ორგანომ თ. ზ-ეს თანხმობა მისცა კედელში ღიობის მოწყობაზე იმ მოსაზრების საფუძველზე, რომ იგი უკვე აღარ აკმაყოფილებდა მზიდი კედლისათვის საჭირო თვისებებს. მზიდ კედელში ღიობის მოწყობა, ადმინისტრაციული ორგანოს მოთხოვნის მიუხედავად მის პირვანდელ მდგომარეობაში არ მოყვანა, საკასაციო პალატის აზრით, არ ქმნის შემდგომში კედლის გამონგრევის კანონისმიერ საფუძველს. საყრდენ კედელში ღიობის მოწყობის მართლზომიერებას არ ადასტურებს აგრეთვე სადავო აქტებში და გასაჩივრებულ განჩინებაში საქართველოს მთავრობის 24.03.09წ. ¹57 დადგენილების მე-4 მუხლის “გ” ქვეპუნქტზე მითითება, რომლის თანახმად მშენებლობის ნებართვას არ საჭიროებს: რემონტი/შეკეთება, მოპირკეთება/აღჭურვა. გაურკვეველია ხსენებულიდან კონკრეტულად რომელ საქმიანობას განეკუთვნება კედლის გამონგრევა და მასში ღიობის მოწყობა – რემონტს თუ მოპირკეთებას. ამასთანავე, საქართველოს მთავრობის 24.03.09წ. ¹57 დადგენილების 4.4 მუხლის შესაბამისად შენობა-ნაგებობის შეკეთება, მოპირკეთება, აღჭურვა არის ისეთი მშენებლობა, რომლის დროსაც დეფექტები აღმოიფხვრება შენობა-ნაგებობის მზიდი კონსტრუქციების შეცვლის გარეშე.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება არ არის დასაბუთებული, არ ემყარება კანონმდებლობის მოთხოვნებს და საქმეში დაცულ მტკიცებულებებს, გასაჩივრებული განჩინება წინააღმდეგობრივია და არ გამომდინარეობს საქმეში დაცული მტკიცებულებებიდან.
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოპასუხე ქ. თბილისის მერიის არქიტექტურის საქალაქო სამსახურმა ხელახლა უნდა განიხილოს მოცემული საკითხი, საქმეზე ჩაატაროს შესაბამისი ადმინისტრაციული წარმოება, გამოიკვლიოს ფაქტობრივი გარემოებები და კანონმდებლობით განსაზღვრულ ვადაში ხელახლა გამოსცეს კანონიერი და დასაბუთებული გადაწყვეტილება. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ გ. კ-ის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული განჩინება და საქმეზე მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება, სასკ-ის 32.4 მუხლის საფუძველზე, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი სადავო აქტები და ადმინისტრაციულ ორგანოს უნდა დაევალოს საქმის ყველა გარემოების გამოკვლევის, მტკიცებულებათა ობიექტური და მიუკერძოებელი შეფასების შედეგად გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2, 32.4 მუხლებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე, 411-ე მუხლებით და
გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:
1. გ. კ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ. გაუქმედეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 19.07.11წ. გადაწყვეტილება და საკასაციო სასამართლოს მიერ მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;
2. გ. კ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ. სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ არქიტექტურის საქალაქო სამსახურის 27.12.10წ. ¹12/145012-13 ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და ქ. თბილისის მერიის 04.04.11წ. ¹615 განკარგულება; 3. სსიპ არქიტექტურის საქალაქო სამსახურს დაევალოს საქმის გარემოებების გამოკვლევის საფუძველზე და კანონით დადგენილ ვადაში გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი;
4. გადახდეს მოპასუხე სსიპ არქიტექტურის საქალაქო სამსახურს გ. კ-ის სასარგებლოდ მის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 550 ლარი;
5. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე
მოსამართლეები: ლ. მურუსიძე
ნ. ქადაგიძე