¹ბს-569-564(2კ-11) 17 იანვარი, 2012 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნათია წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, პაატა სილაგაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე) _ ა. გ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) _ საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 დეკემბრის განჩინება

სარჩელის საგანი _ თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2009 წლის 4 დეკემბერს საქართველოს თავდაცვის სამინისტრომ სასარჩელო განცხადებით მიმართა ახალციხის რაიონულ სასამართლოს, მოპასუხის - ა. გ-ის მიმართ.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ 2005 წლის 30 დეკემბერს ა. გ-ესა და საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს შორის გაფორმდა კონტრაქტი და ა. გ-ე კონტრაქტით გათვალისწინებული პირობების თანახმად, სამხედრო-საკონტრაქტო-პროფესიულ სამსახურში ჩაირიცხა.

მოსარჩელის განმარტებით, საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 2007 წლის 18 იანვრის ¹142 ბრძანებით, 2006 წლის 26 დეკემბრიდან კონტრაქტის პირობების დარღვევის გამო, ა. გ-ე დათხოვნილ იქნა სამხედრო სამსახურიდან.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ ა. გ-ისათვის ჯარიმის სახით – 19764.95 ლარის, პირგასამტეხლოს სახით – 5929.49 ლარისა და ზიანის საკომპენსაციო თანხის – 6036.46 ლარის ანაზღაურების დაკისრება მოითხოვა.

ახალციხის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 31 მარტის გადაწყვეტილებით საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; მოპასუხე ა. გ-ეს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ ჯარიმის სახით – 19764.95 ლარის და პირგასამტეხლოს სახით – 5929.49 ლარის ანაზღაურება დაეკისრა, ხოლო მოსარჩელეს უარი ეთქვა ზიანის საკომპენსაციო თანხის – 6036.46 ლარის მოპასუხისათვის დაკისრების შესახებ მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე; ამასთან, მოპასუხე ა. გ-ეს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის - 770.83 ლარის გადახდა დაეკისრა.

რაიონულმა სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსა და საქართველოს მოქალაქე ა. გ-ეს შორის 2005 წლის 30 დეკემბერს დაიდო საკონტრაქტო ხელშეკრულება, რომლის მიხედვით “სამხედრო მოსამსახურე” იღებს ვალდებულებას კეთილსინდისიერად იმსახუროს თავდაცვის სამინისტროს ქვედანაყოფებში, ხოლო თავდაცვის სამინისტრო ვალდებულებას იღებს სამხედრო მოსამსახურეს გადაუხადოს შეთანხმებული ხელფასი და უზრუნველყოს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი სამხედრო სამსახურითა და შესაბამისი პირობებით.

სასამართლომ მიუთითა, რომ საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 2006 წლის 21 იანვრის ¹85 ბრძანებით ა. გ-ე დაინიშნა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ... ქვეითი ბრიგადის ... ბატალიონის ... ასეულის ... ტექმომსახურების ჯგუფის ... სპეციალისტად და მიენიჭა სამხედრო წოდება კაპრალი.

სასამართლოს მითითებით, საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს 2009 წლის 12 ნოემბრის ცნობით კაპრალ ა. გ-ეს ნამსახურობის პერიოდში ხელზე ფულადი კმაყოფის სახით მიღებული აქვს 547 ლარი.

რაიონულმა სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 2007 წლის 18 იანვრის ¹142 ბრძანებით ა. გ-ე კონტრაქტის პირობების დარღვევის გამო დათხოვილი იქნა სამხედრო სამსახურიდან 2006 წლის 26 დეკემბრიდან.

რაიონულმა სასამართლომ მიიჩნია, რომ მხარეებს შორის დადებული იყო ხელშეკრულება, რომელსაც ჰქონდა მბოჭავი ძალა და იგი უნდა შესრულებულიყო სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას.

სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია კონტრაქტის პირობების დარღვევის ფაქტი, რის გამოც მოპასუხე ვალდებული იყო კონტრაქტის 7.3 მუხლით გათვალიწინებული პირობებით დაეფარა ფულადი ვალდებულება.

სასამართლოს მითითებით, ა. გ-ეს კონტრაქტის მიხედვით დარჩენილი ჰქონდა 3 წელი და 4 დღე, ანუ 36 თვე და 4 დღე, მისი ბოლო თვის ხელფასი შეადგენდა 547.00 ლარს, შესაბამისად, მას ჯარიმის სახით უნდა დაკისრებოდა 19764.95 (ცხრამეტიათას შვიდას სამოცდაოთხი ლარი და 95 თეთრი) ლარის (547X36.4) და ასევე, პირგასამტეხლო ჯარიმის სახით დაკისრებული თანხის 30%-ის ანუ 5929.49 ლარის გადახდა.

ამასთან, რაიონულმა სასამართლომ არ დააკმაყოფილა სასარჩელო მოთხოვნა ზიანის საკომპენსაციო თანხის დაკისრების ნაწილში, ვინაიდან მიიჩნია, რომ თავდაცვის სამინისტრო ზიანის ანაზღაურებით ითხოვდა სამხედრო მოსამსახურისთვის ხელფასის სახით გაცემული თანხის უკან დაბრუნებას, რაც სასამართლომ უკანონოდ მიიჩნია და მიუთითა, რომ ხელფასის მიღების უფლება გარანტირებულია საქართველოს კონსტიტუციის 30-ე მუხლის მე-4 ნაწილით.

სასამართლოს მსჯელობით, მოსარჩელის მიერ არ არის დასაბუთებული ზიანის მოთხოვნა და არ არის წარმოდგენილი აღნიშნული ფაქტის დამადასტურებელი დოკუმენტები. ამასთან, არ არის წარმოდგენილი რაიმე მტკიცებულება იმის შესახებ, რომ მოპასუხის გაწვრთნაში სახელმწიფომ გახარჯა 6036.46 ლარი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, რაიონულმა სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ მოსარჩელე მხარე ზიანის თანხას მიუთითებს მოპასუხეზე გაცემული ხელფასის ოდენობიდან, რაც სასამართლოს მოსაზრებით არ შეიძლება ჩაითვალოს როგორც სახელმწიფოზე მიყენებული ზიანი.

ახალციხის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 31 მარტის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს თავდაცვის სამინისტრომ, რომელმაც გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.

ახალციხის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 31 მარტის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ასევე ა. გ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოსათვის დაბრუნება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 დეკემბრის განჩინებით საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსა და ა. გ-ის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა ახალციხის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 31 მარტის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლობის გამო არ გაიზიარა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მოსაზრება, რომ თავდაცვის სამინისტროს მიერ ა. გ-ის მომზადებაზე დახარჯული და შესაბამისად მიყენებული ზიანის თანხა 6036.46 ლარს შეადგენდა. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სამოქალაქო კანონმდებლობა ითვალისწინებს მხოლოდ ფაქტობრივად დამდგარი ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებას. სასამართლოს მითითებით, კონკრეტულ შემთხვევაში, მოსარჩელეს აწევს ზიანის არსებობის და მისი ოდენობის მტკიცების ტვირთი. საქმის მასალებით არ დასტურდება, რომ თავდაცვის სამინისტრომ ა. გ-ის სანაცვლოდ მოამზადა სხვა მოსამსახურე, რომლის მომზადებაზე დაიხარჯა 6036.46 ლარი. საქმის მასალების მიხედვით მტკიცებულებები, რომლითაც დადასტურდებოდა, რომ მოპასუხემ გაიარა სპეციალური ,,სამხედრო მოსამსახურის სწავლება და მომზადება” და მის მომზადებაზე დაიხარჯა სასარჩელო განცხადებით მოთხოვილი თანხა, წარმოდგენილი არ ყოფილა.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე დაუსაბუთებლად მიიჩნია ზიანის ანაზღაურების საფუძვლად ხელშეკრულების 8.3 პუნქტზე მითითება. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ აღნიშნული პუნქტით განსაზღვრულია არა ზიანის ანაზღაურების საფუძვლები, არამედ, ზიანის არსებობის შემთხვევაში, სამხედრო მოსამსახურის სამოქალაქო-სამართლებრივი პასუხისმგებლობის, სამინისტროს მიერ აღსრულების ღონისძიებები, როგორიცაა მაგალითად: სამინისტროსათვის გადასახდელი თანხის ხელფასიდან დაქვითვა, მოსამსახურის ქონებაზე გადახდევინების მიქცევა და სხვა. ამრიგად, სარჩელის საფუძვლიანობის დასამტკიცებლად ხელშეკრულების აღნიშნულ პუნქტზე მითითება სააპელაციო სასამართლომ დაუსაბუთებლად მიიჩნია.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მსჯელობა იმასთან დაკავშირებით, რომ კანონისმიერი მტკიცებულებანი უტოლდება საყოველთაოდ ცნობილ ფაქტებს და სამინისტრო გათავისუფლებულია ამ ფაქტების დამადასტურებელი მტკიცებულებების წარდგენისაგან. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, როგორც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლი, ასევე, ადმინისტარციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლი განამტკიცებს მტკიცებულებების მნიშვნელობას, რომლის წარმოდგენის ვალდებულებაც მხარეს აკისრია. სასამართლოს მსჯელობით, ვერც პირველი და ვერც სააპელაციო ინსტანციით საქმის განხილვისას, მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა, რომ მის მიერ ზიანის სახით მოთხოვნილი თანხა _ 6036.46 ლარი, გაღებული იქნა მოპასუხის მიერ ხელშეკრულების დარღვევის გამო მის სანაცვლოდ სხვა მოსამსახურის მომზადებაზე. ხელშეკრულების დადების მომენტიდან ხელშეკრულების შეწყვეტამდე დროის შუალედში მოპასუხე ა. გ-ე ასრულებდა ხელშეკრულებით ნაკისრ შრომით მოვალეობას, საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო კი იღებდა რა ამ შესრულებას, საპასუხოდ გასცემდა შესრულებული სამუშაოს ადეკვატურ შრომით ანაზღაურებას _ ხელფასს. ხელფასი არ წარმოადგენს ხელშეკრულების ვადაზე ადრე შეწყვეტით გამოწვეულ ზიანს. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ხელფასის (შრომითი გასამრჯელოს) მიყენებული ზიანის სახით სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ გადახდა არამართლზომიერია და მოქმედი კანონმდებლობით არ არის გათვალისწინებული.

ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა ა. გ-ის სააპელაციო პრეტენზია პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ არსებითად საქმის გადაწყვეტისას მოსარჩელის უფლების შეზღუდვის თაობაზე, ადვოკატის მეშვეობით დაეცვა საკუთარი ინტერესები. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მხარეს ჰქონდა გონივრული დრო იმისათვის, რომ სურვილის შემთხვევაში მიეღო მონაწილეობა სასამართლო განხილვაში როგორც უშუალოდ, ისე წარმომადგენლის მეშვეობით. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ ა. გ-ის სააპელაციო საჩივარი უსაფუძვლოდ მიიჩნია.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სარჩელი თანდართული მასალით მოპასუხე მხარეს – ა. გ-ეს ახალციხის რაიონული სასამართლოს მიერ 2010 წლის 18 თებერვალს გაეგზავნა, რაც კანონით დადგენილი წესით 2010 წლის 25 თებერვალს ჩაბარდა. ამასთან, ა. გ-ეს სასამართლო შეტყობინება 2010 წლის 31 მარტს 12:00 საათზე დანიშნული სასამართლო სხდომის შესახებ პირადად 2010 წლის 24 მარტს ჩაბარდა. 2010 წლის 30 მარტს ახალციხის რაიონულ სასამართლოს შუამდგომლობით მიმართა ა. გ-ის ადვოკატმა – ნ. გ-ემ, რომელმაც 2010 წლის 31 მარტს დანიშნული სასამართლო სხდომის გადადება მოითხოვა იმ საფუძვლით, რომ არ იცნობდა საქმის მასალებს. 2010 წლის 31 მარტის სასამართლო სხდომაზე ახალციხის რაიონულმა სასამართლომ ადგილზე თათბირით გამოიტანა განჩინება, რომლის თანახმადაც ნ. გ-ის შუამდგომლობა საქმის გაჭიანურების მცდელობად მიიჩნია, არ დააკმაყოფილა და საქმე განიხილა არსებითად.

სააპელაციო სასამართლომ მხედველობაში მიიღო ის გარემოება, რომ სააპელაციო წესით საქმის განხილვისას 2010 წლის 26 ნოემბრის სასამართლო სხდომა სააპელაციო სასამართლოს მიერ გადადებულ იქნა ა. გ-ისა და მისი ადვოკატის გამოუცხადებლობის გამო, რამდენადაც სასამართლომ მიზანშეუწონლად მიიჩნია საქმის განხილვა მხარის ან მისი წარმომადგენლის მონაწილეობის გარეშე. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, დაგვიანებით გამოცხადებულ ნ. გ-ეს იმავე დღეს ხელწერილით ეცნობა შემდეგი სხდომის შესახებ. 2010 წლის 15 დეკემბრის სასამართლო სხდომაზე გამოცხადებულმა ა. გ-ის ადვოკატმა – ნ. გ-ემ მტკიცებულებათა გამოკვლევის სტადიაზე იშუამდგომლა საქმის განხილვის გადადების თაობაზე იმ მოტივით, რომ ის არ იცნობდა საქმის მასალებს, გარდა ამისა, სურდა სასამართლოსათვის წარმოედგინა არსებითი მნიშვნელობის მქონე მტკიცებულება იმის დასადასტურებლად, რომ ა. გ-ემ სამხედრო სამსახურის დროს განიცადა ზიანი. აღნიშნული შუამდგომლობა არ დაკმაყოფილდა, რამდენადაც სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ იგი ემსახურებოდა მხოლოდ საქმის განხილვის გაჭიანურებას.

სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სააპელაციო საჩივრების ფარგლებში შემოწმების შედეგად დაასკვნა, რომ სახეზე არ იყო გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებული საფუძვლები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 დეკემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს თავდაცვის სამინისტრომ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 დეკემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ასევე ა. გ-ემ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად რაიონულ სასამართლოში დაბრუნება მოითხოვა.

კასატორის – ა. გ-ის მოსაზრებით, დაირღვა სამართლიანი სასამართლო გადაწყვეტილებისა და შეჯიბრებითობის პრინციპი. კასატორის მითითებით, სასამართლომ საქმე განიხილა ერთ-ერთი მხარის დაუსწრებლად; მას კანონით დადგენილი წესით არ გაგზავნია, არ ჩაბარებია და მისთვის არც სატელეფონო შეტყობინებით უცნობებიათ სასამართლო პროცესის თაობაზე.

კასატორის მითითებით, ადვოკატი – ნ. გ-ე საქმეში მონაწილეობდა რწმუნების გარეშე, მხოლოდ ორდერის საფუძველზე, რის გამოც იგი არ წარმოადგენდა მხარეს.

ამასთან, კასატორი უთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლო გასცდა სააპელაციო საჩივრის ფარგლებს და დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლის მოთხოვნა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 31 მარტის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს საკასაციო საჩივარი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 13 აპრილის განჩინებით ა. გ-ის საკასაციო საჩივარი დატოვებულ იქნა ხარვეზზე, ხოლო 2011 წლის 24 მაისის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ა. გ-ის საკასაციო საჩივარი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 3 მაისის განჩინებით საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დაუშვებლად.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 20 დეკემბრის განჩინებით ა. გ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად და მისი განხილვა დაინიშნა 2012 წლის 17 იანვარს მხარეთა დასწრების გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო კოლეგიური შემადგენლობის უმრავლესობით, საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შესწავლის, გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ა. გ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ვინაიდან 2011 წლის 3 მაისის განჩინებით საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დაუშვებლად, ხოლო 2011 წლის 20 დეკემბრის განჩინებით ა. გ-ის საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 დეკემბრის განჩინებაზე მიჩნეულ იქნა დასაშვებად, საკასაციო სასამართლოს განხილვის საგანს მხოლოდ ა. გ-ის საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის დადგენა წარმოადგენს.

თავდაპირველად საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ კასატორი – ა. გ-ე საკასაციო საჩივრის მოტივად უთითებს იმ გარემოებას, რომ სასამართლომ საქმე მისი მონაწილეობის გარეშე განიხილა, ხოლო ადვოკატი – ნ. გ-ე საქმეში მონაწილეობდა მხოლოდ ადვოკატის ორდერის საფუძველზე და იგი მხარეს არ წარმოადგენდა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმის მასალებში წარმოდგენილ ადვოკატის ორდერზე, რომლის თანახმად, ნ. გ-ეს უფლება მიენიჭა წარმოედგინა და დაეცვა ა. გ-ის ინტერესები ყველა ინსტანციის სასამართლოში (ს.ფ. 53).

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორის მიერ სადავოდ ქცეული საკითხის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანია გაირკვეს ადვოკატის უფლებამოსილების მოცულობა (ფარგლები) იმ შემთხვევაში, როდესაც იგი საქმის განხილვაში მონაწილეობს მხოლოდ ადვოკატის ორდერის საფუძველზე.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 94-ე მუხლის პირველი ნაწილის მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, სასამართლოში მხარეების წარმომადგენლებად შეიძლება იყვნენ ადვოკატები. ამავე კოდექსის 96-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით, ადვოკატის უფლებამოსილება დასტურდება შესაბამისი კანონმდებლობით დადგენილი წესით. საქართველოში საადვოკატო საქმიანობის განხორციელების წესსა და პირობებს განსაზღვრავს „ადვოკატთა შესახებ“ კანონი. მითითებული კანონის 1.1 მუხლის მიხედვით, საქართველოში საადვოკატო საქმიანობას ახორციელებს ადვოკატი. ამავე კანონის მე-2 მუხლის მიხედვით, საადვოკატო საქმიანობა მოიცავს: ადვოკატის მიერ იურიდიული რჩევის მიცემას იმ პირისათვის, რომელმაც მას დახმარებისათვის მიმართა (კლიენტი); კლიენტის წარმომადგენლობას საკონსტიტუციო დავის, სისხლის, სამოქალაქო ან ადმინისტრაციული სამართლის საქმეზე სასამართლოში, არბიტრაჟში, დაკავების, გამოძიების ორგანოებში; მესამე პირის მიმართ სამართლებრივი დოკუმენტების მომზადებას და კლიენტის სახელით ნებისმიერი დოკუმენტაციის წარდგენას; ისეთი იურიდიული დახმარების გაწევას, რომელიც არ უკავშირდება მესამე პირის წინაშე წარმომადგენლობას. ხოლო აღნიშნული კანონის მე-4 მუხლი განსაზღვრავს ადვოკატის უფლებებს, კერძოდ, მითითებული მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, ადვოკატს უფლება აქვს წარმოადგინოს და დაიცვას კლიენტი, მისი უფლებები და თავისუფლებები საკონსტიტუციო, უზენაეს და საერთო სასამართლოებში, არბიტრაჟში და გამოძიების ორგანოებში, სხვა ფიზიკურ და იურიდიულ პირებთან. ამავე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად კი, ადვოკატს უფლება აქვს ისარგებლოს საპროცესო კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა უფლებებით.

საკასაციო სასამართლოს მითითებით, ზემოაღნიშნული ნორმებიდან ცალსახად გამომდინარეობს ადვოკატის უფლებამოსილება, წარმოადგინოს და დაიცვას კლიენტის ინტერესები სასამართლოში.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ „ადვოკატთა შესახებ“ კანონის მე-19 მუხლი განსაზღვრავს საადვოკატო საქმიანობის განხორციელების საფუძველს. კერძოდ, აღნიშნული მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, ადვოკატი საადვოკატო საქმიანობას ახორციელებს ხელშეკრულების საფუძველზე. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, გამოძიების ორგანოებში ან საქმის სასამართლოში განხილვისას ადვოკატი ვალდებულია საადვოკატო საქმიანობის უფლების დამადასტურებელ მოწმობასთან ერთად წარადგინოს დადგენილი წესით კლიენტის მიერ მასზე გაცემული დოკუმენტი - მინდობილობა ან ორდერი, ხოლო ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით, ადვოკატის ორდერის ნიმუშს შეიმუშავებს და ამტკიცებს საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის აღმასრულებელი საბჭო.

ამდენად, აღნიშნული ნორმის შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ სასამართლოში საქმის განხილვისას ადვოკატი უფლებამოსილია კლიენტის ინტერესები წარმოადგინოს და დაიცვას როგორც მინდობილობის, ასევე ორდერის საფუძველზე. ამასთან, ორივე შემთხვევაში ადვოკატმა სასამართლოს უნდა წარუდგინოს ასევე საადვოკატო საქმიანობის უფლების დამადასტურებელი მოწმობა. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მინდობილობის გაცემის წესს ადგენს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 96-ე მუხლი, ხოლო, ადვოკატის ორდერის ნიმუშს შეიმუშავებს და ამტკიცებს საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის აღმასრულებელი საბჭო („ადვოკატთა შესახებ“ კანონის 19.3 მუხლი).

საქართველოს ადვოკატთა ასოციაციის აღმასრულებელი საბჭოს 2006 წლის 1 თებერვლის გადაწყვეტილებით დადგენილია ადვოკატთა ასოციაციის წევრის ორდერის სავალდებულო მოთხოვნები. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ აღნიშნული გადაწყვეტილების მოთხოვნათა დაცვით შედგენილი და გაცემული ორდერი უფლებას ანიჭებს ადვოკატს წარმოადგინოს და დაიცვას კლიენტის ინტერესები სასამართლოში. ასეთივე უფლებამოსილებას ადვოკატს ანიჭებს ასევე სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 96-ე მუხლის შესაბამისად გაცემული და გაფორმებული მინდობილობა. აქედან გამომდინარე, შესაძლებელია იმ დასკვნის გაკეთება, რომ ადვოკატის ორდერი, ისევე როგორც მინდობილობა, წარმოადგენს სასამართლოში საქმის წარმოების შესახებ ადვოკატის უფლებამოსილების დამადასტურებელ დოკუმენტს, რომელიც უფლებას აძლევს ადვოკატს მარწმუნებლის სახელით შეასრულოს ყველა საპროცესო მოქმედება, გარდა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 98-ე მუხლში ჩამოთვლილი საპროცესო მოქმედებებისა. მითითებული ნორმის მიხედვით, უფლებამოსილება სასამართლოში საქმის წარმოების შესახებ უფლებას აძლევს წარმომადგენელს, მარწმუნებლის სახელით შეასრულოს ყველა საპროცესო მოქმედება, გარდა სარჩელის აღძვრისა, არბიტრაჟისათვის საქმის გადაცემისა, სასარჩელო მოთხოვნაზე მთლიანად ან ნაწილობრივ უარის თქმისა, სარჩელის ცნობისა, სარჩელის საგნის შეცვლისა, მორიგებისა, სასამართლო გადაწყვეტილების გასაჩივრებისა, სააღსრულებო ფურცლის გადასახდევინებლად წარდგენისა, მიკუთვნებული ქონების ან ფულის მიღებისა. წარმომადგენლის უფლებამოსილება ამ მუხლში აღნიშნული თითოეული მოქმედების შესრულებისათვის სპეციალურად უნდა იქნეს მითითებული მარწმუნებლის მიერ გაცემულ მინდობილობაში.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 98-ე მუხლი ადგენს იმ საპროცესო მოქმედებების ამომწურავ ჩამონათვალს, რომელთა შესრულების უფლებაც არ აქვს წარმომადგენელს სპეციალური მინდობილობის გარეშე. იმისდა მიუხედავად, თუ რომელი დოკუმენტის (მინდობილობის თუ ორდერის) საფუძველზე ახორციელებს ადვოკატი წარმომადგენლობას, ყველა შემთხვევაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 98-ე მუხლში მითითებულ მოქმედებათა შესრულება მას შეუძლია მხოლოდ მაშინ, როდესაც მარწმუნებლის მიერ გაცემულ მინდობილობაში სპეციალურადაა აღნიშნული ამ მოქმედებათა შესრულებისათვის უფლებამოსილების მინიჭების შესახებ. ეს საპროცესო მოქმედებები უკავშირდება მარწმუნებლის მიერ თავისი მატერიალურ-სამართლებრივი უფლების განკარგვას და ამიტომ, მათ შესახებ სპეციალურად უნდა იყოს აღნიშნული მინდობილობაში. ეს იმას ნიშნავს, რომ ორდერის საფუძველზე ადვოკატს შეუძლია შეასრულოს ყველა საპროცესო მოქმედება, რაც არ არის მითითებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 98-ე მუხლში, და რომელთა შესრულება შეუძლია თვითონ მარწმუნებელს.

განსახილველ შემთხვევაში კასატორის – ა. გ-ის მითითებით, მისთვის კანონით დადგენილი წესით არ უცნობებიათ სასამართლო პროცესის თაობაზე, სასამართლომ საქმე მისი მონაწილეობის გარეშე განიხილა და მას არ მიეცა სათანადო მტკიცებულებების წარდგენისა და საკუთარი თავის დაცვის შესაძლებლობა.

საკასაციო სასამართლოს მითითებით დადგენილია, რომ საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სარჩელი თანდართული მასალით მოპასუხეს – ა. გ-ეს ახალციხის რაიონულმა სასამართლომ რამოდენიმეჯერ გაუგზავნა საქმეში მითითებულ მისამართზე, რაც საბოლოოდ მოპასუხეს კანონით დადგენილი წესით 2010 წლის 25 თებერვალს პირადად ჩაბარდა (ს.ფ. 40); ასევე დადგენილია, რომ ა. გ-ეს 2010 წლის 24 მარტს პირადად ჩაბარდა სასამართლო უწყება 2010 წლის 31 მარტს 12:00 საათზე დანიშნული სასამართლო სხდომის შესახებ (ს.ფ. 51). 2010 წლის 30 მარტს ახალციხის რაიონულ სასამართლოს განცხადებით მიმართა ადვოკატმა - ნ. გ-ემ, რომელიც ადვოკატის ორდერის საფუძვლეზე მოპასუხეს – ა. გ-ეს წარმოდგენდა. ნ. გ-ემ 2010 წლის 31 მარტს 12:00 საათზე დანიშნული სასამართლო სხდომის გადადება მოითხოვა და განცხადებას თან დაურთო ადვოკატის ორდერი, რომელიც მას უფლებას ანიჭებდა წარმოედგინა და დაეცვა ა. გ-ის ინტერესები ყველა ინსტანციის სასამართლოში (ს.ფ. 53-54). რაიონულმა სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოპასუხეს კანონით დადგენილი წესით ჩაბარებული ჰქონდა სარჩელი თანდართული მასალებით, სასამართლო სხდომის შესახებ უწყება და მას საკმარისი დრო ჰქონდა ადვოკატის ასაყვანად, თუმცა მოპასუხის მიერ საპროცესო უფლებამოსილებები არ განხორციელდა ვადაში და შუამდგომლობა მხოლოდ პროცესის გაჭიანურებას ისახავდა მიზნად, რის გამოც სასამართლომ წარდგენილი შუამდგომლობა არ დააკმაყოფილა. რაიონულმა სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოპასუხის გამოუცხადებლობა ხელს არ შეუშლიდა საქმის გარემოებების ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ გამოკვლევას და საქმე განიხილა არსებითად. რაიონულმა სასამართლომ 2010 წლის 31 მარტის გადაწყვეტილების ასლი გაუგზავნა როგორც ნ. გ-ეს, ასევე, მოპასუხეს – ა. გ-ეს, რომელიც კანონით დადგენილი წესით ჩაბარდა მოპასუხის ადვოკატს, ხოლო ა. გ-ისათვის ვერ მოხერხდა გზავნილის ჩაბარება ბინაზე არყოფნის გამო.

რაც შეეხება სააპელაციო წესით საქმის განხილვას, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ნ. გ-ეს, როგორც ა. გ-ის წარმომადგენელს, საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სააპელაციო საჩივარი თანდართული მასალით გაეგზავნა და ჩაბარდა კანონით დადგენილი წესით (ს.ფ. 127-128), ხოლო თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის მოსამართლის თანაშემწემ 2010 წლის 25 ნოემბერს ნ. გ-ეს ტელეფონის მეშვეობით აცნობა (რაზედაც შედგა შესაბამისი აქტი) სააპელაციო სასამართლოში 2010 წლის 26 ნოემბერს 13:00 საათზე დანიშნული სასამართლო სხდომის შესახებ. 2010 წლის 26 ნოემბერს თბილისის სააპელაციო სასამართლოში გამართულ სხდომაზე არ გამოცხადდა როგორც ა. გ-ე, ასევე, მისი ადვოკატი - ნ. გ-ე, რის გამოც სააპელაციო სასამართლომ საქმის განხილვა 2010 წლის 15 დეკემბერს 10:00 საათზე გადადო. საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ 2010 წლის 15 დეკემბერს ჩანიშნული სასამართლო სხდომის შესახებ ეცნობა ა. გ-ის ადვოკატს - ნ. გ-ეს (ს.ფ. 146), რომელიც გამოცხადდა კიდევაც აღნიშნულ სხდომაზე.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლოს კოლეგიური შემადგენლობის უმრავლესობა მიიჩნევს, რომ სასამართლომ კანონის მოთხოვნათა დაცვით უზრუნველყო მხარის ინფორმირება საქმის განხილვასთან დაკავშირებით; სასამართლო უფლებამოსილი იყო საპროცესო მოქმედებების თაობაზე ეცნობებინა ა. გ-ის ადვოკატისათვის – ნ. გ-ისათვის და აღნიშნული მიეჩნია მხარისათვის უწყების ჩაბარებად. ამასთან, სადავო არ არის ის გარემოება, რომ სასამართლო სხდომის თაობაზე ეცნობა ა. გ-ის ადვოკატს - ნ. გ-ეს. შესაბამისად, ა. გ-ეს შესაძლებლობა ჰქონდა სურვილის შემთხვევაში სასამართლო განხილვაში მონაწილეობა მიეღო როგორც უშუალოდ, ისე წარმომადგენლის მეშვეობით; ხოლო ზემოაღნიშნული საპროცესო მოქმედებები, რომელიც ა. გ-ის ადვოკატმა - ნ. გ-ემ მოპასუხის სახელით განახორციელა, საკასაციო სასამართლოს მითითებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 98-ე მუხლის მიხედვით, არ საჭიროებდა სპეციალური მინდობილობის არსებობას. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქმეზე წარმოდგენილი სათანადო წესის დაცვით შედგენილი და გაცემული ადვოკატის ორდერის საფუძველზე, ადვოკატ ნ. გ-ეს სამივე ინსტანციაში აქვს მინიჭებული ა. გ-ის დაცვისა და წარმომადგენლობის უფლებამოსილება (ს.ფ. 53), ხოლო აღნიშნული ორდერის ნამდვილობას კასატორი სადავოდ არ ხდის.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს კოლეგიური შემადგენლობის უმრავლესობა მიიჩნევს, რომ უსაფუძვლოა კასატორის – ა. გ-ის მოსაზრება პროცესუალური დარღვევების გამო გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების თაობაზე.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 დეკემბრის განჩინებით უცვლელად დარჩა ახალციხის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 31 მარტის გადაწყვეტილება, რომლითაც საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; მოპასუხე ა. გ-ეს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ ჯარიმის სახით – 19764.95 ლარის და პირგასამტეხლოს სახით – 5929.49 ლარის ანაზღაურება დაეკისრა, ხოლო მოსარჩელეს უარი ეთქვა ზიანის საკომპენსაციო თანხის – 6036.46 ლარის მოპასუხისათვის დაკისრების შესახებ მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ა. გ-ისათვის პირგასამტეხლოს დაკისრების თაობაზე ახალციხის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 31 მარტის გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების ნაწილში თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 დეკემბრის განჩინება ეწინააღმდეგება აღნიშნულ საკითხზე უზენაესი სასამართლოს მიერ დადგენილ პრაქტიკას (17.02.2011 წლის გადაწყვეტილება საქმეზე ¹ბს-1422-1385(2კ-10); 17.03.2011 წლის გადაწყვეტილება საქმეზე ¹ბს-1478-1440(2კ-10); 27.12.2011 წლის გადაწყვეტილება საქმეზე ¹ბს-1258-1244(კ-11)).

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმის მასალებში ასახულ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: 2005 წლის 30 დეკემბერს საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსა და ა. გ-ეს შორის 4 წლის ვადით დაიდო ხელშეკრულება (ს.ფ. 20-26).

საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს, რომ საქართველოს თავდაცვის მინისტრის 2007 წლის 18 იანვრის ¹142 ბრძანების საფუძველზე, ,,სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ” საქართველოს კანონის 21-ე მუხლის მე-2 პუნქტის ,,თ” ქვეპუნქტის თანახმად, 2006 წლის 26 დეკემბრიდან ა. გ-ე დაითხოვეს სამხედრო სამსახურიდან (ს.ფ. 17). სამხედრო ნაწილი ¹05750-ის მეთაურისა და ფინანსისტის მიერ გაცემული ცნობის თანახმად, ა. გ-ე შრომის ანაზღაურებით ხელფასის სახით 2006 წლის 1 იანვრიდან 2006 წლის 31 დეკემბრის ჩათვლით დაკმაყოფილებულია – 5336.32 ლარით (ს.ფ. 28). საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ფინანსების მართვის დეპარტამენტის 2009 წლის 12 ნოემბრის ¹9/5187 მიმართვის თანახმად, საკონტრაქტო სამხედრო მოსამსახურის სასურსათო ულუფის საკომპენსაციო თანხა შეადგენდა 59 ლარს, იმ შემთხვევაში, თუ იგი არ იმყოფებოდა საქვაბე კმაყოფაზე, ხოლო ¹1 დანართის თანახმად, საშტატო კატეგორიის მიხედვით დარიცხული ერთი თვის ფულადი სარგო კაპრალი ა. გ-ისათვის 547 ლარს შეადგენდა (ს.ფ. 29-30).

საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს, რომ 2005 წლის 30 დეკემბერს საქართველოს თავდაცვის სამინისტროსა და ა. გ-ეს შორის გაფორმებული ხელშეკრულების მე-7 მუხლის მე-3 და მე-4 პუნქტების შესაბამისად, მხარეები შეთანხმდნენ, რომ ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, სამხედრო მოსამსახურე უპირობოდ ხდებოდა ვალდებული ჯარიმის სახით აენაზღაურებინა სამინისტროს მიერ მასზე გათვალისწინებული ფულადი თანხები, ხოლო აღნიშნული თანხების ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ვადაში გადაუხდელობის შემთხვევაში თანხას ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე ერიცხებოდა პირგასამტეხლო 0.2% ოდენობით (ს.ფ. 20-26). ამასთან, მოცემულ შემთხვევაში საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო მოპასუხისაგან ითხოვს პირგასამტეხლოს არა კონტრაქტის მე-7 მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული წესის, არამედ, საქართველოს პრეზიდენტის 1998 წლის 26 ოქტომბრის ¹609 ბრძანებულების XVI თავის მე-2 პუნქტის შესაბამისად, შემცირებული ფინანსური პასუხისმგებლობის ფარგლებში (ჯარიმის საერთო რაოდენობის 30 პროცენტამდე ოდენობით).

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 417-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, პირგასამტეხლო არის მხარეთა შეთანხმებით განსაზღვრული ფულადი თანხა, რომელიც მოვალემ უნდა გადაიხადოს ვალდებულების შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულებისათვის.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ პირგასამტეხლო სახელშეკრულებო ვალდებულების შესრულების უზრუნველყოფის დამატებით საშუალებასა და ფინანსური პასუხისმგებლობის ერთგვარ ფორმას წარმოადგენს, რომელსაც გააჩნია ვალდებულების დროული შეუსრულებლობის პრევენციული ფუნქცია. ამასთან, პირგასამტეხლო კრედიტორისათვის მოსალოდნელი ზიანის ანაზღაურების ლეგალური საშუალება და კრედიტორის აქცესორული უფლებაა _ არ არსებობს პირგასამტეხლო ძირითადი უფლების გარეშე, ხოლო ძირითადი უფლების ნამდვილობის იურიდიული აღიარება-დადასტურება და საპროცესო ლეგიტიმაცია პირგასამტეხლოს დაკისრების უდავო საფუძველია.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ ჯარიმა (საურავი) პირგასამტეხლოს ერთ-ერთ სახეს წარმოადგენს, ხოლო ჯარიმას ცალკე როგორც ვალდებულების შესრულების საგარანტიო ღონისძიებას საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი საერთოდ არ ცნობს.

საკასაციო სასამართლო მოცემულ შემთხვევაში მიიჩნევს, რომ მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულების მე-7 მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული ჯარიმა, ფაქტობრივად, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 417-ე მუხლით რეგლამენტირებულ პირგასამტეხლოს წარმოადგენს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 420-ე მუხლის თანახმად, სასამართლოს შეუძლია საქმის გარემოებათა გათვალისწინებით, შეამციროს შეუსაბამოდ მაღალი პირგასამტეხლო.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, მიუხედავად იმისა, რომ ხელშეკრულების მხარეები თავისუფალნი არიან პირგასამტეხლოს ოდენობის განსაზღვრაში, სასამართლო უფლებამოსილია შეამციროს შეუსაბამოდ მაღალი პირგასამტეხლო.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ მოცემულ შემთხვევაში მხარეთა შორის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების დარღვევისათვის დადგენილია უზრუნველყოფის საშუალება პირგასამტეხლოს (ჯარიმის) სახით _ 19764.95 ლარის ოდენობით. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ დამატებით 5929.49 ლარი უკვე პირგასამტეხლოს ოდენობის აშკარა შეუსაბამობას ადასტურებს. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ თავისუფალი და სამართლიანი სამოქალაქო ბრუნვისა და ეკონომიკური თავისუფლების, როგორც კონსტიტუციური პრინციპის, უზრუნველყოფა-რეალიზების ინტერესები მოითხოვს პირგასამტეხლოს განაკვეთისა და ფაქტობრივი ოდენობის თანაზომიერებასა და მხარისათვის დაკისრებული პირგასამტეხლოს ოდენობის გონივრულ შესაბამისობას ძირითადი სახელშეკრულებო დავალიანების თანხასთან მიმართებაში. მართალია, შეთანხმებული პირგასამტეხლო შესაძლებელია აღემატებოდეს მოსალოდნელ ზიანს, მაგრამ არ უნდა დაირღვეს ხელშეკრულების მხარეთა თანასწორობისა და ხელშეკრულების პირობების სამართლიანობის პრინციპები.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო დამატებით მიუთითებს 2011 წლის 5 დეკემბერს საქართველოს პრეზიდენტის 1998 წლის 26 ოქტომბრის ¹609 ბრძანებულების XVI თავში განხორციელებულ საკანონმდებლო ცვლილებაზე, რომლის თანახმად, აღნიშნულ თავს დაემატა შემდეგი შინაარსის მე-4¹ პუნქტი: ,,სამხედრო მოსამსახურისათვის ჯარიმის და პირგასამტეხლოს ერთობლივად დაკისრების შემთხვევაში, სამხედრო მოსამსახურე შეიძლება განთავისუფლდეს პირგასამტეხლოს ან მისი ნაწილის გადახდისაგან”.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში პირგასამტეხლოს ოდენობა შეუსაბამოდ მაღალია, რის გამოც სასამართლო უფლებამოსილია, შეამციროს პირგასამტეხლოს თანხა გონივრულ ფარგლებში, სამართლიანობის პრინციპის გათვალისწინებით, კერძოდ, პირგასამტეხლოს თანხის _ 5929.49 ლარის დაკისრების ნაწილში.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ა. გ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 დეკემბრის განჩინება ა. გ-ისათვის სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ პირგასამტეხლოს სახით 5929.49 ლარის დაკისრების თაობაზე ახალციხის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 31 მარტის გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ უნდა იქნეს ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სარჩელი, მოპასუხისათვის პირგასამტეხლოს სახით _ 5929.49 ლარის დაკისრების ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა შრომითი ურთიერთობიდან გამომდინარე დავა, რაც სოციალურ დავათა კატეგორიას მიეკუთვნება. ამდენად, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-9 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მხარეები განთავისუფლებულნი არიან სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ ქვედა ინსტანციის სასამართლოებმა განსახილველ საქმეზე არასწორად გადაწყვიტეს ბაჟის საკითხი და ა. გ-ეს უსაფუძვლოდ, კანონის მოთხოვნათა დარღვევით დააკისრეს სახელმწიფო ბაჟი. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ უნდა გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 დეკემბრის განჩინება იმ ნაწილში, რომლითაც უცვლელად დარჩა ახალციხის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 31 მარტის გადაწყვეტილება ა. გ-ისათვის სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის - 770.83 ლარის დაკისრების ნაწილში; ამასთან, ნ. გ-ეს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ ა. გ-ის სააპელაციო საჩივარზე 2010 წლის 13 სექტემბერს (საგადახდო დავალება ¹3932705) გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი – 150 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :

1. ა. გ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 დეკემბრის განჩინება ა. გ-ისათვის სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ პირგასამტეხლოს სახით - 5929.49 ლარის დაკისრების თაობაზე ახალციხის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 31 მარტის გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

3. საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სარჩელი ა. გ-ისათვის პირგასამტეხლოს სახით - 5929.49 ლარის დაკისრების ნაწილში არ დაკმაყოფილდეს;

4. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 დეკემბრის განჩინება იმ ნაწილში, რომლითაც უცვლელად დარჩა ახალციხის რაიონული სასამართოს 2010 წლის 31 მარტის გადაწყვეტილება ა. გ-ისათვის სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის - 770.83 ლარის დაკისრების ნაწილში;

5. დანარჩენ ნაწილში თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 დეკემბრის განჩინება დარჩეს უცვლელად;

6. ნ. გ-ეს დაუბრუნდეს მის მიერ ა. გ-ის სააპელაციო საჩივარზე 2010 წლის 13 სექტემბერს (საგადახდო დავალება ¹3932705) გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი – 150 ლარი;

7. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე /ნ. წკეპლაძე/

მოსამართლეები: /მ. ვაჩაძე/

/პ. სილაგაძე/