საქმე №ბს-215-213 (კ-12) 06 ივნისი , 2013წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ლევან მურუსიძე, მაია ვაჩაძე

სხდომის მდივანი – ა. ვარდიძე

კასატორები (მოსარჩელეები) – ნ. გ-ე; დ. გ-ე.

მოწინააღმდეგე მხარეები (მოპასუხეები) – ქ. თბილისის მერია, წარმომადგენელი ს. ბ-ე (მინდობილობა 19.08.2011წ. №06/90630-1617); ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახური, წარმომადგენელი გ. კ-ე ( მინდობილობა 02.04.2013წ. №06-1612513).

დავის საგანი – ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა.

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 28.12.11წ. განჩინება.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

ნ. გ-ემ 01.07.2011წ. სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურისა და ქ. თბილისის მერიის მიმართ, რომლითაც ქ. თბილისის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 31.01.2011წ. #000296 და 13.12.2010წ. #000233 დადგენილებებისა და ქ. თბილისის მერიის 30.05.2011წ. #1084 განკარგულების ბათილად ცნობა და სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმის წარმოების შეწყვეტა მოითხოვა.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ დედა ვ. გ-ე გარდაიცვალა 17.01.2008წ., ვ. გ-ის გარდაცვალებამდე მის სახელზე რეგისტრირებული იყო ქ. თბილისში ... #9-ში მდებარე ორი უძრავი ნივთი, სადაც მოსარჩელის დედას სურდა მშენებლობის განხორციელება. ვ. გ-ემ 2008 წლის დასაწყისში ფანჯრების ადგილას მოაწყო აივნები და ჩამოკიდა რკინის კარებები. ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ, მაშინ, როდესაც მიმდინარეობდა მხოლოდ სარემონტო და სამალიარო სამუშაოები, დაჯარიმდა 25 000 ლარით აივნების უკანონო მშენებლობისთვის, რაც მის მიერ გასაჩივრდა სასამართლოში. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 11.02.2010წ. გადაწყვეტილებით საქმის წარმოება შეწყდა და ნ. გ-ე გათავისუფლდა პასუხისმგებლობისგან. გადაწყვეტილება ძალაში დარჩა სააპელაციო სასამართლოს განჩინებით. მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ მიუხედავად თბილისის საქალაქო სასამართლოს 11.02.2010წ. გადაწყვეტილებისა, ზედამხედველობის სამსახურმა თავიდან დაიწყო სამართალდარღვევის საქმის წარმოება და ნ. გ-ის მიმართ გამოიყენა საჯარიმო სანქცია.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 09.09.2011წ. განჩინებით საქმეში სასკ-ის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ მესამე პირად ჩაება დ. გ-ე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 28.09.2011წ. გადაწყვეტილებით ნ. გ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქალაქო სასამართლოს 11.02.2010წ. გადაწყვეტილება მოცემულ დავასთან დაკავშირებით ვერ იქნებოდა პრეიუდიციული მნიშვნელობის მქონე მტკიცებულება იმასთან მიმართებაში, რომ ნ. გ-ე არ წარმოადგენდა სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე პასუხისმგებელ პირს, ვინაიდან ცალსახა იყო, რომ ნ. გ-ე წარმოადგენდა საცხოვრებელი სახლის მოსარგებლეს და ამასთან, მისი ნაწილის მესაკუთრეს. სასამართლომ აღნიშნა, რომ ნ.გ-ის მშენებლობის მწარმოებელ პირად არ მიჩნევის შემთხვევაშიც, აღნიშნული არ წარმოადგენს პასუხისმგებლობის გამომრიცხავ გარემოებას, საქმეში მოიპოვება ძველი თბილისის რაიონის გამგეობის მონიტორინგისა და ზედამხედველობის განყოფილების მიერ გადაღებული ფოტომასალა, რომლითაც დასტრუდება საცხოვრებელ სახლზე სამუშაოების 2007 წლის იანვრიდან 2011 წლის 31 იანვრამდე (ბოლო დადგენილების მიღებამდე) წარმოება. ამასთანავე სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმეში არ მოიპოვება იმის მტკიცებულება თუ რომელი სამუშაო კონკრეტული დროის რა მონაკვეთში შესრულდა, ვინ (ვ.გ-ემ თუ ნ.გ-ემ) რა სახის სამუშაო შეასრულა. სასამართლომ მიიჩნია, რომ ნ.გ-ემ ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ“ კანონის 2.2 მუხლის ,,გ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, როგორც საცხოვრებელი სახლის მოსარგებლე და მისი ნაწილის მესაკუთრე, წარმოადგენს სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე პასუხისმგებელ პირს. სსკ-ის 105-ე მუხლზე, გამგეობის მონიტორინგისა და ზედამხედველობის განყოფლების მიერ გადაღებულ ფოტომასალებზე დაყრდნობით სასამართლომ არ გაიზიარა ექსპერტის დასკვნა და საქმეზე დადგენილად ცნო, რომ ადგილი აქვს სამართალდარღვევას (უკანონო მიშენების წარმოებას). სამართალდარღვევა მითითებისა და შემოწმების აქტის შედგენის დროს გამოსწორებული არ ყოფილა, შესაბამისად არსებობდა კანონით გათვალისწინებული სანქციის გამოყენების საფუძველი. სასამართლომ მიუთითა, რომ ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 18.11.2010წ. ბრძანებით, რომლითაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა უნებართვოდ მიშენებული აივნებისა და კედლის ლეგალიზებაზე, უტყუარად დასტურდება ნ. გ-ის მიერ მშენებლობის წარმოების ფაქტი. საქალაქო სასამართლომ ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ" კანონის 22-ე მუხლის "ა" ქვეპუნქტის საფუძველზე აღნიშნა, რომ უნებართვო მშენებლობის, რეკონსტრუქციის ან/და დემონტაჟის წარმოება ქ. თბილისის ტერიტორიაზე გამოიწვევდა დაჯარიმებას 10 000 ლარის ოდენობით. სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის მოსაზრება ერთი და იმავე სამართალდარღვევისათვის ორჯერ დაჯარიმების თაობაზე და აღნიშნა, რომ ქ. თბილისის მერიის 26.12.2006წ. #22 ბრძანებით დამტკიცებული ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის დებულების მე-2 მუხლის ,,ა" ქვეპუნქტის თანახმად, საქართველოს მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილ ფარგლებში სამსახურის ფუნქციებია სამშენებლო საქმიანობის დადგენილი წესების დარღვევით წარმოების ფაქტების გამოვლენა, დარღვევით მშენებარე ობიექტების შეჩერება ან/და დემონტაჟი, საჯარიმო სანქციების გამოყენება. საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ კანონიერ ძალაში მყოფი თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 11.02.2010წ. გადაწყვეტილებით ნ. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი ზედამხედველობის სამსახურის 13.02.2009წ. დადგენილება ნ. გ-ის 25 000 ლარით დაჯარიმების თაობაზე და ქ. თბილისის მერიის 18.05.2009წ. #469 განკარგულება, შესაბამისად, მას არავითარი იურიდიული შედეგი არ მოჰყოლია, ხოლო სამშენებლო სამართალდარღვევა ნ. გ-ეს 29.11.2010წ. (მითითების შედგენის დროისთვის) მდგომარეობითაც არ გამოუსწორებია. აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, ზედამხედველობის სამსახური უფლებამოსილი იყო მიეღო გადაწყვეტილება ნ. გ-ისთვის კანონით გათვალისწინებული სანქციის დაკისრებისა და ობიექტის დემონტაჟის თაობაზე. სასამართლომ მიუთითა, რომ სადავო საკითხთან დაკავშირებით ჩატარდა ადმინისტრაციული წარმოება, რომელშიც მონაწილეობას იღებდა ნ. გ-ე და მოწინააღმდეგე მხარე, გადაწყვეტილება მიღებულ იქნა საქმის ფაქტობრივი გარემოებების სრულყოფილად შესწავლის შემდგომ. ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ზედამხედველობის საქალაქო სამსახური უფლებამოსილი იყო კანონით მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში მიეღო გადაწყვეტილება ნ. გ-ისათვის სანქციის დაკისრებისა და ობიექტის დემონტაჟის თაობაზე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 28.09.2011წ. გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ნ. გ-ემ და დ. გ-ემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 28.12.2011წ. განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 28.09.2011წ. გადაწყვეტილება. სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტების მოსაზრება, რომ ქ. თბილისში, ... #9-ში მდებარე საცხოვრებელ სახლზე ადგილი არ ჰქონია მიშენებას. სასამართლომ მიუთითა, რომ მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ 05.10.2010წ. შედგენილ იქნა მითითება ზემოაღნიშნულ მისამართზე შესაბამისი სანებართვო მოწმობის გარეშე მიშენების წარმოების თაობაზე. ამავე მითითებაში მშენებლობის ეტაპი დაფიქსირდა, როგორც მიმდინარე. პალატამ მნიშვნელოვნად მიიჩნია ძველი თბილისის რაიონის გამგეობის მონიტორინგისა და ზედამხედველობის განყოფილების მიერ გადაღებული ფოტომასალა, რომლითაც დასტურდებოდა ქ. თბილისში, ... #9-ში მდებარე საცხოვრებელ სახლზე მიშენება. აღნიშნულის საწინააღმდეგო მტკიცებულება იმის თაობაზე, რომ მიშენება ხორციელდებოდა შესაბამისი ნებართვის საფუძველზე, მხარეს არ წარმოუდგენია. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, პალატამ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლები. სააპელაციო პალატამ საქართველოს მთავრობის 24.03.09 წ. №57 დადგენილების მე-4, 36-ე, 62-ე მუხლებზე, ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ“ კანონის მე-3, 13.2, ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მე-2, 38-ე, სზაკ-ის 60¹, 185-ე, 201, სასკ-ის 22-ე, 32.1 მუხლებზე მითითებით გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და გაკეთებული სამართლებრივი დასკვნები სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ და მიიჩნია, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდება გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და აპელანტების მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 28.12.2011წ. განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ნ. გ-ემ და დ. გ-ემ, რომლებმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება მოითხოვეს.

საკასაციო საჩივარში აღნიშნულია, რომ ქ.თბილისის მერიამ ნ.გ-ის წინააღმდეგ გამოიყენა თბილისის არქიტექტურის 18.11.10წ. №5712 გადაწყვეტილება მაშინ, როდესაც ნ.გ-ე არ იყო განცხადების ავტორი. აივნებთან დაკავშირებით აქტები ადრეც არსებობდა, აივნები მოწყობილია აწ გარდაცვლილი ვ.გ-ის მიერ, მანამდე მიმდინარე სასამართლო განჩინებით საქმის წარმოება შეწყდა, მიუხედავად ამისა იმავე აივანზე განმეორებით შედგა აქტი. უნებართვო მშენებლობის წარმოების შემთხვევაშიც კი არ არსებობდა ერთიდაიგივე დროს არსებულ დარღვევაზე ორი აქტის შედგენის საფუძველი. კასატორები ყურადღებას ამახვილებენ იმ გარემოებაზე, რომ მეორე სართულზე მდებარე ბინას არ გააჩნია ეზოში გამავალი კედელი, გაურკვეველია დაჯარიმების საფუძველი, არანაირ უნებართვო მშენებლობას ადგილი არ ჰქონია. ნ.გ-ე ისე დაჯარიმდა, რომ არ დადგენილა რა სტატუსი (მესაკუთრე, სამუშაოს მწარმოებელი, დამკვეთი) ჰქონდა მას დაჯარიმებისას. საკასაციო საჩივარში აღნიშნულია აგრეთვე, რომ ვ.გ-ეს სურდა სახლის მთელ პერიმეტრზე ეწარმოებინა დაშენება, მოეხდინა არსებული სახლის რეკონსტრუქცია, მოეწყო უკვე არსებული ფანჯრების ადგილებზე კარებების ამოჭრა და აივნების მოწყობა სამ ადგილას, რაზედაც მიმართა გამგეობას, 1999-2002 წ.წ. ვ.გ-ეს თბილისის არქიტექტურამ და რაიონის გამგეობამ მისცა დაშენების უფლება და სახლის რეკონსტრუქციის, სამივე აივნის მოწყობის უფლება, შედგა სახლის ესკიზი, რომელიც წარედგინა არქიტექტურის სამსახურს, პროექტის ბედი კასატორებისთვის უცნობია. ვ.გ-ის მიერ სამი ფანჯრის ადგილას მოეწყო კარებები. ვინაიდან ვ.გ-ე იყო კანონმორჩილი პიროვნება, ის არ მოახდენდა მშენებლობას ნებართვის გარეშე. ვ.გ-ის გარდაცვალების შემდეგ დაჯარიმების აქტები საქალაქო სასამართლოს 11.02.10წ. გადაწყვეტილებით გაუქმდა, საქმის წარმოება შეწყდა, გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა სააპელაციო სასამართლოს მიერ, შესაბამისად ზედამხედველობის სამსახურს არ ჰქონდა არარსებული სამართალდარღვევისათვის ორი დადგენილების გამოტანის უფლება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, გასაჩივრებული განჩინებისა და საკასაციო საჩივრის საფუძვლების კანონიერების შემოწმების შედეგად თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:

სსკ-ის 377.1 მუხლის თანახმად, სააპელაციო ინსტანციაში მართლმსაჯულება ხორციელდება გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში შემოწმების გზით, რაც გულისხმობს სააპელაციო საჩივრის მოტივების საფუძვლიანობის შეფასებასაც. აღნიშნულის მიუხედავად, სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული განჩინების სამოტივაციო ნაწილი შედგება მხოლოდ ნორმების ციტირებისაგან, განჩინება არ შეიცავს სადავო სამართალურთიერთობების მიმართ ციტირებული ნორმების გამოყენების არგუმენტაციას. ამდენად, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ გასაჩივრებული განჩინება დაუსაბუთებელია, სახეზეა სსკ-ის 394-ე მუხლის „ე¹“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დარღვევა ანუ გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია, რაც საკასაციო საჩივრის აბსოლუტურ საფუძველს ქმნის.

საქმის მასალებით დასტურდება, რომ ნ. და დ. გ-ეების მიმართ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ 05.10.2010წ. შედგა მითითება #000233 (ტ.1, ს.ფ.180), რომლითაც ნ. და დ. გ-ეებს მიეცათ წინადადება 07 დღის ვადაში დარღვევის გამოსწორების მიზნით წარედგინათ მითითების გაცემის მომენტისათვის არსებული სათანადო სანებართვო დოკუმენტაცია ან ობიექტი მოეყვანათ პირვანდელ მდგომარეობაში, კერძოდ, განეხორციელებინათ ობიექტის დემონტაჟი. 19.10.2010 წ. ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ მოხდა მითითების შესრულების შემოწმება, შემოწმების შედეგად დადგინდა 05.10.2010წ. მითითების მოთხოვნების შეუსრულებლობა, რაზედაც შედგა შემოწმების აქტი (ტ.1, ს.ფ.178). ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ 13.12.2010წ. გამოიცა დადგენილება, რომლითაც არქიტექტურულ-სამშენებლო საქმიანობაში დარღვევისათვის ნ. და დ. გ-ეები დაჯარიმდნენ ქ. თბილისში, ... №9-ში მდებარე საცხოვრებელ სახლზე უნებართვოდ ნაწარმოები მიშენებისათვის, ხსენებულ პირებს დაევალათ აგრეთვე საცხოვრებელ სახლზე უნებართვოდ ნაწარმოები მიშენების დემონტაჟი (ტ.1, ს.ფ.81). მერიის 30.05.11წ. განკარგულებით ზედამხედველობის სამსახურის 13.12.10წ. დადგენილება დ.გ-ის ნაწილში ბათილად იქნა ცნობილი, დადგენილება ძალაში დარჩა ნ.გ-ის ნაწილში. ადმინისტრაციული წარმოების დროს მოქმედი ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ" საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მიხედვით, ამ კანონის მოქმედება სამშენებლო საქმიანობაზე ზედამხედველობის სფეროში ვრცელდებოდა სამშენებლო მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეზე, მოსარგებლეზე ან დამკვეთზე, აგრეთვე იურიდიული და ფიზიკური პირების, ამხანაგობების საქმიანობაზე. საქმის მასალებით დასტურდება, რომ მოსარჩელე ნ. გ-ე უარყოფდა იმ კედლის მის საკუთრებაში ყოფნას, რომელზედაც განხორციელდა მიშენება და აღნიშნავდა, რომ ეზოს მხარეს არანაირი საკუთრება არ აქვს, სასამართლოს არ დაუდგენია კონკრეტულად რა მიშენება არის განხორციელებული და რა კავშირი აქვს ამ მიშენებასთან მოსარჩელეს, ამდენად, საქმის გარემოებები საჭიროებენ დამატებით გამოკვლევას, საქმის ხელახალი განხილვისას თბილისის სააპელაციო სასამართლომ უნდა გამოიკვლიოს 13.12.2010წ. დადგენილებაში მითითებული მიშენების ობიექტის მოსარგებლე, გაარკვიოს ობიექტთან ნ.გ-ის კავშირი.

საქმის მასალებით დასტურდება აგრეთვე, რომ საცხოვრებელი სახლის მეორე მხარეს განხორციელებული მიშენების გამო ნ. გ-ის მიმართ ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ 29.11.2010წ. შედგა №000296 მითითება (ტ.1,ს.ფ.196), რომლითაც ნ. გ-ეს მიეცა წინადადება 10 დღის ვადაში დარღვევის გამოსწორების მიზნით წარედგინა მითითების გაცემის მომენტისათვის არსებული სათანადო სანებართვო დოკუმენტაცია ან ობიექტი მოეყვანა პირვანდელ მდგომარეობაში, კერძოდ, განეხორციელებინა ობიექტის დემონტაჟი. 10.12.2010 წ. ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ მოხდა მითითების შესრულების შემოწმება და დადგინდა 29.11.2010 წ. მითითების მოთხოვნების შეუსრულებლობა, რაზედაც შედგა შემოწმების აქტი (ტ.1, ს.ფ.178). ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ სამშენებლო სამართალდარღვევის საქმეზე 31.01.2011წ. გამოცემული დადგენილებით №000296 ნ. გ-ე დაჯარიმდა 10000 ლარით ქ. თბილისში, ... №9-ში მდებარე საცხოვრებელ სახლზე ბეტონის სამი ბაქნის უნებართვოდ მიშენებისათვის და დაევალა უნებართვოდ ნაწარმოები მიშენების დემონტაჟი (ტ.1, ს.ფ.73). საქმის მასალებით დასტურდება, რომ საცხოვრებელი ფართის ერთი ნაწილი, რომელზეც განხორციელდა აივნების მიშენება, იმყოფებოდა კასატორის, ხოლო მეორე ნაწილი კასატორის დედის აწ გარდაცვლილი ვ. გ-ის საკუთრებაში. კასატორებს სადავოდ არ გაუხდიათ აგრეთვე ნ. გ-ის მიერ მისი მშობლის, 17.01.08წ. გარდაცვლილი ვ.გ-ის, საცხოვრებელი ფართის მემკვიდრეობით მიღება (საქმეში წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერებით (ტ.1,ს.ფ.271-291) ასევე დასტურდება, რომ კასატორებს მიღებული აქვთ 27.10.2008წ. №2-231 და 28.11.2008წ. №2-255 სამკვიდრო მოწმობები). საქმეში დაცული მტკიცებულებებით ცალსახად არ დგინდება აივნების მიშენების განხორციელების პერიოდი და მიშენების განმახორციელებელი პირი. სადავო აქტების გამოცემის დროს მოქმედი ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ" საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მიხედვით, იმ შემთხვევაში, როდესაც ვერ დგინდება მშენებლობის მწარმოებელი პირი, ამ კანონის მოქმედება სამშენებლო საქმიანობაზე ზედამხედველობის სფეროში ვრცელდება სამშენებლო მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეზე ან მოსარგებლეზე, აგრეთვე შენობა-ნაგებობის მესაკუთრეზე ან მოსარგებლეზე. საკითხის ანალოგიურ მოწესრიგებას შეიცავს აგრეთვე ამჟამად მოქმედი პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსი (მე-14 მუხლი). საქმეზე დადგენილია, რომ ადმინისტრაციული წარმოება დაიწყო კონკრეტული სამშენებლო სამართალდარღვევის ფაქტზე, საჯარიმო სანქციის დაკისრების მომენტში ნ. გ-ე იყო იმ საცხოვრებელი ფართის მესაკუთრე, რომელზეც უკანონოდ განხორციელდა სამი ბაქნის მიშენება. ამდენად, სწორედ ნ. გ-ეს ეკისრებოდა მის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების სამშენებლო ნორმატივებთან შესაბამისობაში მოყვანის ვალდებულება. საფუძველს არის მოკლებული ნ.გ-ის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ მიშენების აწგარდაცვლილი მისი მშობლის მიერ განხორციელების გამო, მას ბრალი არ მიუძღვის სამართალდარღვევაში. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ უძრავი ნივთის მესაკუთრეზე სამშენებლო სამართალდარღვევისთვის პასუხისმგებლობის დაკისრება იმ შემთხვევაშიც, როდესაც არ არის დადგენილი მართლსაწინააღმდეგო ქმედების ჩამდენი პირი, არ ადასტურებს უძრავი ქონების მესაკუთრისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრებას სხვისი ბრალისათვის, ასეთ შემთხვევაში მესაკუთრე პასუხს აგებს არა სხვისი, არამედ თავისი ბრალისთვის, რომელიც გამოვლინებას პოულობს მის უმოქმედობაში: სწორედ მესაკუთრეს ეკისრება ვალდებულება უზრუნველყოს სათანადო სამშენებლო ნორმების დაცვა, ზედამხედველობის ორგანოს მითითების შესრულება, მის საკუთრებაში არსებული ნაგებობის უსაფრთხოების მოთხოვნებთან შესაბამისობა და შემდგომში კანონშესაბამისი ექსპლუატაცია, ამ ვალდებულების შეუსრულებლობა იწვევს კანონით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობის დაკისრებას.

საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს აგრეთვე კასატორის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ მშენებლობა კანონის მოთხოვნათა დაცვით განხორციელდა. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ადმინისტრაციული სამართალწარმოების ინკვიზიციური ხასიათი არ გამორიცხავს მოსარჩელის ვალდებულებას დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებს და შესაგებელს (სასკ-ის მე-3, მე-4, მე-17 მუხ., სსკ მე-3, 102-ე მუხ.). საკასაციო სასამართლო ეთანხმება გასაჩივრებული განჩინების დასკვნას და მიიჩნევს, რომ საქმეში დაცული მტკიცებულებები (ქ.თბილისის მთაწმინდა-კრწანისის რაიონის გამგეობის 27.06.2001წ. №82 დადგენილება (ტ.1, ს.ფ.98), მთაწმინდის რაიონის გამგეობის 26.08.1998წ. №273 გადაწყვეტილება (ტ.1, ს.ფ.99), 23.09.09წ. №07-14/4369 მიმართვა (ტ.1, ს.ფ.103), ქ. თბილისის მერიის თბილისის არქიტექტურისა და პერსპექტიული განვითარების საქმეთა დეპარტამენტის 26.10.1998წ. №2786 მიმართვა (ტ. 1. ს.ფ. 101), ქ. თბილისის მერიის არქიტექტურის საქალაქო სამსახურის 29.09.2000 წ. №გ-130 მიმართვა (ტ1. ს.ფ. 102)) ადასტურებენ სახლზე სართულის დაშენებისა და … ქუჩის მხრიდან მცირე ზომის აივნების მოწყობის შესაძლებლობას, მაგრამ მშენებლობა დაწყებული უნდა ყოფილიყო სათანადო პროექტის შედგენისა და კანონმდებლობით დადგენილი წესით სამშენებლო ნებართვის გაცემის შემდეგ, რაც კასატორების მიერ არც ადმინისტრაციულ და არც სასამართლო წარმოების დროს წარმოდგენილი არ ყოფილა. საქმეში არ მოიპოვება აგრეთვე საქართველოს პრეზიდენტის 24.11.07წ., №660 ბრძანებულებით დამტკიცებული წესით უნებართვო მიშენების ლეგალიზაციის აქტი.

საქმის მასალებით დასტურდება, რომ სადავო აქტის გამოცემამდე ქ. თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 13.02.09წ. №00000515 დადგენილებით ფასადის მხარეს ღია აივნის უნებართვო მშენებლობისათვის ნ.გ-ე დაჯარიმდა 25 000 ლარით, დადგენილება ძალაში დარჩა მერიის 18.05.09წ. №469 განკარგულებით. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 11.02.10წ. გადაწყვეტილებით ხსენებული აქტები ბათილად იქნა ცნობილი და საქმის წარმოება შეწყდა აქტის გამოცემის კანონით დადგენილი ვადის გასვლის გამო. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ უნებართვო მშენებლობა თავისი ბუნებით არის დენადი სამართალდარღვევა, იგი უწყვეტად გრძელდება დროში და ითვლება დენადად მანამ, სანამ არ მოხდება მისი აღმოფხვრა, სამართლებრივ ჩარჩოებში მოქცევა. ამდენად, საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორების მოსაზრებას იმასთან დაკავშირებით, რომ ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურს არ ჰქონდა უფლება ხელმეორედ დაეწყო ადმინისტრაციული წარმოება ბაქნების მიშენებასთან დაკავშირებით. ნ. გ-ის დაჯარიმების შესახებ 13.02.2009წ. დადგენილება გაუქმდა პროცედურული დარღვევების გამო, რაც არ ათავისუფლებდა საცხოვრებელი ფართის მესაკუთრეს წარმოებული მშენებლობის კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობაში მოყვანის ვალდებულებისგან და არ გამორიცხავდა შემდგომში, სამართალდარღვევის აღმოუფხვრელობის გამო, კანონმდებლობით დადგენილი პროცედურების დაცვით, საქმის წარმოების დაწყებას. აღნიშნული დასტურდება სადავო აქტების გამოცემის დროს მოქმედი ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ“ კანონით, რომლის 14.5 მუხლი ითვალისწინებდა ჯარიმის დაკისრების სამართლებრივი საფუძვლის აღმოუფხვრელობის შემთხვევაში მისი დაკისრებიდან ყოველი 3 თვის შემდეგ დამრღვევის დაჯარიმებას, ანალოგიურ რეგულაციას ითვალისწინებს ამჟამად მოქმედი პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 19.10 მუხლი.

ზემოაღნიშნულთან ერთად საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ ზედამხედველობის სამსახურის მიერ შედგენილია ორი სამართალდარღვევის ოქმი, ერთი - ეზოს მხარეს განხორციელებულ მიშენებაზე, ხოლო მეორე - სამი აივნის ბაქნის მიშენებაზე. ამასთანავე უდავოა, რომ პირველი ოქმის შედგენისას სახეზე იყო მეორე სამართალდარღვევა - საცხოვრებელი სახლისთვის სამი ბაქნის მიშენება. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ ობიექტზე უნებართვოდ სხვადასხვა სამშენებლო სამუშაოების შესრულება არ ქმნიდა ცალ-ცალკე ოქმების შედგენის და დაჯარიმების საფუძველს, ვინაიდან სახეზეა ერთი სამართალდარღვევა. სააპელაციო სასამართლომ შეფასების მიღმა დატოვა ის გარემოება, რომ ზედამხედველობის სამსახურის მიერ 13.12.2010წ. დადგენილების გამოცემის შემდეგ 31.01.2011წ. გამოიცა სამი ბაქნის მოწყობის თაობაზე დადგენილება მაშინ, როდესაც 31.01.2011წ. დადგენილებით გათვალისწინებული სამართალდარღვევა (საცხოვრებელ სახლზე სამი ბაქნის მიშენება) წინ უსწრებდა 13.12.2010წ. დადგენილებით გათვალისწინებულ სამართალდარღვევას (ეზოს მხირდან მიშენებას), რაც დასტურდება საქალაქო სასამართლოს 11.12.10წ. გადაწყვეტილებით, აგრეთვე არქიტექტურის სამსახურის 18.11.10წ. №5712 ბრძანებით, ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის 25.08.08წ. №00000515 მიწერილობით. ამდენად, ზედამხედველობის სამსახურის მიერ ორი სხვადასხვა სამართლებრივი აქტით განხორციელდა დროში ერთდროულად არსებულ სამართალდარღვევებზე რეაგირება. პალატა აღნიშნავს, რომ თუ სამშენებლო ობიექტის ინსპექტირების დროს ერთ ობიექტზე აღმოჩნდა რამდენიმე სამართალდარღვევა, უნდა შედგეს ერთიანი სამართალდარღვევის ოქმი, კანონმდებლობით არ არის გათვალისწინებული თითოეული სამართალდარღვევისთვის სხვადასხვა სამართლებრივი აქტებით დაჯარიმება. საქმის მასალებით დასტურდება, რომ მოსარჩელე ყურადღებას ამახვილებდა თითოეულ მიშენებაზე ცალ-ცალკე დაჯარიმების დაუშვებლობაზე, აღნიშნულის მიუხედავად არც ერთი ინსტანციის სასამართლოს ამ საკითხზე არ უმსჯელია, სასამართლო აქტები არ შეიცავენ რაიმე მსჯელობას იმასთან დაკავშირებით თუ რატომ არ დაიშვებოდა ერთად დაჯარიმება. საკასაციო პალატა არ იზიარებს მოწინააღმდეგე მხარის წარმომადგენლის მოსაზრებას იმასთან დაკავშირებით, რომ 13.12.10წ. დადგენილების გამოტანისას ბაქნების მიშენების თაობაზე სასამართლო წარმოება ჯერ კიდევ მიმდინარეობდა და შესაბამისად ვერ მოხდებოდა ერთი აქტით ორ სადავო სამართალდარღვევაზე რეაგირება. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ 13.02.2009წ. დადგენილებასთან დაკავშირებით სამართალწარმოება დასრულებულია თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 30.09.2010წ. კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, თბილისის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურის მიერ ხსენებული სასამართლო გადაწყვეტილება გასაჩივრებული არ ყოფილა. ამდენად, ზედამხედველობის სამსახურს არ ჰქონდა სამართლებრივი საფუძველი ერთ ობიექტზე აღმოჩენილ სხვადასხვა სამშენებლო სამართალდარღვევაზე გამოეტანა სხვადასხვა სამართლებრივი აქტი და რამოდენიმეჯერ დაეჯარიმებია მოსარჩელე.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ სადავო აქტებით ჯარიმის დაკისრების სამართლებრივ საფუძვლად მითითებულია ჯარიმის დადების პერიოდში მოქმედი ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” კანონის 22-ე მუხლის ,,ა” ქვეპუნქტი, რომლის საფუძველზეც ნ.გ-ე უნებართვო მშენებლობისათვის დაჯარიმდა 10 000 ლარით. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ” კანონში 20.12.2011 წ. კანონით შეტანილი ცვლილებების თანახმად, ქ.თბილისის ტერიტორიაზე კერძო საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე უნებართვო მშენებლობისა ან/და რეკონსტრუქციისთვის დადგინდა ჯარიმა 8000 ლარის ოდენობით (22¹.1 მუხ. ,,ბ” ქვეპუნქტი). ანალოგიური შინაარსის დებულებას შეიცავს ამჟამად მოქმედი პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 44-ე მუხლი. ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის მე-9 მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული სამართალდარღვევისათვის პასუხისმგებლობის შემამსუბუქებელ ან გამაუქმებელ აქტს აქვს უკუქცევითი ძალა, ე.ი. ვრცელდება ამ აქტის გამოცემამდე ჩადენილ სამართალდარღვევებზე. სამართალდარღვევისათვის სანქციის შეფარდების დროს, თუ კანონით გაუქმებული ან შემსუბუქებულია პასუხისმგებლობა სამართალდარღვევის ჩადენისათვის, მოქმედებს ახალი კანონით დადგენილი ნორმა. სანქციის შეფარდების დრო მოიცავს არა მხოლოდ ორგანოს მიერ მისი გამოყენების მომენტს, არამედ აგრეთვე ზემდგომი ორგანოების ან სასამართლოს მიერ სანქციის გამოყენების კანონიერების შემოწმების პერიოდს. იმის გათვალისწინებით, რომ სადავო აქტების გასაჩივრება აჩერებს საჯარიმო თანხის გადახდის ვალდებულებას, ამასთანავე სადავო აქტების გასაჩივრების შემთხვევაში პირისათვის საბოლოო შედეგს იწვევს სასამართლო გადაწყვეტილება და არა სადავო აქტები, საკასაციო პალატა თვლის, რომ სადავო სამართალურთიერთობების მიმართ (კასატორის მიერ პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსის 103¹ მუხლით განსაზღვრულ ვადაში სამართალდარღვევის არგამოსწორების და შესაბამისად პასუხისმგებლობისაგან არგათავისუფლების შემთხვევაში) შესაძლებელია სასამართლოს მიერ სამართალდარღვევის შემდგომ მიღებული შეღავათიანი რეჟიმის გამოყენება.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული განჩინება არ არის დასაბუთებული, განჩინების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია, რაც სსკ-ის 394-ე მუხლის „ე¹“ ქვეპუნქტის თანახმად ქმნის განჩინების გაუქმების აბსოლუტურ საფუძველს. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო პალატამ საქმეში არსებულ მტკიცებულებებს არ მისცა სათანადო სამართლებრივი შეფასება, რის გამოც არსებობს სსკ-ის 412-ე მუხლით გათვალისწინებული საქმის ხელახალი განხილვისათვის დაბრუნების საფუძველი. საქმის ხელახალი განხილვისას სააპელაციო სასამართლომ უნდა გამოიკვლიოს საქმეში დაცული მტკიცებულებები, სრულყოფილად დაადგინოს საქმის გარემოებები და მისცეს მათ სწორი სამართლებრივი შეფასება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1-ლი მუხლის მე-2 ნაწილით, 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ. გ-ის და დ. გ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 28.12.11წ. განჩინება და საქმე ხელახალი განხილვისთვის დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

2. სასამართლო ხარჯების განაწილების საკითხი გადაწყდეს საქმეზე არსებითი გადაწყვეტილების მიღებისას;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: ლ. მურუსიძე

მ. ვაჩაძე