საქმე N:ბს-48-43(2კ-13)

საქმე №ბს-48-43(2კ-13) 18 ივნისი, 2013 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნათია წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, პაატა სილაგაძე

სხდომის მდივანი – ანა ვარდიძე

კასატორები (მოწინააღმდეგე მხარეები) – საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო, წარმომადგენელი - ვ. შ-ა; სსიპ შემოსავლების სამსახური, წარმომადგენელი - ლ. ც-ი

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) – ი/მ ,,ლ.ჩ-ი“; წარმომადგენელი - ლ. კ-ე

დავის საგანი – ადმინისტრაციული-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 27 ნოემბრის განჩინება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

მოსარჩელე: ი/მ ,, ლ.ჩ-ი“

მოპასუხეები: საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო; სსიპ შემოსავლების სამსახური

სარჩელის სახე: საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის საფუძველზე ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა.

სარჩელის საგანი:

1. 2012 წლის 4 მაისის №002366 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის ბათილად ცნობა;

2. შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო პრევენციის დეპარტამენტის №272/05 ბრძანების ბათილად ცნობა;

3. შემოსავლების სამსახურის 2012 წლის 25 ივნისის №10420 ბრძანების ბათილად ცნობა;

4. შემოსავლების სამსახურის 2012 წლის 8 მაისის №081-6 ბრძანების ბათილად ცნობა;

5. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2012 წლის 16 ივლისის №03/52517 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა.

სარჩელის საფუძველი:

ფაქტობრვი:

2012 წლის 4 მაისს შემოსავლების სამსახურის პრევენციის დეპარტამენტის მონიტორინგის თანამშრომლის მიერ ი/მ „ლ.ჩ-ის“ მიმართ შედგა საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი №002366, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად და სანქციის სახით შეეფარდა ჯარიმა 1000 ლარის ოდენობით, მასზედ, რომ ი/მ ,,ლ.ჩ-ის“ წარმომადგენელი - ი. დ-ე ახორციელებდა 60 ცალი პურის (ღირებული 30 ლარად) დისტრიბუციას სასაქონლო ზედნადების გარეშე.

შემოსავლების სამსახურის 2012 წლის 7 მაისის №272/05 ბრძანებით კი, ცვლილება შევიდა №002366 სამართალდარღვევის ოქმში და სანქციის სახით მოსარჩელეს შეეფარდა 5000 ლარი.

ზემოაღნიშნული აქტები მოსარჩელემ გაასაჩივრა შემოსავლების სამსახურში, რომლის 2012 წლის 25 ივნისის №10420 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

აღნიშნული ბრძანება ი/მ ,,ლ.ჩ-მა“ გაასაჩივრა ასევე საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოში, რომლის 2012 წლის 20 ივლისის #03/53517 გადაწყვეტილებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

შემოსავლების სამსახურის 2012 წლის 8 მაისის №081-6 საგადასახადო მოთხოვნით მოსარჩელე ი/მ „ლ.ჩ-ს“ გადასახდელად დაეკისრა სულ 5 000 ლარის გადახდა.

მოსარჩელის განმარტებით, ი. დ-ე არ არის მისი დისტრიბუტორი და შესაბამისად არ ევალებოდა სასაქონლო ზედნადების გამოწერა, 2012 წლის 4 მაისს ი. დ-ემ ნამდვილად იყიდა მის კუთვნილ საცხობში 60 ცალი პური, რომლის ღირებულება ჯამში შეადგენდა - 30 ლარს, რაზედაც ამოწერა სალარო-აპარატის ჩეკიც. ერთი ცალი პური ღირდა 50 თეთრი.

სამართლებრივი: მოსარჩელე ინდივიდუალური მეწარმე „ლ.ჩ-ი“ სასარჩელო მოთხოვნების სამართლებრივ საფუძვლად მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინსტრაციული კოდექსის მე-60¹-ე მუხლს, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის პირველ ნაწილს, საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის #994 ბრძანების 69-ე მუხლის პირველ პუნქტს. (იხ. ტ.1. ს.ფ.1-11)

მოპასუხის შესაგებელი:

ფაქტობრივი: მოპასუხე შემოსავლების სამსახურმა სარჩელი არ ცნო, მიიჩნია, რომ სარჩელი დაუსაბუთებელია და იგი არ უნდა დაკმაყოფილდეს უსაფუძვლობის გამო.

მოპასუხის მითითებით, მოსარჩელე ი/მ „ლ.ჩ-ს“ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლით გათვალისწინებული სანქცია დაეკისრა იმის გამო, რომ მისი წარმომადგენელი ი. დ-ე სასაქონლო ზედნადების გარეშე ახორციელებდა საქონლის (60 ცალი პური) დისტრიბუციას ვატომანქანით (ვაზ 21063, სახელმწიფო ნომერი ...). ი. დ-ე პურის შეძენისას იხდიდა 45 თეთრს, მაგრამ იღებდა 50 თეთრის გადახდის ჩეკს და შემდეგ პურის რეალიზაციას ახდენდა 0.05 თეთრის დანამატით.

სამართლებრივი: მოპასუხის განმარტებით, საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის №994-ე ბრძანების 72-ე მუხლის პირველ პუნქტის, თანახმად, საქონლის დოკუმენტების გარეშე ტრანსპორტირებად/შეძენად განიხილება სამეწარმეო საქმიანობისთვის საქონლის სასაქონლო ზედნადების გარეშე ტრანსპორტირება, მყიდველის მოთხოვნისას სასქონლო ზედნადების მიღებაზე უარის თქმა, თუ სასაქონლო ზედნადების გარეშე ტრანსპორტირებული ან მიწოდებული/მისაწოდებელი საქონლის საბაზრო ღირებულება არ აღმატება 10 000 ლარს. აგრეთვე ამავე ბრძანების 70-ე მუხლის მე-4 პუნქტის მიხედვით, ოქმი გასაცნობად წარედგინება სამართალდამრღვევს, თუ იგი ესწრება მის შედგენას. სამართალდამრღვევ პირს უფლება აქვს წარადგინოს განმარტებები და შენიშვნები, რომლებიც აისახება ოქმში ან დაერთვება მას. თუ სამართალდამრღვევი უარს აცხადებს ოქმის ხელმოწერაზე ან ჩაბარებაზე, უფლებამოსილი პირის მიერ ოქმში კეთდება შესაბამისი ჩანაწერი. მოპასუხის მტკიცებით, სამართალდარღვევის ოქმის შედგენისას არც სამართალდამრღვევს და არც ი. დ-ეს არ დაუფიქსირებიათ რაიმე მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ ი. დ-ე არ წარმოადგენს ლ.ჩ-ის დისტრიბუტორს (იხ. ს.ფ. 63-71; ტ.1).

საქმის გარემოებები:

მოსარჩელის განმარტებით, 2012 წლის 4 მაისს ი. დ-ემ ი/მ ,,ლ.ჩ-ის“ კუთვნილ პურის საცხობში შეიძინა 60 ცალი პური, რომლის ღირებულებაც შეადგენდა 30 ლარს და რაზეც ამობეჭდა საკონტროლო-სალარო აპარატის ჩეკი. ერთი პურის ღირებულება შეადგენდა 50 თეთრს.

აღნიშნულზე შემოსავლების სამსახურის პრევენციის დეპარტამენტის მონიტორინგის თანამშრომლის მიერ ი/მ „ლ.ჩ-ის“ მიმართ შედგა საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი №002366, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად და სანქციის სახით შეეფარდა ჯარიმა 1000 ლარის ოდენობით, მასზედ, რომ ი/მ ,,ლ.ჩ-ის“ წარმომადგენელი - ი. დ-ე ახორციელებდა 60 ცალი პურის (ღირებული 30 ლარად) დისტრიბუციას სასაქონლო ზედნადების გარეშე.

მოსარჩელის განმარტებით, ი. დ-ე არ არის მისი დისტრიბუტორი და შესაბამისად არ ევალებოდა სასაქონლო ზედნადების გამოწერა.

სამართალდარღვევის ოქმი მოსარჩელემ ადმინისტრაციული წესით ჯერ გაასაჩივრა სსიპ შემოსავლების სამსახურში, რომლის 2012 წლის 25 ივნისის გადაწყვეტილებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო შემდგომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოში, რომლის 2012 წლის 20 ივლისის #03/53517 გადაწყვეტილებით ი/მ ,,ლ.ჩ-ის“ საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

მოპასუხე მხარის მტკიცებით, ი. დ-ე ახორციელებდა მოსარჩელის პურის საცხობში გამომცხვარი პურის დისტრიბუციას, მან შეიძინა 60 ცალი პური, იმ მიზნით, რომ შემდგომ მოეხდინა მისი რეალიზაცია სხვადასხვა ადგილებში; მოპასუხის განმარტებით, ი. დ-ემ ერთ პურში გადაიხადა არა 50 თეთრი, არამედ 45 თეთრი, თუმცა საკონტროლო-სალარო აპარატის ჩეკში ნაცვლად 45 თეთრისა მიეთითა 50 თეთრი, იმ მოტივით, რომ ი. დ-ეს შესძლებოდა პურის რეალიზაცია 00,05 თეთრის ფასნამატით.

საქმეზე მოწმის სახით დაკითხულმა ი. დ-ემ განმარტა, რომ 2012 წლის 4 მაისს ნამდვილად იყიდა ი/მ ,,ლ.ჩ-ის“ პურის საცხობში 60 ცალი პური, რაშიც გადაიხადა 30 ლარი, ასევე დაადასტურა, რომ ერთი ცალი პური ღირდა 00,50 თეთრი, ი. ჩ-ს მისთვის პური არასდროს მიუყიდია 00,45 თეთრად. მან ასევე განმარტა, რომ პური შეიძინა შემდგომი რეალიზაციის მიზნით, იგი საცხობში ნაყიდ პურს შემდგომში ყიდდა 00,05 თეთრის ფასნამატით. მისი განმარტებით იგი არ არის ი/მ ,,ლ.ჩ-ის“ დისტრიბუტორი.

რაიონული/საქალაქო/ სასამართლოს გადაწყვეტილება/სარეზოლუციო:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 27 ნოემბრის გადაწყვეტილებით, ინდ. მეწარმე „ლ.ჩ-ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა; ბათილად იქნა ცნობილი 2012 წლის 4 მაისის №002366 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი; შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო პრევენციის დეპარტამენტის №272/05 ბრძანება; შემოსავლების სამსახურის 2012 წლის 25 ივნისის №10420 ბრძანება, შემოსავლების სამსახურის 2012 წლის 8 მაისის №081-6 ბრძანება და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2012 წლის 16 ივლისის №03/52517 გადაწყვეტილება (იხ. ს.ფ. 120-126; ტ.1).

სასამართლოს მიერ უდავოდ მიჩნეული ფაქტები:

2012 წლის 4 მაისს შემოსავლების სამსახურის პრევენციის დეპარტამენტის მონიტორინგის თანამშრომლის მიერ ი/მ „ლ.ჩ-ის“ მიმართ შედგენილ იქნა საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი #002366 საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად და სანქციის სახით განესაზღვრა ჯარიმა 1000 ლარის ოდენობით.

შემოსავლების სამსახურის 2012 წლის 07 მაისის #272/05 ბრძანებით კი ცვლილება შევიდა 2012 წლის 4 მაისს #002366 სამართალდარღვევის ოქმში და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად სანქციის სახით მოსარჩელეს შეეფარდა 5000 ლარი.

შემოსავლების სამსახურის მომსახურების დეპარტამენტის 2012 წლის 8 მაისის №081-საგადასახადო მოთხოვნის შესაბამისად, ი/მ ლ.ჩ-ი“ გადასახდელად დაეკისრა 5000 ლარი.

შემოსავლების სამსახურის 2012 წლის 25 ივნისის №10420 ბრძანებით ი/მ ,,ლ.ჩ-ის“ საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს 2012 წლის 20 ივლისის №03/53517 გადაწყვეტილებით ასევე არ დაკმაყოფილდა ი/მ ,,ლ.ჩ-ის“ საჩივარი შემოსავლების სამსახურის 2012 წლის 25 ივნისის №10420 ბრძანებისა და შემოსავლების სამსახურის 2012 წლის 8 მაისის №081-6 საგადასახადო მოთხოვნის გაუქმების თაობაზე.

სასამართლოს მიერ სადავოდ მიჩნეული ფაქტები:

სადავოა არის თუ არა ი. დ-ე მოსარჩელის - ი/მ „ლ.ჩ-ის“ დისტრიბუტორი და ახორციელებდა თუ არა იგი საწარმოში გამომცხვარი პურის დისტრიბუციას ოქმის შედგენის დღეს - 2012 წლის 4 მაისს.

მხარეთა მიერ სადავოდ გახდილი ფაქტების შეფასება:

საქალაქო სასამართლოს განმარტებით, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლის შესაბამისად, მოპასუხე - ადმინისტრაციულმა ორგანომ სასამართლოს ვერ წარუდგინა შესაბამისი სახისა და შინაარსის მტკიცებულებები, რომლებიც სარჩელის უსაფუძვლობასა და დაუსაბუთებულობას ცხადყოფდა.

საქმეზე შეკრებული მტკიცებულებების ერთობლიობის ანალიზისა და ურთიერთშეჯერების გზით სასამართლომ მიიჩნია, რომ 2012 წილის 4 მაისის მდგომარეობით ი. დ-ე არ ახორციელებდა ინდ. მეწარმე „ლ.ჩ-ის“ საცხობში გამომცხვარი პურის დისტრიბუციას.

სამართლებრივი შეფასება /კვალიფიკაცია/:

სასამართლოს განმარტებით, საქართველოს საგადასახადო (2010 წლის რედაქცია) კოდექსის 286-ე მუხლის I ნაწილით განსაზღვრულია, რომ სამეწარმეო საქმიანობისთვის საქონლის სასაქონლო ზედნადების გარეშე ტრანსპორტირება, მყიდველის მოთხოვნისას სასაქონლო ზედნადების გამოუცემლობა ან საქონლის შეძენისას სასაქონლო ზედნადების მიღებაზე უარის თქმა, თუ სასაქონლო ზედნადების გარეშე ტრანსპორტირებული ან მიწოდებული/მისაწოდებელი საქონლის საბაზრო ღირებულება არ აღემატება 10 000 ლარს - იწვევს პირის დაჯარიმებას 1 000 ლარის ოდენობით. იმავე 286-ე მუხლის მე-2 ნაწილით დადგენილია, რომ ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული ქმედება, ჩადენილი განმეორებით, - იწვევს დაჯარიმებას 5 000 ლარის ოდენობით.

საქალაქო სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ 2012 წლის 4 მაისის მდგომარეობით ი. დ-ე არ ახორციელებდა ინდ. მეწარმე „ლ.ჩ-ის“ საცხობში გამომცხვარი პურის დისტრიბუციას, მოსარჩელეს, იმის მიუხედავად თუ რა ოდენობის პური შეიძინა ი. დ-ემ მის კუთვნილ საცხობში, არ ევალებოდა ი. დ-ის მიმართ სასაქონლო ზედნადების გამოწერა, ხოლო ი. დ-ეს -

ამ სასაქონლო ზედნადების ქონა.

აპელანტი: 1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო

წარმომადგენელი: ვ. შ-ა

აპელაციის საგანი და მოცულობა /ფარგლები/

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 26 სექტემბრის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ;

აპელაციის მოტივები:

ფაქტობრივი: Aაპელანტის წარმომადგენელი მიუთითებს, რომ სამართალდარღვევის ოქმის შედგენისას გადასახადის გადამხდელს და ი. დ-ეს არ დაუფიქსირებიათ, რომ ი. დ-ე არ წარმოადგენდა ი/მ ,,ლ.ჩ-ის” დისტრიბუტორს.

სამართლებრივი: აპელანტის წარმომადგენელი აღნიშნავს, რომ სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა; გადაწყვეტილება არ არის იურიდიულად საკმარისად დასაბუთებული.

აპელანტის წარმომადგენელი არ ეთანხმება სასამართლოს მსჯელობას ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს მიერ სხდომის ოქმის შედგენის წესის დარღვევისა და მისი სათანადო მტკიცებულებად არ ჩათვლის შესახებ და აღნიშნავს, რომ ფინანსთა სამინისტროს მიერ სასამართლოში საქმის განხილვისას წარდგენილი 2012 წლის 16 ივლისის №55 სხდომის ოქმი აკმაყოფილებს ,,დავის განმხილველი ორგანოების რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2011 წლის 14 დეკემბრის №473 დადგენილების 26-ე მუხლს. ამასთან, მოსარჩელეს რაიმე სახის შენიშვნა სხდომის ოქმის მიმართ არ დაუფიქსირებია /იხ. ს.ფ. 133-143; ტ.1/.

II აპელანტი - სსიპ შემოსავლების სამსახური

წარმომადგენელი – ლ. ც-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – ი/მ ,,ლ.ჩ-ი”

წარმომადგენელი - ლ. კ-ე

აპელაციის საგანი და მოცულობა /ფარგლები/

სააპელაციო საჩივრის მოტივები:

ფაქტობრივი: აპელანტის წარმომადგენელი მიიჩნევს, რომ ი. დ-ე ნამდვილად ახორციელებდა საქონლის დისტრიბუციას, ვინაიდან მოსარჩელე მხარის მიერ ფინანსთა სამინისტროსათვის წარდგენილ ახსნა-განმარტებაში აღნიშნულია, რომ ი. დ-ე პურის შეძენისას იხდიდა 45 თეთრს, იღებდა 50 თეთრის ჩეკს, ხოლო მის რეალიზაციას ახდენდა 5 თეთრის დანამატით. აგრეთვე, სამართალდარღვევის ოქმის შედგენისას გადასახადის გადამხდელსა და ი. დ-ეს არ დაუფიქსირებიათ, რომ ი. დ-ე არ წარმოადგენდა ი/მ ,,ლ.ჩ-ის” დისტრიბუტორს.

სამართლებრივი: სასამართლოს გადაწყვეტილება არის უსაფუძვლო და იურიდიულად დაუსაბუთებელი. სასამართლომ სრულყოფუილად არ შეაფასა საქმის ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებები. / იხ. ს.ფ. 9-19; ტ.2/.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება/სარეზოლუციო/

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 27 ნოემბრის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ – შემოსავლების სამსახურის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 26 სექტემბრის გადაწყვეტილება. / იხ. ს.ფ. 79 ტ.2/.

საპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი დასაბუთება:

სააპელაციო პალატა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის პირველი ნაწილის განმარტების შედეგად მიუთითებს, რომ თუ მყიდველი ფიზიკური პირი საქონლის შეძენის დროს არ მოითხოვს სასაქონლო ზედნადებს, საქონლის მიმწოდებელს, ზედნადების გამოუწერლობისთვის სანქცია არ დაეკისრება. პალატა დაეთანხმა საქალაქო სასამართლოს დასკვნას, რომ მიუხედავად, იმისა, თუ რა რაოდენობის პური შეიძინა ი. დ-ემ ინდივიდუალური მეწარმე ,,ლ.ჩ-ის“ კუთვნილ საცხობში, მას არ ევალებოდა ი. დ-ის მიმართ სასაქონლო ზედნადების გამოწერა, ხოლო ი. დ-ეს – ამ სასაქონლო ზედნადების თან ქონა, ვინაიდან საქმის მასალებით დადგენილია, რომ ი. დ-ე არ წარმოადგენდა ინდივიდუალური მეწარმე ,,ლ.ჩ-ის“ დისტრიბუტორს, შესაბამისად 2012 წლის 04 მაისის მდგომარეობით, იგი არ ახორციელებდა ინდ. მეწარმე ,,ლ.ჩ-ის” საცხობში გამომცხვარი პურის დისტრიბუციას / იხ. ს.ფ. 76- 78; ტ.2/.

კასატორი: 1. სსიპ შემოსავლების სამსახური

სარჩელზე მოპასუხე - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო

მოწინააღმდეგე მხარე: ი/მ ,,ლ.ჩ-ი”

წარმომადგენელი: ლ. კ-ე

კასაციის საგანი და მოცულობა /ფარგლები/

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2012 წლის 27 ნოემბრის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასაციის მოტივები: სამართლებრივი:

პროცესუალური: კასატორის მითითებით გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული. გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის ,,ე” და ,,ე¹” ქვეპუნქტების შესაბამისად.

მატერიალური: კასატორის განმარტებით, მოსარჩელეს დაეკისრა საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებული ჯარიმა იმის გამო, რომ მისი წარმომადგენელი ი. დ-ე ახორციელებდა სასაქონლო ზედნადების გარეშე საქონლის (60 ცალი პურის) დისტრიბუციას ავტომანქანით (ვაზ 21063, სახელმწიფო ნომერი ...).

ფინანსთა სამინისტროს სისტემაში დავის განხილვისას შემმოწმებელმა დააზუსტა, რომ ი. დ-ე ახორციელებდა საქონლის (პურის) მიწოდებას, რა დროსაც გაირკვა, რომ მას გააჩნდა სასაქონლო ზედნადები, მაგრამ წარუდგინა საკონტროლო-სალარო აპარატის ჩეკი, რომელსაც იყენებდა მიწოდებისას და რომლიდანაც დაზუსტდა გადამხდელის ვინაობა. კასატორის განმარტებით, საქმესთან დაკავშირებული გარემოების შესწავლით დადგინდა, რომ ი. დ-ე ახდენდა ი/მ ,,ლ.ჩ-ის“ კუთვნილ ობიექტში (საცხობში) პურის შესყიდვას და მის მიწოდებას მაღაზიაში. დადგენილად იქნა მიჩნეული რომ იგი ახორციელებდა საქონლის დისტრიბუციას. გადამხდელის განცხადებით, სამართალდარღვევის გამოვლენის დღეს, ი. დ-ემ რამოდენიმეჯერ შეიძინა პურის შეძენა, რისთვისაც რამოდენიმეჯერ იქნა ამობეჭდილი ჩეკი მოთხოვნილ ოდენობებზე.

კასატორის განმარტებით, საქმის ფინანსთა სამინისტროს სისტემაში განხილვისას გაირკვა, რომ ი. დ-ე პურის შეძენისას იხდიდა 45 თეთრს, მაგრამ 50 თეთრის გადახდის ჩეკს იღებდა სალარო-აპარატიდან და შესაბამისად ამ ფასად ახდენდა შემდგომ მიწოდებას. ამასთან, როგორც თავად ი/მ ,,ლ.ჩ-ის“ მიერ წარმოდგენილ ახსნა-განმარტებაშია აღნიშნული ი. დ-ე, შეძენილი პურის გაყიდვას ახდენდა 5 თეთრის ნამატით. ამდენად ირკვევა, რომ ი. დ-ე ახორციელებდა საქონლის (პურის) დისტრიბუციას.

კასატორის განმარტებით, საქრთველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №994-ე ბრძანების 70-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, ოქმი გასაცნობად წარედგინება სამართალდამრღვევ პირს, თუ იგი ესწრება მის შედგენას. სამარათალდამრღვევ პირს უფლება აქვს წარმოადგინოს განმარტებები და შენიშვნები, რომლებიც აისახება ოქმში ან დაერთვება მას. თუ სამართალდამრღვევი პირი უარს აცხადებს ოქმის ხელმოწერაზე ან ჩაბარებაზე, უფლებამოსილი პირის მიერ ოქმში კეთდება შესაბამისი ჩანაწერი.

სამართლებრივი: კასატორის განმარტებით, სადავო აქტები გამოცემულია საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლისა და ,,საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი პირის შერჩევისა და საგადასახადო კონტროლის განხორციელების, მიმდინარე კონტროლის პროცედურების ჩატარების, სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ჩამოწერის, საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიების განხორციელების, სამართალდარღვევათა საქმისწარმოების წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №994 ბრძანების 72-ე მუხლის შესაბამისად (იხ. ს.ფ. 86-95; ტ.2).

II კასატორი: საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო

სარჩელზე მოპასუხე - სსიპ შემოსავლების სამსახური

მოწინააღმდეგე მხარე: ი/მ ,,ლ.ჩ-ი”

წარმომადგენელი: ლ. კ-ე

კასაციის საგანი და მოცულობა /ფარგლები/

კასაციის მოტივები: სამართლებრივი:

მატერიალური: კასატორის განმარტებით, არამართებულია სასამართლოს მსჯელობა, რომ ი/მ ,,ლ.ჩ-ის“ მხრიდან სამართალდარღვევის ჩადენის ფაქტს ადგილი არ ჰქონია, რომ დარღვეული იყო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2012 წლის 16 ივლისის №55 სხდომის ოქმის შედგენის პრინციპი, რის გამოც მას ვერ ექნებოდა მტკიცებულების ძალა.

კასატორის მითითებით, სასამართლში საქმის განხილვისას მათ მიერ წარდგენილი 2012 წლის 16 ივლისის №55 სხდომის ოქმი, რომელიც აკმაყოფილებს ,,დავის განმხილველი ორგანოების რეგლამენტის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს მთავრობის 2011 წლის 14 დეკემბრის №473 დადგენილების 26-ე მუხლს და ამასთან, მხარეს არ გამოუთქვამს და არ დაუფიქსირებია რაიმე სახის შენიშვნა (პრეტენზია) არსებული სხდომის ოქმის მიმართ.

რაც შეეხება ჯარიმის დარიცხვის მართლზომიერებას, კასატორის განმარტებით, აღნიშნული განხორციელდა კანონმდებლობის სრული დაცვით, დავების განხილვის საბჭოს სხდომაზე შემმოწმებელმა დააზუსტა, რომ ი. დ-ე ახორციელებდა საქონლის (პურის) მიწოდებას, რა დროსაც გაირკვა, რომ მას არ გააჩნდა სასაქონლო ზედნადები, მაგრამ ჰქონდა საკონტროლო-სალარო აპარატის ჩეკი, რომელსაც იყენებდა მიწოდებისას და რომლიდანაც დაზუსტდა გადამხდელის ვინაობა. კასატორის მითითებით, დადგენილია, რომ ი. დ-ე ახდენდა ი/მ ,,ლ.ჩ-ის“ კუთვნილ ობიექტში (საცხობში) პურის შესყიდვას და მის მიწოდებას მაღაზიაში. ამდენად მიჩნეულ იქნა, რომ იგი ახორციელებდა საქონლის დისტრიბუციას და წარმოადგენდა ი/მ ,,ლ.ჩ-ის“ წარმომადგენელს. ამასთან, არც სამართალდარღვევის ოქმის შედგენისას არც გადამხდელს და არც ი. დ-ეს არ დაუფიქსირებიათ, რომ ი. დ-ე არ წარმოადგენდა ი/მ ,,ლ.ჩ-ის“ დისტრიბუტორს.

სამართლებრივი: კასატორის განმარტებით, სადავო აქტები გამოცემულია საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის, საქართველოს მთავრობის 2011 წლის 14 დეკემბრის №473 დადგენილებისა და ,,საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი პირის შერჩევისა და საგადასახადო კონტროლის განხორციელების, მიმდინარე კონტროლის პროცედურების ჩატარების, სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ჩამოწერის, საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიების განხორციელების, სამართალდარღვევათა საქმისწარმოების წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №994 ბრძანების 72-ე მუხლის შესაბამისად (იხ. ს.ფ. 100-108; ტ.2).

ი/მ „ლ.ჩ-ის“ წარმომადგენელმა წერილობითი მოსაზრებით მოითხოვა საკასაციო საჩივრების დაუშვებლად ცნობა (იხ. ს.ფ. 121; ტ.2).

წერილობითი მოსაზრებით სსიპ შემოსავლების სამსახურმა მოითხოვა სსპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრების დასაშვებად ცნობა, ვინაიდან, მისი მოსაზრებით საკასაციო საჩივრები აკმაყოფილებს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ა“ პუნქტის მოთხოვნას (იხ. ს.ფ. 122-124; ტ.2).

საკასაციო სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის პროცესუალური წანამძღვრები: (საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3 მ.)

საკასაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ კასატორების სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო საჩივრები შეიცავს მითითებებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3 ნაწილის ,,ა” ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლების თაობაზე და იგი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად როგორც აბსოლუტური კასაცია (იხ. ს.ფ. 128-131; ტ.2).

საკასაციო სასამართლოს 2013 წლის 18 ივნისის სასამართლო სხდომაზე კასატორებმა მოითხოვეს მათი საკასაციო საჩივრების დაკმაყოფილება, ხოლო ი/მ ,,ლ.ჩ-ის“ წარმომადგენელმა მოითხოვა საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა ( 18.06.13 სხდომის ოქმი; ს.ფ. 208-214; ტ.2).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის მოტივების საფუძვლიანობისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ უნდა დაკმაყოფილდეს; შესაბამისად, უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 27 ნოემბრის განჩინება შემდეგ გარემოებათა გამო:

კასაციის დაშვების წანამძღვარის განმარტება კონკრეტულ საქმეზე: წინამდებარე საქმე მნიშვნელოვანია იმ თვალსაზრისით, რომ საკასაციო სასამართლომ უნდა განმარტოს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის და კანონქვემდებარე აქტების რიგი მუხლები და შეაფასოს კანონის შინაარსთან რამდენად შესაბამისად იყენებს მათ საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო და მის დაქვემდებარებაში მყოფი ადმინისტრაციული ორგანოები.

საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, საკასაციო საჩივრის მოტივი განსახილველ საქმეში, რამაც შექმნა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3 ,,ა” ქვეპუნქტით განსაზღვრული აბსოლუტური კასაციის წანამძღვრები, არის საგულისხმო და განსაკუთრებული სამართლებრივი თვალსაზრისით, რამაც მოცემულ საქმეს მიანიჭა სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის მნიშვნელოვანი საქმის სტატუსი. სამართლის განვითარებისათვის მნიშვნელოვანია საკასაციო სასამართლომ განმარტოს, საგადასახადო სამართალურთიერთობათა სფეროში კანონიერი სამართალშეფარდების საკითხი, კერძოდ, საკასაციო სასამართლოს მიერ სამართლებრივი შეფასება უნდა მიეცეს რამდენად კანონშესაბამისად ხდება საგადასახადო ორგანოების მხრიდან მეწარმის მიერ სასაქონლო ზედნადების გაუცემლობასთან, მიღებაზე უარის თქმასთან დაკავშირებული საკითხის ფაქტობრივი გარემოებების გამოკვლევა, დადგენა, და ადეკვატური სამართლებრივი კვალიფიკაციის მიცემა. სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების კანონიერების შეფასება დამოკიდებულია სუბიექტის განსაზღვრაზე, თუ ვის უფლება-მოვალეობებს წარმოადგენს სასაქონლო ზედნადების გაცემა.

საკასაციო სასამართლომ უნდა შეაფასოს საგადასახადო სამართალდარღვევის ფაქტების გამოკვლევისა და შეფასების კანონშესაბამისობის საკითხი, რაც მოითხოვს, როგორც საგადასახადო კოდექსის, ასევე ,,საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი პირის შერჩევისა და საგადასახადო კონტროლის განხორციელების, მიმდინარე კონტროლის პროცედურების ჩატარების, სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ჩამოწერის, საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიების განხორციელების, სამართალდარღვევათა საქმისწარმოების წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №994 ბრძანების ნორმების ანალიზსა და სამართლებრივი შეფასების მოხდენას, თუ რამდენად არის დაცული ბალანსი საგადასახადო სამსახურებსა და მეწარმის ვალდებულებებთან დაკავშირებით.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ საქმეზე ჩამოყალიბებული სამართლებრივი შეფასებები და სასამართლო დასკვნები სასარგებლო იქნება, როგორც საგადასახადო ორგანოების, საგადასახადო მოხელეთა მმართველობითი საქმიანობისათვის, ასევე საგადასახადო სამართალურთიერთობათა მონაწილეთათვის, კერძოდ, მეწარმეთათვის, რამდენადაც საგადასახადო სამართალი, რომელიც განეკუთვნება ადმინისტრაციული სამართლის განსაკუთრებულ ნაწილს, აწესრიგებს საქონლისა და სატრანსპორტო საშუალების გადაადგილებასთან დაკავშირებულ სამართლებრივ ურთიერთობებს, გადასახადის გადამხდელისა და უფლებამოსილი ორგანოს სამართლებრივ მდგომარეობას, განსაზღვრავს საგადასახადო სამართალდარღვევის სახეებს, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობის დარღვევისათვის პასუხისმგებლობას, უფლებამოსილი ორგანოსა და მისი თანამდებობის პირების არამართლზომიერ ქმედებათა გასაჩივრების წესსა და პირობებს, საგადასახადო დავის გადაწყვეტის წესს, არეგულირებს საგადასახადო ვალდებულების შესრულებასთან დაკავშირებულ სამართლებრივ ურთიერთობებს. ამდენად, აღნიშნული სამართლის ინსტიტუტების სწორი გაგება-გამოყენება უშუალოდ განაპირობებს ადამიანთა ყოფას, საზოგადოებრივი წესრიგის ხარისხსა და კულტურას.

ამავდროულად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საგადასახადო პროცედურების ჩატარებისას საქმის გარემოებათა სწორი გამოკვლევა და კვალიფიკაცია უშუალო კავშირშია ადამიანის, კონკრეტულ შემთხვევაში, მეწარმის, როგორც მატერიალური, ასევე პროცედურული უფლებების უზრუნველყოფასთან,

მმართველობის კანონიერებისა და კანონიერი ნდობის უფლების პრინციპების განხორციელებასთან. როგორც საკასაციო სასამართლოს მიერ სტატისტიკური ინფორმაციის სახით გამოთხოვილი საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 20.05. 2013წ. №51480-21-12 ცნობით გამოირკვა ანალოგიური სამართალდარღვევის გამოვლენის ფაქტები 2012 წლისთვის შეადგენს 870 , ხოლო 2013 წლის 1იანვრიდან საქმის განხილვის მომენტისთვის - 1242 შემთხვევას, რაზეც შედგენილია სამართალდარღვევის ოქმი (იხ.ს.ფ. , ტ.2.)

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს სამართლებრივი დასკვნა სახელმძღვანელო გახდება სახელმწიფოში არსებული ადმინისტრაციული ორგანოებისათვის და მათი პრაქტიკისათვის, ხოლო ადმინისტრაციულ სამართალურთიერთობებში შესაბამისი სასამართლო განმარტება ხელს შეუწყობს ადმინისტრაციულ საქმეთა განმხილველ სასამართლოებს ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებაში.

სადავო სამართალურთიერთობა წარმოშობილია საგადასახადო სამართალდარღვევათა სფეროში, გადასახადის გადამხდელსა და საგადასახადო ორგანოს შორის. კერძოდ, მოცემულ სამართალურთიერთობაში საგადასახადო ორგანოს თანამშრომელმა ი/მ ,,ლ.ჩ-ი“ დააჯარიმა იმ მოტივით, რომ მისი

წარმომადგენელი ეწეოდა პურის დისტრიბუციას სასაქონლო ზედნადების გარეშე.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კასატორის მიერ, სსსკ-ის 407-ე მუხლის შესაბამისად, წამოყენებული არ არის დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია, რის გამოც სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი

გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, კერძოდ:

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ 2012 წლის 4 მაისს შემოსავლების სამსახურის პრევენციის დეპარტამენტის მონიტორინგის თანამშრომლის მიერ ი/მ „ლ.ჩ-ის“ მიმართ შედგენილ იქნა საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი №002366, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად და სანქციის სახით განესაზღვრა ჯარიმა 1000 ლარის ოდენობით, აღნიშნული ოქმის შედგენის საფუძველი იყო ის გარემოება, რომ 2012 წლის 4 მაისს ი. დ-ემ ი/მ ,,ლ.ჩ-ის“ პურის საცხობში შეიძინა 60 ცალი პური, მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს თანამშრომლებმა მიიჩნიეს, რომ ი. დ-ე ახორციელებდა დისტრიბუციას სასაქონლო ზედნადების გარეშე (იხ. ს.ფ. 13; ტ.)

შემოსავლების სამსახურის 2012 წლის 7 მაისის №272/05 ბრძანებით კი ცვლილება შევიდა 2012 წლის 4 მაისს №002366 სამართალდარღვევის ოქმში და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად სანქციის სახით მოსარჩელეს შეეფარდა 5000 ლარი, აღნიშნული ბრძანების გამოცემის საფუძველი გახდა ის, რომ ი/მ ,,ლ.ჩ-ს“ 2011 წლის 13 სექტემბრის საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმის საფუძველზე ერთხელ უკვე დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო სამართალდარღვევისთვის (იხ. ს.ფ. 22; ტ.1).

შემოსავლების სამსახურის მომსახურების დეპარტამენტის 2012 წლის 8 მაისის №081-

საგადასახადო მოთხოვნის შესაბამისად, ი/მ ლ.ჩ-ს“ გადასახდელად

დაეკისრა 5000 ლარი (იხ. ს.ფ. 12; ტ.1).

შემოსავლების სამსახურის 2012 წლის 25 ივნისის №10420 ბრძანებით ი/მ ,,ლ.ჩ-ის“ საჩივარი არ დაკმაყოფილდა (იხ. ს.ფ. 14-15; ტ.1).

წინამდებარე დავის კანონიერად გადაწყვეტისთვის აუცილებელია განიმარტოს რა დასკვნა გამომდინარეობს საგადასახადო კოდექსის 136-ე, 286-ე მუხლებისა და ,,საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი პირის შერჩევისა და საგადასახადო კონტროლის განხორციელების, მიმდინარე კონტროლის პროცედურების ჩატარების, სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ჩამოწერის, საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიების განხორციელების, სამართალდარღვევათა საქმისწარმოების წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №994 ბრძანების 72.1 მუხლის შინაარსიდან.

საგადასახადო კოდექსის 136.4 მუხლით განსაზღვრულია, რომ ,,სამეწარმეო საქმიანობისათვის ქვეყნის შიგნით საქონლის ტრანსპორტირებისას, ხოლო საქონლის მიწოდებისას − მყიდველის მოთხოვნის შემთხვევაში (გარდა სპეციალური დამატებული ღირებულების გადასახადის ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით განხორციელებული მიწოდებისა, რომლებიც მოიცავს სასაქონლო ზედნადებით გათვალისწინებულ რეკვიზიტებს) სასაქონლო ზედნადები უნდა გამოიწეროს საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მიერ დადგენილი ფორმითა და წესით. ამასთანავე, საქონლის მიწოდებისას მყიდველის მოთხოვნის შემთხვევაში სასაქონლო ზედნადების გამოწერისას აკრძალულია საქონლის სასაქონლო ზედნადების გარეშე შენახვა“.

საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მიხედვით კი, საგადასახადო სამართალდარღვევად ჩაითვლება პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (მოქმედება ან უმოქმედობა), რომლისთვისაც ამ კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა. საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის პირს პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს მხოლოდ ამ კოდექსით დადგენილი საფუძვლითა და წესით.

ამავე კოდექსის (2012 წლის 4 მაისის მდგომარეობით) 286.1 მუხლის შესაბამისად, სამეწარმეო საქმიანობისათვის საქონლის სასაქონლო ზედნადების გარეშე ტრანსპორტირება, მყიდველის მოთხოვნისას სასაქონლო ზედნადების გაუცემლობა ან საქონლის შეძენისას სასაქონლო ზედნადების მიღებაზე უარის თქმა, თუ სასაქონლო ზედნადების გარეშე ტრანსპორტირებული ან მიწოდებული/მისაწოდებელი საქონლის საბაზრო ღირებულება არ აღემატება 10 000 ლარს იწვევს პირის დაჯარიმებას - 1000 ლარით, ხოლო პირველი ნაწილით გათვალისწინებული ქმედება, ჩადენილი განმეორებით − იწვევს პირის დაჯარიმებას 5 000 ლარის ოდენობით.

საქონლის დოკუმენტის გარეშე ტრასპორტირების/შეძენის ფაქტის გამოვლენის საკითხს აწესრიგებს ასევე ,,საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი პირის შერჩევისა და საგადასახადო კონტროლის განხორციელების, მიმდინარე კონტროლის პროცედურების ჩატარების, სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ჩამოწერის, საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიების განხორციელების, სამართალდარღვევათა საქმისწარმოების წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №994 ბრძანება, რომლის 72.1 მუხლის თანახმად: საქონლის დოკუმენტების გარეშე ტრანსპორტირებად/შეძენად განიხილება სამეწარმეო საქმიანობისათვის საქონლის სასაქონლო ზედნადების გარეშე ტრანსპორტირება, მყიდველის მოთხოვნისას სასაქონლო ზედნადების გაუცემლობა ან საქონლის შეძენისას სასაქონლო ზედნადების მიღებაზე უარის თქმა, თუ სასაქონლო ზედნადების გარეშე ტრანსპორტირებული ან მიწოდებული/მისაწოდებელი საქონლის საბაზრო ღირებულება არ აღემატება 10 000 ლარს“, ამავე მუხლით განსაზღვრულია, რომ საქონლის დოკუმენტების გარეშე ტრანსპორტირებად/შეძენის ფაქტის გამოვლენის უფლებამოსილება აქვთ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის უფლებამოსილ პირებს, რომლებიც ზემოაღნიშნული ფაქტის გამოვლენის შემთხვევაში ადგენენ შესაბამის ოქმს.

ამავე ბრძანების 69.1 მუხლის შესაბამისად, საგადასახადო სამართალდარღვევად ითვლება პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (მოქმედება ამ უმოქმედობა), რომლისთვისაც საქართველოს საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა.

საგადასახადო კოდექსის (2012 წლის 4 მაისის მდგომარეობით) 286.1 მუხლით განსაზღვრული სანქციის შეფარდებისთვის აუცილებელია დადგინდეს, თუ ვინ არის ქმედების სუბიექტი, რომლის გამორკვევა შეუძლებელია ნორმის ფუნქციის, მიზნისა და სტრუქტურის ანალიზის გარეშე. საკასაციო სასამართლოს შეფასებით, კანონმდებელი სამართალდარღვევად აკვალიფიცირებს შემდეგ შემთხვევებს:

1.სამეწარმეო საქმიანობისათვის საქონლის სასაქონლო ზედნადების გარეშე ტრანსპორტირება;

2. მყიდველის მოთხოვნისას სასაქონლო ზედნადების გაუცემლობა;

3. .საქონლის შეძენისას სასაქონლო ზედნადების მიღებაზე უარის თქმა,

სამივე შემთხვევა ექვემდებარება სანქცირებას 1000 ლარით, თუ სასაქონლო ზედნადების გარეშე ტრანსპორტირებული ან მიწოდებული/მისაწოდებელი საქონლის საბაზრო ღირებულება 10 000 ლარის ფარგლებშია.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ I - სამეწარმეო საქმიანობისათვის საქონლის სასაქონლო ზედნადების გარეშე ტრანსპორტირება, და III შემთხვევაში - საქონლის შეძენისას სასაქონლო ზედნადების მიღებაზე უარის თქმა, ნათელია, რომ ნორმის სუბიექტად გვევლინება საქონლის შემძენი, ხოლო, II შემთხვევაში - მყიდველის მოთხოვნისას სასაქონლო ზედნადების გაუცემლობა, ცხადია, რომ დამრღვევი პირი - საქონლის გამყიდველია.

განსახილველ შემთხვევაში, საქონლის გამყიდველი, ი/მ ,,ლ.ჩ-ი“ დაჯარიმდა I შემთხვევის - სამეწარმეო საქმიანობისათვის საქონლის სასაქონლო ზედნადების გარეშე ტრანსპორტირების საფუძვლით, რომელიც საკასაციო სასამართლოს სხდომაზე კასატორ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს წარმომადგენლის ვ. შურღაიას მიერ ახსნილი იქნა იმ ლოგიკით, რომ ეს ორი სუბიექტი, გამყიდველი და შემძენი, თვისობრივად წარმოადგენს ერთ იურიდიულ პირს, ვინაიდან შემძენი წარმოადგენს გამყიდველის - ი/მ ,,ლ.ჩ-ის“ დისტრიბუტორს, ანუ თანამშრომელს. გამყიდველი კი ვალდებულია გამოწეროს ზედნადები თავის დისტრიბუტორზე (იხ. ს.ფ. ,ტ2.), რასაც საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს, შემდეგ მოსაზრებათა გამო:

ზემოაღნიშნული მუხლების შინაარსის ანალიზიდან საკასაციო სასამართლო ასკვნის, რომ სასაქონლო ზედნადები უნდა გაიცეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში როდესაც საქონლის მიმღები (მყიდველი) პირი ეწევა სამეწარმეო საქმიანობას და მიღებული საქონლის შემდგომი რეალიზაციით იგი ნახულობს მოგებას ან იმ შემთხვევაში, როდესაც საქონლის მიმცემი (გამყიდველი) მის მიერ დაქირავებული თანამშრომლის, დისტრიბუტორის, მეშვეობით ახორციელებს საქონლის ქვეყნის შიგნით ტრანსპორტირებას, ე.ი. გამყიდველი (მეწარმე) ყველა შემთხვევაში არ არის ვალდებული - გამოწეროს სასაქონლო ზედნადები, მას ამგვარი ვალდებულება აქვს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მყიდველი წარუდგენს მეწარმის დამადასტურებელ დოკუმენტს.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საგადასახადო ადმინისტრირების ეფექტიანობის და ეკონომიურობის უზრუნველსაყოფად საგადასახადო კანონმდებლობით შესაძლებელია დადგინდეს საგადასახადო ადმინისტრირების ცალკეული სტადიების მეწარმე სუბიექტებზე დელეგირების შემთხვევები, ასე, მაგ: საშემოსავლო გადასახადის ადმინისტრირების ფუნქციის დამსაქმებელზე გადატანა და სხვ., მაგრამ ისე, რომ ყველა შემთხვევაში, ეს ტვირთი არ შეიძლება აღემატებოდეს მეწარმის შესაძლებლობებს. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საგადასახადო ადმინისტრირება ურთულესი მმართველობითი საქმიანობაა თავისი სამართლებრივი ბუნებითა და დატვირთვით და ამისთვის ადეკვატური ტექნიკური შესაძლებლობები და სამართლებრივი ცოდნის ფლობა აუცილებელია. იმ ვითარებაში, თუ მეწარმე იქნებოდა ვალდებული - განსაზღვროს პროდუქტის შემძენი სამეწარმეო საქმიანობის განმხორციელებელი პირია თუ არა, რის შედეგადაც მან აუცილებლად უნდა გასცეს სასაქონლო ზედნადები, აღნიშნული სამართლებრივი ტვირთი პრაქტიკულად გამოიწვევდა მეწარმეების, განსაკუთრებით კი მცირე მეწარმეების სამეწარმეო საქმიანობის სრულ პარალიზებას, რადგან საქონლის გამყიდველს ფაქტიურად დაეკისრებოდა ყოველი შემძენის მიმართ დაკვირვების, ფაქტების შეგროვების და სამართლებრივი შეფასების მოხდენის ვალდებულება, რაც პრაქტიკულად სრულებით არაგონივრული იქნებოდა. საკასაციო სასამართლოს შეფასებით, ამგვარი სამართლებრივი მიდგომა - სრულმასშტაბიანი ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარების ვალდებულების მეწარმეზე დაკისრება არარაციონალურია, აზრს უკარგავს საგადასახადო ბიუროკრატიის და შესაბამისი ტექნიკური საშუალებების გამართულად ფუნქციონირებისათვის სოლიდური სახელმწიფო სახსრების გაღებას, რომელიც ისევ გადასახადის (მათ შორის, მეწარმეთა) გადამხდელთა შენატანების მეშვეობით ხორციელდება.

საგადასახადო ადმინისტრირების სამართლებრივი ბუნების რთული შემადგენლობის გათვალისწინებით, კანონმდებელს არ მოუხდენია ამ ფუნქციის შესრულების მეწარმე სუბიექტებზე დელეგირება. სავსებით ლოგიკურად, კანონით გაწერილია საგადასახადო ადმინისტრირების განმხორციელებელი საგადასახადო მოხელეების კომპეტენცია საგადასახადო სამართალდარღვევის გამოვლენისთვის საჭირო პროცედურული მოქმედებების წესების, ფორმებისა და საშუალებების გამოყენების თაობაზე, კერძოდ, საგადასახადო კოდექსის 286.1 ნაწილით განსაზღვრული სამართალდარღვევის გამოვლენის მიზნით ამავე მუხლის მე-13 ნაწილის შესაბამისად: ,,საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილ თანამშრომელს უფლება აქვს, გააჩეროს პირი და სატრანსპორტო საშუალება, მოსთხოვოს მას პირადობის დამადასტურებელი საბუთი, სატრანსპორტო საშუალებისა და საქონლის თანმხლები საბუთები, მოახდინოს სატრანსპორტო საშუალების ვიზუალური დათვალიერება. შესაბამისი პირისა და სატრანსპორტო საშუალების მძღოლის დაუმორჩილებლობის შემთხვევაში საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილ თანამშრომელს უფლება აქვს, გამოიყენოს საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული ღონისძიებები“. საგადასახადო სამართალდარღვევის გამოვლენისას საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილი პირი ადგენს საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმს. აღნიშნული ნორმის დანაწესი ცალსახად ადასტურებს, საგადასახადო წესრიგის უზრუნველსაყოფად რამდენად ფართოა მოხელის კომპეტენციის და ფაქტობრივ გარემოებათა გამოკვლევის, შეფასებისა და დადგენის დიაპაზონი.

საკასაციო სასამართლო ,,საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი პირის შერჩევისა და საგადასახადო კონტროლის განხორციელების, მიმდინარე კონტროლის პროცედურების ჩატარების, სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ჩამოწერის, საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიების განხორციელების, სამართალდარღვევათა საქმისწარმოების წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №994 ბრძანების 72.1 მუხლისა და საგადასახადო კოდექსის 136-ე, 286-ე მუხლების ანალიზის

საფუძველზე მიიჩნევს, რომ საქონლის მიმწოდებელს (გამყიდველს) სასაქონლო ზედნადების გამოწერის ვალდებულება აქვს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ზედნადებს მოითხოვს საქონლის მიმღები (მყიდველი) ან იმ შემთხვევაში, როდესაც საქონლის გადაცემა ხდება სხვა პირისათვის დისტრიბუციისათვის.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ მიუხედავად იმისა, თუ რა რაოდენობის პური შეიძინა ი. დ-ემ ი/მ ,,ლ.ჩ-ის“ კუთვნილ საცხობში, მას არ ევალებოდა ი. დ-ის მიმართ სასაქონლო ზედნადების გამოწერა, ხოლო ი. დ-ეს ამ სასაქონლო ზედნადების თან ქონა, ვინაიდან, ი. დ-ე არ წარმოადგენდა ი/მ ,,ლ.ჩ-ის“ დისტრიბუტორს და ვერ გაიზიარებს კასატორების მოსაზრებას იმასთან მიმართებაში, რომ ი. დ-ე წარმოადგენდა ი/მ ,,ლ.ჩ-ის“ დისტრიბუტორს და დადასტურებულად მიაჩნია, ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება, რომ ი. დ-ე არ წარმოადგენდა ი/მ ,,ლ.ჩ-ის“ დისტრიბუტორს. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ამ ფაქტის დამტკიცების ტვირთი სადავო აქტების გამომცემ ადმინისტრაციულ ორგანოთა საპროცესო მოვალეობას განეკუთვნება.

საკასაციო სასამართლო ზემოაღნიშნულთან მიმართებაში განმარტავს, რომ ყოველი კონკრეტული საქმის გადაწყვეტა სასამართლოში დაკავშირებულია გარკვეული ფაქტების დადგენასთან. ფაქტების დადგენის აუცილებლობა განპირობებულია იმით, რომ სასამართლო იხილავს და წყვეტს მხარეთა შორის წარმოქმნილ დავებს, რომლებიც სამართლით რეგულირებული ურთიერთობებიდან წარმოიშობიან. სამართლებრივი ურთიერთობა კი შეიძლება აღმოცენდეს, განვითარდეს ან შეწყდეს მხოლოდ იურიდიული ფაქტების საფუძველზე. ე.ი ისეთი ფაქტების საფუძველზე, რომლებსაც სამართლის ნორმა უკავშირებს გარკვეულ იურიდიულ შედეგს.

საქმის გარემოებების გამორკვევა და ფაქტების დადგენა მართლმსაჯულების უპირველეს ამოცანას წარმოადგენს, სწორედ დადგენილი ფაქტების საფუძველზე ხდება ნორმათშეფარდება.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი აგებულია შეჯიბრებითობის პრინციპზე, რაც ოფიციალობის პრინციპის გათვალისწინებით სრულად გამოიყენება ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში. აღნიშნული პრინციპის შესაბამისად, მხარეები თავად განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნას ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნას დადასტურებული ეს ფაქტები (ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლები).

ადმინისტრაციული სამართალწარმოების უმნიშვნელოვანესი პრინციპი _ ოფიციალობის პრინციპი განსაზღვრავს ადმინისტრაციული მართლმსაჯულების როლს. ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში, განსხვავებით სამოქალაქო სამართალწარმოებისგან სასამართლო პროცესუალური აქტივობის ცენტრში იმყოფება, ადმინისტრაციულ სამართალში მოქმედი საჯარო და კერძო ინტერესების პროპორციულობის პრინციპი ადმინისტრაციულ საპროცესო სამართალში სასამართლოს აკისრებს საპროცესო სამართალურთიერთობაში მხარეთა საპროცესო უფლებებში ბალანსის მიღწევისთვის აუცილებელ საპროცესო მოქმედებების შესრულებას.

ოფიციალობის პრინციპზე დაყრდნობით სასამართლო უფლებამოსილია თავისი ინიციატივით მიიღოს გადაწყვეტილება დამატებითი ინფორმაციის ან მტკიცებულების წარმოსადგენად (ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მუხლი 4); სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 103-ე მუხლით მინიჭებული უფლებამოსილების გარდა, საკუთარი ინიციატივით შეაგროვოს ფაქტობრივი გარემოებები და მტკიცებულებები (ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მუხლი 19).

ადმინისტრაციული სასამართლოს ეს უფლებამოსილება კანონმდებლის მიერ განმტკიცებულია ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-20 მუხლში ადმინისტრაციულ ორგანოთა ვალდებულების დადგენით, წარუდგინოს სასამართლოს საქმის განხილვისა და გადაწყვეტისათვის აუცილებელი დოკუმენტები და სხვა ინფორმაცია.

სასამართლოს უფლებამოსილება _ თავისი ინიციატივით მოიპოვოს მტკიცებულებები ან ინფორმაცია, ნიშნავს, რომ სასამართლომ უნდა განსაზღვროს შემთხვევები, როდესაც საფრთხე ემუქრება მართლმსაჯულების ძირითად პრინციპს _ მხარეთა თანასწორობის /ანუ თანაბარი შესაძლებლობა _ დაიცვან თავიანთი უფლებები/ რეალიზაციას საჯარო სამართლებრივი დავების მონაწილეთა სუბორდინაციული მდგომარეობიდან გამომდინარე.

საკასაციო სასამართლო ადასტურებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2007 წლის 25 დეკემბრის განჩინებაში /საქმეზე ზ. ნ-ის სარჩელისა გამო, მოპასუხის _ თბილისის საპატრულო პოლიციის მიმართ/ ჩამოყალიბებულ სამართლებრივ დასკვნებს და განმარტებებს და კვლავაც იზიარებს მას: ,,ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლის I პუნქტის მიხედვით, მოსარჩელე ვალდებულია დაასაბუთოს თავისი სარჩელი, წარადგინოს თავისი შესაგებელი და შესაბამისი მტკიცებულებები. მითითებული დებულება ადგენს მხარეთა საპროცესო მოვალეობებს ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში, რაც უზრუნველყოფს მხარეთა შეჯიბრებითობის პრინციპის სრულყოფილ რეალიზაციას. აქვე, კანონი ადგენს საგამონაკლისო შემთხვევას, კერძოდ, როცა დავის საგანს წარმოადგენს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მართლზომიერების შემოწმება, მტკიცების ტვირთი გადადის აქტის გამომცემ ადმინისტრაციულ ორგანოზე – მოპასუხე სუბიექტზე. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ დამტკიცების ტვირთის ამგვარი გადანაწილება აქტთან დაკავშირებულ სარჩელის წარდგენისას არც ერთ შემთხვევაში არ გულისხმობს, რომ მოსარჩელე საერთოდ თავისუფლდება სარჩელის დასაბუთების ვალდებულებისაგან, ანუ იმ გარემოებების შესაბამისი მტკიცებულებებით დადასტურების მოვალეობისგან, რითაც მისი მოთხოვნა ფაქტობრივად და იურიდიულად გამართლებული აღმოჩნდება.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 17.2. მუხლით დადგენილი პირობა სწორედ ამგვარად უნდა იქნეს გაგებული, რამდენადაც სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერების შემოწმებისას აქტის გამომცემმა ადმინისტრაციულმა ორგანომ უნდა უზრუნველყოს მიღებული გადაწყვეტილების მართლზომიერების დამტკიცება სასამართლოს წინაშე, ვინაიდან ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 5.1. მუხლის მიხედვით ადმინისტრაციული ორგანოს უფლება არა აქვს კანონმდებლობის მოთხოვნების საწინააღმდეგოდ განახორციელოს რაიმე ქმედება, რაც გულისხმობს ადმინისტრაციული ორგანოს (თანამდებობის პირის) ვალდებულებას და სამართლებრივ პასუხისმგებლობას აქტის კანონიერებასთან დაკავშირებით, შესაბამისად ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 17.2 მუხლით სადავო აქტის კანონიერების მტკიცების ტვირთისგან ათავისუფლებს მოსარჩელეს და ავალდებულებს მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოს დაამტკიცოს, რომ მან უზრუნველყო მის მიერ გამოცემული გადაწყვეტილების კანონის საფუძველზე და მის შესაბამისად მომზადება, მიღება, გამოცემა.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 17.2. მუხლით ადმინისტრაციულ ორგანოს ევალება დაამტკიცოს სწორედ სადავო აქტის სამართლებრივი მხარე, რადგან მატერიალურ-სამართლებრივი კანონმდებლობის მიხედვით მას აქვს საჯარო-სამართლებრივი ვალდებულება თავისი გადაწყვეტილება, ყოველგვარი გასაჩივრების პრეზუმფციის გარეშეც, მიიღოს მხოლოდ კანონის შესაბამისად, ამდენად სავსებით ლოგიკურია მტკიცების ტვირთის ადმინისტრაციულ ორგანოზე დაკისრება”.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ კვლავაც ადასტურებს ზემომითითებულ განჩინებაში ჩამოყალიბებულ სასამართლო შეფასებებს და დასკვნებს, თუმცა, წინამდებარე საქმის გარემოებები დამატებით საჭიროებს მტკიცების ტვირთის გადანაწილების თავისებურებების განმარტებას, კერძოდ, განსახილველ შემთხვევაში, შემოსავლების სამსახურის პრევენციის დეპარტამენტის მონიტორინგის თანამშრომელმა დააჯარიმა ი/მ ,,ლ.ჩ-ი“ სასაქონლო ზედანდების არ ქონის გამო, შესაბამისად ადმინისტრაციული ორგანო იყო ვალდებული წარმოედგინა შესაბამისი უტყუარი მტკიცებულებაც იმისა, რომ ი. დ-ე ნამდვილად იყო ი/მ ,,ლ.ჩ-ის“ წარმომადგენელი.

საკასაციო სასამართლო ასევე იზიარებს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნას, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ და სსიპ შემოსავლების შემოსავლების სამსახურმა საქმის განხილვისას ვერ წარუდგინეს სასამართლოს შესაბამისი სახისა და შინაარსის მტკიცებულებები იმ გარემოების დასადასტურებლად, რომ ი. დ-ე ი/მ ,,ლ.ჩ-ის“ კუთვნილ საცხობში პურს ყიდულობდა 00,45 თეთრად, ხოლო ჩეკში მიეთითებოდა სხვა თანხა და ამასთან, ვერც ის გარემოება დაამტკიცეს, რომ ი. დ-ე იყო ი/მ ,,ლ.ჩ-ის“ დისტრიბუტორი.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საგადასახადო ორგანოებმა საქონლის გამყიდველი, ი/მ ,,ლ.ჩ-ს“ , რომელიც დაჯარიმდა საგადასახადო კოდექსის 286.1. მუხლის I შემთხვევის - სამეწარმეო საქმიანობისათვის საქონლის სასაქონლო ზედნადების გარეშე ტრანსპორტირების საფუძვლით, არასწორად შეეფარდა სანქცია, შესაბამისი ფაქტობრივი გარემოების დაუმტკიცებლობის პირობებში იგი, საქონლის გამყიდველი ვერ იქნება მიჩნეული მითითებული ნორმით გათვალისწინებული ქმედების სუბიექტად, შესაბამისად, სადავო აქტები, როგორც კანონსაწინააღმდეგო, მართებულად იქნა ცნობილი ბათილად ქვემდგომი სასამართლოს მიერ.

საკასაციო სასამართლო შეფასებას აძლევს რა ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოების გასაჩივრებულ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების - შემოსავლების სამსახურის 2012 წლის 25 ივნისის №10420 ბრძანების და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2012 წლის 16 ივლისის №03/52517 გადაწყვეტილების კანონიერებას, განმარტავს, ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოების ვალდებულება - ჩაატარონ ადმინისტრაციულ საჩივართან დაკავშირებული ადმინისტრაციული წარმოება, სრულფასოვნად, საქმის გარემოებათა ობიექტური გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად მიუკერძოებლად და კანონიერად გადაწყვიტონ დავა, ემსახურება სამართლებრივი სახელმწიფოს ერთ-ერთ მნიშვნელოვან და ფუნდამენტურ მოთხოვნას პროცედურული დემოკრატიის უზრუნველყოფის შესახებ, რომლის ხარისხი თავის მხრივ, უზრუნველყოფს სახელმწიფოს ქვეშევრდომების კანონიერ მოლოდინს _ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მმართველობის განხორციელება კანონიერების პრინციპის საფუძველზე. პროცედურული მოქმედებების ჩატარების ვალდებულება ემსახურება კერძო ინტერესის _ ადამიანის უფლების მაქსიმალური დაცვის უზრუნველყოფას.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 297-ე მუხლით განსაზღვრულია საგადასახადო დავის განმხილველი ორგანოები, ხოლო 298-ე მუხლში ჩამოყალიბებულია საგადასახადო დავის პრინციპები, კერძოდ, დავის განმხილველი ორგანო საჩივრის განხილვისას ხელმძღვანელობს სამართლიანობის, ობიექტურობის, მხარეთა თანასწორობისა და მიუკერძოებლობის პრინციპებით.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ შემოსავლების სამსახურის მიერ უგულებელყოფილია ადმინისტრაციული და საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი ვალდებულების - საგადასახადო დავის განხილვა ადმინისტრაციული საჩივრის საფუძველზე, საქმის გარემოებების ობიექტური გამოკვლევა, სამართლებრივი შეფასების მოხდენა, კანონიერი გადაწყვეტილების გამოტანა, რაც ასევე ლახავს პირის კანონიერ მოლოდინს, ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოსაგან კანონიერი და დასაბუთებული გადაწყვეტილების მიღების თაობაზე, რაც არ შეესაბამება მმართველობის კანონიერების სტანდარტს.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ქვემდგომმა სასამართლოებმა სწორი შეფასება მისცეს საქმის მასალებს, სადავო ურთიერთობის მომწესრიგებელ ნორმატიულ ბაზას და კანონიერად და ობიექტურად გადაწყვიტეს დავა, შესაბამისად არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების და სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების სამართლებრივი წინაპირობები.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრები არ შეიცავს დასაბუთებულ არგუმენტაციას გასაჩივრებული განჩინების კანონშეუსაბამობის თაობაზე, შესაბამისად, სსსკ-ის 410-ე მუხლის თანახმად, არ არსებობს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილებისა და სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების სამართლებრივი საფუძვლები.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კასატორებს _ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურს საკასაციო სამართალწარმოებაზე სასამართლო ხარჯების სახით უნდა დაეკისროს 100-100 ლარის გადახდა სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ, სსსკ-ის 55-ე მუხლის საფუძველზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა რა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 55-ე, 410-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 27 ნოემბრის განჩინება;

3. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსა და სსიპ შემოსავლების სამსახურს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისროთ სასამართლო ხარჯების სახით 100-100 ლარის გადახდა;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: /ნ. წკეპლაძე/

მოსამართლეები: /მ. ვაჩაძე/

/პ. სილაგაძე/