საქმე №ბს-60-55(კ-13) 2 ივლისი, 2013 წელი
თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ნათია წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, პაატა სილაგაძე
სხდომის მდივანი – ანა ვარდიძე
კასატორი (მოსარჩელე) – შპს „…“
წარმომადგენელი - მ. ს-ე;
მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) - ქალაქ თბილისის მერია
წარმომადგენელი - ს. ხ-ა;
მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) - სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახური
წარმომადგენელი - ო. ნ-ი;
მესამე პირი - შპს „რ...“
წარმომადგენელი - თ. ტ-ე;
დავის საგანი – ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ- სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა;
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 4 დეკემბრის განჩინება;
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
მოსარჩელე: შპს „...“
წარმომადგენელი - დირექტორი - მ. ს-ე;
მოპასუხეები: ქალაქ თბილისის მერია; სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახური
წარმომადგენელი - ს. ხ-ა;
მესამე პირი: შპს ,,რ...“
წარმომადგენელი - თ. ტ-ე;
სარჩელის სახე: საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-601 მუხლისა და ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის საფუძველზე ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა;
სარჩელის საგანი:
1. ქ. თბილისის მერიის სსიპ არქიტექტურის სამსახურის 2011 წლის 22 ნოემბრის №12/155700-13 ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა;
2. ქ. თბილისის მერიის 2012 წლის 19 ივლისის №2065 განკარგულების ბათილად ცნობა.
სარჩელის საფუძველი:
ფაქტობრივი: 2011 წლის 22 ნოემბრის ქ. თბილისის მერიის სსიპ არქიტექტურის სამსახურის №12/155700 აქტით შპს „რ...“ ქ. თბილისში, .... №5-ის ფასადზე I კლასის სარეკლამო აბრების განთავსების ნება დაერთო. აღნიშნული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი მოსარჩელემ გაასაჩივრა ქ. თბილისის მერიაში, რომელმაც ადმინისტრაციული საჩივარი 2012 წლის 19 ივლისის №2065 განკარგულებით არ დააკმაყოფილა. მოსარჩელის განცხადებით, შპს „რ...“ სარეკლამო აბრა განთავსებულია მის საკუთრებაში არსებულ კედელზე, რაც ზიანს აყენებს შპს „...“ სამეწარმეო ინტერესებს, რადგან ხშირად კომპანიის ადგილი სარეკლამო აბრის გამო შპს „რ...” საკუთრება ჰგონიათ, აგრეთვე აბრა განთავსებულია მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ ფასადზე, რითაც ილახება შპს „...“, როგორც მესაკუთრის ინტერესები.
სამართლებრივი: მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები უნდა გაუქმდეს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-601, 96-ე მუხლების, „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის მე-10 მუხლისა და ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის საფუძველზე. (იხ. ს.ფ. 5-6).
მოპასუხეს - ქალაქ თბილისის მერიის სსიპ არქიტექტურის სამსახურს წერილობითი შესაგებელი საქალაქო სასამართლოში არ წარმოუდგენია.
.
მოპასუხე - ქალაქ თბილისის მერიის წარმომადგენლის შესაგებელი;
ფაქტობრივი - მოპასუხე ქალაქ თბილისის მერია არ დაეთანხმა სასარჩელო მოთხოვნებს მათი უსაფუძვლობის გამო. მერიის წარმომადგენლის განმარტებით, შპს ,,რ...“ მინიჭებული ნებართვა სარეკლამო აბრის განთავსების თაობაზე კანონიერია, ვინაიდან განთავსებული რეკლამა თავისი მახასიათებლებით განეკუთვნება პირველი კლასის ობიექტს. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის საერთო ქონებაზე - ფასადზე მისი განთავსებით ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა ინდივიდუალური ქონების განოყენებაზე იგი არ ახდენს გავლენას და წარმოადგენს ამხანაგობის საერთო ქონების ისეთ განვითარებას, რომელიც არ იწვევს ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართის გაზრდას ან ინდივიდულური საკუთრების წარმოშობას. შპს „რ...“ რეკლამა არის განთავსებული იქ, სადაც მას ნება დაერთო, ანუ იმ საკადასტრო ერთეულზე, რომელზეც ნებართვა გაიცა.
მესამე პირის - შპს „რ...“ წარმომადგენლის თ. ტ-ის შესაგებელი
ფაქტობრივი: მესამე პირის შპს „რ...“ წარმომადგენელი არ დაეთანხმა სასარჩელო მოთხოვნებს. მისი განმარტებით, ქალაქ თბილისის არქიტექტურის სამსახურისა და ქალაქ თბილისის მერიის მიერ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემით კანონმდებლობა არ დარღვეულა.
სამართლებრივი: მესამე პირის შპს „რ...“ წარმომადგენელს სასარჩელო მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლიანობაზე არ უმსჯელია.
საქმის გარემოებები:
შპს „...“ ქ. თბილისში, ... №5-ში განთავსებულ ..., ... ქუჩის დასაწყისში, ეწევა სამეწარმეო საქმიანობას.
ამავე .... მიკრო საფინანსო ორგანიზაცია შპს „რ...“ ეწევა სამეწარმეო საქმიანობას.
2011 წლის ქალაქ თბილისის სსიპ არქიტექტურის სამსახურის №12/155700-13 წერილობითი თანხმობის საფუძველზე შპს „რ...“ I კლასის სარეკლამო აბრის განთავსების ნება დაერთო.
აღნიშნული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი მოსარჩელემ გაასაჩივრა ზემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოში ქალაქ თბილისის მერიაში, რომელმაც ადმინისტრაციული საჩივარი ქალაქ თბილისის მერიის 2012 წლის 19 ივლისის №2065 განკარგულებით არ დააკმაყოფილა.
რაიონული/საქალაქო/ სასამართლოს გადაწყვეტილება/სარეზოლუციო ნაწილი:
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 26 სექტემბრის გადაწყვეტილებით შპს „...“ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
სასამართლოს მიერ უდავოდ მიჩნეული ფაქტები:
მოპასუხე სამსახურის 2011 წლის 22 ნოემბრის №12/155700 ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით დადასტურდა შპს „რ...“ კუთვნილი სარეკლამო აბრის (როგორც პირველი კლასის ობიექტის, რომელსაც არ სჭირდება მშენებლობის ნებართვის გაცემა) ქ. თბილისში, ... №70-ში მისსავე კუთვნილი ფართის (საკადასტრო კოდი №...) ფასადზე განთავსების შესაძლებლობა.
სარეკლამო აბრა „რ...“ განთავსდა შენობის ... ქუჩაზე გამომავალ ფასადზე.
მოსარჩელემ ადმინისტარციულ-სამართლებრივი აქტი გაასაჩივრა ქალაქ თბილისის მერიაში და სსიპ არქიტექტურის სამსახურის მიერ გაცემული დასტურის ბათილად ცნობა მოითხოვა.
ქალაქ თბილისის მერიის 2012 წლის 19 ივლისის №2065 განკარგულებით შპს „...“ ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. (იხ. ტ.1., ს.ფ. 50)
სასამართლოს მიერ სადავოდ მიჩნეული ფაქტები:
სადავოა, რომ ქ. თბილისში, ... ქ.№ 70-ში (იგივე ... (... გამზ) ქ. 5) მდებარეობს ორ საკადასტრო ერთეულად დაყოფილი უძრავი ქონება, კერძოდ:
ა) უძრავი ნივთი საკადასტრო კოდით №..., მიწის ნაკვეთი 11706 კვადრატული მეტრი, მასზე განთავსებული შენობა №3 საერთო ფართით 872,5 კვადრატული მეტრის ფართით. მოპასუხე სამსახურის 2011 წლის 22 ნოემბრის №12/155700 ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას ამ უძრავი ქონების თანამესაკუთრედ მოსარჩელე არ იყო რეგისტრირებული, ხოლო შპს „რ....“ საკუთრებად რეგისტრირებული იყო შენობა №3-ის პირველ სართულზე არსებული 81,95 მ2 ფართი (იხ.ტ.1; ს.ფ. 20);
ბ) უძრავი ნივთი საკადასტრო კოდით №..., მიწის ნაკვეთი 180 კვადრატული მეტრი მასზე განთავსებული შენობით. მოპასუხე სამსახურის 2011 წლის 22 ნოემბრის №12/155700 ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას ამ უძრავ ნივთზე თანამესაკუთრეებად რეგისტრირებულნი იყვნენ როგორც მოსარჩელე (შენობის 339 კვადრატულ მეტრ ფართზე), ასევე შპს ,,რ...“ (შენობის 36 კვადრატულ მეტრ ფართზე) (იხ. ტ. 1; ს.ფ. 40).
სასამართლოს შეფასება სადავო ფაქტებთან მიმართებაში:
საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ფასადი, რომელზედაც განთავსდა სარეკლამო აბრა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას, საჯარო რეესტრის მონაცემის მიხედვით არ ეკუთვნოდა მოსარჩელეს.
ამასთან, სასამართლოს მიაჩნია, რომ სარეკლამო აბრა განთავსებულია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის საერთო ქონებაზე და არ წარმოადგენს მოსარჩელის ინდივიდუალურ საკუთრებას.
საქალაქო სასამართლომ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის მე-101, მე-5, მე-7 მუხლების ანალიზის შედეგად მიიჩნია, რომ შპს „რ...“ კუთვნილი სარეკლამო აბრის განთავსება არის შპს „რ...“ ინდივიდუალური საკუთრებაში არსებული ქონების (მდებარე ქ. თბილისში, ... ქ. №70 (იგივე ... (... გამზ.) ქ. №5)) ისეთი განვითარება, რომელიც გავლენას ახდენს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებაზე, თუმცა არ ითვალისწინებს ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ქონების გაზრდას ან/და ახალი ინდივიდუალური საკუთრების საგნის წარმოშობას. ამდენად, სადავო საკითხი არ საჭიროებდა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობასთან შეთანხმებას.
სასამართლოს დასკვნები - საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ შპს „...“ სარჩელი უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
სამართლებრივი შეფასება /კვალიფიკაცია/:
საქალაქო სასამართლომ გადაწყვეტილების გამოტანისას იხელმძღვანელა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 34-ე მუხლითა და „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის მე-101, მე-5, მე-7 მუხლებით.
აპელანტი: შპს „...“
წარმომადგენელი: დირექტორი მ. ს-ე;
მოწინააღმდეგე მხარე: ქალაქ თბილისის მერია, ქალაქ თბილისის მერიის სსიპ არქიტექტურის სამსახური
წარმომადგენლები: ს. ხ-ა, ო. ნ-ი;
მესამე პირი - შპს „რ...“
წარმომადგენელი - თ. ტ-ე;
აპელაციის საგანი და მოცულობა /ფარგლები/:
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 26 სექტემბრის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.
აპელაციის მოტივები:
ფაქტობრივი: აპელანტის განმარტებით, სასამართლოს მიერ არასწორადაა განმარტებული ინდივიდუალური საკუთრებისა და საერთო ქონების შინაარსი. აპელანტის მტკიცებით, სარეკლამო აბრა განთავსდა არა შპს „რ...“ საკუთრებაში არსებული ქონების მხარეს, არამედ მეორე სართულზე სადაც აპელანტის საკუთრების ობიექტია განთავსებული და ამასთან, არ წარდგენილა სათანადო ამონაწერი ამხანაგობის წინაშე. აპელანტი მიიჩნევს, რომ სარეკლამო აბრის განთავსების საკითხი უნდა განეხილა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობას, ვინაიდან ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის საერთო ქონების ისეთი განვითარება, რომელიც მნიშვნელოვნად ცვლის ამხანაგობის ქონებას და გავლენას ახდენს მესაკუთრეთა მხრიდან ქონების გამოყენებაზე, ამიტომ, საჭირო იყო ამხანაგობის წევრთა ნებართვა.
უძრავი ნივთი საკადასტრო კოდით №... მიწის ნაკვეთი ამავე საკადასტრო კოდით, 180 კვადრატული მეტრი მიწის ნაკვეთი მასზე განთავსებული შენობით. მოპასუხე სამსახურის 2011 წლის 22 ნოემბრის №12/155700 ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას ამ უძრავ ნივთზე თანამესაკუთრეებად რეგისტრირებულნი იყვნენ როგორც მოსარჩელე, აგრეთვე შპს ,,რ...“.
სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს იმ გარემოებას, რომ ეს ქონება (ორივე ქონება წარმოადგენს №3-ს) ორ საკადასტრო ერთეულად იყო დაყოფილი და პირველ სართულზე შპს ,,რ...“ გააჩნდა საკუთრება 36 კვადრატული მეტრი, მიუხედავად ამისა, ის მაინც მართებულად თვლის აქტს და საერთოდ არ მსჯელობს, თუ რატომ არ მოხდა ამონაწერის სწორად წარდგენა მერიაში, მით უფრო, მაშინ როდესაც ამ გარემოებას არსებითი მნიშვნელობა გააჩნდა. აპელანტის მტკიცებით, შპს ,,რ...“ მერია შეცდომაში შეიყვანა ადმინისტრაციული წარმოებისას, რადგან ზუსტად არ წარადგინა განსათავსებელი აბრის მდებარეობა და მდგომარეობა, რასაც შედეგად უკანონო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა მოჰყვა, ვინაიდან აბრა სწორედ აპელანტის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებულ ფასადზე განთავსდა. აპელანტმა მიიჩნია, რომ არქიტექტურის სამსახურისათვის ფაქტობრივი გარემოებების სწორად წარდგენის შემთხვევაში შედეგი სხვანაირი იქნებოდა. არქიტექტურის სამსახურისა და მერიისთვის არასწორი ფოტომონტაჟის წარდგენის შედეგად გამოცემული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით, აპელანტის მოსაზრებით, შეილახა მისი როგორც მესაკუთრის, ასევე როგორც მეწარმის ინტერესები. შპს ,,რ...“ მიერ წარდგენილი ფოტომონტაჟი, სადაც აბრა უნდა განთავსებულიყო, მოიცავს სხვა საკადასტრო კოდს (...), სხვა მისამართს: .... №5, ხოლო წარდგენილი ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან №889211541205 მოიცავს სხვა საკადასტრო კოდს (...), სხვა მისამართს: ... №70.
აღსანიშნავია, რომ ადმინისტრაციული წარმოების მიმდინარეობისას შპს ,,რ...“ წარმომადგენელი არ დაეთანხმა გარემოებას, რომ სადავო ადმინისტრაციული აქტით ჩასატარებელი სამუშაოები ხორციელდებოდა შპს ,,...“ საკუთრებაში არსებული ფართის ფასადზე. დაინტერესებულმა მხარემ მიუთითა, რომ 2011 წლის 4 ნოემბრის ამონაწერის მიხედვით (მიწის ნაკვეთი ...) საკადასტრო კოდზე საკუთრების უფლება შპს ,,...“ არ გააჩნია და შესაბამისად არ არსებობს სადავო აქტის ბათილად ცნობის საფუძველი. ამ განმარტებით, დაინტერესებულმა მხარემ ფაქტობრივად არ უარყო, რომ ამ ამონაწერზე გაიცა ნებართვა, მაშასადამე ნებართვა გაიცა სრულიად სხვა (...) ამონაწერსა და შესაბამისად, სხვა მისამართზე, ფოტომონტაჟი კი სხვა მისამართზე დამტკიცდა. აპელანტის მოსაზრებით, აღნიშნულ გარემოებას ადასტურებს საქმეში წარმოდგენილი განშლის ოქმი, რომლის მიხედვით, შპს ,,რ...“ საკუთრებაში არსებული 36 კვადრატული მეტრი მკვეთრად განსხვავდება მათ მიერ წარდგენილ ამონაწერში დასახელებული 181.95 კვადრატული მეტრისაგან იმიტომ, რომ მათ წარადგინეს სხვა საკადასტრო კოდისა და სხვა მისამართის ამონაწერი, ფოტომონტაჟი - კი სხვა. ახალი ამონაწერით ... საკადასტრო კოდზეც გააჩნია შპს ,,...“ საკუთრება. მართალია, ორივე ერთ შენობას წარმოადგენს, მაგრამ მდებარეობს სხვადასხვა მხარეს, სხვადასხვა მისამართსა და სხვადასხვა კოდზე, რასაც ადასტურებს აპელანტის მიერ ჯერ კიდევ ადმინისტრაციული წარმოებისას მტკიცებულების სახით წარდგენილი განშლა. აპელანტის მოსაზრებით, სასამართლოს მსჯელობა არასწორია იმის თაობაზე, რომ არსებითი მნიშვნელობა არ აქვს, რომელ საკადასტრო კოდს წარადგენდა დაინტერესებული მხარე ადმინისტრაციულ ორგანოში, ვინაიდან მას ორივე მხარეზე გააჩნდა საკუთრება და მიუხედავად იმისა, რომ სარეკლამო აბრის განთავსება გავლენას ახდენს ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ქონების განვითარებაზე, იგი არც ახალი საკუთრების ობიექტს წარმოშობს და არც უკვე არსებული საკუთრების მოცულობის გაზრდას ისახავს მიზნად, რის გამოც არ საჭიროებდა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის ნებართვას. აპელანტის განმარტებით, სარეკლამო აბრის განთავსებით ინდივიდუალური საკუთრების განვითარება კი არ მოხდა, არამედ ამ აბრის დაკიდებით შპს ,,რ...“ პირდაპირ შეიჭრა შპს ,,...“ საკუთრებაში მყოფი ფართის ფასადზე. აპელანტის მტკიცებით, ადმინისტრაციული ორგანოებისა და პირველი ინსტანციის სასამართლოს პოზიციის შესაბამისად, შპს ,,...“ შეუძლია საკუთარი კომპანიის სარეკლამო აბრა პირველი სართულის ფასადზე განათავსოს, ანუ იქ სადაც შპს ,,რ...“ ფანჯრებია. როდესაც საუბარია ინდივიდუალური საკუთრების განვითარებაზე, სასამართლოს უნდა ეხელმძღვანელა ,,ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ’’ კანონის 4.1 მუხლით დადგენილი ინდივიდუალური საკუთრების ლეგალური განმარტებით, რომლის მიხედვით ინდივიდუალური საკუთრების საგანია ცალკეულ პირთა საკუთრებაში არსებული ბინა, აგრეთვე ბინათსაკუთრებათა ამხანაგობის წევრის მფლობელობაში არსებული მრავალბინიანი სახლის სამეურნეო სათავსები (სარდაფები, სხვენები და ა. შ.) ამ აბრის დაკიდებით ინდივიდუალური საკუთრების განვითარება არ მომხდარა.
აპელანტის აღნიშვნით, გასაჩივრებული აქტი უკანონოა, რადგან საკითხი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის მიერ უნდა განხილულიყო, ამასთან აქტი გამოცემულ იქნა იმ ფოტომონტაჟის საფუძველზე, რომელსაც საერთო არაფერი აქვს საჯარო რეესტრის მიერ დამტკიცებულ ფოტომონტაჟთან. ფასადი, სადაც აბრა უნდა განთავსებულიყო, მოიცავს სხვა საკადასტრო კოდს (...), სხვა მისამართს (.... №5), ხოლო ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, რომელიც წარადგინა შპს ,,რ...“ მოიცავს სხვა საკადასტრო კოდს (...) და სხვა მისამართს - ... ქ. №70.
სამართლებრივი: აპელანტი ძირითად სამართლებრივ საფუძვლად უთითებს „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის მე-4, მე-10 და მე-19 მუხლებს, რომელთა მიხედვით, აბრის განთავსება ამხანაგობის თანხმობის საფუძველზე უნდა მომხდარიყო.
მოწინააღმდეგის შეპასუხება:
ქალაქ თბილისის მერიამ სააპელაციო საჩივარი არ ცნო და მიუთითა რომ თბილისის არქიტექტურის სამსახურისა და შემდგომ ქალაქ თბილისის მერიის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები კანონიერია და არ არსებობს მათი გაუქმების საფუძველი, ვინაიდან სარეკლამო აბრა, რომელიც თავისი მახასიათებლებით განეკუთვნება პირველი კლასის ობიექტს, განთავსებულია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის საერთო ქონებაზე - ფასადზე და მისი განთავსებით ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა ინდივიდუალური ქონების განოყენებაზე არ ახდენს გავლენას და წარმოადგენს ამხანაგობის საერთო ქონების ისეთ განვითარებას, რომელიც არ იწვევს ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართის გაზრდას ან ინდივიდუალური საკუთრების წარმოშობას.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება/სარეზოლუციო/:
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 4 დეკემბრის განჩინებით შპს „...“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 26 სექტემბრის გადაწყვეტილება.
აპელაციის მოტივების არ გაზიარების თაობაზე სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა:
სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელაციის მოტივები, პალატამ მიიჩნია, რომ მასში მითითებული გარემოებები არ ქმნიან საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმების პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძვლებს.
გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნების გაზიარების თაობაზე სასამართლოს მსჯელობა:
სააპელაციო სასამართლო სრულად დაეთანხმა საქალაქო სასამართლოს შეფასებებსა და დასკვნებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებთან დაკავშირებით და დამატებით მიუთითა, რომ „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის მე-5 მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად, სარეკლამო აბრა განთავსდა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის საერთო ქონებაზე, არამზიდი ფასადის კონსტრუქციაზე-კედელზე. მესაკუთრეს ამავე კანონის მე-7 მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით უფლება აქვს ისარგებლოს ამხანაგობის საერთო ქონებით.
სასამართლომ განმარტა, რომ ამ ქმედებით მოხდა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ქონების იმგვარი განვითარება, რომელიც არ იწვევს ინდივიდუალური ფართის გაზრდას ან/და არ წარმოშობს ინდივიდუალურ საკუთრებას.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ აპელირება იმ გარემოებაზე, რომ სარეკლამო აბრის განთავსება შეუძლებელი იყო მომხდარიყო აპელანტის საკუთრებაში არსებულ ფასადზე, არასწორია.
სამართლებრივი: საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი, „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონი.
კასატორი: შპს „...“
წარმომადგენლები: მ. ს-ე; მ. ს-ე;
მოწინააღმდეგე მხარე: ქალაქ თბილისის მერია, ქალაქ თბილისის მერიის სსიპ არქიტექტურის სამსახური
წარმომადგენლები: ს. ხ-ა, ო. ნ-ი;
მესამე პირი - შპს „რ...“
წარმომადგენელი - თ. ტ-ე;
კასაციის საგანი და მოცულობა /ფარგლები/:
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2012 წლის 4 დეკემბრის განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.
კასაციის მოტივები:
პროცესუალური: კასატორის მითითებით, გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული. გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის ,,ე” და ,,ე1” ქვეპუნქტების შესაბამისად.
მატერიალური: კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიუთითა „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის მე-101 მუხლზე და არსწორი დასკვნა გააკეთა, როდესაც მიიჩნია, რომ სარეკლამო აბრის განთავსება იყო ინდვიდუალურ საკუთრებაში არსებული ქონების ისეთი განვითარება, რომელიც გავლენას არ ახდენს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებაზე.
კასატორის აზრით, ინდივიდუალური საკუთრება უნდა განისაზღვროს ,,ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის’’ შესახებ კანონის 4.1-ე მუხლით, რომლის თანახმად ინდივიდუალური საკუთრების საგანია ცალკეულ პირთა მფლობელობაში არსებული მრავალბინიანი სახლის სამეურნეო სათავსები (სადაფები, სხვენები და ა.შ.). ამასთან, აბრის განთავსებით შპს ,,რ...“ ინდივიდუალური საკუთრების განვითარება არ მომხდარა, არამედ განხორციელდა იმ ფასადის მეორე სართულზე შეჭრა, რომლის შიგნით მდებარეობს შპს „...“ საკუთრება. ფასადი წარმოადგენს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის საერთო საკუთრებას და შესაბამისად, ,,ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის მე-10 მუხლით, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების ისეთი განვითარება, რომელიც მნიშვნელოვნად ცვლის ბინათმესაკუთრეთა საერთო ქონებას, ხორციელდება ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის ყველა წევრის მიერ ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილების საფუძველზე. დაინტერესებულმა მხარემ ადმინისტრაციულ ორგანოში წარადგინა კედლის ფასადის ფოტომონტაჟი, რომელიც მოიცავს სხვა საკადასტრო კოდს (...), სხვა მისამართს: ....№5, ხოლო წარდგენილი ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან მოიცავს სხვა საკადასტრო კოდს, (...) და შესაბამისად სხვა მისამართს: ... №70. ამ ქმედებით შპს „რ...“ შეცდომაში შეიყვანა არქიტექტურის სამსახური. კასატორის მტკიცებით, სასამართლომ არ გამოიკვლია, დაინტერესებულმა მხარემ რატომ წარადგინა ამონაწერები შეცდომით, რაც დავის გადაწყვეტისას არსებითი მნიშვნელობის გარემოებას წარმოადგენს.
საკასაციო საჩივრის დასაშვებობასთან დაკავშირებით კასატორმა წარმოადგინა მოსაზრება, რომლის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, ვინაიდან საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოსაყალიბებლად. ორივე ინსტანციის სასამართლოების მიერ არასწორად იქნა მიჩნეული, რომ სადავო საკითხი არ საჭიროებდა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობასთან შეთანხმებას და არსებითი მნიშვნელობა არ ჰქონდა, თუ რომელ საკადასტრო ერთეულზე არსებულ ამონაწერს წარუდგენდა შპს ,,რ...“ ადმინისტრაციულ ორგანოებს სარეკლამო აბრის განთავსებაზე დასტურის მისაღებად, რადგან ორივე საკადასტრო ერთეულში საწარმოს გააჩნია ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართი. არადა, კასატორის მითითებით, საკითხი სწორედ ამხანაგობის ნებართვას საჭიროებდა. ინდივიდუალური საკუთრების განვითარება კი არ მომხდარა, არამედ ამ აბრის განთავსებით შპს ,,რ...“ პირდაპირ შეიჭრა იმ ფასადზე, რომლის შიგნით, ფასადის მხარეს, მეორე სართულზე შპს ,,...“ საკუთრება იყო განთავსებული, შეილახა შპს ,,...“, როგორც მესაკუთრის უფლებები, ამასთან მეორე სართულზე ინდივიდუალური საკუთრება შპს ,,რ...“ არ გააჩნია. შპს ,,რ...“ წარდგენილი ამონაწერის მიხედვით მათ მეორე მხარეს მოიპოვეს რეკლამის განთავსების უფლება, რასაც კასატორის აღნიშვნით, ისინიც არ უშლიან, მაგრამ ... ქუჩის მხარეს, რა ფოტომონტაჟიც წარადგინეს, მათ რეკლამის განთავსების უფლება არ აქვთ. ფოტომონტაჟი, სადაც აბრა უნდა განთავსებულიყო, მოიცავს სხვა საკადასტრო კოდს (...), სხვა მისამართს: .... 5, ხოლო ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, რომელიც წარადგინა შპს ,,რ...“, წარმოადგენს სხვა საკადასტრო კოდს (...) სხვა მისამართს: ... №70. შესაბამისად, კასატორის მითითებით, ნებართვა გაიცა სხვა ამონაწერზე, ფოტომონტაჟი კი დამტკიცდა სხვა მისამართის, სხვა საკადასტრო კოდის. აღნიშნულს, კასატორის მითითებით, ადასტურებს განშლის ოქმი, რომელიც ნათლად ჩანს, რომ შპს ,,რ...“ საკუთრებაში არსებული 36 კვ.მ მკვეთრად განსხვავდება მათ მიერ წარდგენილ ამონაწერში მითითებული 181,95 კვ. მეტრისგან. ამასთან, ახალი ამონაწერის მიხედვით, საკადასტრო კოდზე ... შპს ,,...“ გააჩნია საკუთრება.
მესამე პირმა - შპს „რ...“ წერილობითი მოსაზრებით მოითხოვა შპს „...“ საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობა, იმ მოტივით, რომ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებდა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3 მუხლის მოთხოვნებს (იხ. ტ.2; ს.ფ. ).
საკასაციო სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის პროცესუალური წინამძღვრები: (საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3 მ.)
საკასაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ კასატორის შპს „...“ საკასაციო საჩივარი შეიცავს მითითებებს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3 ნაწილის ,,ა” ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლის თაობაზე და იგი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად როგორც აბსოლუტური კასაცია.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის მოტივების საფუძვლიანობის შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ შპს ,,...“ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 4 დეკემბრის განჩინება და საკასაციო სასამართლოს მიერ მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს ,,...“ სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ; სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნეს ცნობილი ქ. თბილისის მერიის 2012 წლის 19 ივლისის №2065 განკარგულება და ადმინისტრაციულ ორგანოს დაევალოს საქმის გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა შემდეგ გარემოებათა გამო:
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გამოტანისას დარღვეულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნა, კერძოდ, სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, სასამართლომ განსახილველი დავა გადაწყვიტა არსებითად, მაშინ როცა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-19 მუხლების საფუძველზე ოფიციალურობის პრინციპის გამოყენებით სრულყოფილად არ არის მოპოვებული და გამოკვლეული საქმის გარემოებებთან დაკავშირებული მტკიცებულებები, ხოლო საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების შეფასების საფუძველზე ობიექტური სამართლებრივი დასკვნის ჩამოყალიბება შეუძლებელია.
საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, საკასაციო საჩივრის მოტივი განსახილველ საქმეში, რამაც შექმნა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3 მუხლის ,,ა” ქვეპუნქტით განსაზღვრული აბსოლუტური კასაციის წანამძღვრები, არის საგულისხმო და განსაკუთრებული სამართლებრივი თვალსაზრისით, რამაც მოცემულ საქმეს მიანიჭა სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის მნიშვნელოვანი საქმის სტატუსი. სამართლის განვითარებისათვის მნიშვნელოვანია საკასაციო სასამართლოს მიერ სამართლებრივი შეფასება მიეცეს რამდენად კანონშესაბამისად ხდება ადმინისტრაციული ორგანოების მხრიდან ნებართვის მისაღებად დაინტერესებული პირის მიერ შეტანილი განცხადების განხილვისას საქმის ფაქტობრივი გარემოებების გამოკვლევა, დადგენა, და ადეკვატური სამართლებრივი კვალიფიკაციის მიცემა.
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ წინამდებარე საქმე მნიშვნელოვანია რამდენიმე სამართლებრივი თვალსაზრისით, კერძოდ, მუნიციპალური ადმინისტრაციული ორგანოების მიერ სანებართვო სამართლის სფეროში მმართველობითი ფუნქციების კანონიერი განხორციელება; ამ პროცესში დაინტერესებულ პირთა უფლებების უზრუნველყოფა; ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სანებართვო სამართლის სფეროში გამოცემული სამართლებრივი აქტების კანონიერების შემოწმებისას კვალიფიციური სამართლებრივი კონტროლის განხორციელება ადმინისტრაციულ საჩივართან დაკავშირებული ადმინისტრაციული წარმოების მეშვეობით.
ვინაიდან სანებართვო საქმიანობის სამართლებრივი მოწესრიგების მიზანი და ძირითადი პრინციპებია: ადამიანის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფა და დაცვა; ადამიანის საცხოვრებელი და კულტურული გარემოს უსაფრთხოების უზრუნველყოფა და დაცვა; სახელმწიფო და საზოგადოებრივი ინტერესების დაცვა. მზარდი საბაზრო ეკონომიკური ურთიერთობების პირობებში სულ უფრო ინტენსიური ხდება სანებართვო სამართლის ინსტიტუტების გამოყენება, რაც ასევე კავშირშია ქალაქების იერსახისა და კეთილმოწყობის სტანდარტების დაცვასთან. ამდენად, აღნიშნული სამართლის ინსტიტუტების სწორი გაგება-გამოყენება უშუალოდ განაპირობებს ადამიანთა ყოფას, საზოგადოებრივი წესრიგის ხარისხსა და კულტურას. ადმინისტრაციული წარმოების პროცედურების ჩატარებისას საქმის გარემოებათა სწორი გამოკვლევა და კვალიფიკაცია უშუალო კავშირშია ადამიანის, როგორც მატერიალური, ასევე პროცედურული უფლებების უზრუნველყოფასთან, მმართველობის კანონიერებისა და კანონიერი ნდობის უფლების პრინციპების განხორციელებასთან.
ამდენად, საკასაციო სასამართლოს სამართლებრივი დასკვნები სახელმძღვანელო გახდება, როგორც ქვეყნის მასშტაბით მოქმედი მუნიციპალური ადმინისტრაციული ორგანოებისათვის და მათი პრაქტიკისათვის, ასევე, მეწარმე სუბიექტებისათვის. სანებართვო სამართლის ნორმების განმარტება ხელს შეუწყობს ადმინისტრაციულ საქმეთა განმხილველ სასამართლოებს ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებაში.
საკასაციო სასამართლო სანებართვო სამართლის სფეროში არსებული კანონმდებლობის ანალიზის საფუძველზე განმარტავს, რომ საქართველოში აღნიშნული საკითხი მოწესრიგებულია, როგორც საკანონმდებლო, ასევე, კანონქვემდებარე სამართლებრივი აქტებით, კერძოდ, 2005 წლის 24 ივნისის საქართველოს კანონი „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“არეგულირებს ისეთ ორგანიზებულ საქმიანობას ან ქმედებას, რომელიც ეხება პირთა განუსაზღვრელ წრეს, ხასიათდება ადამიანის სიცოცხლისთვის ან ჯანმრთელობისთვის მომეტებული საფრთხით, მოიცავს განსაკუთრებით მნიშვნელოვან სახელმწიფო ან საზოგადოებრივ ინტერესებს ან დაკავშირებულია სახელმწიფო რესურსებით სარგებლობასთან. კანონით დადგენილ შემთხვევაში ამ კანონის მოქმედება შეიძლება გავრცელდეს აგრეთვე არაორგანიზებულ საქმიანობაზე ან ქმედებაზე. ეს კანონი ასევე აწესრიგებს ლიცენზიითა და ნებართვით რეგულირებულ სფეროს, განსაზღვრავს ლიცენზიისა და ნებართვის სახეების ამომწურავ ჩამონათვალს, ადგენს ლიცენზიისა და ნებართვის გაცემის, მათში ცვლილებების შეტანის და მათი გაუქმების წესებს.
აღნიშნული კანონით საქმიანობის ან ქმედების სახელმწიფო რეგულირება ლიცენზიით ან ნებართვით ხორციელდება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ეს საქმიანობა ან ქმედება უშუალოდ უკავშირდება ადამიანის სიცოცხლისთვის ან ჯანმრთელობისთვის მომეტებულ საფრთხეს ან სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი ინტერესის სფეროებს. სახელმწიფო რეგულირება ხორციელდება მხოლოდ მაშინ, თუ ლიცენზიის ან ნებართვის გაცემით რეალურად შესაძლებელია აღნიშნული საფრთხის შემცირება ან სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი ინტერესების გათვალისწინება (მუხლი 2. ლიცენზიისა და ნებართვის გაცემის პრინციპები);
1998 წლის 18.02. საქართველოს კანონი „რეკლამის შესახებ“ აწესრიგებს საქართველოს სასაქონლო (სამუშაოთა, მომსახურების) და საფინანსო ბაზრებზე (ფასიანი ქაღალდების ბაზრის ჩათვლით) რეკლამის წარმოების, განთავსებისა და გავრცელების დროს წარმოქმნილ სამართლებრივ ურთიერთობებს. ხოლო, საკანონმდებლო აქტის მიზანს რეკლამის სფეროში ჯანსაღი კონკურენციის განვითარება, საზოგადოებრივი ინტერესების, რეკლამის სუბიექტებისა და მომხმარებელთა უფლებების დაცვა, არასათანადო რეკლამის თავიდან აცილება და აღკვეთა წარმოადგენს.
კანონის მოქმედი რედაქცია სანებართვო სფეროს ასევე განაკუთვნებს (მე-3 მუხლის პ.16.) აბრას, შემდეგი დეფინიციით – დაფა, რომელზედაც დატანილია ნებისმიერი ფორმისა და ზომის წარწერა, რომელიც განთავსებულია ეკონომიკური აგენტის ან მეწარმე სუბიექტის ობიექტზე, აღნიშნავს ამ ობიექტის სახელწოდებას და მისგან არა უმეტეს 1.5 მეტრით არის დაშორებული. (28.05.2013 N 617 ძალაშია 2013 წლის 1 სექტემბრიდან)
განსახილველი სამართალურთიერთობის მნიშვნელოვანი კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტია საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის N57 დადგენილება „მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“, რომელსაც ეყრდნობა კიდეც სადავო აქტის გამოცემისას მოპასუხე - სსიპ „თბილისის არქიტექტურის სამსახური“. სანებართვო სამართალურთიერთობის სფეროს მომწესრიგებელი ნორმები ასევე განსაზღვრულია ქ. თბილისის საკრებულოსა და ქ. თბილისის მთავრობის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტებით.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ კანონმდებლობით დიფერენცირებულია საქმიანობის მთელი რიგი სფეროები, რომელთაც არ ესაჭიროებათ სათანადო ნებართვა ადმინისტრაციული ორგანოებისაგან. კერძოდ, ზემომითითებული საქართველოს მთავრობის დადგენილებით ადგილობრივ თვითმმართველ ერთეულს მინიჭებული აქვს უფლებამოსილება მის სამოქმედო ტერიტორიაზე განსაზღვროს შესაბამისი ზონები და I კლასს დაქვემდებარებული შენობა-ნაგებობების სახეობები, რომელთა განთავსება/მშენებლობა მშენებლობის ნებართვის ან/და ამავე დადგენილების 66-ე მუხლით გათვალისწინებული პროცედურის გარეშე იქნება შესაძლებელი (მუხლი 65.2).
სადავო აქტით მოპასუხემ - სსიპ „თბილისის არქიტექტურის სამსახურმა“ დაადასტურა შპს „რ...“ უფლება სარეკლამო აბრის განთავსებასთან დაკავშირებით, მიიჩნია რა, რომ შპს-ის მიერ განსახორციელებელი სამუშაოები თავისი მახასიათებლებით განეკუთვნება პირველი კლასის ობიექტს, რომლის მონტაჟი საჭიროებს არა მშენებლობის ნებართვას, არამედ, დადასტურებას ( იხ.ს.ფ. 17).
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იურიდიული თვალსაზრისით დაუსაბუთებელია, რის გამოც დარღვეულია სსსკ-ის 394-ე მუხლის ,,ე“ პუნქტის მოთხოვნა. აღნიშნულთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო წინამდებარე განჩინების მიღებისას ეყრდნობა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ საქმეზე ¹ბს-52-52(კ-08) მ. ხ-ის სარჩელისა გამო მოპასუხის საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საბაჟო დეპარტამენტის მიმართ, 2008 წლის 25 მარტის განჩინებით ჩამოყალიბებულ სასამართლო პრაქტიკას, რომლის მიხედვით საკასაციო სასამართლომ იმსჯელა სააპელაციო სასამართლოს მიერ სსსკ-ის 390-ე მუხლის მე-3 ნაწილის გ) ქვეპუნქტით მინიჭებული კომპეტენციის კვალიფი-ციური გამოყენების შესახებ, კერძოდ:
,,საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სსსკ-ის 390-ე მუხლის მე-3 ნაწილის გ) ქვეპუნქტის მიხედვით: სააპელაციო სასამართლოს განჩინება, რომლითაც უცვლელად რჩება გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და თუ სააპელაციო სასამართლო ეთანხმება პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებებსა და დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ ან/და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით, მაშინ დასაბუთება იცვლება მასზე მითითებით.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს პროცესუალური უფლებამოსილება განჩინებაში გადმოსცეს მოკლე დასაბუთება, არც ერთ შემთხვევაში არ უნდა იქნეს გაგებული იმგვარად, რომ სააპელაციო სასამართლო მხოლოდ ფორმალური თვალსაზრისით ახორციელებს მართლმსაჯულებას. მითითებული ნორმით დადგენილი პროცესუალური უფლებამოსილების გამოყენება არ უნდა მოვიდეს წინააღმდეგობაში ამავე კოდექსის 377.1 მუხლით განსაზღვრულ სააპელაციო სასამართლოს იურისდიქციასა და კომპეტენციასთან, ვინაიდან სააპელაციო ინსტანციაში მართლმსაჯულების განხორციელების არსი მდგომარეობს სწორედ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში შემოწმების ვალდებულების დადგენით. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერების და დასაბუთებულობის შემოწმების ვალდებულება პროცესუალურ-სამართლებრივი დოქტრინის მიხედვით უცილობლად გულისხმობს და მოიაზრებს სააპელაციო საჩივრის მოტივების საფუძვლიანობის შეფასებას.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო სამართალწარმოება, რომელიც აგებულია მხარეთა დისპოზიციურობის და შეჯიბრებითობის პრინციპებზე, სააპელაციო და საკასაციო საჩივარს აკუთვნებს მხარის უფლების დაცვის სამართლებრივ საშუალებებს, ამასთან, სწორედ მხარის ამ საპროცესო უფლების რეალიზაცია თანაზომიერია მხარისავე საპროცესო ვალდებულებასთან _ დაასაბუთოს საჩივარი, კერძოდ, სსსკ-ის 368-ე მუხლის პირველი ნაწილის ე) და ვ) ქვეპუნქტებში მითითებულია თუ რა უნდა იყოს ასახული სააპელაციო საჩივრის შინაარსში. მხარის ამგვარი პროცესუალური ვალდებულება შეიცავს მხარის საპროცესო უფლებრივ გარანტიას, ზემდგომმა სასამართლომ შეაფასოს მისი საჩივრის მოტივების საფუძვლიანობა, გაიზიაროს ან უარყოს, გააქარწყლოს ისინი იურიდიულად არგუმენტირებული სახით.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სსსკ-ის 390-ე მუხლის მე-3 ნაწილის გ) ქვეპუნქტით განსაზღვრული უფლებამოსილების გამოყენება ზემომითითებული საპროცესო ნორმების ობიექტური შინაარსის კონტექსტის გათვალისწინების გარეშე, სააპელაციო სამართალწარმოების გახდის ზედაპირულს და განაპირობებს მის უკიდურესად ფორმალისტურ ხასიათს, რაც წინააღმდეგობაში მოდის სააპელაციო სამართალწარმოების არსსა და მართლმსაჯულების პრინციპებთან.
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საპროცესო ნორმა შეუძლებელია გამოყენებულ იქნეს მხარის პროცესუალური უფლების შეზღუდვის თვალსაზრისით, ასეთ შემთხვევაში სასამართლოს პროცესუალური უფლებამოსილება უნდა შეიზღუდოს, რათა არ მოხდეს მხარის საპროცესო უფლების იგნორირება, უკიდურეს შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოს მიერ კანონით გათვალისწინებული საპროცესო ზედამხედველობა განუხორციელებელი დარჩება“.
წინამდებარე საქმეშიც, სააპელაციო სასამართლოს განჩინება არ შეიცავს აპელაციის მოტივების შესახებ მსჯელობას, არ არის ნამსჯელი იმ არგუმენტებზე, რომელზეც აპელანტი მიუთითებს, შესაბამისად, ისინი სასამართლო დასკვნებით გაქარწყლებული არ ყოფილა და რაც საკასაციო საჩივრის შეტანის წინაპირობა გახდა.
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში გამოყენებულ უნდა იქნეს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4. მუხლი, რამდენადაც ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოიცა საქმის გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, ასევე, არსებითად არის დარღვეული მისი მომზადების კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები, რაც ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60I მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, აქტის ბათილად ცნობის საფუძველს წარმოადგენს, კერძოდ, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60I.2 მუხლის მიხედვით, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადების ან გამოცემის წესის არსებით დარღვევად ჩაითვლება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა ადმინისტრაციული წარმოების სახის დარღვევით, ანდა კანონის ისეთი დარღვევით, რომლის არარსებობის შემთხვევაში, მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება.
ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 5.1. მუხლში რეგლამენტირებულია ადმინისტრაციული ორგანოს უფლებამოსილების განხორციელების სავალდებულო პრინციპი _ უფლებამოსილების განხორციელება კანონის საფუძველზე, რაც გულისხმობს, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს ეკრძალება კანონმდებლობის მოთხოვნების საწინააღმდეგოდ განახორციელოს რაიმე მოქმედება.
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს საკითხის გადაწყვეტისას მტკიცებულებათა მოპოვების გზით უნდა დაედგინა საქმისათვის განმსაზღვრელი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, რაც მის მიერ არ განხორციელებულა; შესაბამისად, საკითხის ხელახალი განხილვისას ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია სრულფასოვნად გამოიყენოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით მინიჭებული უფლებამოსილება და ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე.
მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანომ ისე გამოსცა სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომ ობიექტურად არ გამოუკვლევია საქმის გარემოებები და საკითხის გადაწყვეტისას დაეყრდნო შპს ,,რ...“ მიერ პირველი კლასის სარეკლამო აბრის განთავსებისათვის ნებართვის მისაღებად წარდგენილ ერთმანეთისაგან განსხვავებულ საკადასტრო კოდზე და მისამართზე არსებულ მტკიცებულებებს, კერძოდ: 1. საჯარო რეესტრის 2011 წლის 4 ნოემბრის ამონაწერი №882011541205 საკადასტრო კოდი - ..., რომლის შესაბამისად, შპს ,,რ...“ საკუთრებაშია ქ. თბილისი, ... ქ. №70-ში (იგივე .... №5) სართული 1-ლი, შენობა №3-ში 872, 50 კვ.მ ფართი და 2. სარეკლამო აბრის განთავსებისათვის კედლის ფასადის ფოტომონტაჟი, რომელიც მოიცავს საკადასტრო კოდს (...) მისამართზე: ქ. თბილისი, .... №5.
საკასაციო სასამართლო ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის 1-ლი ნაწილის ,,კ” ქვეპუნქტის საფუძველზე განმარტავს, რომ ადმინისტრაციული წარმოება არის ადმინისტრაციული ორგანოს საქმიანობა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადების, გამოცემისა და აღსრულების, ადმინისტრაციული საჩივრის გადაწყვეტის აგრეთვე ადმინისტრაციული ხელშეკრულების მომზადების, დადების ან გაუქმების მიზნით. ადმინისტრაციული წარმოების სრულყოფილი ჩატარება ანუ მხოლოდ სათანადო პროცედურის საფუძველზე გადაწყვეტილების მიღება დიდწილად განაპირობებს მის კანონიერებას, დასაბუთებულობასა და მიზანშეწონილობას.
მოპასუხე ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ადმინისტრაციული წარმოების დროს დაცული არ იქნა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით დადგენილი ადმინისტრაციული წარმოების პროცედურა, კერძოდ, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96.2 მუხლი, რომლის თანახმად, დაუშვებელია, ინდივიდუალურ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას საფუძვლად დაედოს ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ არის გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ.
საქმეში წარმოდგენილი მასალების მიხედვით, ქ. თბილისი, ... №70-ში (იგივე .... №5) და ქ. თბილისი, ... №5-ში მდებარეობს ორ საკადასტრო ერთეულად დაყოფილი უძრავი ქონება, კერძოდ: ა) უძრავი ქონება საკადასტრო კოდით (...) მისამართი - ქ. თბილისი, ... ქ. №70 (იგივე .... №5), სადაც შპს ,,რ...“ საკუთრებად რეგისტრირებულია სართული 1-ლი, შენობა №3-ში 872,50 კვ.მ ფართი (იხ. ტ. 1; ს.ფ. 20-22); ბ) უძრავი ქონება საკადასტრო კოდით (...) მისამართი - ქ. თბილისი, .... №5, სადაც შპს ,,რ...“ საკუთრებად რეგიტრირებულია 36 კვ.მ, ხოლო შპს ,,...“ საკუთრებად რეგისტრირებულია 339 კვ.მ ფართი (იხ. ტ.1; ს.ფ. 40-44).
შპს ,,რ...“ მიერ სარეკლამო აბრის განსათავსებლად ნებართვის მისაღებად ადმინისტრაციულ ორგანოში წარდგენილი მტკიცებულებები საკადასტრო კოდებით ერთმანეთს არ ემთხვეოდა და შესაბამისად, არც ქ. თბილისის მერიის მიერ არ იქნა გამოკვლეული თუ რატომ იქნა წარდგენილი სხვადასხვა საკადასტრო კოდზე და სხვადასხვა მისამართზე არსებული მტკიცებულებები (საჯარო რეესტრის ამონაწერი საკადასტრო კოდზე ... და ფასადის ფოტომონტაჟი საკადასტრო კოდზე ..., ასევე არ იქნა გამოკვლეული კონკრეტულად რომელ საკადასტრო ერთეულზე უნდოდა ნებართვის მაძიებელს განეთავსებინა სარეკლამო აბრა.
საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს ადმინისტრაციული ორგანოს დასაბუთებას, რომ მნიშვნელობა არ ჰქონდა ნებართვის მაძიებელი რომელ საკადასტრო კოდზე არსებულ ამონაწერს წარადგენდა, რაკი შპს ,,რ...“ შენობის ორივე მხარეს გააჩნია საკუთრება, შემდეგ გარემოებათა გამო: ადმინისტრაციული აქტის გამოცემისათვის სპეციალურად განსაზღვრული აუცილებელი პროცედურის - ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარების მიზანს სწორედ საქმის გარემოებათა ობიექტური და კვალიფიციური გამოკვლევა-შეფასება წარმოადგენს. სწორედ ეს ფუნქცია განაპირობებს კანონიერი და დასაბუთებული გადაწყვეტილების მიღებას. ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96.1 მუხლით კანონმდებელი იმპერატიული შინაარსით ადგენს ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულებას, რომ ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. თავის მხრივ, მტკიცებულებათა კვალიფიციური გამოკვლევა ადმინისტრაციულ ორგანოს აძლევს შესაძლებლობას განსაზღვროს გამოსაცემი აქტის სამართლებრივი შედეგებით დაინტერესებულ პირთა წრე და ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 95.1 ან 95.2 მუხლის შესაბამისად მოიწვიოს ისინი ადმინისტრაციულ წარმოებაში.
ადმინისტრაციულ ორგანოთა ამგვარი დამოკიდებულება - ადმინისტრაციული წარმოების პროცედურების გაუთვალისწინებლობა წინააღმდეგობაშია ქვეყნის კანონმდებლობით გარანტირებულ პირის პროცესუალურ უფლებებთან და არ შეესაბამება კანონიერი მმართველობის სტანდარტებს.
საქმის მასალებით დადგენილია, რომ მტკიცებულებების ამგვარმა არაჯეროვანმა გამოკვლევამ განაპირობა შპს ,,...“ მესამე პირად მოუწვევლობა ნებართვის გამცემ ადმინისტრაციულ ორგანოში, რომლის მონაწილეობა, შესაბამისი პროცესუალური უფლებების რეალიზების მეშვეობით დიდწილად განსაზღვრავდა აქტის სამართლებრივ ხასიათს, შედეგს და დასაბუთებას.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ზემდგომ ორგანოში ადმინისტრაციულ საჩივართან დაკავშირებული ადმინისტრაციული წარმოება წარმოადგენს ადმინისტრაციული წარმოების განსაკუთრებულ სახეს და მას კოდექსში სპეციალური - XIII თავი აქვს დათმობილი, რომლის დებულებები დეტალურად აწესრიგებს დარღვეული უფლების აღდგენის ფორმებს, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ზემდგომ ორგანოში გასაჩივრების უფლების რეალიზაციასა და საჩივრის განხილვა-გადაწყვეტის საკითხებსა და პროცედურას.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გასაჩივრების ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის სპეციალური თავით განსაზღვრული წესი და პროცედურა წარმოადგენს მმართველობითი ორგანოების იერარქიული კონტროლის განხორციელების სამართლებრივ ფუნქციას, რა დროსაც ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანო აღჭურვილია უფლებამოსილებით შეამოწმოს ქვემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოების გადაწყვეტილებათა და მოქმედებათა (უმოქმედობათა) კანონიერება და მიზანშეწონილობა, რაც დამატებითი საშუალებაა მმართველობის კანონიერების უზრუნველსაყოფად.
ადმინისტრაციული საჩივარი - არის სადავო აქტის ადრესატის მიერ პროცედურული უფლების რეალიზაცია, რომელიც კანონით მკაცრად რეგლამენტირებულ წესებს ექვემდებარება. ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის XIII თავის ,,ადმინისტრაციულ საჩივართან დაკავშირებით ადმინისტრაციული წარმოება“ მიხედვით, მმართველობის ორგანოების უფლებამოსილება - განახორციელონ ქვემდგომი ორგანოების გადაწყვეტილებების კანონიერებაზე კონტროლი, გულისხმობს მათ მიუკერძოებლად, ობიექტურად და კანონიერებისა და კანონის წინაშე თანასწორობის პრინციპებზე დაყრდნობით განხილვა-გადაწყვეტის ვალდებულებას. იმ შემთხვევაში, როცა ქვემდგომ ორგანოს დამაჯერებლად არ გამოუკვლევია აქტის გამოცემისათვის საჭირო ყველა ფაქტობრივი გარემოება, ზემდგომმა ადმინისტრაციულმა ორგანომ უნდა გამოიკვლიოს და მათი შეფასება-დადგენის საფუძველზე კანონიერად გადაწყვიტოს დავა.
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში ზემდგომმა ადმინისტრაციულმა ორგანომ ადმინისტრაციულ საჩივართან დაკავშირებით სადავო 2012 წლის 19.07 №2065 განკარგულების გამოცემისას უგულებელყო ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის XIII თავის მოთხოვნები, კერძოდ, გასაჩივრებული აქტის კანონიერების შესწავლა საქმის გარემოებების ობიექტური და კვალიფიციური გამოკვლევა-შეფასება- დადგენის საფუძველზე.
საქმის მასალებით დადგენილია:
შპს ,,რ...“ საჯარო რეესტრის 2011 წლის 4 ნოემბრის ამონაწერის მიხედვით საკადასტრო კოდზე (...) მისამართი - ... ქ. №70 (იგივე .... №5) თავის საკუთრებაში არსებული ფართის ფასადზე მიიღო სარეკლამო აბრის განთავსების ნებართვის დადასტურება. ნებართვის მაძიებელმა სარეკლამო აბრა განათავსა შენობის წინა ფასადის მეორე სართულზე მისამართზე - .... №5, საკადასტრო კოდზე (...) წარდგენილი ფოტომონტაჟის მიხედვით, რომელ საკადასტრო ერთეულზე შპს ,,...“ საკუთრება გააჩნდა პირველ სართულზე - 27,93 კვ.მ, მეორე სართულზე - 91,33 კვ.მ და მესამე სართულზე - 183,92 კვ.მ. ხოლო შპს ,,რ...“ ამ საკადასტრო კოდზე (...) საკუთრება გააჩნდა პირველ სართულზე - 36 კვ.მ, რასაც ადასტურებს საქმეში წარმოდგენილი ... №5-ში მდებარე ... №3 შენობის ფართების განშლა (იხ. ტ.1; ს.ფ. 32-39).
ამდენად, შპს ,,რ...“ სარეკლამო აბრის განთავსება მოხდა შენობის წინა ფასადის მეორე სართულზე, სადაც საკუთრება გააჩნია შპს ,,...“. შესაბამისად, ადმინისტრაციულ ორგანოს მტკიცებულებათა მოპოვების და ობიექტური გამოკვლევის სტადიაზე შეეძლო გამოეყენებინა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 97.1 მუხლის ,,დ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საქმის გარემოების სახე - შემთხვევის ადგილის დათვალიერება, რითაც მიეცემოდა შესაძლებლობა ობიექტურად შეეფასებინა ყველა მტკიცებულება და გამოეტანა კანონიერი და დასაბუთებული გადაწყვეტილება.
საკასაციო სასამართლო ,,ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე განმარტავს, რომ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების შემადგენელი მიწის ნაკვეთი, სახლის ნაწილი და ის შენობა-ნაგებობები, დანადგარები, საინჟინრო ქსელები, მოწყობილობები, რომლებიც არ არის ინდივიდუალური საკუთრება, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებას ( საერთო საკუთრებას) წარმოადგენს. ამავე მუხლის მე-4 პუნქტის ,,გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებას წარმოადგენს მრავალბინიანი სახლის მზიდი და შემომზღუდავი არამზიდი (ფასადის) კონსტრუქციები (საძირკვლები, კარკასი, კედლები, საერთო სარგებლობის აივნები, სართულშუა გადახურვები, პარაპეტები (მოაჯირები), ლავგარდანები (კარნიზები), საწვიმარი მილები და ა.შ.
ამავე კანონის მე-101 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის თანხმობის გარეშე შესაძლებელია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ქონების ისეთი განვითარება, რომელიც გავლენას ახდენს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებაზე, თუმცა არ ითვალისწინებს ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართობის გაზრდას ან/და ახალი ინდივიდუალური საგნის წარმოშობას.
შესაბამისად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში ქ. თბილისის მერიამ, როგორც ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანო განიხილავდა რა ადმინისტრაციულ საჩივარს ქვემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილებაზე, ისე გამოსცა 2012 წლის 19 ივლისის №2065 განკარგულება, რომ არ გამოუკვლევია მთელი რიგი საქმის გარემოებები და მტკიცებულებები, არ დაუსაბუთებია ამ კონკრეტულ შემთხვევაში შპს ,,რ...“ რეკლამის განთავსებაზე უფლების დადასტურების მისაღებად ესაჭიროებოდა თუ არა ,,ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის ზემოაღნიშნული ნორმების საფუძველზე და იმის გათვალისწინებით, რომ რეკლამის განთავსება მოხდა შპს ,,...“ საკუთრებაში არსებული ფართის ფასადზე, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა თანხმობა და რეკლამის განთავსებით ილახებოდა თუ არა შპს ,,...“ ინტერესები, რომელსაც მხოლოდ სასამართლო წესით დაუტოვა უფლების რეალიზაციის შესაძლებლობა. ასევე, ზემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოს არ უმსჯელია და არ შეუფასებია ის გარემოება, რომ ნებართვის მაძიებლის მიერ რატომ იყო წარდგენილი ადმინისტრაციულ ორგანოში მტკიცებულებები, რომლებიც ერთმანეთისაგან განსხვავებულ საკადასტრო კოდსა და განსხვავებულ მისამართს შეიცავდა.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომელიც გამოცემულია წერილობითი სახით, აუცილებელია შეიცავდეს დასაბუთებას, კერძოდ, მასში მითითებული უნდა იყოს ის სამართლებრივი და ფაქტობრივი წანამძღვრები, რომელთა საფუძველზეც გამოიცა იგი. იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ადმინისტრაციული ორგანო მოქმედებს დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში, იგი ვალდებულია, აქტის დასაბუთებაში მიუთითოს იმ გარემოებებზე, რომლებიც საფუძვლად დაედო მის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებას, კერძოდ, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, თუ ადმინისტრაციული ორგანო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას მოქმედებდა დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში, წერილობით დასაბუთებაში მიეთითება ყველა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომელსაც არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემისას, ხოლო ამავე კოდექსის 53-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ არის თავისი გადაწყვეტილება დააფუძნოს იმ გარემოებებზე, ფაქტებზე, მტკიცებულებებზე ან არგუმენტებზე, რომლებიც არ იქნა გამოკვლეული და შესწავლილი ადმინისტრაციული წარმოების დროს.
ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის დასაბუთების კანონისმიერი ვალდებულება განპირობებულია იმ გარემოებით, რომ ადმინისტრაციული ორგანო შებოჭოს სამართლით და მოაქციოს თვითკონტროლის ფარგლებში, რამდენადაც გადაწყვეტილების მიღება უნდა ეფუძნებოდეს კონკრეტულ გარემოებებს და ფაქტებს, რომელთა სწორ შეფასებასაც ადმინისტრაციული ორგანო მიჰყავს საკითხის ამ თუ იმ გადაწყვეტამდე, ანუ მარტივად რომ განვმარტოთ, სწორედ კონკრეტული ფაქტები და საქმის გარემოებები განსაზღვრავს გადაწყვეტილების იურიდიულ შედეგს და არა პირიქით. წინააღმდეგ შემთხვევაში ყოფა დაკარგავს უზრუნველყოფადობას, სტაბილურობას, გარანტირებულობას, დაირღვევა სამართლის ნორმის და ადმინისტრაციული ორგანოს მიმართ ნდობის პრინციპი, სამართლებრივი უსაფრთხოების განცდა, ხოლო ასეთ პირობებში, მყარი სამართლებრივი წესრიგის ადგილს დაიკავებს მმართველობითი ორგანოს სახელისუფლო ძალაზე დამყარებული თვითნებობა, მაშინ, როცა ადმინისტრაციული ორგანოსადმი, შესაბამისად სახელმწიფოსადმი ნდობის პრინციპი და სამართლებრივი უსაფრთხოება, სამართლებრივი სახელმწიფოს ერთ-ერთი უმთავრესი ნიშანია. გარდა აღნიშნულისა, გადაწყვეტილების დასაბუთება აუცილებელია ადრესატისათვის, რათა შეაფასოს მისი მართლზომიერება, დარწმუნდეს მის კანონშესაბამისობაში, ხოლო უფლების დარღვევის განცდის შემთხვევაში ისარგებლოს გასაჩივრების შესაძლებლობით, მას უნდა შეეძლოს იცოდეს რა არგუმენტებით უნდა დაუპირისპირდეს მიღებულ გადაწყვეტილებას, რასაც დასაბუთების გარეშე გადაწყვეტილების მიღების პირობებში, მოკლებულია. აგრეთვე, დასაბუთებული აქტის გამოცემა აადვილებს საჩივრის ან სარჩელის განმხილველი ორგანოების მიერ მისი კანონიერებისა და მიზანშეწონილობის გადამოწმების პროცესს.
საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს ადმინისტრაციული ორგანოს დასაბუთებას იმის თაობაზე, რომ იმ საკადასტრო კოდზე (...), რომელზეც რეკლამის განთავსების ნება დაერთო შპს ,,რ...“, საკუთრება შპს ,,...“ არ გააჩნია, ვინაიდან სასამართლოების მსჯელობის საგანი არ ყოფილა საქმეში წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის 2012 წლის 20 ივლისის ამონაწერი №882012356571 საკადასტრო კოდზე (...), სადაც შპს ,,...“ საკუთრებად მითითებულია 117,07 კვ.მ ფართი (იხ. ტ. 1; ს.ფ.55-58).
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საქმის სასამართლო განხილვის სტადიაზე, იმ ვითარებაში, როცა აღნიშნული მტკიცებულება არ წარმოადგენს უდავოდ დადგენილ ფაქტს და პირიქით, სადავოა, ადმინისტრაციულმა ორგანომ ხელახლა უნდა ჩაატაროს ადმინისტრაციული წარმოება შპს ,,...“ საჩივართან დაკავშირებით და უნდა გამოიკვლიოს შპს ,,რ...“ კონკრეტულად რომელ საკადასტრო კოდზე არსებული ფართის ფასადზე მიეცა სარეკლამო აბრის განთავსებაზე ნებართვა და შეილახა თუ არა შპს ,,...“ ინტერესები.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სასამართლოს უფლებამოსილება სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნოს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული ადმინისტრაციული აქტი, განსაზღვრულია საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილით, კერძოდ, აღნიშნული ნორმის თანახმად, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, რაც მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა, იგი უფლებამოსილია სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნოს და დაავალოს ადმინისტრაციულ ორგანოს ამ გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი. სასამართლო ამ გადაწყვეტილებას იღებს, თუ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობისათვის არსებობს მხარის გადაუდებელი კანონიერი ინტერესი _ მოცემულ შემთხვევაში სადავოა საკუთრების უფლების შეზღუდვა.
საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ადმინისტრაციული ორგანოს ვალდებულებას წარმოადგენს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევა, სწორედ საქმის გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე უნდა იქნეს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ გადაწყვეტილება მიღებული. ზემოაღნიშნული ნორმიდან გამომდინარე, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ არ გამოიკვლია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები და ისე გამოსცა ადმინისტრაციული აქტი, იგი უფლებამოსილია სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნოს ინდივიდუალურ-სამართლებრივი ადმინისტრაციული აქტი და დაავალოს შესაბამის ადმინისტრაციულ ორგანოს გამოსცეს ახალი აქტი.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32.4. მუხლით მინიჭებული უფლებამოსილება სასამართლომ უნდა გამოიყენოს იმ ვითარებაში, როცა სასამართლო წესით ვერ ხერხდება ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა და შეფასება. შესაბამისად, შეუძლებელი ხდება სადავო ადმინისტრაციული აქტის მატერიალური კანონიერების შეფასება.
აღნიშნული პროცესუალური შესაძლებლობა ემსახურება ადმინისტრაციული ორგანოების მიერ განხორციელებულ მმართველობის კანონიერებაზე სასამართლო კონტროლის სრულფასოვან რეალიზაციას და მართლმსაჯულების ეფექტიან განხორციელებას. იმ პირობებში, როცა ადმინისტრაციულ ორგანოს საერთოდ არ მოუხდენია ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა _ შეფასება, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში რიგ შემთხვევებში შეუძლებელი ხდება მათი გამოკვლევა.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60I მუხლის 1-ლი ნაწილის, მე-7 ნაწილის ,,ა” პუნქტისა და ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნეს ცნობილი ქ. თბილისის მერიის 2012 წლის 19 ივლისის №2065 განკარგულება და ამასთან, მოპასუხეს უნდა დაევალოს შპს ,,...“ საჩივრის ხელახლა განხილვა და ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა საქმის გარემოებების გამოკვლევისა და ობიექტური შეფასების საფუძველზე.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სსსკ-ის 411-ე მუხლის შესაბამისად სახეზეა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების და საკასაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღების პროცესუალური წინაპირობები, რომლითაც შპს ,,...“ სარჩელი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სსსკ-ის 53.2. მუხლის თანახმად, ქ. თბილისის მერიას შპს ,,...“ სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს შპს ,,...“ მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით სამართალწარმოებაზე გაღებული ხარჯების (100+150+300) 550 ლარის ოდენობით გადახდა;
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა რა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2; სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე, 55-ე, 399-ე, 411-ე მუხლებით და
გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა:
1. შპს ,,..“ საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;
2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 4 დეკემბრის განჩინება და საკასაციო სასამართლოს მიერ მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;
3. შპს ,,...“ სარჩელი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;
4. სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნეს ცნობილი ქ. თბილისის მერიის 2012 წლის 19 ივლისის №2065 განკარგულება და ადმინისტრაციულ ორგანოს დაევალოს საქმის გარემოებათა გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ გამოსცეს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, კანონით დადგენილ ვადაში;
5. ქ. თბილისის მერიას დაეკისროს შპს ,,...“ მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით სამართალწარმოებაზე გაღებული ხარჯების (100+150+300) 550 ლარის ოდენობით შპს ,,...“ სასარგებლოდ გადახდა;
6. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე /ნ. წკეპლაძე/
მოსამართლეები: /მ. ვაჩაძე/
/პ. სილაგაძე/