Nბს-843-827(კ-12) 25 ივნისი, 2013 წელი
ქ. თბილისი
ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
თავმჯდომარე ლევან მურუსიძე (მომხსენებელი)
მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე
ნუგზარ სხირტლაძე
სხდომის მდივანი _ ა. ვარდიძე
კასატორი (მოსარჩელე) _ თ. ც-ა
მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე): ქ. თბილისის მერია
გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 29 მაისის განჩინება
სარჩელის საგანი _ აუქციონის შედეგების ბათილად ცნობა და გადახდილი ,,ბეს“ დაბრუნება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
თ. ც-ამ 2011 წლის 27 ივლისს სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე ქ. თბილისის მერიის მიმართ და მოითხოვა, ბათილად იქნეს ცნობილი 2011 წლის 13 მაისს ჩატარებული აუქციონი და აუქციონში გამარჯვებულ პირს - თ. ც-ას დაუბრუნდეს გადახდილი ,,ბეს” თანხა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 27 დეკემბრის გადაწყვეტილებით თ. ც-ას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
საქალაქო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
2011 წლის 13 მაისს ჩატარდა ელექტრონული ფორმით აუქციონი, რომელზეც გატანილი იყო ქ. თბილისის თვითმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება: 615 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი ქ. თბილისში, ... ქუჩის მიმდებარედ, საკადასტრო კოდით: №..., ფუნქცია - საზოგადოებრივ-საქმიანი ზონა. ბეს თანხამ შეადგინა 6273 ლარი. ქალაქგეგმარებითი და ქალაქმშენებლობითი შეზღუდვები ან/და ვალდებულებები სააუქციონო განაცხადში მითითებული არ იყო.
2011 წლის 13 მაისს ჩატარებულ აუქციონში გაიმარჯვა თ. ც-ამ. აუქციონის პირობების თანახმად, საპრივატიზებო თანხის გადახდა უნდა განხორციელებულიყო 2011 წლის 10 დეკემბრამდე. 2011 წლის 13 მაისის აუქციონში გამარჯვების დამადასტურებელი №ე-24-94-613 ოქმის თანახმად, ქონება მდებარეობს ქ. თბილისში, ... ქუჩის მიმდებარედ, ფართობით 613 კვ.მ. საზოგადოებრივ-საქმიან ზონაში.
2011 წლიდ 16 მაისს თ. ც-ამ განცხადებით მიმართა სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურს და მოითხოვა აუქციონზე შეძენილი მიწის ნაკვეთთან მისასვლელი გზის განსაზღვრა და მშენებლობის შესაძლებლობის შესახებ ქალაქ-გეგმარებითი დასკვნის გაცემა, ვინაიდან ჰაერში კვეთს მაღალი ძაბვის გადამცემი ხაზი.
2011 წლის 20 მაისის №12/55776-13 წერილით თ. ც-ას სსიპ არქიტეტურის სამსახურმა აცნობა, რომ სამსახურში არსებული ინფორმაციით მიწის ქვეშ გადის მაღალი წნევის წყალმომარაგების მილები, ხოლო ჰაერში იკვეთება მაღალი ძაბვის გადამცემი ელექტრო სადენი, რაც მნიშვნელოვნად ზღუდავს მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ განვითარებას. სამსახურს მიწის ნაკვეთის შესახებ სრულყოფილი ქალაქგეგმარებითი დასკვნის გაცემა შეუძლია მას შემდეგ, რაც სამსახურში განსახილველად წარმოდგენილი იქნება მიწის ნაკვეთის ტოპო-გეოდეზიური ანაზომი, სადაც ნაჩვენები იქნება ყველა სახის ხაზოვანი ნაგებობის ადგილმდებარეობა, რომელიც უშუალო კავშირშია გასხვისებულ ტერიტორიასთან და შესაბამისი ორგანიზაციების მიერ (სს ,,...”, ,,ჯ...”) გაცემული დასკვნები ტერიტორიის სამშენებლოდ განვითარების შესაძლებლობის შესახებ. განმცხადებელს ეცნობა, რომ მიწის გასხვისება განხორციელდა მომიჯნავედ არსებულ ტერიტორიასთან გაერთიანების პირობით და მისი დამოუკიდებლად განვითარება სამსახურს ქალაქგეგმარებითი თვალსაზრისით მიზანშეწონილად არ მიაჩნია.
სს ,,...” 2011 წლის 23 მაისის წერილის თანახმად, სადავო ტერიტორიაზე გადის 110 კვ-იანი საჰაერო ელ-გადამცემი ხაზი ,,დ...”, რომელიც ირიცხება სს ,,...” ბალანსზე.
სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2011 წლის 10 ივნისის წერილით თ. ც-ას ეცნობა, რომ აუქციონში გამარჯვების დამადასტურებელი 2011 წლის 13 მაისის №ე-24-94-613 ოქმი (ადმინისტრაციული დაპირება) გაუქმდა და გადახდილი ,,ბე” დაბრუნებას არ ექვემდებარება იმ საფუძვლით, რომ თ. ც-ა, აუქციონში გამარჯვებული პირი, არ ეთანხმება აუქციონში გამარჯვების დამადასტურებელ ოქმს და ამის შესახებ აცნობა სააგენტოს.
საქალაქო სასამართლომ მოცემული დავის გადაწყვეტისას იხელმძღვანელა ქ. თბილისის საკრებულოს 2010 წლის 27 აგვისტოს №9-63 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული ,,ქ. თბილისის თვითმართველი ერთეულის ქონების აუქციონის ფორმით პრივატიზების წესით”, ,,ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების შესახებ” კანონით.
საქალაქო სასამართლომ მიუთითა ქ. თბილისის საკრებულოს 2010 წლის 27 აგვისტოს №9-63 გადაწყვეტილებით დამტკიცებულ ,,ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის ქონების აუქციონის ფორმით პრივატიზების წესზე”, რომელიც შემუშავებულია „ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად და განსაზღვრავს ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის ქონების აუქციონის ფორმით პრივატიზების წესს. ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის ქონების აუქციონის ფორმით პრივატიზების მიზანია საკუთრების უფლება გადაეცეს აუქციონის გამარჯვებულს, რომელიც სააუქციონო კონკურენციისას აუქციონატორს ყველაზე მაღალ ფასს შესთავაზებს, ხოლო თუ აუქციონი გამოცხადდა პირობებით – საკუთრების უფლება მიანიჭოს იმ მონაწილეს, რომელიც აიღებს ვალდებულებას დააკმაყოფილოს გამოცხადებული პირობები და აუქციონატორს ყველაზე მაღალ ფასს შესთავაზებს (წესის 1.3. მუხლი). ამავე წესის 4.2 მუხლით დადგენილია აუქციონის გამოცხადებისა და სავალდებულო ინფორმაციის გამოქვეყნების წესი; 15.1 მუხლის თანახმად, აუქციონატორი უფლებამოსილია აუქციონის განაცხადების მიღება, ჩატარება და შედეგების გაფორმება მთლიანად ან ნაწილობრივ განახორციელოს ელექტრონული ფორმით; 5.2 მუხლის ,,ე” ქვეპუნქტის თანახმად, აუქციონის პირობაში შეიძლება გათვალისწინებულ იქნეს ქალაქგეგმარებითი და ქალაქთმშენებლობითი შეზღუდვები ან/და ვალდებულებები. ,,ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების შესახებ” კანონის მე-2 მუხლის შესაბამისად, თვითმმართველი ერთეულის ქონება არის საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებული ყველა ნივთი და არამატერიალური ქონებრივი სიკეთე, მათ შორის, ქონება, რომელსაც თვითმმართველ ერთეულს საკუთრებაში გადასცემს სახელმწიფო, ან რომელსაც თვითმმართველი ერთეული შექმნის ან შეიძენს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. თვითმმართველი ერთეულის ქონება იყოფა ორ კატეგორიად – ძირითად (განუსხვისებელ) და დამატებით ქონებად: ა) ძირითადი (განუსხვისებელი) ქონება – თვითმმართველი ერთეულის ქონება, რომელიც არის თვითმმართველობის განხორციელების საფუძველი და რომელიც ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანომ შეიძლება გამოიყენოს მხოლოდ თავისი საჯარო ფუნქციებისა და უფლებამოსილების განხორციელების მიზნით; ბ) დამატებითი ქონება – თვითმმართველი ერთეულის ქონება, რომელიც არ არის ძირითადი (განუსხვისებელი) ქონების ნაწილი და რომელიც ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანომ შეიძლება გამოიყენოს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ,,ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების შესახებ” კანონის მე-2 მუხლის მე- 3 პუნქტის თანახმად, თვითმმართველი ერთეულის ძირითადი (განუსხვისებელი) ქონების გასხვისება დაუშვებელია, გარდა „ადგილობრივი თვითმმართველობის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონითა და ამ კანონით დადგენილი შემთხვევებისა. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თვითმმართველი ერთეულის დამატებითი ქონების გასხვისება შესაძლებელია საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
საქალაქო სასამართლოს განმარტებით, განსახილველ შემთხვევაში დასტურდება, რომ სადავო აუქციონზე გატანილი არ იყო ის ქონება, რომლის გასხვისებაც აკრძალული იყო. რაც შეეხება იმ გარემოებას, რომ ქალაქგეგმარებითი ან ქალაქთმშენებლობითი შეზღუდვები ან/და ვალდებულებები არ იყო მითითებული სააუქციონო განაცხადში ქ. თბილისის საკრებულოს 2010 წლის 27 აგვისტოს №9-63 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული ,,ქ. თბილისის თვითმართველი ერთეულის ქონების აუქციონის ფორმით პრივატიზების წესის” მიხედვით გასასხვისებელი ქონების ხსენებული მახასიათებლის მითითება არ წარმოადგენს სავალდებულოს. სასამართლომ მიიჩნია, რომ წესის თანახმად, აუქციონატორი უფლებამოსილია მიუთითოს ქალაქგეგმარებითი და ქალაქთმშენებლობითი შეზღუდვები ან/და ვალდებულებები.
აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თ. ც-ამ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 29 მაისის განჩინებით თ. ც-ას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 27 დეკემბრის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლომ მოცემულ საქმეზე გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და სამართლებრივი დასკვნები და დამატებით აღნიშნა, რომ ქალაქგეგმარებითი ან ქალაქთმშენებლობითი შეზღუდვები ან/და ვალდებულებების არ მითითება სააუქციონო განაცხადში ქ. თბილისის საკრებულოს 2010 წლის 27 აგვისტოს №9-63 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული ,,ქ. თბილისის თვითმართველი ერთეულის ქონების აუქციონის ფორმით პრივატიზების წესის” მიხედვით არ წარმოადგენს სავალდებულოს და რომ ამ წესის თანახმად, აუქციონატორი უფლებამოსილია მიუთითოს ქალაქგეგმარებითი და ქალაქთმშენებლობითი შეზღუდვები ან/და ვალდებულებები.
სააპელაციო პალატამ ,,ბეს’’ სახით გადახდილი თანხის დაბრუნების მოთხოვნასთან დაკავშირებით განმარტა, რომ ქ. თბილისის საკრებულოს 2010 წლის 27 აგვისტოს №9-63 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული ,,ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის ქონების აუქციონის ფორმით პრივატიზების წესის’’ მე-10 მუხლის პირველი ნაწილის ,,გ’’ ქვეპუნქტის თანახმად, აუქციონის შედეგები ავტომატურად უქმდება და ქონების შემძენს გადახდილი ,,ბე“ არ უბრუნდება ან კარგავს საბანკო გარანტიას, თუ ქონების შემძენი არ ეთანხმება აუქციონში გამარჯვების დამადასტურებელ ოქმს/ოქმის პირობებს ან აუქციონის შედეგებს. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ თ. ც-ას განცხადების საფუძველზე, აუქციონში გამარჯვების დამადასტურებელი 2011 წლის 13 მაისის Nე-2-94-613 ოქმი გაუქმდა; ამდენად, ქ. თბილისის საკრებულოს 2010 წლის 27 აგვისტოს №9-63 გადაწყვეტილებით დამტკიცებული ,,ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის ქონების აუქციონის ფორმით პრივატიზების წესის’’ მე-10 მუხლის შესაბამისად, უსაფუძვლოა მისი მოთხოვნა ,,ბეს’’ დაბრუნების თაობაზე.
სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ აპელანტის მიერ ვერ იქნა გაბათილებული პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და სამართლებრივი დასკვნები, რისი გათვალისწინებითაც არ არსებობს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების სამართლებრივი და ფაქტობრივი საფუძვლები.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 29 მაისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა თ. ც-ამ, რომელმაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება მოითხოვა.
კასატორის მითითებით, სასამართლომ უგულებელყო და საქმისათვის მნიშვნელობის არმქონედ მიიჩნია ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ ნაკვეთის ფუნქცია არის საზოგადოებრივ–საქმიანი ზონა და მას აუქციონის ჩატარებამდე შეგნებულად არანაირი შეზღუდვა არ ჰქონია დარეგისტრირებული, შემდგომში კი აღმოჩნდა, რომ ეს ნაკვეთი არათუ კომერციული საქმიანობისათვის, არამედ სკვერის გასაშენებლადაც კი არ გამოდგება. ეს იყო მიზანმიმართული ქმედება აუქციონატორის მიერ, რადგან წინააღმდეგ შემთვევაში, ეს ნაკვეთი სხვანაირად ვერ გაიყიდებოდა აუქციონზე, რადგან ის მომიჯნავე მიწის ნაკვეთები, რომლებსაც ასეთი შეზღუდვები აქვთ დარეგისტრირებული დღემდე არ გაყიდულა.
კასატორის განმარტებით, სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, მაგრამ არასწორად განმარტა იგი. კერძოდ, „ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონის 5.2. მუხლის ,,ე’’ ქვეპუნქტის თანახმად, აუქციონის პირობა შეიძლება გათვალისწინებულ იქნეს ქალაქგეგმარებითი და ქალაქმშენებლობითი შეზღუდვები, თუმცა ამ კონკრეტულ შემთხვევაში ასეთი შეზღუდვის დამალვა არსებითად ცვლის ნივთის უფლებრივად და ნივთობრივად უნაკლო მდგომარეობას, რაც ეწინააღმდეგება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 487-ე მუხლს.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2013 წლის 11 თებერვლის განჩინებით თ. ც-ას საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად და განისაზღვრა მისი განხილვა მხარეთა დასწრებით.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ თ. ც-ას საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ; გაუქმდეს გასაჩივრებული განჩინება და საქმე განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ბ” ქვეპუნქტის თანახმად, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს იმავე სასამართლოში, თუ გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია (სსკ.394-ე მუხლის ,,ე” ქვეპუნქტი).
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სასამართლომ გასაჩივრებული განჩინების მიღებისას დაარღვია მატერიალური და საპროცესო სამართლის ნორმები, კერძოდ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393.2 და 394-ე ,,ე” მუხლების მოთხოვნები, სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი და გადაწყვეტილება იურიდიული თვალსაზრისით დაუსაბუთებელია. სააპელაციო სასამართლომ სრულყოფილად არ გამოიკვლია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები.
საკასაციო სასამართლო დავის არსის განსაზღვრისა და საქმის შინაარსში სრულყოფილი წვდომის თვალსაზრისით მნიშვნელოვნად მიიჩნევს მიუთითოს ქვედა ინსტანციის სასამართლოთა მიერ დადგენილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: 2011 წლის 13 მაისს ჩატარდა აუქციონი ელექტრონული ფორმით, რომელზეც გატანილ იქნა ქ. თბილისის თვითმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება- 615 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი მდებარე, ქ. თბილისში, ... ქუჩის მიმდებარედ, საკადასტრო კოდით: ..., ფუნქცია-საზოგადოებრივ-საქმიანი ზონა. ,,ბეს“ თანხა შეადგენდა 6273 ლარს. ქალაქგეგმარებითი და ქალაქმშენებლობითი შეზღუდვები ან/და ვალდებულებები სააუქციონო განაცხადში მითითებული არ იყო. 2011 წლის 13 მაისს ჩატარებულ აუქციონში გაიმარჯვა თ. ც-ამ. აუქციონის პირობების თანახმად, საპრივატიზებო თანხის გადახდა უნდა განხორციელებულიყო 2011 წლის 10 დეკემბრამდე. 13.05.2011წ. აუქციონში გამარჯვების დამადასტურებელი №ე-24-94-613 ოქმის თანახმად, ქონება მდებარეობს ქ. თბილისში, ... ქუჩის მიმდებარედ, ფართობით 613 კვ.მ საზოგადოებრივ-საქმიან ზონაში. 2011 წლის 16 მაისს, თ. ც-ამ განცხადებით მიმართა სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურს და მოითხოვა აუქციონზე შეძენილი მიწის ნაკვეთთან მისასვლელი გზის განსაზღვრა და მშენებლობის შესაძლებლობის შესახებ ქალაქ-გეგმარებითი დასკვნის გაცემა, ვინაიდან ჰაერში კვეთდა მაღალი ძაბვის გადამცემი ხაზი. 2011 წლის 20 მაისის №12/55776-13 წერილით თ. ც-ას სსიპ არქიტეტურის სამსახურმა აცნობა, რომ სამსახურში არსებული ინფორმაციით მიწის ქვეშ გადიოდა მაღალი წნევის წყალმომარაგების მილები, ხოლო ჰაერში იკვეთებოდა მაღალი ძაბვის გადამცემი ელექტროსადენი, რაც მნიშვნელოვნად ზღუდავდა მიწის ნაკვეთის სამშენებლოდ განვითარებას. სამსახურს მიწის ნაკვეთის შესახებ სრულყოფილი ქალაქგეგმარებითი დასკვნის გაცემა შეეძლო მას შემდეგ, რაც სამსახურში განსახილველად წარმოდგენილი იქნებოდა მიწის ნაკვეთის ტოპო-გეოდეზიური ანაზომი, სადაც ნაჩვენები იქნებოდა ყველა სახის ხაზოვანი ნაგებობის ადგილმდებარეობა, რომლებიც უშუალო კავშირში იყო გასხვისებულ ტერიტორიასთან და შესაბამისი ორგანიზაციების მიერ (სს ,,...”, ,,ჯ...”) გაცემული დასკვნები ტერიტორიის სამშენებლოდ განვითარების შესაძლებლობის შესახებ. განმცხადებელს ეცნობა, რომ მიწის გასხვისება განხორციელდა მომიჯნავედ არსებულ ტერიტორიასთან გაერთიანების პირობით და მისი დამოუკიდებლად განვითარება სამსახურს ქალაქგეგმარებითი თვალსაზრისით მიზანშეწონილად არ მიაჩნდა. სს ,,...” 2011 წლის 23 მაისის წერილით ირკვევა, რომ სადავო ტერიტორიაზე გადის 110 კვ-იანი საჰაერო ელექტრო გადამცემი ხაზი ,,დ...”, რომელიც ირიცხება სს ,,...” ბალანსზე. 2011 წლის 16 ივნისს, თ. ც-ამ ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა ქონების მართვის სააგენტოს და მოითხოვა, 2011 წლის 13 მაისის აუქციონის შედეგების ბათილად ცნობა და აუქციონზე გადახდილი ,,ბეს’’ - 6 273 ლარის დაბრუნება. საქმის მასალებით ასევე დადგენილია, რომ სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2011 წლის 10 ივნისის წერილით თ. ც-ას ეცნობა, რომ აუქციონში გამარჯვების დამადასტურებელი 2011 წლის 13 მაისის №ე-24-94-613 ოქმი (ადმინისტრაციული დაპირება) გაუქმდა და გადახდილი ,,ბე“ დაბრუნებას არ ექვემდებარებოდა იმ საფუძვლით, რომ თ. ც-ა, აუქციონში გამარჯვებული პირი, არ დაეთანხმა აუქციონში გამარჯვების დამადასტურებელ ოქმს და ამის შესახებ შეატყობინა სააგენტოს.
საკასაციო პალატა აღნიშნავს რომ მოცემულ შემთხვევაში დავის საგანს წარმოადგენს აუქციონის შედეგების ბათილად ცნობა და გადახდილი ,,ბეს” დაბრუნება.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლო არასწორად მიუდგა სადავო საკითხს და არასათანადო სამართლებრივი შეფასება მისცა საქმეში არსებულ მტკიცებულებებს, სასამართლოს მიერ გამოტანილი დასკვნები არ გამომდინარეობს საქმეში არსებული მასალების ობიექტური შეფასებიდან. საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ მოცემული საქმე განხილულია ფაქტობრივი გარემოებებისა და მტკიცებულებების ყოველმხრივი, სრული და ობიექტური გამოკვლევის გარეშე.
საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 487-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, გამყიდველმა მყიდველს უნდა გადასცეს ნივთობრივი და უფლებრივი ნაკლისაგან თავისუფალი ნივთი, რაც მოცემულ შემთხვევაში უგულვებელყოფილ იქნა ადმინისტრაციული ორგანოს, კერძოდ კი ქ. თბილისის მერიის მხრიდან. საკასაციო პალატა მიუთითებს ქ. თბილისის საკრებულოს 2010 წლის 27 აგვისტოს 9-63 გადაწყვეტილებაზე ,,ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის ქონების აუქციონის ფორმით პრივატიზების წესის დამტკიცების შესახებ“ მე-5 მუხლის პირველ ნაწილზე სადაც აღნიშნულია, რომ ქ. თბილისის მთავრობა უფლებამოსილია მიიღოს დადგენილება საპრივატიზაციო ლოტის გარკვეული პირობებით რეალიზაციის თაობაზე. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილით აუქციონის პირობებში შეიძლება გათვალისწინებულ იქნეს: ,,ე“ ქალაქგეგმარებითი და ქალაქმშენებლობითი შეზღუდვები ან/და ვალდებულებები და ,,ვ“ სხვა პირობები, რაც მიზანშეწონილია სააუქციონო ლოტის საპრივატიზაციოდ.
როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, გამოცხადებული აუქციონის პირობებში არ არსებობდა არანაირი აღნიშვნა იმის შესახებ, თუ რა შეზღუდვა ან ვალდებულება ჰქონდა აუქციონზე გამოტანილ მიწის ნაკვეთს. კასატორის განმარტებით, სხვა მიწის ნაკვეთებზე, რომელზეც არსებობდა აღნიშნული შეზღუდვები მითითებული იყო აუქციონის პირობებში, რის გამოც მან შეიძინა ის მიწის ნაკვეთი, რომელიც დოკუმენტაციის მიხედვით ნივთობრივად და უფლებრივად უნაკლო იყო. საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს ქვედა ინსტანციების მსჯელობას იმის თაობაზე, რომ ,,ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის ქონების აუქციონის ფორმით პრივატიზების წესის დამტკიცების შესახებ“ წესის მიხედვით ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი იყო და მას არანაირი ვალდებულება არ ეკისრებოდა იმასთან დაკავშირებით, რომ აუქციონის პირობებში მიეთითებინა ის შეზღუდვები და ვალდებულებები, რისი აღნიშვნაც იმოქმედებდა აუქციონის შედეგებზე. საკასაციო პალატა თვლის, სააპელაციო სასამართლომ სწორი შეფასება უნდა მისცეს იმ ფაქტს თუ რამდენად დიდი იყო ზიანი მოცემულ შემთხვევაში, რომელიც მხარეს ადმინისტრაციულო ორგანოს ქმედებით თუ უმოქმედობით მიადგა.
საკასაციო პალატა სააპელაციო სასამართლოს მიუთითებს, რომ საქმის ხელახალი განხილვისას ყურადღება მიაქციოს იმ გარემოებას, თუ რამდენად მიშანშეწონილი იყო მოცემულ შემთხვევაში ,,ბეს“ დაბრუნებასთან დაკავშირებით ,,ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის ქონების აუქციონის ფორმით პრივატიზების წესის დამტკიცების შესახებ“ წესის გამოყენება. აღნიშნულთან დაკავშირებით, საკასაციო პალატა მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 423-ე მუხლზე, სადაც აღნიშნულია, რომ თუ ბეს მიმცემი ბრალეულად დაარღვევს მასზე დაკისრებულ ვალდებულებას, ბე რჩება მის მიმღებს. ამასთან, ბე ჩაითვლება ზიანის ანაზღაურების ანგარიშში. ასევე თუ ვალდებულების შეუსრულებლობა გამოწვეულია ბეს მიმღების ბრალეული მოქმედებით, მან ბე უკან უნდა დააბრუნოს ორმაგად. ამასთან, ბეს მიმცემს შეუძლია მოითხოვოს ზიანის ანაზღაურება. საკასაციო პალატა თვლის, რომ ზემოაღნიშნული გარემოებების გამორკვევას მნიშვნელობა აქვს დავაზე სწორი და დასაბუთებული გადაწყვეტილების გამოტანისათვის.
ამდენად, ყოველივე ზემოაღნიშნული მსჯელობის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების სათანადო გამოკვლევის შედეგად სწორი შეფასება უნდა მისცეს შეკრებილ მტკიცებულებებს და უნდა მიიღოს კონკრეტული შემთხვევისათვის სათანადო გადაწყვეტილება.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1-ლი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 257-ე, 412-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. თ. ც-ას საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;
2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 29 მაისის განჩინება და საქმე ხელახალი სასამართლო განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;
3. სახელმწიფო ბაჟის დაკისრების საკითხი გადაწყდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას;
4. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
Tavmjdomare ლ. მურუსიძე
mosamarTleebi: მ. ვაჩაძე
ნ. სხირტლაძე