№ბს-147-140(კს-13) 13 ივნისი, 2013 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: ლევან მურუსიძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კერძო საჩივრის ავტორი (მოსარჩელე) – ა. წ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხეები) – სსიპ შემოსავლების სამსახური; საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო

დავის საგანი - ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

გასაჩივრებული განჩინება - თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2013 წლის 17 იანვრის განჩინება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2012 წლის 27 მარტს ა. წ-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების - სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოს მიმართ.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ ჩატარდა არარეზიდენტი ფიზიკური პირის - ა. წ-ის საქმიანობის საკონტროლო გასვლითი საგადასახადო შემოწმება, რაზედაც შედგა 2011 წლის 17 მარტის საგადასახადო შემოწმების აქტი. აღნიშნული აქტით შემოწმებამ მოიცვა 2005 წლის 1 იანვრიდან 2010 წლის 1 აგვისტომდე საანგარიშო პერიოდი. 2011 წლის 17 მარტის საგადასახადო შემოწმების აქტისა და 2011 წლის 28 მარტის დასკვნის საფუძველზე, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტმა 2011 წლის 5 აპრილს გამოსცა №833 ბრძანება და 2011 წლის 6 აპრილის №21 საგადასახადო მოთხოვნა. შემოწმების აქტის შესაბამისად, არარეზიდენტ ფიზიკურ პირს - ა. წ-ს შემოწმების შედეგად დამატებით დაერიცხა გადასახადები იმ მიზეზით, რომ არარეზიდენტი ფიზიკური პირის მიერ საქართველოში არსებული წყაროდან (ფართის გაქირავებიდან) მიღებული შემოსავლები განხილულ იქნა, როგორც არარეზიდენტი ფიზიკური პირის მიერ საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებული შემოსავლები, რომელიც დაკავშირებული იყო მის მუდმივ დაწესებულებასთან.

მითითებული აქტები 2011 წლის 26 აპრილს სსიპ შემოსავლების სამსახურში გაასაჩივრა ა. წ-მა. სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 2 აგვისტოს №5687 ბრძანებით საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; კერძოდ, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა არარეზიდენტი ფიზიკური პირის - ა. წ-ის 2009 წლის 1 იანვრამდე საანგარიშო პერიოდის საქმიანობა არ განხილულიყო სამეწარმეო ეკონომიკურ საქმიანობად, რომელიც ხორციელდებოდა საქართველოში მუდმივი დაწესებულების მეშვეობით. აუდიტის დეპარტამენტს ასევე დაევალა აღნიშნული პრინციპის გათვალისწინებით განხორციელებულიყო გადამხდელზე დარიცხული თანხების კორექტირება, კორექტირებული თანხების პირადი აღრიცხვის ბარათზე ასახვა და გადამხდელისათვის შესწორებული საგადასახადო მოთხოვნის წარდგენა. სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 2 აგვისტოს №5687 ბრძანების საფუძველზე აუდიტის დეპარტამენტმა განახორციელა ა. წ-ისათვის დარიცხული თანხების კორექტირება 2009 წლის 1 იანვრამდე პერიოდზე, რის თაობაზეც გამოსცა აუდიტის დეპარტამენტის 2011 წლის 8 აგვისტოს №1526 ბრძანება.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 2 აგვისტოს №5687 ბრძანება (საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში, კერძოდ, 2009 წლის 1 იანვრის შემდგომი პერიოდის ნაწილში) ადმინისტრაციული საჩივრით გასაჩივრდა ა. წ-ის მიერ. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2011 წლის 15 სექტემბრის გადაწყვეტილებით საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა და არსებითად განსახილველად დაუბრუნდა შემოსავლების სამსახურს, იმ საფუძვლით, რომ შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილებაში არ იყო ასახული ის ფაქტობრივი გარემოებები და სამართლებრივი საფუძვლები, რის გამოც 2009 წლის იანვრის შემდგომ პერიოდში გადამხდელის საქმიანობით მიღებული შემოსავალი ჩაითვალა საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ ისეთ შემოსავლად, რომელიც დაკავშირებული იყო მის მუდმივ დაწესებულებასთან. ასევე, დავების განხილვის საბჭოს მითითებით გაურკვეველი იყო გადაწყვეტილების მიღებისას გათვალისწინებული იყო თუ არა საგადასახადო კოდექსში 2009 წლის იანვრიდან ამოქმედებული - 24-ე, 29-ე, 241-ე მუხლებში შეტანილი ცვლილებები.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 2 დეკემბრის №10861 ბრძანებით ა. წ-ის საჩივარი (2009 წლის იანვრის შემდგომი პერიოდის ნაწილში) არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული ბრძანება უცვლელად დარჩა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2012 წლის 1 მარტის გადაწყვეტილებით.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2011 წლის 5 აპრილის №833 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 6 აპრილის №21 საგადასახადო მოთხოვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 2 დეკემბრის №10861 ბრძანების, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს 2012 წლის 1 მარტის №3900/2/11 გადაწყვეტილებისა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 28 მარტის დასკვნის ბათილად ცნობა და პირადი აღრიცხვის ბარათებზე დარიცხული თანხებისა და საურავების გაუქმება მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 21 აგვისტოს გადაწყვეტილებით ა. წ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 21 აგვისტოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ა. წ-მა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

2013 წლის 11 იანვარს სსიპ შემოსავლების სამსახურის წარმომადგენელმა შუამდგომლობით მიმართა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს და დავის საგნის არ არსებობის გამო საქმის წარმოების შეწყვეტა მოითხოვა. შუამდგომლობის ავტორმა სასამართლოს წარუდგინა საქართველოს პრემიერ-მინისტრის 2012 წლის 5 ოქტომბრის №1394 ბრძანება, 2012 წლის 8 ოქტომბერს ა. წ-სა და სსიპ შემოსავლების სამსახურს შორის გაფორმებული საგადასახადო შეთანხმება და სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2012 წლის 16 ოქტომბრის №21649 ბრძანება. ამასთან, მოწინააღმდეგე მხარემ - შემოსავლების სამსახურმა შუამდგომლობაში დაადასტურა ა. წ-ის მიერ საგადასახადო შეთანხმების პირობების შესრულება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2013 წლის 17 იანვრის განჩინებით სსიპ შემოსავლების სამსახურის დავების დეპარტამენტის შუამდგომლობა საქმის წარმოების შეწყვეტის შესახებ დაკმაყოფილდა; გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 21 აგვისტოს გადაწყვეტილება; დავის საგნის არარსებობის გამო შეწყდა ადმინისტრაციული საქმის წარმოება ა. წ-ის სარჩელის გამო, მოპასუხეების - სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიმართ, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2011 წლის 5 აპრილის №833 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 6 აპრილის №21 საგადასახადო მოთხოვნის, შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 2 დეკემბრის №10861 ბრძანების, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს 2012 წლის 1 მარტის №3900/2/11 გადაწყვეტილებისა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 28 მარტის დასკვნის ბათილად ცნობის თაობაზე.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ მოცემულ შემთხვევაში დავის საგანს - სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2011 წლის 5 აპრილის №833 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 6 აპრილის №21 საგადასახადო მოთხოვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 2 დეკემბრის №10861 ბრძანების, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს 2012 წლის 1 მარტის №3900/2/11 გადაწყვეტილებისა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 28 მარტის დასკვნის ბათილად ცნობა წარმოადგენდა, რომლითაც ა. წ-ს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ გადასახდელად გარკვეული ოდენობის თანხა დაერიცხა. პირველი ინსტანციის სასამართლომ მითითებულ სარჩელთან დაკავშირებით გამოიტანა გადაწყვეტილება და სარჩელი არ დააკმაყოფილა.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ წარდგენილი 2012 წლის 8 ოქტომბრის საგადასახადო შეთანხმების თანახმად, 2012 წლის 1 ოქტომბრის მდგომარეობით გადასახადის გადამხდელის - ა. წ-ის მიერ გადასახდელი საგადასახადო დავალიანების ოდენობა განისაზღვრა - 100 000 ლარით; ხოლო 2012 წლის 1 ოქტომბრამდე პერიოდისათვის არადეკლარირებული და შეუსრულებელი საგადასახადო ვალდებულება განისაზღვრა 100 200 ლარით (მათ შორის დამატებული ღირებულების გადასახადი - 60 000 ლარით, საშემოსავლო გადასახადი - 40 000 ლარით, ქონების გადასახადი (გარდა მიწისა) – 100 ლარით და არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე ქონების გადასახადი - 100 ლარით). ამასთან, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2012 წლის 16 ოქტომბრის №21649 ბრძანებით, ა. წ-ს 2012 წლის 1 ოქტომბრის მდგომარეობით გადამხდელთა პირადი აღრიცხვის ბარათზე საგადასახადო დავალიანების თანხა, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 292-ე მუხლის მე-2 ნაწილის გათვალისწინებით, განესაზღვრა დამატებული ღირებულების გადასახადის სანქციის ნაწილში - 100 000 ლარით. ამავე ბრძანებით გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა 2012 წლის 1 ოქტომბრამდე პერიოდისათვის არადეკლარირებული და შეუსრულებელი გადასახდელი საგადასახადო ვალდებულება - 100 200 ლარის ოდენობით (მათ შორის დამატებული ღირებულების გადასახადი - 60 000 ლარით, საშემოსავლო გადასახადი - 40 000 ლარით, ქონების გადასახადი (გარდა მიწისა) - 100 ლარით და არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე ქონების გადასახადი - 100 ლარით).

საქართველოს პრემიერ-მინისტრის 2012 წლის 5 ოქტომბრის №1394 ბრძანების საფუძველზე, სსიპ შემოსავლების სამსახურსა და ა. წ-ს შორის დაიდო საგადასახადო შეთანხმება, რომლის თანახმად, გადასახდელი საგადასახადო დავალიანების ოდენობა განისაზღვრა - 100 000 ლარით; გადასახადის გადამხდელის მიერ 2012 წლის 1 ოქტომბრამდე პერიოდისათვის არადეკლარირებული და შეუსრულებელი ვალდებულება კი განისაზღვრა 100 200 ლარით. საგადასახადო შეთანხმების პირობების შესრულების შემდეგ, 2013 წლის 11 იანვრის მონაცემებით გადასახადის გადამხდელს ა. წ-ს ელექტრონული ბაზის მონაცემებით სალდირებული დავალიანება არ ერიცხებოდა. სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ საგადასახადო შეთანხმების შედეგად გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები ჩაითვალა გადასახადის გადამხდელის მიერ აღიარებულად.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის „ა^1“ პუნქტზე და განმარტა, რომ სასამართლო მხარეთა განცხადებით ან თავისი ინიაციატივით შეწყვეტდა საქმის წარმოებას თუ არ არსებობდა დავის საგანი.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და სამართლებრივი ნორმების ანალიზის საფუძველზე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში აღარ არსებობდა ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების - სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2011 წლის 5 აპრილის №833 ბრძანების, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 6 აპრილის №21 საგადასახადო მოთხოვნის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 2 დეკემბრის №10861 ბრძანების, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს 2012 წლის 1 მარტის №3900/2/11 გადაწყვეტილებისა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 28 მარტის დასკვნის ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი, ვინაიდან, გადასახადის გადამხდელის აღრიცხვის ბარათზე სადავო საგადასახადო დავალიანების ოდენობა განისაზღვრა მხარეთა შორის დადებული საგადასახადო შეთანხმებით და გადასახადის გადამხდელის მიერ ცნობილ იქნა აღიარებულად. აღნიშნულის გათვალისწინებით, დავის საგნის არსიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ აღარ არსებობდა დავის საგანი, რის გამოც დავის განხილვის გაგრძელება მოკლებული იყო ყოველგვარ სამართლებრივ საფუძველს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2013 წლის 17 იანვრის განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა ა. წ-მა, რომელმაც აღნიშნული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა არსებითად განსახილველად სააპელაციო სასამართლოსათვის დაბრუნება მოითხოვა.

კერძო საჩივრის ავტორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას არ უნდა შეეწყვიტა საქმის წარმოება და უნდა მიეღო არსებითი გადაწყვეტილება, ვინაიდან, მოსარჩელის მიერ საგადასახადო შეთანხმების პირობების შესრულება არ ნიშნავდა, რომ ა. წ-ი აღარ აპირებდა დავის გაგრძელებას. კერძო საჩივრის ავტორის განცხადებით, საგადასახადო შეთანხმების გაფორმება გამოწვეული იყო იმ ზეწოლის თავიდან ასაცილებლად, რასაც ა. წ-ი წლების განმავლობაში საგადასახადო ორგანოების თანამშრომლებისგან განიცდიდა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2013 წლის 2 მაისის განჩინებით წარმოებაში იქნა მიღებული ა. წ-ის კერძო საჩივარი და მისი განხილვა დაინიშნა ზეპირი მოსმენის გარეშე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო ზეპირი მოსმენის გარეშე საქმის მასალების გაცნობის, წარმოდგენილი კერძო საჩივრის საფუძვლიანობის შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ა. წ-ის კერძო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 420-ე მუხლის შესაბამისად, კერძო საჩივრის განხილვა ზემდგომ სასამართლოებში წარმოებს შესაბამისად ამ სასამართლოებისათვის გათვალისწინებული წესების დაცვით.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ კანონის სწორად გამოყენებისა და განმარტების შედეგად საქმეზე არსებითად სწორი განჩინება დაადგინა, კერძო საჩივარი არ შეიცავს დასაბუთებულ არგუმენტაციას სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების კანონშეუსაბამობის შესახებ, რის გამოც არ არსებობს სსსკ-ის 393-394-ე მუხლების შესაბამისად, მისი გაუქმების საფუძველი.

ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული განჩინება სრულად შეესაბამება სადავო საკითხთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ სასამართლო პრაქტიკას (საქმე №ბს-107-100(კს-13); 28.04.13 განჩინება).

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმის მასალებში ასახულ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: მოსარჩელე სარჩელით ითხოვდა გადასახადების დარიცხვის შესახებ საგადასახადო ორგანოების მიერ გამოცემული ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობას და სადავოდ ხდიდა გადასახადების დარიცხვის კანონიერებას.

სააპელაციო სასამართლოში მოპასუხის მიერ წარდგენილი პრემიერ-მინისტრის №1394 ბრძანების თანახმად, ფიზიკური პირის - ა. წ-ის მიერ წარდგენილი წინადადების გათვალისწინებით, სსიპ შემოსავლების სამსახურმა ფიზიკურ პირთან - ა. წ-თან გააფორმა საგადასახადო შეთანხმება, რომლის თანახმადაც, აღნიშნული შეთანხმების გაფორმება მიზნად ისახავდა გადასახადის გადამხდელისათვის დარიცხული გადასახადების ან/და სანქციების ოდენობის შემცირებას მითითებული შეთანხმებით განსაზღვრული პირობების შემთხვევაში. შეთანხმების მე-4 პუნქტის მიხედვით, საგადასახადო შეთანხმების გაფორმების დღიდან საგადასახადო შეთანხმების შესაბამისად გადასახდელი საგადასახადო ვალდებულებები ითვლებოდა გადასახადის გადამხდელის მიერ აღიარებულად.

სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2012 წლის 16 ოქტომბრის №21649 ბრძანებით, ა. წ-ს 2012 წლის 1 ოქტომბრის მდგომარეობით გადამხდელთა პირადი აღრიცხვის ბარათზე საგადასახადო დავალიანების თანხა, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 292-ე მუხლის მე-2 ნაწილის გათვალისწინებით, დამატებული ღირებულების გადასახადის სანქციის ნაწილში - 100 000 ლარით განესაზღვრა. ამასთან, 2012 წლის 1 ოქტომბრამდე პერიოდისათვის არადეკლარირებული და შეუსრულებელი გადასახდელი საგადასახადო ვალდებულება - 100 200 ლარის ოდენობით (მათ შორის დამატებული ღირებულების გადასახადი - 60 000 ლარით, საშემოსავლო გადასახადი – 40 000 ლარით, ქონების გადასახადი (გარდა მიწისა) – 100 ლარით და არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე ქონების გადასახადი - 100 ლარით) დაერიცხა. მხარეების მიერ დადასტურებულია ის გარემოება, რომ ა. წ-მა საგადასახადო შეთანხმებით განსაზღვრული ვალდებულება სრულად შეასრულა. 2013 წლის 11 იანვრის მონაცემებით გადასახადის გადამხდელს ა. წ-ს ელექტრონული ბაზის მონაცემებით სალდირებული დავალიანება არ ერიცხება. აღნიშნულის მიუხედავად, კერძო საჩივრის ავტორმა მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების კანონიერებაზე სასამართლოს უნდა ემსჯელა და არსებითად გადაეწყვიტა დავა, რამდენადაც შეთანხმების გაფორმებისას ნამდვილი ნების გამოვლენა არ მომხდარა.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შესაბამისი მუხლების დანაწესზე; საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 292-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ პუნქტის თანახმად, გადასახადის გადამხდელთან საგადასახადო შეთანხმება შესაძლებელია გაფორმდეს გადასახადების ან/და სანქციების შემცირების მიზნით. ამავე კოდექსის 293-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია საგადასახადო შეთანხმებით გათვალისწინებული ვალდებულებები შეასრულოს საქართველოს პრემიერ-მინისტრის გადაწყვეტილებით განსაზღვრულ ვადაში. ა. წ-ს საგადასახადო ვალდებულების შესასრულებლად განსაზღვრული ჰქონდა 20 კალენდარული დღე. მან ამ პერიოდში სრულად მოახდინა ვალდებულების შესრულება. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 293-ე მუხლის მე-14 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო შეთანხმების გაფორმების შემდეგ შემოსავლების სამსახურის უფროსი უფლებამოსილია მიიღოს გადაწყვეტილება გადასახადის გადამხდელის მიმართ საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებათა გამოყენების მიზანშეწონილობის შესახებ.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 294-ე მუხლის თანახმად, საგადასახადო შეთანხმების აქტი ფორმდება შემოსავლების სამსახურსა და გადასახადის გადამხდელს შორის. საგადასახადო შეთანხმებაში უნდა აღინიშნოს: ა) გადასახადის გადამხდელის დასახელება, საიდენტიფიკაციო ნომერი ან სახელი და გვარი, პირადი ნომერი, ასევე სხვა რეკვიზიტები (საჭიროების შემთხვევაში); ბ) მიღწეული შეთანხმების შინაარსი და პირობები; გ) საგადასახადო შეთანხმების გასაჩივრების ვადა და წესი. საქართველოს მთავრობის 2011 წლის 12 ივლისის №278-ე დადგენილების თანახმად, განცხადებას საგადასახადო შეთანხმების გაფორმების თაობაზე იხილავს და გადაწყვეტილებას იღებს საქართველოს პრემიერ-მინისტრი.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 295-ე მუხლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელმა შეიძლება გაასაჩივროს საგადასახადო შეთანხმება, თუ საგადასახადო შეთანხმება დაიდო არაუფლებამოსილი პირის მიერ. მოცემული საგადასახადო შეთანხმება ა. წ-სა და სსიპ შემოსავლების სამსახურის უფროსს შორის გაფორმდა ა. წ-ის მიმართვის საფუძველზე და მისი უკანონოდ აღიარების შესახებ მტკიცებულება საქმეში არ წარმოდგენილა. ამასთან, საგადასახადო შეთანხმების კანონიერების შემოწმება (ადგილი ჰქონდა თუ არა გადამხდელის ნამდვილი ნების გამოვლენას) სცილდება მოცემული დავის ფარგლებში სასამართლო კომპეტენციის ფარგლებს და აღნიშნულზე გავლენას ვერ მოახდენს, მხოლოდ ის გარემოება, რომ მხარე აღნიშნული დავის გაგრძელებას აპირებდა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 293-ე მუხლის 11-ე ნაწილის თანახმად, გადასახადის ან/და სანქციის თანხა ითვლება გადასახადის გადამხდელის მიერ აღიარებულად, თუ მასზე გაფორმდა საგადასახადო შეთანხმება. მხარეთა შორის 2012 წლის 8 ოქტომბერს გაფორმებული საგადასახადო შეთანხმების მე-4 პუნქტის მიხედვით, საგადასახადო შეთანხმების გაფორმების დღიდან საგადასახადო შეთანხმების შესაბამისად გადასახდელი საგადასახადო ვალდებულებები ჩაითვალა გადასახადის გადამხდელის მიერ აღიარებულად. ამასთან, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-8 მუხლის მე-5 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, აღიარებული საგადასახადო დავალიანება - ესაა საგადასახადო დავალიანება, რომელიც წარმოშობილია საგადასახადო მოთხოვნის საფუძველზე, რომელსაც პირი ეთანხმება. მოცემულ შემთხვევაში ა. წ-მა საგადასახადო შეთანხმების დადებისა და შეთანხმებით განსაზღვრული საგადასახადო დავალიანების აღიარების შედეგად, მოახდინა სადავოდ ქცეული სამართლებრივი აქტების კანონიერების აღიარება, მან შეასრულა შეთანხმებით ნაკისრი ვალდებულება, ანუ ფიზიკური პირის მიერ მოხდა სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების კანონიერების დადასტურება და სრულად გადაიხადა შემცირებული თანხა. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას დავის საგნის არარსებობის შესახებ, რამდენადაც აღარ არსებობს სადავო აქტების კანონიერების შემოწმების პროცესუალური წინაპირობა.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და სამართლებრივი ნორმების ანალიზის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში აღარ არსებობს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის თაობაზე სასარჩელო მოთხოვნის განხილვის სამართლებრივი საფუძველი, ვინაიდან, გადასახადის გადამხდელის აღრიცხვის ბარათზე ასახული საგადასახადო დავალიანება განისაზღვრა მხარეთა შორის დადებული საგადასახადო შეთანხმებით და გადასახადის გადამხდელის მიერ ცნობილ იქნა აღიარებულად. აღნიშნულის გათვალისწინებით, დავის საგნის არსიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის „ა¹“ პუნქტზე და განმარტავს, რომ სასამართლო მხარეთა განცხადების საფუძველზე ან თავისი ინიციატივით შეწყვეტს საქმის წარმოებას, თუ არ არსებობს დავის საგანი.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 273-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საქმის წარმოების შეწყვეტის შემთხვევაში სასამართლოსათვის ხელმეორედ მიმართვა დავაზე იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით დაუშვებელია.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ა. წ-ის კერძო საჩივარი უსაფუძვლოა, არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად უნდა დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2013 წლის 17 იანვრის განჩინება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 419-ე, 420-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ა. წ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2013 წლის 17 იანვრის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ლ. მურუსიძე

ნ. სხირტლაძე