საქმე N:ბს-563-553(კ-12)

#ბს-563-553(კ-12) 30 მაისი, 2013 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თავმჯდომარე მაია ვაჩაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ნუგზარ სხირტლაძე

ლევან მურუსიძე

სხდომის მდივანი _ ანა ვარდიძე

კასატორი (მოსარჩელე) _ ნ. ს-ი; წარმომადგენელი - ზ. თ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხეები) _ 1) სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახური; წარმომადგენელი _ ო. ნ-ი; 2) ქ. თბილისის მერია; წარმომადგენელი - ს. ბ-ე

მესამე პირები _ 1) იბა ,,...“; 2) შპს ,,...“

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 22 მაისის განჩინება

სარჩელის საგანი _ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადება; ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2011 წლის 16 აგვისტოს ნ. ს-მა სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას, მოპასუხეების - ქ. თბილისის მერიისა და სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის მიმართ.

მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანებით შეთანხმდა ქ. თბილისში, ვაკე-საბურთალოს რაიონში, ... ქ. №8-ში ინდივიდუალური მენაშენეთა ამხანაგობა ,,...“ თანასაკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე მშენებარე მრავალფუნქციური (საცხოვრებელი, საოფისე, სავაჭრო) შენობის კორექტირებული არქიტექტურული პროექტი. მშენებლობის ვადად განისაზღვრა 2010 წლის 17 მაისიდან 2012 წლის 17 იანვრამდე პერიოდი, სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2009 წლის 21 სექტემბრის №ნ/1389 ბრძანების მე-4 და მე-6 პუნქტები და 2009 წლის 29 დეკემბრის №4563 ბრძანების მე-2 პუნქტი კორექტირებული არქიტექტურული პროექტის ამხანაგობის საერთო კრებაზე დამატებით განხილვისა და ამხანაგობის მიერ მხოლოდ ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილების სხდომის ოქმის 2011 წლის 1 იანვრამდე წარდგენის ნაწილში დარჩა ძალაში. ბრძანების მე-5 პუნქტით განისაზღვრა, რომ ამ ბრძანების მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული მოთხოვნის შეუსრულებლობის ან ვადის გადაცილების შემთხვევაში ამავე ბრძანებით ძალადაკარგულად ჩაითვლებოდა მშენებლობის ნებართვა და სანებართვო მოწმობა. აღნიშნული ბრძანების საფუძველზე გაიცა №ნ/1040 სამშენებლო ნებართვა.

მოსარჩელის განმარტებით, 2011 წლის 2 მარტს მან განცხადებით მიმართა ქ. თბილისის მერიას და სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების ძალადაკარგულად გამოცხადება მოითხოვა, იმ საფუძვლით, რომ დაინტერესებული მხარის მიერ ინდივიდუალურ-ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტით განსაზღვრული პირობები (ამხანაგობის მიერ ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილების სხდომის ოქმი 2011 წლის 1 იანვრამდე არ წარდგენილა) დადგენილ ვადაში არ შესრულებულა, რაც აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების საფუძველს წარმოადგენდა. აღნიშნული გარემოების მიუხედავად, სსიპ არქიტექტურის სამსახურის 2011 წლის 7 აპრილის №1279 ბრძანებით ნ. ს-ს უკანონოდ ეთქვა უარი სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების და შესაბამისი მშენებლობის ნებართვის ძალადაკარგულად ცნობაზე, ქ. თბილისის მერიის 2011 წლის 1 ივლისის №1422 განკარგულებით კი მისი ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების და შესაბამისი მშენებლობის ნებართვის ძალადაკარგულად ცნობა, ხოლო სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2011 წლის 7 აპრილის №1279 ბრძანების და ქ. თბილისის მერიის 2011 წლის 1 ივლისის №1422 განკარგულების ბათილად ცნობა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 31 ოქტომბრის განჩინებით ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საქმეში მესამე პირებად ჩაებნენ შპს ,,...“ და ამხანაგობა ,,...“.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ნ. ს-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანებით შეთანხმდა ქ. თბილისში, ვაკე-საბურთალოს რაიონში, ... ქ. №8-ში ინდივიდუალური მენაშენეთა ამხანაგობა ,,...“ თანასაკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე მშენებარე მრავალფუნქციური (საცხოვრებელი, საოფისე, სავაჭრო) შენობის კორექტირებული არქიტექტურული პროექტი. მშენებლობის ვადად განისაზღვრა 2010 წლის 17 მაისიდან 2012 წლის 17 იანვრამდე პერიოდი, სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2009 წლის 21 სექტემბრის №ნ/1389 ბრძანების მე-4 და მე-6 პუნქტები და 2009 წლის 29 დეკემბრის №4563 ბრძანების მე-2 პუნქტი კორექტირებული არქიტექტურული პროექტის ამხანაგობის საერთო კრებაზე დამატებით განხილვისა და ამხანაგობის მიერ მხოლოდ ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილების სხდომის ოქმის 2011 წლის 1 იანვრამდე წარდგენის ნაწილში დარჩა ძალაში. ბრძანების მე-5 პუნქტით განისაზღვრა, რომ ამ ბრძანების მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული მოთხოვნის შეუსრულებლობის ან ვადის გადაცილების შემთხვევაში ამავე ბრძანებით ძალადაკარგულად ჩაითვლებოდა მშენებლობის ნებართვა და სანებართვო მოწმობა. აღნიშნული ბრძანების საფუძველზე გაიცა №ნ/1040 სამშენებლო ნებართვა.

საქალაქო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ 2011 წლის 2 მარტს ნ. ს-მა განცხადებით მიმართა სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურს და სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების ძალადაკარგულად გამოცხადება მოითხოვა, იმ საფუძვლით, რომ დაინტერესებული მხარის მიერ ინდივიდუალურ-ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტით განსაზღვრული პირობები (ამხანაგობის მიერ ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილების სხდომის ოქმი 2011 წლის 1 იანვრამდე არ წარდგენილა) დადგენილ ვადაში არ შესრულებულა, რაც აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების საფუძველს წარმოადგენდა.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2011 წლის 7 აპრილის №1279 ბრძანებით ნ. ს-ის განცხადება სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების ძალადაკარგულად გამოცხადების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა, იმ საფუძვლით, რომ ამხანაგობა ,,...“ მიერ ვალდებულების შესრულების ვადა არ დასრულებულა, რადგან სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 31 დეკემბრის №6423 ბრძანებით დაკმაყოფილდა ინდივიდუალურ ბინათმენაშენეთა ამხანაგობა ,,...“ და შპს ,,...“ განცხადება და ცვლილება შევიდა სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების მე-4 პუნქტში, კერძოდ, ამხანაგობის წევრთა ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილების ამსახველი კრების ოქმის წარდგენის ბოლო თარიღად მიეთითა 2011 წლის 20 დეკემბერი, დანარჩენ ნაწილში ბრძანება დარჩა უცვლელად.

სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2011 წლის 7 აპრილის №1279 ბრძანება ადმინისტრაციული წესით გასაჩივრდა ნ. ს-ის მიერ. ქ. თბილისის მერიის 2011 წლის 1 ივლისის №1422 განკარგულებით ნ. ს-ის ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2011 წლის 7 აპრილის №1279 ბრძანება.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა, რომ განსახილველ შემთხვევაში დავის საგანს სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების ძალადაკარგულად გამოცხადება წარმოადგენდა. დავის საგანი არ იყო ხსენებული ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობა. მართალია, სარჩელი აღძრული იყო საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის საფუძველზე, რომელიც ითვალისწინებდა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის ან ძალადაკარგულად გამოცხადების თაობაზე წარდგენილ სარჩელს, თუმცა სასარჩელო მოთხოვნის განხილვის სამართლებრივი ფარგლები არსებითად განსხვავდებოდა იმავე მუხლის შესაბამისად აღძრული სარჩელისაგან, რომლის მოთხოვნაც ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობას წარმოადგენდა. აღნიშნულს განაპირობებდა მოთხოვნის განსხვავებული მატერიალურ-სამართლებივი საფუძველი. კერძოდ, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით გათვალისწინებული ბათილად ცნობისა და ძალადაკარგულად გამოცხადების სამართლებრივი შესაძლებლობა.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სასამართლოს მიერ მოსარჩელისათვის სარჩელის ტრანსფორმირების შეთავაზების მიუხედავად, სარჩელის ტრანსფორმირება არ განხორციელებულა, რადგან 2011 წლის 28 ნოემბრის სასამართლო სხდომაზე მოსარჩელის წარმომადგენელმა განმარტა, რომ მარწმუნებელთან შეთანხმებული პოზიციის შესაბამისად, სასარჩელო მოთხოვნად რჩებოდა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადება.

საქალაქო სასამართლომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის ,,ვ” ქვეპუნქტის საფუძველზე აღნიშნა, რომ სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანება აღმჭურველ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს წარმოადგენდა.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, რომლის თანახმადაც, ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ იყო ძალადაკარგულად გამოეცხადებინა კანონის შესაბამისად გამოცემული აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ: ა) ეს პირდაპირ იყო მითითებული კანონში ან მის საფუძველზე გამოცემული ზემდგომი ორგანოს კანონქვემდებარე აქტში; ბ) კანონმდებლობის შესაბამისად ეს პირდაპირ იყო მითითებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტში; გ) დაინტერესებულმა მხარემ არ შეასრულა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით დადგენილი ვალდებულება, რომლის შეუსრულებლობაც კანონმდებლობის შესაბამისად, შეიძლება გამხდარიყო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების საფუძველი; დ) გაუქმდა ან შეიცვალა შესაბამისი ნორმატიული აქტი, რაც ადმინისტრაციულ ორგანოს ართმევდა შესაძლებლობას გამოეცა ასეთი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და ადმინისტრაციული აქტის მოქმედებას შეეძლო მნიშვნელოვანი ზიანი მიეყენებინა სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი ინტერესებისათვის; ე) არსებობდა ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოება, აგრეთვე შესაბამისი სამეცნიერო ტექნიკური აღმოჩენა ან გამოგონება, რაც ადმინისტრაციულ ორგანოს ართმევდა შესაძლებლობას გამოეცა ასეთი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და ადმინისტრაციული აქტის მოქმედებას შეეძლო მნიშვნელოვანი ზიანი მიეყენებინა სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი ინტერესებისათვის.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში სადავო არ იყო ის გარემოება, რომ სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 31 დეკემბრის №6423 ბრძანებით დაკმაყოფილდა ინდივიდუალურ ბინათმენაშენეთა ამხანაგობა ,,...“ და შპს ,,...“ განცხადება და სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების მე-4 პუნქტი ჩამოყალიბდა შემდეგი რედაქციით: ,,კორექტირებული არქიტექტურული პროექტის თაობაზე ბინათმენაშენეთა ამხანაგობის წევრთა ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილების ამსახველი კრების ოქმი წარმოდგენილ იქნეს 2011 წლის 20 დეკემბრამდე”. დანარჩენ ნაწილში ბრძანება დარჩა უცვლელი.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 63-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ აქტში ცვლილება ან დამატება შეიტანებოდა ამ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადებისა და გამოცემისათვის დადგენილი წესით. საქალაქო სასამართლოს განმარტებით ცვლილების შეტანის გადაწყვეტილებით ცვლილება იქცეოდა იმ აქტის შემადგენელ ნაწილად, რომელშიც ის იქნა შეტანილი. ამდენად, სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების მე-4 პუნქტით განისაზღვრა, რომ კორექტირებული არქიტექტურული პროექტის თაობაზე ბინათმენაშენეთა ამხანაგობის წევრთა ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილების ამსახველი კრების ოქმის წარდგენის ბოლო ვადას 2011 წლის 20 დეკემბერი წარმოადგენდა. შესაბამისად, საქალაქო სასამართლოს მოსაზრებით, დაინტერესებულ მხარეს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით დადგენილი ვალდებულების შესასრულებლად მიცემული ჰქონდა ვადა, რომელიც არ იყო ამოწურული და ამ საფუძვლით ბრძანების ძალადაკარგულად ცნობა არ შეესაბამებოდა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნებს.

საქალაქო სასამართლომ განმარტა, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი იყო ბათილი, თუ იგი ეწინააღმდეგებოდა კანონს ან არსებითად დარღვეული იყო მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. განსახილველ შემთხვევაში საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების და მის საფუძველზე გაცემული სანებართვო მოწმობის ძალადაკარგულად ცნობის საფუძველი არ არსებობდა. აღნიშნულის გარდა, სასამართლოს მსჯელობით სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობის დამოუკიდებელი საფუძველი მოსარჩელის მიერ არ მითითებულა და საქმის არსებითი განხილვის შედეგადაც არ გამოვლენილა. ამდენად, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2011 წლის 7 აპრილის №1279 ბრძანება და ქ. თბილისის მერიის 2011 წლის 1 ივლისის №1422 განკარგულება იყო კანონშესაბამისი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ს-მა, რომელმაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 22 მაისის განჩინებით ნ. ს-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და სამართლებრივი შეფასებები და დამატებით განმარტა, რომ მოცემულ შემთხვევაში ნ. ს-ისთვის სარჩელის დაკმაყოფილების იურიდიულ ინტერესს სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების (რომლითაც შეთანხმდა ქ. თბილისში, ვაკე-საბურთალოს რაიონში, ... ქ. №8-ში ინდივიდუალური მენაშენეთა ამხანაგობა ,,...“ თანასაკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე მშენებარე მრავალფუნქციური (საცხოვრებელი, საოფისე, სავაჭრო) შენობის კორექტირებული არქიტექტურული პროექტი) ძალადაკარგულად ცნობა წარმოადგენდა.

მოსარჩელე მხარე როგორც სარჩელში ასევე, სააპელაციო საჩივარში სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების ძალადაკარგულად გამოცხადების მართებულობას უკავშირებდა იმ გარემოებებს, რომ ბრძანება გამოიცა შესაბამისი კანონომდებლობის დარღვევით, გასაჩივრებული 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების გამოცემას საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების 99-ე მუხლთან ერთად საფუძვლად ედო ძალადაკარგული საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 11 მაისის №140 დადგენილება და უფრო მეტიც, ,,ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის 34-ე მუხლის მე-6 ნაწილის თანახმად, ნებართვის გაუქმება ნიშნავდა ნებართვის გაცემის თაობაზე გადაწყვეტილების საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის შესაბამისად ძალადაკარგულად გამოცხადებას, რომლის საფუძველი სზაკ-ის 61-ე მუხლით გათვალისწინებულის გარდა იყო კანონით დადგენილი პირობების შეუსრულებლობა („ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის 34-ე მუხლის მე-7 ნაწილის ,,გ“ პუნქტი).

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ადმინისტრაციული სამართლის ზოგადი მატერიალური ნორმები ერმანეთისაგან აცალკევებდნენ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გაუქმების ფორმას თავისი იურიდიული შედეგების და გამომწვევი პირობების მიხედვით. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი იცნობდა ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გაუქმებას, რაც გამოიხატებოდა ასეთი აქტების ბათილად ან ძალადაკარგულად ცნობაში. იგივე საკანონმდებლო აქტით იყო განსაზღვრული, რომ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის ძირითად პირობებს წარმოადგენდა ასეთი აქტის საფუძვლების კანონწინააღმდეგობრიობა მისი ფორმალური და მატერიალური გაგებით. შედეგად ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა შესაძლებელი იყო მაშინ, როცა ასეთი აქტი ეწინააღმდეგებოდა მოქმედ კანონმდებლობას, ანუ აქტი იყო უკანონო.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ იყო ძალადაკარგულად გამოეცხადებინა კანონის შესაბამისად გამოცემული აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ: ა) ეს პირდაპირ იყო მითითებული კანონში ან მის საფუძველზე გამოცემული ზემდგომი ორგანოს კანონქვემდებარე აქტში; ბ) კანონმდებლობის შესაბამისად ეს პირდაპირ იყო მითითებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტში; გ) დაინტერესებულმა მხარემ არ შეასრულა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით დადგენილი ვალდებულება, რომლის შეუსრულებლობაც კანონმდებლობის შესაბამისად, შეიძლება გამხდარიყო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების საფუძველი; დ) გაუქმდა ან შეიცვალა შესაბამისი ნორმატიული აქტი, რაც ადმინისტრაციულ ორგანოს ართმევდა შესაძლებლობას გამოეცა ასეთი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და ადმინისტრაციული აქტის მოქმედებას შეეძლო მნიშვნელოვანი ზიანი მიეყენებინა სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი ინტერესებისათვის; ე) არსებობდა ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოება, აგრეთვე შესაბამისი სამეცნიერო ტექნიკური აღმოჩენა ან გამოგონება, რაც ადმინისტრაციულ ორგანოს ართმევდა შესაძლებლობას გამოეცა ასეთი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და ადმინისტრაციული აქტის მოქმედებას შეეძლო მნიშვნელოვანი ზიანი მიეყენებინა სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი ინტერესებისათვის. აღნიშნული მუხლის მე-6 ნაწილის თანახმად, ძალადაკარგულად გამოცხადება ნიშნავდა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მოქმედების შეწყვეტას მისი ძალადაკარგულად გამოცხადების დღიდან. ამ მუხლის მეორე ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საფუძვლით ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების შემთხვევაში შესაძლებელი იყო განსაზღვრულიყო მისი ძალაში შესვლიდან წარმოშობილი სამართლებრივი შედეგების გაუქმება. მე-7 ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადება არ იწვევდა ძალადაკარგულად გამოცხადებამდე წარმოშობილი სამართლებრივი შედეგების გაუქმებას.

აღნიშნული დანაწესებიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ განსხვავებული იყო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად ცნობის პირობები, სადაც ასეთის გამოყენება შესაძლებელი იყო, მხოლოდ კანონიერ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტებზე შესაბამისი პირობების დადგომის შემთხვევაში.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის არგუმენტები გასაჩივრებული სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების ძალადაკარგულად გამოცხადების მართებულობაზე. ის არგუმენტი, რომ სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანება დაეყრდნო ძალადაკარგულ ნორმატიულ აქტს, არ ქმნიდა გასაჩივრებული აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების პირობას. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, თუნდაც, რომ კანონით განსაზღვრულიყო ასეთი შემთხვევა, ,,მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის N57 დადგენილების 99-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, იმ ობიექტებზე, რომელთა მიმართაც დადგენილების ძალაში შესვლამდე დაწყებული იყო მშენებლობის ნებართვის გაცემის პროცედურა ან გაცემული იყო მშენებლობის ნებართვა, მაგრამ შენობა-ნაგებობა არ იყო ვარგისად აღიარებული გავრცელდებოდა განაცხადის შეტანის მომენტისათვის მოქმედი კანონმდებლობა. ამდენად, მშენებლობის გამცემი ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებული იყო ემოქმედა სწორედ, ,,მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 11 აგვისტოს N140 დადგენილებით.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა აპელანტის მიერ „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის 34-ე მუხლის მე-6 ნაწილზე მითითება, ვინაიდან, სამშენებლო საქმიანობაზე ნებართვის გაცემის წესს და პირობებს ადგენდა და არეგულირებდა 2010 წლის 8 აპრილს მიღებული საქართველოს კანონი ,,ტექნიკური საფრთხის კონტროლის შესახებ“, რომლის ამოქმედებამ ძალადაკარგულად გამოაცხადა ,,საპროექტო-სამშენებლო საქმიანობის ლიცენზირების შესახებ“ 1999 წლის 9 სექტემბრის საქართველოს კანონი, ამასთან, მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესს და პირობებს ასევე არეგულირებდა ,,მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესის და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთვარობის N57 დადგენილება (მანამდე - ,,მშენებლობის ნებართვის გაცემის წესისა და სანებართვო პირობების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 11 აგვისტოს N140 დადგენილება). შესაბამისად, სამართლებრივი ურთიერთობის სპეციალური მარეგულირებელი ნორმების არსებობის პირობებში, დაუშვებელი იყო უპირატესობა მინიჭებოდა ზოგად სამართლებრივ ნორმებს.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ ზემოაღნიშნული გარემოებების გარდა, გასათვალისწინებელი იყო ის ფაქტი, რომ სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 31 დეკემბრის №6423 ბრძანებით დაკმაყოფილდა ინდივიდუალურ ბინათმენაშენეთა ამხანაგობა ,,...“ და შპს ,,...“ განცხადება და სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების მე-4 პუნქტი ჩამოყალიბდა შემდეგი რედაქციით: ,,კორექტირებული არქიტექტურული პროექტის თაობაზე ბინათმენაშენეთა ამხანაგობის წევრთა ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილების ამსახველი კრების ოქმი წარმოდგენილ იქნას 2011 წლის 20 დეკემბრამდე“. დანარჩენ ნაწილში ბრძანება დარჩა უცვლელი.

შესაბამისად, სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების მე-4 პუნქტით, რითიც დადგინდა, რომ კორექტირებული არქიტექტურული პროექტის თაობაზე ბინათმენაშენეთა ამხანაგობის წევრთა ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილების ამსახველი კრების ოქმი 2011 წლის 20 დეკემბრამდე უნდა წარდგენილიყო, ნიშნავდა, რომ თვით ამ აქტით დადგენილი პირობა აქტის ძალადაკარგულად ცნობისათვის არ დამდგარა. ამდენად, ბრძანების ძალადაკარგულად ცნობა არ შეესაბამებოდა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნას.

ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ვინაიდან, არ არსებობდა სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების და მის საფუძველზე გაცემული სანებართვო მოწმობის ძალადაკარგულად ცნობის საფუძველი, შესაბამისად, სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2011 წლის 7 აპრილის №1279 ბრძანება და ქ. თბილისის მერიის 2011 წლის 01 ივლისის №1422 განკარგულება იყო კანონშესაბამისი და არ არსებობდა მათი ბათილად ცნობის საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹მუხლით დადგენილი პირობები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 22 მაისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ს-მა.

კასატორის განმარტებით, მოცემულ საქმეზე დავის საგანს წარმოადგენს სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების ძალადაკარგულად ცნობა, ხოლო ამავე ბრძანების ძალადაკარგულად ცნობაზე უარის თქმის შესახებ სსიპ არქიტექტურის სამსახურის 2011 წლის 7 აპრილის ბრძანებისა და ქ. თბილისის მერიის 2011 წლის 1 ივლისის №1422 განკარგულების ბათილად ცნობა. სსიპ ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანებით განხორციელდა ქ. თბილისში, ... ქ. №8-ში, ი.მ.ა ,,...“-ის თანასაკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე მშენებარე მრავალფუნქციური შენობის კორექტირებული არქიტექტურული პროექტის შეთანხმება და ახალი მშენებლობის ნებართვის _ მშენებლობის სანებართვო მოწმობა №ნ/1040-1-ს გაცემა; აღნიშნული ბრძანებით ი.მ.ა ,,...“-ის მიერ დადგენილი ვალდებულებების შეუსრულებლობის შემთხვევაში უნდა მომხდარიყო არქიტექტურის სამსახურის მიერ ბრძანების ძალადაკარგულად ცნობა, რაზედაც ნ. ს-მა წარადგინა მოთხოვნა, ხოლო მოთხოვნის დაუკმაყოფილებლობის გამო, მის მიერ წარდგენილ იქნა საჩივარი ზემდგომ ადმინისტრაციულ ორგანოში - ქ. თბილისის მერიაში, რომელმაც 2011 წლის 1 ივლისს მიღებული №1422 განკარგულებით არ დააკმაყოფილა მოთხოვნა - ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების ძალადაკარგულად ცნობის შესახებ.

კასატორი სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების ძალადაკარგულად გამოცხადების სამართლებრივ საფუძვლად მიუთითებს შემდეგ გარემოებებზე: 1) გასაჩივრებული ბრძანების სათაურის მიხედვით ქ. თბილისში, ... ქ. №8-ში არსებულ მიწის ნაკვეთზე მშენებარე მრავალფუნქციური შენობა წარმოადგენდა ი.ბ.ა. ,,...“-ის თანასაკუთრებას. აღნიშნული გარემოების დამადასტურებელი იყო გასაჩივრებული ბრძანების სამართლებრივი საფუძველი _ ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან (რეგისტრაციის №882009302433/2009; საკადასტრო №01.10.13.018.012). აღნიშნულის შესაბამისად, კორექტირებული არქიტექტურული პროექტის შეთანხმება საჭიროებდა ამხანაგობის ყველა წევრის - როგორც მესაკუთრეების თანხმობის წარდგენას არქიტექტურის სამსახურში ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემამდე; 2) შენობის სართულიანობისა და საერთო ფართობის გაზრდით პროექტის კორექტირებასთან დაკავშირებით საკითხის ამხანაგობის საერთო კრებაზე განხილვის შედეგად მიღებულ გადაწყვეტილებაზე შედგა სხდომის ოქმი, აგრეთვე საჯარო რეესტრის ამონაწერში, ნაკვეთის საკუთრების გრაფაში მითითებული, „თანასაკუთრებად“ განსაზღვრული შესაბამისი პირის თანხმობა სართულიანობის გაზრდით კორექტირებაზე წარმოადგენდა არქიტექტურის სამსახურის სავალდებულო მოთხოვნას, რომლის წარდგენაზე სამსახურის 2010 წლის 17 მარტის N12/26013 პასუხით დადგინდა 15 სამუშაო დღე. დადგენილ ვადაში დამკვეთის მიერ ხარვეზების გამოუსწორებლობის და სრულყოფილი დოკუმენტაციის წარუდგენლობის შემთხვევაში, სამსახურის 2010 წლის 17 მარტის პასუხის მიხედვით, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 83-ე მუხლის თანახმად, განცხადება კორექტირებული არქიტექტურული პროექტის შეთანხმების და ახალი მშენებლობის ნებართვის მოთხოვნით უნდა დარჩენილიყო განუხილველი. აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით არქიტექტურის სამსახურის სადავო №930 ბრძანებაშიც ასეთივე პოზიცია იყო დაფიქსირებული. ბრძანების თანახმად, სამსახურმა იმსჯელა აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით და დაადგინა, რომ პროექტის კორექტირების თაობაზე საჭირო იყო ამხანაგობის დამფუძნებელ წევრთა ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილება; 3) სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურიდან 2011 წლის 10 თებერვლის (12/11644-13) და 2011 წლის 18 თებერვლის (12/15204-13) განცხადებებით მოსარჩელემ გამოითხოვა სამშენებლო დოკუმენტაცია, სადაც არ იყო კორექტირებული არქიტექტურული პროექტის და მშენებლობის ნებართვის გასაცემად სავალდებულო დადებითი საინჟინრო-გეოლოგიური დასკვნა. თუმცა აღსანიშნავი იყო ის გარემოება, რომ 2009 წლის და 2010 წლის კონსტრუქციული ნაწილის საექსპერტო დასკვნებში მითითებული იყო შემდეგი, „ექსპერტიზაზე წარმოდგენილი პროექტის კონსტრუქციული ნაწილის დამუშავებას წინ უძღოდა შპს „ხ...“ მიერ ჩატარებული ფუძე-გრუნტების საინჟინრო-გეოლოგიური კვლევები“. საგულისხმო იყო ის გარემოება, რომ დადებითი საინჟინრო გეოლოგიური დასკვნა წარმოადგენდა კორექტირებული არქიტექტურული პროექტის შეთანხმების და ახალი მშენებლობის ნებართვის გაცემის სამართლებრივ საფუძველს. ანალოგიურად, მეორედ, სადავო - არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის N01/930 ბრძანების გაცემის სავალდებულო პირობას წარმოადგენდა პროექტის კორექტირებით (სართულიანობის გაზრდით) გათვალისწინებული სამშენებლო სამუშაოების განხორციელების შესაძლებლობის შესახებ საიჟინრო-გეოლოგიური დასკვნა; 4) სამშენებლო დოკუმენტში დამკვეთის მიერ წარდგენილი იყო 2009 წლის და 2010 წლის საექსპერტო დასკვნები. ორივე დასკვნას ხელს აწერდა ექსპერტი, მეცნიერებათა დოქტორი ზ.პ-შვილი. 2009 წლის საექსპერტო დასკვნა დათარიღებული იყო 2009 წლის 17 სექტემბრით. შესაბამისად, აღნიშნული დასკვნა დადებითიც რომ ყოფილიყო, კორექტირებული არქიტექტურული პროექტის შეთანხმების სამართლებრივი საფუძველი ვერ გახდებოდა, რადგან პროექტი აღნიშნულ თარიღამდე - 2009 წლის 4 სექტემბერს შეთანხმდა. ამასთან, კასატორის მოსაზრებით, ექპერტიზის დასკვნები დადებითი არ ყოფილა.

კასატორის მითითებით, სრულ სამშენებლო დოკუმენტაციაში არ მოიპოვებოდა დამკვეთების 2010 წლის 11 მაისის განცხადება; განმცხადებლების მიერ არ იყო განმარტებული და არგუმენტირებული განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტის კ2-6,2-ით განსაზღვრის აუცილებლობა; კ2 კოეფიციენტის გაზრდის მოთხოვნის გარდა, არ იყო მითითებული მშენებარე ობიექტის სივრცით-ტერიტორიული დაგეგმვისა და არქიტექტურული, აგრეთვე ტერიტორიის განვითარებასთან დაკავშირებული, რომელი განსაკუთრებული მიზეზებით იყო განპირობებული სპეციალური (ზონალური) შეთანხმების აუცილებლობა; ამხანაგობა ,,...“ რა ინტერესის გამო იღებდა გადაწყვეტილებას, შეეთანხმებინა არქიტექტურის სამსახურთან მშენებლობის ნებართვის მოქმედების ვადის გაგრძელება, მაშინ, როცა თავდაპირველი შეთანხმებული პროექტით შენობის მშენებლობა 2008 წლის 1 ივლისამდე უნდა დასრულებულიყო და რატომ იღებდა სპეციალური შეთანხმების მოსაკრებლის - 131 308.80 ლარის გადახდის ვალდებულებას; რომელი ღონისძიებებით კომპენსირდებოდა არქიტექტურული პროექტის კორექტირებით განსაზღვრული ისეთი ცვლილებები, რომლებიც უპირისპირდებოდა საზოგადოებრივ ინტერესებს. სამშენებლო დოკუმენტის და მისი სავალდებულო ნაწილის, კორექტირებული პროექტის კონსტრუქციულ ნაწილზე ზ.პ-შვილის მიერ 2010 წლის აპრილში ხელმოწერილი საექსპერტო დასკვნის და ამ დასკვნის წინამორბედი ამავე ექსპერტის მიერ დასამტკიცებლად რეკომენდირებული 2009 წლის 17 სექტემბრის დასკვნის, აგრეთვე, შპს „ნ...” 22.02.10წ. №117 და №118 ოქმების გაანალიზების შედეგად იყო საფუძვლიანი ეჭვი, რომ ქ. თბილისში, ... ქ. №8-ში მშენებარე ნაგებობა დღეის მდგომარეობით იყო უკვე ავარიული, შეუძლებელი იყო ადამიანებისთვის ჯანსაღი და უსაფრთხო საცხოვრებელი და სამოღვაწეო გარემოს შექმნა.

ამასთან, კასატორის განმარტებით, გასაჩივრებული №01/930 ბრძანების საფუძველი - 2006 წლის 13 სექტემბრის ქალაქთმშენებლობითი პირობები Nკოლ-70 იყო ძალადაკარგული, რადგან აღნიშნული აქტი ძალაში იყო მისი გაცემიდან ორი წლის განმავლობაში - 2008 წლის 13 სექტემბრამდე, მითუმეტეს, რომ ორჯერ, ქ. თბილისის მერის 2009 წლის 1 მაისის №379 და შემდგომში 2010 წლის 15 თებერვლის №453 განკარგულებებით განაშენიანების ინტენსივობის კოეფიციენტის (კ2) გადამეტების მიზნით გაიცა აღნიშნული შენობისთვის სპეციალური (ზონალური) შეთანხმება, რაც სამშენებლო კოდექსის მოთხოვნების მიხედვით, მშენებლობის ნებართვის მისაღებად, სავალდებულოს ხდიდა I სტადიის გავლას - ქალაქთმშენებლობითი პირობების თავიდან განსაზღვრას.

კასატორის მოსაზრებით, საგულისხმო იყო ის გარემოება, რომ ქ. თბილისის მერის 2010 წლის 15 თებერვლის №453 განკარგულება გამოცემული იყო საქართველოს კონსტიტუციის, „სივრცითი მოწყობისა და ქალაქთმშენებლობის საფუძვლების შესახებ” საქართველოს კანონის, „საქართველოს დედაქალაქ _ თბილისის შესახებ” საქართველოს კანონის, 2003 წლის 5 ივნისის №6-17 საკრებულოს გადაწყვეტილების _ დედაქალაქის პერსპექტიული განვითარების გენერალური გეგმის; „დასახლებათა ტერიტორიების გამოყენების და განაშენიანების რეგულირების ძირითადი დებულების და განაშენიანების ძირითადი წესების” მოთხოვნების დარღვევით. ასევე არასწორი იყო არქიტექტურის სამსახურის მითითება ამხანაგობის კრების ოქმზე, რომლის საფუძველზეც დადგენილად იქნა მიჩნეული პროექტის კორექტირებაზე თანხმობის მისაცემად ამხანაგობის წევრთა 4/5-ის გადაწყვეტილება. აღნიშნული კრების ოქმი ეწინააღმდეგებოდა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 170-172-ე და 630-640-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც არამართებული იყო ამხანაგობა ,,...“-ის 2010 წლის 15 აპრილის წევრთა კრების №17 ოქმის სამართლებრივ საფუძვლად მითითება. ამხანაგობის სადამფუძნებლო ხელშეკრულების 6.7 მუხლის თანახმად, კრება უფლებამოსილი იყო, თუ მას ესწრებოდა დამფუძნებელთა 4/5. №17 კრების ოქმის მიხედვით კრება იყო არაუფლებამოსილი, რადგან მას ესწრებოდა 14 წევრი. მით უფრო, რომ ამგვარი გადაწყვეტილების მისაღებად - კორექტირებული არქიტექტურული პროექტის შესათანხმებლად სავალდებულო იყო ყველა მესაკუთრის თანხმობა. ქვედა ინსტანციის სასამართლოების მტკიცებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს წარმოადგენდა ის გარემოება, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციული აქტში 2010 წლის 31 დეკემბრის №6423 ბრძანებით ცვლილება განხორციელდა უკვე გაცემულ მშენებლობის ნებართვაში, რის შედეგადაც სადავო ბრძანების მეოთხე პუნქტი ჩამოყალიბდა ახლებური რედაქციით. ცვლილების შედეგად ამხანაგობას მიეცა დამატებითი ვადა 2011 წლის 20 დეკემბრამდე კრების ოქმის წარსადგენად. კასატორის განმარტებით, მენაშენე ორგანიზაციას ნ. ს-ისათვის არ მიუმართავს თხოვნით პროექტის კორექტირებაზე თანხმობის მისაცემად, ასეთი წინადადება მათგან არ გამღავნებულა არც სასამართლო პროცესის მიმდინარეობის დროს, რადგან ისინი დემონსტრაციულად არ ესწრებოდნენ საქმის განხილვებს. გაუგებარი იყო, რა მიზნით ითხოვა ვადის გადაწევა მენაშენემ ან რა მოტივზე დაყრდნობით დააკმაყოფილა ეს მოთხოვნა არქტიქტურის სამსახურმა, თუ ვადის გადაწევის წანამძღვრები არცერთი გარემოებით ან მტკიცებულებით არ დასტურდებოდა.

კასატორმა მიუთითა საქართველოს ზოგად ადმინისტრაციული კოდექსსა და ,,ნორმატიული აქტების შესახებ” საქართველოს კანონზე და განმარტა, რომ გასაჩივრებული 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების გამოცემას საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების 99-ე მუხლთან ერთად საფუძვლად ედო ძალადაკარგული საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 11 აგვისტოს №140 დადგენილება. ამდენად, ,,ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს კანონის 51-ე მუხლის დანაწესის თანახმად, ძალადაკარგულად უნდა გამოცხადებულიყო საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 11 აგვისტოს №140-ე დადგენილების საფუძველზე გამოცემული არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანება.

კასატორმა მიუთითა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე და განმარტა, რომ სასამართლოს მტკიცებით აქტში განხორციელებული ცვლილება განაპირობებდა გასაჩივრებული აქტის ძალადაკარგულად ცნობაზე უარს, რა დროსაც მხედველობაში არ მიიღებოდა თუ რა ფორმით განხორციელდა ცვლილება გასაჩივრებულ აქტში, დაცული იყო თუ არა იმ ნორმატიულ-სამართლებრივი აქტის მოთხოვნები, რომელსაც უნდა ეფუძნებოდეს როგორც გასაჩივრებული აქტი, ასევე მასში განხორციელებული ცვლილება. კასატორმა აღნიშნა, რომ სასამართლოს მსჯელობით აქტში ცვლილების განხორცილებებისას არ გამოიყენებოდა სპეციალური სამართალურთიერთობის მარეგულირებელი ნორმები, როგორიც იყო საქართველოს მთავრობის №57 დადგენილება.

კასატორის მსჯელობით უსაფუძვლო იყო მოსაზრება იმის შესახებ, რომ მშენებლობის დამკვეთს მშენებლობის ნებართვა არა თუ უნდა გაუქმებოდა არქტიტექტურის სამსახურის მიერ განსაზღვრულ ვადაში ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო, არამედ ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი იყო დამკვეთისათვის ვალდებულების შესასრულებლად განესაზღვრა დამატებითი ვადა.

,,ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ” საქართველოს კანონის 34-ე მუხლის მე-6 ნაწილის თანახმად, ნებართვის გაუქმება ნიშნავდა ნებართვის გაცემის თაობაზე გადაწყვეტილების საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის შესაბამისად ძალადაკარგულად გამოცხადებას, რომლის საფუძველი სზაკ-ის 61-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლების გარდა იყო: კანონით დადგენილი პირობების შეუსრულებლობა (ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ საქართველოს კანონის 34-ე მუხლის მე-7 ნაწილის ,,გ” პუნქტი).

,,ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ” საქართველოს კანონის 26-ე მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, ნებართვის გაცემის, მის გაცემაზე უარის თქმის ან მისი გაუქმების შესახებ გადაწყვეტილება იყო ადმინისტრაციული აქტი. საქართველოს მთავრობის 2009 წლის 24 მარტის №57 დადგენილების 39-ე მუხლის მე-6 ნაწილის შესაბამისად, თუ ობიექტის მშენებლობა დაკავშირებული იყო დასამუშავებელი საპროექტო დოკუმენტაციის დიდ მოცულობასთან და შემჭიდროებულ ვადებში შესასრულებელ მაშტაბურ სამუშაოებთან, აგრეთვე გართულებული იყო დაპროექტებისათვის საჭირო გარემოებათა ან/და საპროექტო დოკუმენტაციის ცალკეული ნაწილების დაზუსტება-შეთანხმება, რის გამოც ნებართვის მაძიებელი ვერ წარადგენდა სრულყოფილ დოკუმენტაციას, ნებართვის მაძიებლის დასაბუთებული შუამდგომლობის საფუძველზე, ნებართვის გამცემი ორგანო უფლებამოსილი იყო გაეცა მშენებლობის ნებართვა წარსადგენი დოკუმენტაციის პირობებისა და ვადების გათვალისწინებით. ნებართვის გამცემი ორგანოს მიერ დადგენილი პირობებით და განსაზღვრულ ვადაში წარმოდგენილი დოკუმენტაცია იყო საპროექტო დოკუმენტაციის განუყოფელი ნაწილი და დაემატებოდა მას. ნებართვის გამცემის მიერ განსაზღვრულ ვადაში დადგენილი დოკუმენტაციის წარუდგენლობა მშენებლობის ნებართვის ძალადაკარგულად ცნობის საფუძველს წარმოადგენდა.

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძვლად მიუთითა ის გარემოება, რომ გასაჩივრებულ 2010 წლის 13 მაისის №930 ბრძანებაში შევიდა ცვლილება. გაუგებარი იყო რა შეიცვალა ამ ცვლილებით, ასეთი თანხმობა მშენებლობის დამკვეთს ხომ მაინც არ წარუდგენია, გარდა ამისა გაუგებარი იყო, რომელი ნორმატიულ-სამართლებრივი აქტის ან კანონის საფუძველზე ხდებოდა ჯერ მშენებლობის ნებართვის და პროექტის შეთანხმება ან/და მათში ცვლილების შეტანა, ხოლო ერთი-ორი წლის შემდეგ შეთანხმებულ პროექტზე საცხოვრებელი ბინის მესაკუთრეთა თანხმობების წარდგენა.

ამდენად, ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორმა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება მოითხოვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის მიერ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული ნ. ს-ის საკასაციო საჩივარი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2013 წლის 10 იანვრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, დასაშვებად იქნა ცნობილი ნ. ს-ის საკასაციო საჩივარი და მისი განხილვა დაინიშნა მხარეთა დასწრებით 2013 წლის 28 თებერვალს 12:30 საათზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის შესწავლის, გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. ს-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ; სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანებისა და მშენებლობის №ნ/1040-1 სანებართვო მოწმობის ძალადაკარგულად გამოცხადების მოთხოვნის ნაწილში უნდა შეწყდეს საქმის წარმოება, ამ ნაწილში სარჩელის დაუშვებლობის გამო და აღნიშნულ ნაწილში უნდა გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 22 მაისის განჩინება და თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილება; დანარჩენ ნაწილში, კერძოდ, სსიპ არქიტექტურის სამსახურის 2011 წლის 7 აპრილის №1279 ბრძანების და ქ. თბილისის მერიის 2011 წლის 1 ივლისის №1422 განკარგულების ბათილად ცნობაზე უარის თქმის ნაწილში უცვლელად უნდა დარჩეს გასაჩივრებული განჩინება.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქმის მასალებში არსებულ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე: სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანებით შეთანხმდა ქ. თბილისში, ვაკე-საბურთალოს რაიონში, ... ქ. №8-ში ინდივიდუალური მენაშენეთა ამხანაგობა ,,...“ თანასაკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე მშენებარე მრავალფუნქციური (საცხოვრებელი, საოფისე, სავაჭრო) შენობის კორექტირებული არქიტექტურული პროექტი. მშენებლობის ვადად განისაზღვრა 2010 წლის 17 მაისიდან 2012 წლის 17 იანვრამდე პერიოდი, სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2009 წლის 21 სექტემბრის №ნ/1389 ბრძანების მე-4 და მე-6 პუნქტები და 2009 წლის 29 დეკემბრის №4563 ბრძანების მე-2 პუნქტი კორექტირებული არქიტექტურული პროექტის ამხანაგობის საერთო კრებაზე დამატებით განხილვისა და ამხანაგობის მიერ მხოლოდ ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილების სხდომის ოქმის 2011 წლის 1 იანვრამდე წარდგენის ნაწილში დარჩა ძალაში. ბრძანების მე-5 პუნქტით განისაზღვრა, რომ ამ ბრძანების მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული მოთხოვნის შეუსრულებლობის ან ვადის გადაცილების შემთხვევაში ამავე ბრძანებით ძალადაკარგულად ჩაითვლებოდა მშენებლობის ნებართვა და სანებართვო მოწმობა. აღნიშნული ბრძანების საფუძველზე გაიცა №ნ/1040 სამშენებლო ნებართვა.

საკასაციო სასამართლო დადგენილად მიიჩნევს იმ გარემოებას, რომ 2011 წლის 2 მარტს ნ. ს-მა განცხადებით მიმართა ქ. თბილისის მერიას (ქ. თბილისის მერიის იურიდიული სამსახურის მიერ განცხადება განსახილველად გადაეგზავნა უფლებამოსილ ადმინისტრაციულ ორგანოს - სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურს) და სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების ძალადაკარგულად გამოცხადება მოითხოვა, იმ საფუძვლით, რომ დაინტერესებული მხარის მიერ ინდივიდუალურ-ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტით განსაზღვრული ვალდებულებები (ამხანაგობის მიერ ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილების სხდომის ოქმი 2011 წლის 1 იანვრამდე არ წარდგენილა) დადგენილ ვადაში არ შესრულებულა, რაც აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების საფუძველს წარმოადგენდა.

სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2011 წლის 7 აპრილის №1279 ბრძანებით ნ. ს-ის განცხადება სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების ძალადაკარგულად გამოცხადების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა, იმ საფუძვლით, რომ ამხანაგობა ,,...“ მიერ ვალდებულების შესრულების ვადა არ დასრულებულა, რადგან სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 31 დეკემბრის №6423 ბრძანებით დაკმაყოფილდა ინდივიდუალურ ბინათმენაშენეთა ამხანაგობა ,,...“ და შპს ,,...“ განცხადება და ცვლილება შევიდა სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების მე-4 პუნქტში, კერძოდ, ამხანაგობის წევრთა ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილების ამსახველი კრების ოქმის წარდგენის ბოლო თარიღად მიეთითა 2011 წლის 20 დეკემბერი, დანარჩენ ნაწილში ბრძანება დარჩა უცვლელად. ამასთან, სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2011 წლის 10 თებერვლის №433 ბრძანებით მიზანშეწონილად ჩაითვალა სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების მე-4 პუნქტში ცვლილების შეტანა, კერძოდ, ი.მ.ა. ,,...“ 2011 წლის 20 დეკემბრამდე - ამხანაგობის წევრთა მიერ ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილების ამსახველი კრების ოქმის ნაცვლად, ამხანაგობის წევრთა 4/5 თანხმობისა და ნ. ს-ის თანხმობის წარდგენა დაევალა. 2011 წლის 1 აპრილს ამხანაგობა ,,...“ სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურს წარუდგინა ამხანაგობის 2011 წლის 18 თებერვლის №01-2011 სხდომის ოქმი, რომლის თანახმადაც ამხანაგობის წევრთა ნახევარზე მეტი თანხმობას აცხადებდა პროექტის კორექტირებაზე, რაც შეეხება ნ. ს-ს, იგი აღნიშნულ სხდომას არ ესწრებოდა. ამხანაგობას ნ. ს-ის თანხმობის წარდგენის ვადა 2011 წლის 20 დეკემბრამდე ჰქონდა მინიჭებული.

საკასაციო სასამართლო თავდაპირველად განმარტავს, რომ მოცემული დავის სწორად გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობა ენიჭება სასარჩელო მოთხოვნის ფორმულირების და იმ გარემოების ზუსტ დადგენას, კონკრეტულად ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის რომელი მუხლის საფუძველზე არის ნ. ს-ის მიერ სარჩელი აღძრული.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ ნ. ს-ის როგორც სასარჩელო, ისე საკასაციო საჩივრის მოთხოვნას (კასატორის მიერ აღნიშნული საკითხი სასამართლო პროცესზე არაერთხელ იქნა დადასტურებული) სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანებისა და მშენებლობის №ნ/1040-1 სანებართვო მოწმობის ძალადაკარგულად გამოცხადება, ხოლო სადავო აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადებაზე უარის თქმის შესახებ სსიპ არქიტექტურის სამსახურის 2011 წლის 7 აპრილის №1279 ბრძანების და ქ. თბილისის მერიის 2011 წლის 1 ივლისის №1422 განკარგულების ბათილად ცნობა წარმოადგენს და მოსარჩელის მიერ სარჩელი აღძრული არის საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის შესაბამისად.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ რა ფორმის სარჩელი უნდა იქნას აღძრული, დამოკიდებულია იმაზე, თუ რა მიზნის მიღწევა სურს მოსარჩელეს. პირმა, რომელიც საჭიროებს სამართლებრივ დაცვას, პირველ რიგში, თვითონ უნდა შეარჩიოს იმ ფორმის სარჩელი, რომელიც ესაჭიროება მიზნის მისაღწევად. მართალია, ადმინისტრაციული საქმის განმხილველი სასამართლო უფლებამოსილია პირს გაუწიოს სათანადო დამხარება (დაეხმაროს სარჩელის ტრანსფორმირებაში), მაგრამ დავის საგნის განსაზღვრა მთლიანად მოსარჩელის კომპეტენციას მიეკუთვნება. მოსარჩელე თავად განსაზღვრავს სარჩელის შინაარსსა და მოცულობას, სასამართლო კი შეზღუდულია მოცემული სარჩელით და საქმეს იხილავს ამ სარჩელის ფარგლებში.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ადმინისტრაციული საპროცესო კანონმდებლობა ძირითადად განასხვავებს შეცილებით, მავალდებულებელ და აღიარებით სარჩელებს.

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში ნ. ს-ის მიერ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის შესაბამისად, აღძრული არის შეცილებითი სარჩელი. ეს არის სარჩელი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის ან ძალადაკარგულად გამოცხადების თაობაზე.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლზე და განმარტავს, რომ აღნიშნულ მუხლში მოცემულია ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების საფუძვლები და ამავე მუხლით დადგენილია, რომ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების უფლება აქვს მხოლოდ აქტის გამომცემ ადმინისტრაციულ ორგანოს.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ადმინისტრაციული სამართალწარმოების მიზანი არის სასამართლო კონტროლის განხორციელება ადმინისტრაციული ორგანოს საქმიანობის კანონიერებაზე, რაც გამორიცხავს მართლზომიერი (კანონიერი) აქტის სასამართლოს მიერ ძალადაკარგულად გამოცხადებას, რადგან მისი ძალადაკარგულად გამოცხადება დაკავშირებულია მხოლოდ ისეთ გარემოებებთან, რაც მოცემულია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლში და არ უკავშირდება ძალადაკარგულად გამოცხადებამდე წარმოშობილი სამართლებრივი შედეგების გაუქმებას, ანუ აღნიშნული აქტი არამართლზომიერი (უკანონო) არ არის. ამდენად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადება ადმინისტრაციული ორგანოს დისკრეციულ უფლებამოსილებას მიეკუთვნება და ეს მოთხოვნა არ შეიძლება წარმოადგენდეს სასარჩელო დავის საგანს სასამართლოში.

აღნიშნულთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ თუ მხარეს აქვს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების ინტერესი, მან ამის თაობაზე ადმინისტრაციული წარმოების წესით უნდა მიმართოს აქტის გამომცემ ადმინისტრაციულ ორგანოს და მისგან უარის მიღების შემთხვევაში შეუძლია, მიმართოს სასამართლოს არა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის საფუძველზე - აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების მოთხოვნით, არამედ საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 23-ე მუხლის საფუძველზე - აქტის გამოცემის მოთხოვნით. ასეთ შემთხვევაში მართალია მოსარჩელე ითხოვს, იმ ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობასაც (ასკ-ის 22-ე მუხლის საფუძველზე), რომლითაც უარი ეთქვა აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადებაზე, მაგრამ რეალურად დავის საგანს წარმოადგენს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა (აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების თაობაზე), კერძოდ, თუ სახეზეა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლით გათვლისწინებული საფუძვლები და ადმინისტრაციული ორგანო არ იღებს შესაბამის გადაწყვეტილებას, სარჩელის საფუძველზე სასამართლო უფლებამოსილია დაავალოს მას ასეთი აქტის გამოცემა, ხოლო უარი - ცნოს ბათილად.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ იმ პირობებში, როდესაც სასამართლო არ არის უფლებამოსილი თავად გამოაცხადოს ძალადაკარგულად ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, მოსარჩელე (კასატორი) კი სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანებისა და მშენებლობის №ნ/1040-1 სანებართვო მოწმობის ძალადაკარგულად გამოცხადებას ითხოვს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის საფუძველზე და სახეზე არ გვაქვს ამავე კოდექსის 23-ე მუხლით დადგენილი მავალდებულებელი სარჩელი (ადმინისტრაციული ორგანოსათვის შესაბამისი (აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების შესახებ) ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალდებულების თაობაზე), აღნიშნულ ნაწილში ცალსახად არსებობს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 26²-ე მუხლის მე-6 ნაწილით გათვალისწინებული საქმის წარმოების შეწყვეტის საფუძველი, ამ ნაწილში სარჩელის დაუშვებლობის გამო.

ამასთან, რაც შეეხება ნ. ს-ის სასარჩელო მოთხოვნას (საკასაციო საჩივრის მოთხოვნას) სსიპ არქიტექტურის სამსახურის 2011 წლის 7 აპრილის №1279 ბრძანების და ქ. თბილისის მერიის 2011 წლის 1 ივლისის №1422 განკარგულების ბათილად ცნობის ნაწილში, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სადავო აქტების კანონიერების სათანადოდ შეფასებისათვის საჭიროა იმ გარემოების დადგენა, ნ. ს-ის მიერ შესაბამისი განცხადების (საჩივრის) წარდგენის ეტაპზე, არსებობდა თუ არა სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების ძალადაკარგულად გამოცხადების სამართლებრივი საფუძველი.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს განმარტებებს და აღნიშნავს, რომ ადმინისტრაციული სამართლის ზოგადი მატერიალური ნორმები ერთმანეთისაგან განასხვავებენ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გაუქმების ფორმას მისი იურიდიული შედეგების და გამომწვევი პირობების მიხედვით. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი იცნობს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გაუქმებას, რაც გამოიხატება ასეთი აქტების ბათილად ან ძალადაკარგულად ცნობაში. ამავე საკანონმდებლო აქტით არის განსაზღვრული, რომ ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის ძირითად პირობებს წარმოადგენს ასეთი აქტის საფუძვლების კანონწინააღმდეგობრიობა მისი ფორმალური და მატერიალური გაგებით. შედეგად ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა შესაძლებელი არის მაშინ, როცა ასეთი აქტი ეწინააღმდეგება მოქმედ კანონმდებლობას, ანუ აქტი უკანონოა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე და განმარტავს, რომ ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ არის ძალადაკარგულად გამოაცხადოს კანონის შესაბამისად გამოცემული აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ: ა) ეს პირდაპირ არის მითითებული კანონში ან მის საფუძველზე გამოცემული ზემდგომი ორგანოს კანონქვემდებარე აქტში; ბ) კანონმდებლობის შესაბამისად ეს პირდაპირ არის მითითებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტში; გ) დაინტერესებულმა მხარემ არ შეასრულა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით დადგენილი ვალდებულება, რომლის შეუსრულებლობაც კანონმდებლობის შესაბამისად, შეიძლება გახდეს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების საფუძველი; დ) გაუქმდა ან შეიცვალა შესაბამისი ნორმატიული აქტი, რაც ადმინისტრაციულ ორგანოს ართმევს შესაძლებლობას გამოსცეს ასეთი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და ადმინისტრაციული აქტის მოქმედებას შეუძლია მნიშვნელოვანი ზიანი მიეყენოს სახელმწიფო ან საზოგადოებრივ ინტერესებს; ე) არსებობს ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოება, აგრეთვე შესაბამისი სამეცნიერო ტექნიკური აღმოჩენა ან გამოგონება, რაც ადმინისტრაციულ ორგანოს ართმევს შესაძლებლობას გამოსცეს ასეთი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და ადმინისტრაციული აქტის მოქმედებას შეუძლია მნიშვნელოვანი ზიანი მიეყენოს სახელმწიფო ან საზოგადოებრივ ინტერესებს. აღნიშნული მუხლის მე-6 ნაწილის თანახმად, ძალადაკარგულად გამოცხადება ნიშნავს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მოქმედების შეწყვეტას მისი ძალადაკარგულად გამოცხადების დღიდან. ამ მუხლის მეორე ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საფუძვლით ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების შემთხვევაში შესაძლებელი არის განისაზღვროს მისი ძალაში შესვლიდან წარმოშობილი სამართლებრივი შედეგების გაუქმება. მე-7 ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადება არ იწვევს ძალადაკარგულად გამოცხადებამდე წარმოშობილი სამართლებრივი შედეგების გაუქმებას.

ზემოაღნიშნული ნორმების შინაარსიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ განსხვავებული არის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალადაკარგულად ცნობის პირობები, რადგან მისი გამოყენება შესაძლებელი არის, მხოლოდ კანონიერ ადმინისტრაციულ სამართლებრივ აქტებზე შესაბამისი პირობების დადგომის შემთხვევაში.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ ნ. ს-ი - სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების ძალადაკარგულად გამოცხადებას ითხოვს, იმ საფუძვლით, რომ დაინტერესებული მხარის მიერ ინდივიდუალურ-ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტით განსაზღვრული ვალდებულებები (ამხანაგობის მიერ ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილების სხდომის ოქმი 2011 წლის 1 იანვრამდე არ წარდგენილა) დადგენილ ვადაში არ შესრულებულა.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 31 დეკემბრის №6423 ბრძანებით დაკმაყოფილდა ინდივიდუალურ ბინათმენაშენეთა ამხანაგობა ,,...“ და შპს ,,...“ განცხადება და ცვლილება შევიდა სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების მე-4 პუნქტში, კერძოდ, ამხანაგობის წევრთა ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილების ამსახველი კრების ოქმის წარდგენის ბოლო თარიღად მიეთითა 2011 წლის 20 დეკემბერი, დანარჩენ ნაწილში ბრძანება დარჩა უცვლელად. ამასთან, სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2011 წლის 10 თებერვლის №433 ბრძანებით მიზანშეწონილად ჩაითვალა სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების მე-4 პუნქტში ცვლილების შეტანა, კერძოდ, ი.მ.ა. ,,...“ 2011 წლის 20 დეკემბრამდე - ამხანაგობის წევრთა მიერ ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილების ამსახველი კრების ოქმის ნაცვლად, ამხანაგობის წევრთა 4/5 თანხმობისა და ნ. ს-ის თანხმობის წარდგენა დაევალა. საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების პოზიციას და განმარტავს, რომ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 63-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ადმინისტრაციულ აქტში ცვლილება ან დამატება შეიტანება ამ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მომზადებისა და გამოცემისათვის დადგენილი წესით. ცვლილების შეტანის გადაწყვეტილებით ცვლილება იქცევა იმ აქტის შემადგენელ ნაწილად, რომელშიც ის იქნა შეტანილი.

საკასაციო სასამართლო განსაკუთრებულ ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებას, რომ სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 31 დეკემბრის №6423 ბრძანება ამხანაგობის მიერ ვალდებულების შესრულების თარიღის გაგრძელების თაობაზე კანონიერ ძალაში არის შესული (თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 22 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ნ. ს-ის სარჩელი - სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 31 დეკემბრის №6423 ბრძანების, სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2011 წლის 16 თებერვლის ¹№12/11659-13 გადაწყვეტილების და ქ. თბილისის მერიის 2011 წლის 21 მარტის ¹№489 განკარგულების ბათილად ცნობის, ასევე მოპასუხეებისათვის ამხანაგობის კრების ოქმის წარდგენის ვადის შემცირების თაობაზე ახალი ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალდებულების შესახებ არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 10 თებერვლის და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 14 ივნისის განჩინებებით).

ამდენად, სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების მე-4 პუნქტში 2010 წლის 31 დეკემბრის №6423 ბრძანებით შეტანილი ცვლილება მის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს. მე-4 პუნქტით ცალსახად განისაზღვრა, რომ კორექტირებული არქიტექტურული პროექტის თაობაზე ბინათმენაშენეთა ამხანაგობის წევრთა 4/5-ის თანხმობის (რომელიც ამხანაგობის მიერ უკვე წარდგენილი იყო) და ნ. ს-ის თანხმობის წარდგენის ბოლო ვადას 2011 წლის 20 დეკემბერი წარმოადგენდა. შესაბამისად, ნ. ს-ის მიერ განცხადების (საჩივრის) წარდგენის ეტაპზე, თვით სადავო აქტით დადგენილი პირობა აქტის ძალადაკარგულად ცნობისათვის არ იყო დამდგარი. დაინტერესებულ მხარეს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით დადგენილი ვალდებულების შესასრულებლად მიცემული ჰქონდა ვადა, რომელიც არ იყო ამოწურული და ამ საფუძვლით ბრძანების ძალადაკარგულად ცნობა არ შეესაბამებოდა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნებს.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს ქვედა ინსტანციის სასამართლოების შეფასებას და მიიჩნევს, რომ ვინაიდან, ნ. ს-ის მიერ შესაბამისი განცხადების (საჩივრის) წარდგენის ეტაპზე არ არსებობდა სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების და მის საფუძველზე გაცემული სანებართვო მოწმობის ძალადაკარგულად გამოცხადების საფუძველი, სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2011 წლის 7 აპრილის №1279 ბრძანება და ქ. თბილისის მერიის 2011 წლის 1 ივლისის №1422 განკარგულება კანონშესაბამისია და არ არსებობს მათი ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი. საგულისხმოა ასევე ის გარემოებაც, რომ საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმის არსებითად განხილვის ეტაპზე - 2013 წლის მაისში ნ. ს-მა განცხადებით მიმართა სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურს და კვლავ სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანების და მის საფუძველზე გაცემული სანებართვო მოწმობის ძალადაკარგულად ცნობა მოითხოვა. სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2013 წლის 10 მაისის ბრძანებით ნ. ს-ის განცხადება არ დაკმაყოფილდა. ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ განცხადების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ერთ-ერთ საფუძვლად მითითებულ იქნა ის გარემოება, რომ ნ. ს-ი ამხანაგობა ,,...“ წევრი აღარ არის (აღნიშნულ გარემოებას არ ეთანხმება კასატორი - ნ. ს-ი).

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-9 მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საქმის წარმოების შეწყვეტის შემთხვევაში სახელმწიფო ბაჟის ოდენობა ნახევრდება. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, გამომდინარე იქიდან, რომ მოცემულ საქმეზე ერთი სასარჩელო მოთხოვნის ნაწილში (აქტის ძალადაკარგულად გამოცხადების მოთხოვნის ნაწილში) შეწყდა საქმის წარმოება, ხოლო მეორე სასარჩელო მოთხოვნა (აქტების ბათილად ცნობის თაობაზე) სასამართლოს მიერ არსებითად იქნა განხილული, კასატორს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი თანხის ნახევრის ნახევარი - 137.5 ლარის ოდენობით.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, ამავე კოდექსის მე-9 მუხლის მე-3 ნაწილით, 22-ე, 23-ე, 26²-ე, მე-60¹ და 61-ე მუხლებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ. ს-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. სსიპ თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2010 წლის 13 მაისის №01/930 ბრძანებისა და მშენებლობის №ნ/1040-1 სანებართვო მოწმობის ძალადაკარგულად გამოცხადების მოთხოვნის ნაწილში შეწყდეს საქმის წარმოება, ამ ნაწილში სარჩელის დაუშვებლობის გამო და აღნიშნულ ნაწილში გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 22 მაისის განჩინება და თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილება;

3. დანარჩენ ნაწილში უცვლელად უნდა დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 22 მაისის განჩინება;

4. ნ. ს-ს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დაუბრუნდეს მის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი თანხა - 137.5 ლარის ოდენობით;

5. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე მ. ვაჩაძე

მოსამართლეები: ნ. სხირტლაძე

ლ. მურუსიძე