საქმე №ბს-192-184(3კ-13) 16 ივლისი, 2013 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნათია წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, პაატა სილაგაძე

საქმის განხილვის ფორმა - მხარეთა დასწრების გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) – ნ.კ-ე

წარმომადგენელი _ ლ. კ-ე

მოწინააღმდეგე მხარეები: (კასატორები): 1. ქ. თბილისის მერია; 2. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო; საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახური;

მოწინააღმდეგე მხარე (სარჩელზე მოპასუხე) – ქ. თბილისის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტო;

მესამე პირები - 1.მ. მ-ი; 2. ა. ე-ე

დავის საგანი – ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა და ქმედების განხორციელება

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2013 წლის 19 თებერვლის განჩინება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

მოსარჩელე : ნ.კ-ე

წარმომადგენელი _ ლ. კ-ე

მოპასუხეები :

1. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო

2. ქ. თბილისის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტო;

3. მ. მ-ი

4. ბანკი ,,...“

სარჩელის სახე: საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე და 24-ე მუხლების საფუძველზე ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა და ქმედების განხორციელება.

სარჩელის საგანი:

1. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2011 წლის 24 თებერვლის №88202011066229-03 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა;

2. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2011 წლის 6 ივლისის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა;

3. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2011 წლის 18 ივლისის უძრავ ნივთზე იპოთეკის წარმოშობის შესახებ რეგისტრაციის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა;

4. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2011 წლის 25 ივლისის უძრავი ნივთის დაყოფის საფუძველზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის ბათილად ცნობა;

5. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2011 წლის 7 სექტემბრის რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა;

6. 2011 წლის 21 სექტემბრის საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ ადმინისტრაციული საჩივრის განხილვაზე უარის თქმის შესახებ გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა;

7. 2011 წლის 13 მაისის ქ. თბილისის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს აუქციონში გამარჯვების დამადასტურებელი ოქმის ბათილად ცნობა;

8. 2011 წლის 30 ივნისის ქ. თბილისის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს მიერ გაცემული საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის ბათილად ცნობა;

9. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს დავალდებულება მოახდინოს სადავო მიწის ნაკვეთის მდებარე, ქ. მცხეთა ..., სექტორი ... №..., კვარტალი ..., მიწის ნაკვეთის ნომერი ... 0,015 ჰა-ის ნ.კ-ის სახელზე რეგისტრაცია.

10. სადავო მიწის ნაკვეთზე ბანკი ,,...“ მიერ დადებული სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების ნაწილობრივ, კერძოდ, სესხის უზრუნველყოფის სახის იპოთეკით დატვირთვის ნაწილში ბათილად ცნობა.

სარჩელის საფუძველი:

ფაქტობრივი:

2001 წლის 10 ივლისს მოსარჩელემ ჯ. ფ-ისაგან შეიძინა სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი, მდებარე იმ დროს მცხეთის რ/ნ, სოფ. ... - ,,...“, აღნიშნული მიწის ნაკვეთი საკუთრების უფლებით დაირეგისტრირა საჯარო რეესტრის მცხეთის სარეგისტრაციო სამსახურში და შესაბამისად გადაეცა საკუთრების უფლების მოწმობა.

2011 წლის 24 თებერვალს ქ. თბილისის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს მოთხოვნის საფუძველზე, საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი დაარეგისტრირა ქ. თბილისის მერიის საკუთრებად.

ქ. თბილისის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს ქ. თბილისის მერიის საკუთრებაში არსებული ქონება აუქცინის წესით მიყიდა მ. მ-ს, რომელზეც გაიცა საკუთრების მოწმობა №დ-266.

2011 წლის 18 ივლისს მ. მ-მა სეხისა და იპოთეკის ხელშეკრულება გააფორმა ბანკ ,,...“, რის საფუძველზეც სადავო მიწის ნაკვეთი დაიტვირთა იპოთეკით.

2011 წლის 25 ივლისის მ. მ-ის მოთხოვნის საფუძველზე მიწის ნაკვეთი გაიმიჯნა ორ ნაწილად და მიენიჭა სარეგისტრაციო კოდი: ... და ... .

მოსარჩელის განმარტებით, 2011 წლის 7 სექტემბერის საჯარო რეეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის გადაწყვეტილებით უარი ეთქვა მიწის ნაკვეთის საკუთრების უფლების რეგისტრაციაზე იმ მოტივით, რომ მასზე უკვე რეგისტრირებული იყო სხვა პირის - მ. მ-ის საკუთრების უფლება. აღნიშნული გადაწყვეტილება მოსარჩელემ გაასაჩივრა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში, რომლითაც მოითხოვა მ. მ-ის სახელზე დარეგისტრირებული საკუთრების უფლების ბათილად ცნობა, რაზედაც 2011 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილებით ეთქვა უარი იმ მოტივით, რომ უფლების რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილება საჩივრდებოდა სასამართლო წესით.

სამართლებრივი: მოსარჩელე მოთხოვნის დაკმაყოფილების სამართლებრივ საფუძვლად მიუთითებდა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლზე, ,,საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 3.6, მე-13 მუხლებზე, ,,სახელმწიფო ქონების და ადგილობრვი თვითმმართველი ერთეულის ქონების პრივატიზებისა და სარგებლობის უფლებათა გადაცემის შესახებ“ კანონის მე-9 მუხლზე, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლზე (იხ. ს.ფ. 1-16; ტ.1).

დაზუსტებული სარჩელით მოსარჩელემ მოპასუხეებად მიუთითა: საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო; ქ. თბილისის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტო, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახური, ხოლო მესამე პირად - მ. მ-ი და მოითხოვა:

1. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2011 წლის 24 თებერვლის №88202011066229-03 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა;

2. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2001 წლის 21 სექტემბრის №143524 გადაწყეტილების ბათილად ცნობა;

3. ქ. თბილსის მერიის საჯარო სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2011 წლის 13 მაისის №ე-24-97-615 აუქციონში გამარჯვების დამადასტურებელი ოქმის ბათილად ცნობა;

4. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს დავალდებულება მოახდინოს ქ. თბილისში, ... მიმდებარედ მიწის ნაკვეთის (სარეგისტრაციო კოდი ... და ...) დაზუსტებული ფართი - 1502 კვ.მ. (751-751კვ.მ.) ნ.კ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაცია (იხ.ს.ფ. 152-165; 183-196; ტ.1).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 22 ნოემბრის განჩინებით საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის შესაბამისად, საქმეში მესამე პირად ჩაება მ. მ-ი (იხ. ს.ფ. 198-200; ტ.1).

მოპასუხის საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს შესაგებელი:

ფაქტობრივი: მოპასუხის განმარტებით, ნ.კ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთისა და სადავო რეგისტრაციით განხორციელებული მიწის ნაკვეთის იდენტურობა არ დასტურდება არც ერთი მტკიცებულებით. 2001 წლის 11 ივლისის მცხეთის სარეგისტრაციო სამსახურში დარეგისტრირდა ნ.კ-ის საკუთრების უფლება 1500 კვ.მ. დაუზუსტებელ მიწის ნაკვეთზე, მდებარე ქ. თბილისი, სოფ. ..., ,,...“. მოპასუხის განმარტებით, გარდა იმისა, რომ ამონაწერებში მითითებული მისამართები განსხავდება ერთმანეთისგან, ასევე ნ.კ-ის საკუთრების უფლება რეგისტრირებულია დაუზუსტებელ მიწის ნაკვეთზე, რაც იმას ნიშნავს, რომ გაურკვეველია მისი ზუსტი ადგილმდებარეობა, კოორდინატები და საზღვრები.

2011 წლის 18 ივლისის №882011332825 გადაწყვეტილებით ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი საკუთრებაში გადაეცა მ. მ-ს საკუთრების უფლების დამადასტურებელი მოწმობის (№დ-266, დამოწმების თარიღი:30/06/2011, ქ. თბილისის სსიპ ქონების მართვის სააგენტო) და აუქციონში გამარჯვების დამადასტურებელი ოქმის (ადმინისტრაციული დაპირება Nე-24-97-615, დამოწმების თარიღი:13/05/2011, ქთბილისის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტო) საფუძველზე.

2011 წლის 25 ივლისის გადაწყვეტილებით განხორციელდა მ. მ-ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის ორ ნაწილად დაყოფა. შესაბამისად, რეგისტრაცია განხორციელდა №... და №... კოდებზე.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საჯარო რეეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 24 თებერვლის №882011066229 სადავო რეგისტრაციის შემდეგ განხორციელდა კიდევ ორი ტრანზაქცია და თითოეულს საფუძვლად უდევს შესაბამისი უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტაცია, რომელიც გასაჩივრებული არ არის.

2011 წლის 7 სექტემბრის №882011424528 გადაწყვეტილებით და თანდართული სიტუაციური ნახაზით მხარეს უარი ეთქვა ცვლილების რეგისტრაციაზე, ვინაიდან სარეგისტრაციოდ წარმოდგენილი უფლების საგანზე რეგისტრირებულია სხვა უფლება. კერძოდ, კი ... და №... კოდებზე რეგისტრირებული მ. მ-ის რეგისტრაციები, აღნიშნულითაც დასტურდება, რომ მხოლოდ ეს რეგისტრაციებია დღეს ძალაში და მხოლოდ ისინი აყენებენ ზიანს მხარის კანონიერ ინტერესს.

სამართლებრივი: მოპასუხემ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის სამართლებრივ საფუძვლად მიუთითა ,,საქართველოს დედაქალაქის - თბილისის შესახებ“ საქართველოს კანონის 34-ე მუხლზე, საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 ოქტომბრის №233 დადგენილებაზე და ,,საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონზე (იხ. ს.ფ. 2-10; ტ.2).

მოპასუხე ქ. თბილისის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს შესაგებელი:

ფაქტობრივი: მოპასუხეს ფაქტობრივ გარემოებებზე არ მიუთითებია.

სამართლებრივი: მოპასუხის განმარტებით, სადავო რეგისტრაციები განხორციელდა კანონმდებლობის დაცვით და არ არსებობის მათი გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი, მოპასუხემ მიუთითა ,,საქართველოს დედაქალაქის - თბილისის შესახებ“ საქართველოს კანონის 35-ე მუხლზე, ,,ადგილობრივი თვითმმართველობის შესახებ“ საქართველოს კანონზე, 2007 წლის 24 ოქტომბრის საქართველოს მთავრობის №233 დადგენილებაზე, ,,ადგილობრივი თვითმმართველობის შესახებ“ საქართველოს კანონზე (იხ .ს.ფ. 159-166; ტ.2).

მესამე პირის - მ. მ-ის მოსაზრება:

მესამე პირის განმარტებით, სარჩელი დაუშვებლად უნდა იქნეს ცნობილი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-25-ე მუხლების შესაბამისად, ვინაიდან მოსარჩელის მიერ არ არის წარმოდგენილი მტკიცებულებები იმის თაობაზე, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი არის თუნდაც ერთი და იმავე კვარტალში, მით უფრო აღსანიშნავია, რომ ორივე მიწის ნაკვეთი რეგისტრირებულია და მ. მ-ისათვის გადაცემული მიწის ნაკვეთის რეგისტრაციით არ მომხდარა ფ-ის სახელზე რეგისტრირებული მონაცემების გაუქმება, შესაბამისად, სადავო ინდივიდუალურ-ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტებით არ ილახება მოსარჩელის არც კანონიერი უფლება და არც ინტერესი.

ნასყიდობის ხელშეკრულება დასარეგისტრირებლად საჯარო რეესტრში წარდგენილ იქნა 2011 წლის 1 სექტემბერს, ამონაწერით და ხელშეკრულებით მესაკუთრეს წარმოადგენს ჯ. ფ-ი, თუ მოსარჩელის განმარტება სწორია მაშინ გამოდის, რომ ფ-მა მას მიჰყიდა უფლებრივად ნაკლიანი ნივთი, შესაბამისად დავა უნდა წარიმართოს ნასყიდობის ხელშეკრულების ფარგლებში, იმ შემთხვევაში თუ მოსარჩელის აზრით მოხდა გადაფარვა, სათანადო მოსარჩელეს წარმოადგენს ჯ. ფ-ი და არა ნ.კ-ე.

ამასთან, მესამეს პირის განმარტებით, მან ბინა შეიძინა აუქციონზე და იგი წარმოადგენს კეთილსინდისეირ შემძენს.

მესამე პირის მითითებით, საკუთრების უფლების მოწმობა გაიცემოდა მხოლოდ პირველადი რეგისტრაციისას, რაც მიუთითებს, იმაზე, რომ მოსარჩელის მიწის ნაკვეთის საკადასტრო საზღვრები თავიდანვე არ იყო დადგენილი, სწორედ ამიტომ გახდა იგი იძულებული წარედგინა უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტები და აზომვითი ნახაზი. აღსანიშავია, რომ აღნიშნული ნახაზი მზადდება შემსრულებლის მიერ დამკვეთის მიერ მითითებულ ტერიტორიაზე. მართალია, გამყიდველს აქვს რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლება მიწაზე ჯერ კიდევ 2001 წელს, ხოლო ქ. თბილისის თვითმმართველმა ერთეულმა მოიპოვა საკუთრების უფლება გაცილებით გვიან, თუმცა გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს იმას, რომ აღნიშნული მიწები ერთმანეთს არცერთ კვ.მ.-ში არ ფარავს, მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი არ არის მტკიცებულებები, რომ ეს მიწები არის თუნდაც ერთი და იმავე კვარტალში. მით უფრო, ორივე მიწის ნაკვეთი რეგისტრირებულია. მ. მ-ისათვის გადაცემული მიწის ნაკვეთის რეგისტრაციით არ მომხდარა ფ-ის სახელზე რეგისტრირებული მონაცემების გაუქმება, შესაბამისად, თუ ნ.კ-ე წარმოადგენს დაზუსტებული აზომვითი მიწის ნახაზს, მისი საკუთრების უფლება დარეგისტრირდება და ფართობიც დაკორექტირდება (იხ. ს.ფ. 167-178; ტ.2).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 10 თებერვლის საოქმო განჩინებით საქმეში ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის საფუძველზე მესამე პირად ჩაება ქ. თბილისის მერია (იხ.ს.ფ. 200; ტ.2).

მესამე პირის - ქ. თბილისის მერიის შესაგებელი:

ქ. თბილისის მერიის განმარტებით, სადავო მიწის ნაკვეთი, რომელიც აუქციონის წესით გასხვისდა წარმოადგენდა თვითმართველი ერთეულის საკუთრებას, საქმეში წარმოდგენილია 2011 წლის 24 თებერვლის ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, რომლითაც დასტურდება, რომ ქ. თბილისის, ... (ნაკვეთი ... 1502.00 კვ.მ.) წარმოადგენს ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებას. შესაბამისად, აუქციონის შედეგების გაუქმება გამოიწვევდა პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენას და აღნიშნული მიწის ნაკვეთი აღმოჩნდება ისევ თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში, შესაბამისად, მოსარჩელეს ვერ ექნება კანონიერი ინტერესი ამ აუქციონის გაუქმების შედეგთან მიმართებაში.

ამასთან, მესამე პირის განმარტებით, უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელია ასევე მოსარჩელის მოსაზრება სადავო მიწის ნაკვეთის არამართლზომიერ განკარგვასთან დაკავშირებით, მით უფრო, რომ საჯარო რეესტრის მონაცემების ერთიან ბაზაში არსად არ ფიქსირდება, რომ სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს მიერ აუქციონის წესით გასხვისებული კონკრეტული მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს წარმოადგენს ნ.კ-ე. შესაბამისად, ადმინისტრაციულმა ორგანომ განკარგა უფლებრივად თავისუფალი მიწის ნაკვეთი, რომელზეც არ ფიქსირდებოდა ვინმე ფიზიკური პირისა თუ იურიდიული პირის საკუთრების უფლება. მოქმედი კანონმდებლობით საკუთრების უფლების რეგისტრაციის დამადასტურებელი დოკუმენტია საჯარო რეესტრის შესაბამისი ამონაწერი, რომელიც შეიცავს ყველა საჭირო ინფორმაციას უძრავ ნივთთან დაკავშირებით, აღნიშნული მტკიცებულება მოსარჩელეს არ წარმოუდგენია და ვერც წარმოადგენდა ასეთის არ არსებობის გამო.

ამასთან, 2011 წლის 13 მაისს აუქციონში გამარჯვებული მ. მ-ი წარმოადგენს უძრავი ქონების კეთილსინდისერ შემძენს, სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილისა. ამდენად, რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, რაც თავის მხრივ გულისხმობს რეესტრის ჩანაწერების სისწორეს, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა.

სამართლებრივი: სარჩელის დაკმაყოფილების უარის თქმის საფუძვლად მესამე პირმა ქ. თბილისის მერიამ მიუთითა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22.2 მუხლი, ,,საქართველოს დედაქალაქის - თბილისის შესახებ“ საქართველოს კანონის 33-34-ე მუხლები, ,,ადგილობრივი თვითმმართველობის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 46-ე მუხლი, საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 ოქტომბრის №233 დადგენილება, ,,საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონი (იხ. ს.ფ. 209-218; ტ.2).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 27 აპრილის საოქმო განჩინებით საქმეში ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2. მუხლის საფუძველზე მესამე პირად ჩაება ა. ე-ე (იხ.ს.ფ. 65-66; ტ.3).

მესამე პირმა - ა. ე-ის მოსაზრება:

ფაქტობრივი: მესამე პირის განმარტებით, 2012 წლის 17 იანვარს მ. მ-ისაგან შეიძინა უძრავი ნივთი მდებარე ქ. თბილისში, ... მიმდებარედ (ნაკვეთი ...) საკადასტრო კოდი: ... .

სამართლებრივი: მესამე პირის განმარტებით, სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის შესაბამისად, რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე.ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა, ხოლო მე-2 პუნქტის შესაბამისად კი ,,იმ პირის სასარგებლოდ, რომელიც გარიგების საფუძველზე სხვა პირისგან იძენს რომელიმე უფლებას და ეს უფლება გამსხვისებლის სახელზე იყო რეესტრში რეგისტრირებული, რეესტრის ჩანაწერი ითვლება სწორად, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა ამ ჩანაწერის საწინააღმდეგოდ შეტანილია საჩივარი ან შემძენმა იცოდა, რომ ჩანაწერი უზუსტოა.“

აღნიშნულიდან გამომიდნარე, მესამე პირის განმარტებით, იგი არის კეთილსინდისიერი შემძენი, რომლის ინტერესებიც ბრუნვის სტაბილურობის პრინციპიდან გამომდინარე დაცულია სამოქლაქო კოდექსით, შესაბამისად, არ არსებობს გასაჩივრებული აქტების ბათილად ცნობისა და სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი (იხ. ს.ფ. 90-98; ტ.3).

საქმის გარემოებები:

2001 წლის 10 ივლისს ნ.კ-ემ ჯ. ფ-ისაგან შეიძინა სასოფლო-სამეურენო მიწის ნაკვეთი, რომელიც იმ დროს მდებარეობდა მცხეთის რ/ნ, სოფ. ... ,,...“, დაზუსტებული მისამართი: მცხეთა ..., სექტორი ... ..., კვარტალი ..., ნაკვეთის ნომერი ..., ფართი 0,015 ჰა. სანოტარო ხელშეკრულება გაფორმდა მცხეთის სანოტარო ბიუროს ნოტარიუსთან, რის შემდეგაც მიწის ნაკვეთი დაარეგისტრირა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მცხეთის სარეგისტრაციო სამსახურში და გადაეცა სარეგისტრაციო მოწმობა.

მოსარჩელის მტკიცებით, გამყიდველის ჯ. ფ-ს მიწის ნაკვეთი რეგისტრებული ჰქონდა (რეგისტრაციის ნომერი №720102297). მომიჯნავე ნაკვეთის მესაკუთრეები იყვნენ გ. ფ-ი, რომელმაც შემდგომ მიწის ნაკვეთი მიყიდა ვ. ტ-ეს სარეგისტრაციო კოდით: №..., (ახალი კოდია №...). ასევე ხ. ფ-ი (სარეეგისტრაციო კოიდ:№...) და მ. ფ-ის კუთვნილი მიწის ნაკვეთები.

2011 წლის 1 სექტემბერს ნ.კ-ემ განცხადებით მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს უძრავ ნივთზე რეგისტრირებულ უფლებებში ცვლილებების რეგისტრაციის განხორციელების თაობაზე, რაზეც მიიღო უარი იმ მოტივით, რომ მასზე უკვე მომხდარი იყო უფლების რეგისტრაცია.

მოსარჩელის განმარტებით, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს დოკუმენტებიდან ირკვევა, რომ 2011 წლის 24 თებერვალს, ქ. თბილისის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს მიერ ჩატარებული აუქციონის შედეგად მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი აუქციონის წესით შეიძინა მ. მ-მა. 2011 წლის 30 ივნისს მას გადაეცა საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა, 2011 წლის 6 ივლისის საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის საფუძველზე მ. მ-ი დარეგისტრირდა საჯარო რეესტრში სადავო მიწის ნაკვეთის მესაკუთრედ.

2011 წლის 25 ივლისს მ. მ-ის მოთხოვნის საფუძველზე გაიმიჯნა მიწის ნაკვეთი ორ ნაწილად და მიენიჭათ სარეგისტრაციო კოდი ... და ... .

მოსარჩელე 2011 წლის 7 სექტემბრის საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის გადაწყვეტილებით უარი ეთქვა მიწის ნაკვეთის საკუთრების უფლების რეგისტრაციაზე იმ მოტივით, რომ მასზე უკვე რეგისტრირებული იყო სხვა პირის - მ. მ-ის საკუთრების უფლება. მან აღნიშნული გადაწყვეტილება გაასაჩივრა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში, რაზედაც 2011 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილებით ეთქვა უარი იმ მოტივით, რომ უფლების რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილება საჩივრდებოდა სასამართლო წესით.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება/სარეზოლუციო/:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 27 სექტემბრის გადაწყვეტილებით ნ.კ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ბათილად იქნა ცნობილი საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 24 თებერვლის №882011066229-03 გადაწყვეტილება თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ და მისი მოქმედების შეწყვეტა განისაზღვრა მისი ბათილად ცნობის დღიდან, დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა (იხ. ს.ფ. 150-166; ტ.3).

სასამართლოს მიერ უდავოდ მიჩნეული ფაქტები:

1992 წლის 6 ოქტომბრის მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების აქტის №16 საფუძველზე, ჯ. ფ-ს გადაეცა 0,15 ჰექტარი ფართობის მიწის ნაკვეთი, მდებარე მცხეთა, კოდი - ..., სექტორი - ... კოდი - ..., კვარტალი - ..., ნაკვეთის -№... .

მიღება-ჩაბარების აქტზე აღნიშნულია მომიჯნავე ნაკვეთები გ. ფ-ი, მ. ფ-ი, ხ. ფ-ი, გზა), იგი ხელმოწერილია კომისიის წევრების მიერ და დამოწმებულია ბეჭდით, ჯ. ფ-ი ასევე მითითებულია მიწის რეფორმის სიებში. 2001 წლის 9 ივლისის სააღრიცხვო ბარათის თანახმად, მიღება-ჩაბარების აქტის საფუძველზე 0,150 ჰა ფართობის დაზუსტებულ მიწის ნაკვეთზე დარეგისტრირდა ჯ. ფ-ის საკუთრების უფლება.

2001 წლის 10 ივლისის მიწის ნაკვეთის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე ჯ. ფ-მა აღნიშნული მიწის ნაკვეთი მიჰყიდა ნ.კ-ეს და 0,15 ჰა დაზუსტებულ მიწის ნაკვეთზე (მდებარე, სექტორი ..., სარეგისტრაციო ზონა მცხეთა) გაიხსნა სააღრიცხვო ბარათი და დარეგისტრირდა ნ.კ-ის საკუთრების უფლება (72.14.02.080). აღნიშნული რეგისტრაცია არ გაუქმებულა და დღემდე ძალაშია.

2011 წლის 17 თებერვალს, ქ. თბილისის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტომ №06-8/1227 წერილით მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს და ,,ადგილობრივი თვითმმართველობის შესახებ’’ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად, მოითხოვა ქ. თბილისში, ... მიმდებარედ არსებულ 1502 კვ.მ. არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. ამასთან, საქართველოს მთავრობის 24.09.08 წ. №233 დადგენილებით დამტკიცებული წესის მე-6¹ მუხლის მე-4 პუნქტის გათვალისწინებით, წარადგინა საქართველოს ეკონომიკური განვითრების სამინისტროში, საქართველოს ენერგეტიკის სამინისტროსა და საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროში გაგზავნილი წერილის ასლი.

საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 24 თებერვლის №882011066229-03 გადაწყვეტილებით წერილში მითითებული უძრავი ნივთი (მდებარე ქ. თბილისი, ... მიმდებარედ (ნაკვეთი №...) 1502 კვ.მ. მიწის ფართობი დარეგისტრირდა თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებად.

,,ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების შესახებ’’ საქართველოს კანონის შესაბამისად, თვითმმართველის საკუთრებაში არსებულ ქონებაზე (მდებარე ქ. თბილისი, ... მიმდებარედ 1502 კვ.მ. ს.კ. ...) აუქციონის ფორმით პრივატიზების შესახებ განცხადება გამოქვეყნდა 2011 წლის 26 აპრილს.

2011 წლის 13 მაისს ჩატარდა აუქციონი, გამარჯვებულად გამოვლინდა მ. მ-ი და 2011 წლის 30 ივნისს გაიცა №დ-266 საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა. უძრავ ნივთზე მდებარე ქ. თბილისი, ... მიმდებარედ (ნაკვეთი ...) 1502 კვ.მ, დარეგისტრირდა მ. მ-ის საკუთრების უფლება.

2011 წლის 19 ივლისს მ. მ-მა განცხადებით მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს და მოითხოვა უძრავი ნივთის დაყოფის საფუძველზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია.

უძრავი ნივთის (მდებარე, ქ. თბილისი, ... მიმდებარედ) დაყოფის საფუძველზე 751 კვ.მ. ფართზე (საკადასტრო კოდი ...) და 751 კვ.მ. ფართზე (საკადასტრო კოდი ...) დარეგისტრირდა მ. მ-ის საკუთრების უფლება.

2012 წლის 17 იანვრის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, უძრავ ნივთზე (საკადასტრო კოდი ...) დარეგისტრირდა ა. ე-ის საკუთრების უფლება.

2011 წლის 1 სექტემბერს, ნ.კ-ემ განცხადებით მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და მოითხოვა უძრავ ნივთზე რეგისტრირებულ უფლებაში ცვლილების რეგისტრაცია (მდ. სოფელი ..., ...).

საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 7 სექტემბრის №882011424528-03 გადაწყვეტილებით უარი ეთქვა რეგისტრაციაზე, იმ მოტივით, რომ სარეგისტრაციოდ წარდგენილი უფლების საგანზე რეგისტრირებული იყო სხვა უფლება (საკადასტრო კოდი ... და საკადასტრო კოდი ...), რომელიც გამორიცხავდა აღნიშნულ უძრავ ნივთზე წარდგენილი უფლების რეგისტრაციას.

2011 წლის 19 სექტემბერს, ნ.კ-ემ ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და მოითხოვა ამავე სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 7 სექტემბრის, 2011 წლის 24 თებერვლის გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობა და უძრავ ნივთზე მისი საკუთრების უფლების რეგისტრაცია.

საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2011 წლის 21 სექტემბრის №143524 გადაწყვეტილებით ნ.კ-ის ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სასამართლოს მიერ სადავოდ მიჩნეული ფაქტები:

მოსარჩელემ მიუთითა, რომ გასაჩივრებული ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტები გამოცემულია კანონის მოთხოვნათა დარღვევით, ვინაიდან, სადავო 0,15 ჰა მიწის ნაკვეთი არის მისი საკუთრება, მან 2011 წლის 10 ივლისის მიწის ნაკვეთის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე შეიძინა აღნიშნული მიწის ნაკვეთი მდებარე, სექტორი ..., სარეგისტრაციო ზონა მცხეთა), რაზედაც გაიხსნა სააღრიცხვო ბარათი და დარეგისტრირდა ნ.კ-ის საკუთრების უფლება საკადასტრო კოდით: ... .

მხარეთა მიერ სადავოდ გახდილი ფაქტების შეფასება:

სასამართლოს მიერ საჯარო რეესტრიდან გამოთხოვილი მტკიცებულებებით დადასტურდა, რომ №... და №... ნაკვეთების მომიჯნავე ნაკვეთებია №... (ნაკვეთის წინა ნომერი ... მესაკუთრე ვ. ტ-ე), №... (მესაკუთრეეები ხ. ფ-ი, ნ. ფ-ი), №01.72.14.035.583 (მესაკუთრე ზ. თ-ი), №... (მესაკუთრე დ. მ-ი).

№... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეები არიან ხ. და ნ. ფ-ები. აღნიშნულ ამონაწერში უფლების დამდგენ დოკუმენტად მითითებულია 1992 წლის 6 ოქტომბრის მიღება-ჩაბარების აქტი №8 ფირ. საქმეში ასევე წარმოდგენილია 1992 წლის 6 ოქტომბრის მიღება-ჩაბარების აქტი №8 ფირ. საიდანაც ირკვევა, რომ ხ. ფ-ს გადაეცა ... 0.25 ჰა. ფართის მიწის ნაკვეთი, რომელსაც ესაზღვრება დ. ფ-ის, ო. ფ-ის, ჯ. ფ-ის მიწის ნაკვეთი და გზა.

2001 წლის 10 ივლისის ნასყიდობის ხელშკრულებით ირკვევა, რომ გ. ფ-მა ვ. ტ-ეს მიჰყიდა 0,150 ჰა ფართობის მიწის ნაკვეთი, მდებარე, სარეგისტრაციო ზონა მცხეთა ..., სექტორი ... ..., კვარტალი ..., ნაკვეთი ... . ასევე წარმოდგენილია 2001 წლის 11 ივლისის საქართველოს მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის მიწის (უძრავი ქონების) საკუთრების სარეგისტრაციო მოწმობა №... მიწის ნაკვეთზე, რომლის მესაკუთრეს წარმოადგენს ვ. ტ-ე. თანდართულ საკადასტრო გეგმაზე მითითებულია მოსაზღვრე მიწის ნაკვეთების მესაკუთრეები: გ. ფ-ი, ჯ. ფ-ი, ა. ფ-ი და გზა. ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან (მომზადების თარიღი 17.02.2008) დასტურდება, რომ №... კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთის წინა ნომერია №..., უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტაციაში მითითებულია 2001 წლის 10 ივლისის №2-457 ნასყიდობის ხელშეკრულება, ხოლო მიწის ნაკვეთის მესაკუთრე მითითებულია ვ. ტ-ე. 2010 წლის 14 ივნისს მომზადებული საჯარო რეესტრის ამონაწერიდან დასტურდება, რომ №... საკ. კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე, აღნიშნული ნაკვეთის წინა ნომერს წარმოადგენდა ... , ხოლო 2009 წლის 28 ივლისის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე მესაკუთრე გახდა ვ. ტ-ე.

საქალაქო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია და არც მხარეებს გაუხდიათ სადავოდ, რომ მ. მ-ისა და ა. ე-ის სახელზე რეგისტრირებულია მიწის ნაკვეთები საკადასტრო კოდით №... და №... ერთობლიობაში წარმოადგენენ №... საკადასტრო კოდით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთს, რომელზეც საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 24 თებერვლის №882011066229-03 გადაწყვეტილების საფუძველზე ჯერ დარეგისტრირდა თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების უფლება, ხოლო აუქციონზე რეალიზაციის შემდგომ მისი მესაკუთრე გახდა მ. მ-ი.

ზემოაღნიშნული მტკიცებულებების ურთიერთშეჯერების საფუძველზე სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ გ. ფ-ის, ჯ. ფ-ისა და ხ. ფ-ის მიწის ნაკვეთები წარმოადგენენ მოსაზღვრე მიწის ნაკვეთებს, რომლებსაც სამხრეთის მხრიდან ესაზღვრებათ გზა. ამასთან, ამონაწერი მიწის რეფორმის სიებიდან ადასტურებს, რომ №... მიწის ნაკვეთი, რომლის ფართობია 0,15 ჰა გადაეცა ჯ. ფ-ს. ასევე უდავოდ დადგენილია, რომ №...; №...; №... და №... საკ. კოდით რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთები წარმოადგენენ მომიჯნავე მიწის ნაკვეთებს, რომლებსაც სამხრეთის მხრიდან ესაზღვრებათ გზა (იხ. ტ.2 ს.ფ. 266, ტ. 3 ს.ფ. 42). საქმის მასალებით დასტურდება, რომ თვითმმართველი ერთეულის სახელზე დარეგისტრირდა იგივე მიწის ფართობი, რაც მოსარჩელეს ჰქონდა რეგისტრირებული, ამასთან, მ. მ-ისა და ა. ე-ის სახელზე რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე ნაკვეთები და მოსარჩელე ნ.კ-ის სახელზე რეგისტრირებული მომიჯნავე ნაკვეთები იდენტურია, ანუ შესაძლებელია მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის იდენტიფიკაცია. იგივე გარემოებები დასტურდება საქმეში წარმოდგენილი ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს მიერ გაცემული 2012 წლის 21 მარტის №008799-2012/03/01 დასკვნითაც.

ზემოაღნიშნულიდან გამომიდნარე, საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ნ.კ-ის სახელზე საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთი №... მოქცეულია დღეის მდგომარეობით რეგისტრირებულ №... და №... ნაკვეთებს შორის და შეესაბამება №... და №... ნაკვეთების ერთობლიობას, რომელზეც საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 24 თებერვლის №882011066229-03 გადაწყვეტილების საფუძველზე ჯერ დარეგისტრირდა თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების უფლება და მიენიჭა №... საკადასტრო კოდი, ხოლო აუქციონზე რეალიზაციის შემდგომ მასზე დარეგისტრირდა მ. მ-ის საკუთრების უფლება.

სასამართლოს დასკვნები:

საქალაქო სასამართლოს განმარტებით, მართალია, სსიპ ქონების მართვის სააგენტომ ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების უფლების რეგისტრაციისათვის, მარეგისტრირებელ ორგანოს მთავრობის დადგენილების მოთხოვნათა დაცვით წარუდგინა შესაბამისი დოკუმენტაცია, თუმცა, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს 2011 წლის 24 თებერვლის №882011066229-03 გადაწყვეტილების მიღებისას და უძრავ ნივთზე თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების უფლების რეგისტრაციისას, უნდა გამოეკვლია ის გარემოება, რომ სარეგისტრაციოდ წარდგენილი უფლების ობიექტი ხომ არ წარმოადგენდა კერძო საკუთრებას და ხომ არ იყო სახეზე „საჯარო რეესტრის შესახებ’’ საქართველოს კანონის 23-ე მუხლის საფუძველზე რეგისტრაციაზე უარის თქმის საფუძველი.

სასამართლომ საქმის მასალებით დადგენილად მიიჩნია, რომ ნ.კ-ის სახელზე საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია მიწის ნაკვეთი №72.14.02.080, რომელიც მოქცეულია დღეის მდგომარეობით რეგისტრირებულ №... და №... ნაკვეთებს შორის და შეესაბამება №... და №... ნაკვეთების ერთობლიობას, ანუ იმ პირობებში, როცა სარეგისტრაციოდ წარდგენილ უფლების საგანზე უკვე რეგისტრირებული იყო ნ.კ-ის საკუთრების უფლება, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს უნდა მიეღო გადაწყვეტილება თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების უფლების რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ, აღნიშნულიდან გამომდინარე, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 24 თებერვლის №882011066229-03 გადაწყვეტილება რეგისტრაციის შესახებ უკანონო იყო, იგი ეწინააღმდეგებოდა მოქმედ კანონმდებლობას.

რაც შეეხება სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს 2011 წლის 13 მაისის აუქციონში გამარჯვების დამადასტურებელი ოქმისა და 2011 წლის 30 ივნისის №დ-266 საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობის ბათილად ცნობას, სასამართლოს შეფასებით მოთხოვნა უსაფუძვლოა, ვინაიდან საჯარო რეესტრიიდან ამონაწერით დასტურდება, რომ აუქციონის ჩატარების პერიოდში, სადავო უძრავი ნივთი წარმოადგენდა თვითმმართველის საკუთრებაში არსებულ ქონებას, შესაბამისად აუქციონი ჩატარდა კანონის მოთხოვნათა დაცვით, ხოლო გამარჯვებული მ. მ-ი წარმოადგენდა მის კეთილსინდისიერ შემძენს.

სასამართლოს შეფასებით, ასევე არ არსებობს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 7 სექტემბრის №8822011424528-03 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის საფუძველი, ვინაიდან სარეგისტრაციოდ წარდგენილი უფლების საგანზე რეგისტრირებული იყო სხვა უფლება საკადასტრო კოდი:... და საკადასტრო კოდი ..., რომელიც გამორიცხავდა აღნიშნულ უძრავ ნივთზე წარდგენილი უფლების რეგისტრაციას.

სამართლებრივი შეფასება /კვალიფიკაცია/ :

საქალაქო სასამართლომ გადაწყვეტილების გამოტანისას იხელმძღვანელა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით, ,,ადგილობრივი თვითმმართველობის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით და ,,ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების შესახებ“ საქართველოს კანონით (იხ. ს.ფ. 150-166; ტ.3).

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ქ. თბილისის მერიამ, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტომ, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურმა და ნ.კ-ემ.

აპელანტი: ქ. თბილისის მერია

წარმომადგენელი _ ნ. მ-ე

აპელაციის საგანი და მოცულობა /ფარგლები/:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 27 სექტემბრის გადაწყვეტილების, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 24 თებერვლის №882011066229-03 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის ნაწილში, გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

აპელაციის მოტივები:

ფაქტობრივი: აპელანტის მითითებით, ნ.კ-ის მიერ წარდგენილი დოკუმენტებით ვერ დასტურდება ის გარემოება, რომ კონკრეტული 1 502 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, რომელზეც განხორციელდა თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების უფლების რეგისტრაცია, წარმოადგენს იმ უძრავ ქონებას, რომელზეც მხარე პრეტენზიას აცხადებს. უძრავი ნივთის შესაძენად აუცილებელია გარიგების წერილობითი ფორმით დადება და შემძენზე ამ გარიგებით განსაზღვრული საკუთრების უფლების რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში. ის უძრავი ქონება, რომელიც არ არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრის მონაცემთა ერთიან ბაზაში (უი თი ემ სისტემა) მიიჩნევა დაუზუსტებელი ფართობის მქონე მიწის ნაკვეთად, რაც გულისხმობს შემდეგს, რომ მიწის ნაკვეთს არ გააჩნია კოორდინატები, შეუძლებელია დადგინდეს, სად მდებარეობს მიწის ნაკვეთი და კონკრეტულად რომელი მიწის ნაკვეთებია მის მომიჯნავედ. განსახილველ შემთხვევაში გაურკვეველია, სასამართლომ რის საფუძველზე მიიჩნია ნ.კ-ე სადავო მიწის ნაკვეთის მესაკუთრედ მაშინ, როდესაც უნდა ემსჯელა, რამდენად იყო მოსარჩელე დაინტერესებული პირი და ილახებოდა თუ არა მისი უფლებები.

აპელანტის მტკიცებით, სასამართლომ არამართებულად მიიჩნია, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს ჰქონდა ვალდებულება დამატებით გამოეკვლია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები. საჯარო რეესტრის სააგენტო უფლებამოსილების განხორციელებისას ხელმძღვანელობს ,,საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონით. აღნიშნული კანონი, თავის მხრივ, ავალდებულებს ადმინისტრაციულ ორგანოს საკუთრების უფლების რეგისტრაციისა თუ რეგისტრაციის შესახებ უარის თქმის შესახებ გადაწყვეტილება მიიღოს საჯარო რეესტრის მონაცემთა ერთიან ბაზაზე დაყრდნობით, დამატებითი კვლევა-ძიების ვალდებულება საჯარო რეესტრის სააგენტოს არ აკისრია.

აპელანტის მოსაზრებით, სასამართლომ არასწორი შეფასება მისცა საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებებს და არასწორად განმარტა კანონი. კერძოდ, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ის მიწის ნაკვეთი, რომელიც დარეგისტრირდა თვითმმართველის საკუთრებად, წარმოადგენდა ნ.კ-ის საკუთრებას მაშინ, როდესაც მოქმედი კანონმდებლობის თანახმად, საკუთრების უფლების წარმოშობა დამოკიდებულია უძრავი ქონების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციაზე. მოცემულ შემთხვევაში, გაუგებარია რატომ ილახება ნ.კ-ის უფლებები, იმ პირობებში, როდესაც იგი არ არის მესაკუთრე და არ გააჩნია აღნიშნული არგუმენტის გამაბათილებელი მტკიცებულება.

სამართლებრივი: აპელანტის განმარტებით, ,,საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონით, ასევე ,,უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ ინსტრუქციის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2006 წლის 13 დეკემბრის №800 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციიდან გამომდინარე ის უძრავი ქონება, რომელიც არ არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრის მონაცემთა ერთიან ბაზაში მიიჩნევა დაუზუსტებელი ფართობის მქონე მიწის ნაკვეთად, რაც გულისხმობს, რომ მიწის ნაკვეთს არ გააჩნია კოორდინატები შესაბამისად, შეუძლებელია დადგინდეს, სად მდებარეობს მიწის ნაკვეთი და კონკრეტულად რომელი მიწის ნაკვეთებია მის მომიჯნავედ. ამდენად, აპელანტს მიაჩნია, რომ საჯარო რეესტრმა მართებულად მიიღო გადაწყვეტილება, როდესაც მოახდინა თვითმმართველის საკუთრების რეგისტრაცია სადავო მიწის ნაკვეთზე, მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად. (იხ. ს.ფ. 178-188; ტ.3).

საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო; საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახური;

წარმომადგენელი _ ვ. ბ-ი

აპელაციის საგანი და მოცულობა /ფარგლები/:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 27 სექტემბრის გადაწყვეტილების, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 24 თებერვლის №882011066229-03 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის ნაწილში, გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

აპელაციის მოტივები:

ფაქტობრივი: საქალაქო სასამართლომ არასწორად მიიჩნია დადგენილად ის გარემოება, რომ შესაძლებელია ნ.კ-ის საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის იდენტიფიკაცია. მარეგისტრირებელი ორგანო ეყრდნობა მხარის მიერ წარმოდგენილ საკადასატრო მონაცემებს და ახდენს მათ დატანას სახელმწიფო გეოდეზიურ კოორდინატთა სისტემაში, კერძოდ, ვი-ჯი-ეს 84 კოორდინატთა სისტემასა თუ იუ-თი-ემ პროექციაში. სასამართლომ არ შეაფასა საქმეში წარმოდგენილი სააღრიცხვო ბარათი და მოსარჩელის კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე არსებული დოკუმენტაცია, საიდანაც ნათლად ირკვევა, რომ მიწის ნაკვეთის ფართობი და ადგილმდებარეობა არის დაუზუსტებელი, აპელანტის განმარტებით, ელექტრონული ვერსიის გარეშე წარდგენილი აზომვითი მონაცემები ყველა შემთხვევაში მიიჩნევა დაუზუსტებლად და არ იძლევა უძრავი ნივთის სრული იდენტიფიკაციის საშუალებას, რის გამოც შეუძლებელია ელექტრონული საკადასტრო აზომვითი ნახაზით წარმოდგენილი (დაუზუსტებელი) მონაცემების შედარება არაელექტრონულ (დაუზუსტებელ) მონაცემებთან, რის გამოც მისი იდენტიფიცირება ერთიან საკადასტრო მონაცემთა ბაზაში შეუძლებელია.

აპელანტის მტკიცებით, საქალაქო სასამართლოს უნდა დაედგინა, რომ №... მიწის ნაკვეთის თაობაზე საჯარო რეესტრში არ ყოფილა წარდგენილი ზუსტი საკადასტრო საზღვრები, შესაბამისად, მისი ადგილმდებარეობა იყო დაუზუსტებელი. №882011066229 განცხადებაზე წარდგენილი სარეგისტრაციო უძრავი ნივთის საკადასტრო მონაცემები ზედდებას არ ახდენდა და ვერც მოახდენდა №... მიწის ნაკვეთის საკადასტრო მონაცემებთან, ვინაიდან ამ უკანასკნელს საერთოდ არ გააჩნდა საკადასტრო მონაცემები, რაც დასტურდება საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით.

სამართლებრივი: საქალაქო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა კანონი, კერძოდ ,,საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 23-ე მუხლი და მიღებულ გადაწყვეტილებაში არ მიუთითა აღნიშნული მუხლის რომელი პუნქტის შესაბამისად, უნდა ეთქვა უარი რეგისტრაციაზე თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს. სასამართლომ სრულიად დაუსაბუთებლად დაადგინა, რომ ნ.კ-ის სახელზე საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია მიწის ნაკვეთი №... რომელიც მოქცეულია დღეის მდგომარეობით რეგისტრირებულ №... და №... ნაკვეთებს შორის და შეესაბამება №... და №... ნაკვეთების ერთობლიობას. ასევე საქალაქო სასამართლომ სრულიად დაუსაბუთებლად მიიჩნია, რომ №882011066229 განცხადებაზე წარმოდგენილ უფლების საგანზე უკვე რეგისტრირებული იყო ნ.კ-ის საკუთრების უფლება (იხ. ს.ფ. 189-199; ტ.3).

აპელანტი: ნ.კ-ე

წარმომადგენელი - ლ. კ-ე

აპელაციის საგანი და მოცულობა /ფარგლები/:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 27 სექტემბრის გადაწყვეტილების, სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში, გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

აპელაციის მოტივები:

ფაქტობრივი: ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით მითითებული არ არის.

სამართლებრივი: სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა იგი. სასამართლოს მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებაში მითითებული მოსაზრებები და დასკვნები ურთიერთსაწინააღმდეგოა და არ გამომდინარეობს საქმის ფაქტობრივი გარემოებებიდან. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია სარჩელში დაფიქსირებული მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ თვითმმართველის სახელზე დარეგისტრირდა იგივე მიწის ფართობი, რაც მოსარჩელეს აქვს რეგისტრირებული და ის ფაქტი, რომ მ. მ-ისა და ა. ე-ის სახელზე რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე ნაკვეთები და მოსარჩელე ნ.კ-ის სახელზე რეგისტრირებული მომიჯნავე ნაკვეთები არის იდენტური, ანუ შესაძლებელია მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის იდენტიფიკაცია. ამ გარემოებების გათვალისწინებით სწორად დააკმაყოფილა სარჩელი იმ ნაწილში, რომლითაც ბათილად იქნა ცნობილი საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 24 თებერვლის №8820201166229-03 გადაწყვეტილება თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ. აქედან გამომდინარე, უსაფუძვლოა სასამართლოს გადაწყვეტილება დანარჩენი სასარჩელო მოთხოვნების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ, რამდენადაც ყველა შემდგომი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი დამყარებულია უკვე გაუქმებულ წინა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტზე და ამდენად, ყველა შემდგომი გადაწყვეტილებაც უკანონოა. სასამართლოს მსჯელობა იმის თაობაზე, რომ მ. მ-ი და ე. ე-ე არიან კეთილსინდისიერი შემძენები, არის უსაფუძვლო და არ ემყარება საქმეში არსებულ მასალებს, რამდენადაც იგი გამოკვლეული არ ყოფილა (იხ. ს.ფ. 200-210; ტ.3).

თბილისის მერიამ სააპელაციო შესაგებლით მოითხოვა ნ.კ-ისათვის სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (იხ. ს.ფ. 50-58; ტ.4).

მესამე პირებმა მ. მ-მა და ა. ე-ემ სააპელაციო შესაგებლებით მოითხოვეს ნ.კ-ის სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (იხ.ს .ფ. 59-66; 72-79; ტ.4).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება/სარეზოლუციო/:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2013 წლის 19 თებერვლის განჩინებით ქ. თბილისის მერიის, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს; თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურისა და ნ.კ-ის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 27 სექტემბრის გადაწყვეტილება (იხ. ს.ფ. 141-169; ტ.4).

აპელაციის მოტივების არ გაზიარების თაობაზე სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა:

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელაციის მოტივები, სასამართლოს მიჩნევით, სააპელაციო საჩივარში მითითებული გარემოებები არ ქმნიან საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმების პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძვლებს.

გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნების გაზიარების თაობაზე სასამართლოს მსჯელობა:

სააპელაციო სასამართლო სრულად დაეთანხმა საქალაქო სასამართლოს შეფასებებსა და დასკვნებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებთან დაკავშირებით და დამატებით, მიუთითა, იმ გარემოებაზე, რომ ნ.კ-ის სახელზე საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთი №... მოქცეულია დღეის მდგომარეობით რეგისტრირებულ №... და №... ნაკვეთებს შორის და შეესაბამება №... და №... ნაკვეთების ერთობლიობას, რომელზეც საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 24 თებერვლის №882011066229-03 გადაწყვეტილების საფუძველზე ჯერ დარეგისტრირდა თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების უფლება და მიენიჭა №... საკადასტრო კოდი, ხოლო აუქციონზე რეალიზაციის შემდგომ მასზე დარეგისტრირდა მ. მ-ის საკუთრების უფლება, დადგენილია საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების შეფასების საფუძველზეა და აღნიშნულის გამაბათირებელი დასაბუთებული არგუმენტები აპელანტებს არ წარმოუდგენით. სასამართლოს განმარტებით, ის გარემოება, რომ ნ.კ-ის მიერ არ ყოფილა დაზუსტებული მიწის ნაკვეთი, არ ნიშნავს იმას, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ - საჯარო რეესტრმა არ უნდა შეასრულოს მისი ვალდებულება, სათანადოდ არ გამოიკვლიოს საქმის გარემოებები _ დასარეგისტირებელი მიწის ნაკვეთის რეალური საზღვრები და თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებად მიწის ნაკვეთის რეგისტრაციისას არ დაარღვიოს კონსტიტუციით დაცული ფიზიკური პირის საკუთრების უფლება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების ურთიერთშეჯერების საფუძველზე მიიჩნია, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს 2011 წლის 24 თებერვლის №882011066229-03 გადაწყვეტილების მიღებისას და უძრავ ნივთზე თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების უფლების რეგისტრაციისას არ გამოუკვლევია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოება, კერძოდ, იყო თუ არა სახეზე რეგისტრაციაზე უარის თქმის საფუძველი. საჯარო რეესტრის მხრიდან ადგილი არ ჰქონია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის მოთხოვნათა დაცვას, სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ადმინისტრაციულ ორგანოს - საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს თვითმმართველი ორგანოს მიმართვა არ ართმევს უფლებას, უფრო მეტიც მისი ვალდებულება, გამოარკვიოს მიწის ნაკვეთის ზუსტი საზღვრები და არ მოახდინოს ვინმეს საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებად რეგისტრაცია.

საპელაციო სასამართლოს შეფასებით, მართალია სსიპ ქონების მართვის სააგენტომ ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების უფლების რეგისტრაციისათვის, მარეგისტრირებელ ორგანოს მთავრობის დადგენილების მოთხოვნათა დაცვით წარუდგინა შესაბამისი დოკუმენტაცია, თუმცა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს უძრავ ნივთზე თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების უფლების რეგისტრაციისას, უნდა გამოეკვლია ის გარემოება, რომ სარეგისტრაციოდ წარდგენილი უფლების ობიექტი ხომ არ წარმოადგენდა კერძო საკუთრებას და ხომ არ იყო სახეზე ,,საჯარო რეესტრის შესახებ’’ საქართველოს კანონის საფუძველზე რეგისტრაციაზე უარის თქმის საფუძველი.

საქმის მასალებიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ნ.კ-ის სახელზე საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია მიწის ნაკვეთი №..., რომელიც მოქცეულია დღეის მდგომარეობით რეგისტრირებულ №... და №... ნაკვეთებს შორის და შეესაბამება №... და №... ნაკვეთების ერთობლიობას. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს დასკვნა იმის შესახებ, რომ იმ პირობებში, როდესაც სარეგისტრაციოდ წარდგენილი უფლების საგანზე უკვე რეგისტრირებული იყო ნ.კ-ის საკუთრების უფლება, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს უნდა მიეღო გადაწყვეტილება თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების უფლების რეგისტრაციაზე უარის თქმის შესახებ.

ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ვიანიდან, სადავო უძრავი ნივთი უკვე გასხვისებულია და მის მესკუთრეებს დღეის მდგომარეობით წარმოადგენენ კეთილსინდისიერი შემძენები, იზიარებს საქალაქო სასამართლოს მიერ საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე–60¹ მუხლის მე-7 ნაწილით მინიჭებული უფლებამოსილების გამოყენებას და სადავო აქტის მოქმედების შეწყვეტის განსაზღვრას მისი ბათილად ცნობის დღიდან.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა ნ.კ-ის მოთხოვნა აქუციონის შედეგების ბათილად ცნობის თაობაზე, იმ საფუძვლით, რომ მ. მ-ი არ წარმოადგენს კეთილსინდისიერ შემძენს, აღნიშნულის დამადასტურებელი მტკიცებულებების წარმოუდგენლობის გამო (იხ.ს .ფ. 141-169; ტ.3).

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს:

ქ. თბილისის მერიამ, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო; საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურმა და ნ.კ-ემ.

ქ. თბილისის მერიის საკასაციო საჩივარი:

კასაციის საგანი და მოცულობა /ფარგლები/:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 19 თებერვლის გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასაციის მოტივები:

პროცესუალური : კასატორის მითითებით გადაწყვეტილება არ არის საკმარისად დასაბუთებული. გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. ამათან, სასამართლომ არასწორი შეფასება მისცა საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებებს და არასწორად განმარტა კანონი, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-394-ე მუხლების თანახმად, გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძველია.

მატერიალური: კასატორის მითითებით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად, საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით“, ნ.კ-ის მიერ წარდგენილი დოკუმენტაციით კი, ვერ დასტურდება ის გარემოება, რომ კონკრეტული 1502 კვ.მ მიწის ნაკვეთი (მდებარე, ქ. თბილისი, ...) რომელზეც განხორციელდა საკუთრების უფლების რეგისტრაცია, წარმოადგენს იმ უძრავ ქონებას, რომელზეც მოსარჩელე პრეტენზიას აცხადებს. უძრავი ნივთის შესაძენად აუცილებელია გარიგების წერილობითი ფორმით დადება და შემძენზე ამ გარიგებით განსაზღვრული საკუთრების უფლების რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში. ის უძრავი ქონება, რომელიც არ არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრის მონაცემთა ერთიან ბაზაში (უი-თი-ემ სისტემა) მიიჩნევა დაუზუსტებელი ფართობის მქონე მიწის ნაკვეთთან, რაც გულისხმობს შემდეგს, რომ მიწის ნაკვეთს არ გააჩნია კოორდინატები, შეუძლებელია დადგინდეს, სად მდებარეობს მიწის ნაკვეთი და კონკრეტულად რომელი მიწის ნაკვეთებია მის მომიჯნავედ. განსახილველ შემთხვევაში გაურკვეველია, სასამართლომ რის საფუძველზე მიიჩნია, ნ.კ-ე სადავო მიწის ნაკვეთის მესაკუთრედ მაშინ, როდესაც უნდა ემსჯელა, რამდენად იყო მოსარჩელე დაინტერესებული პირი და ილახებოდა თუ არა მისი უფლებები.

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არამართებულად მიიჩნია, რომ ადმინისტრაციულ ორგანოს ჰქონდა ვალდებულება დამატებით გამოეკვლია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები. საჯარო რეესტრის სააგენტო უფლებამოსილების განხორციელებისას ხელმძღვანელობს ,,საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონით. აღნიშნული კანონი თავის მხრივ ავალდებულებს ადმინისტრაციულ ორგანოს საკუთრების უფლების რეგისტრაციისა თუ რეგისტრაციის შესახებ უარის თქმის შესახებ გადაწყვეტილება მიიღოს საჯარო რეესტრის მონაცემთა ერთიან ბაზაზე დაყრდნობით, დამატებითი კვლევა-ძიების ვალდებულება საჯარო რეესტრის სააგენტოს არ აკისრია, ვინაიდან საჯარო რეესტრის მონაცემებში არსად არ ფიქსირდებოდა ნ.კ-ის საკუთრება, სწორად იქნა მიღებული სადავო ქონების თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებად რეგისტრაციის გადაწყვეტილება.

სამართლებრივი: კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არასწორი შეფასება მისცა საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებებს და არასწორად განმარტა კანონი. კერძოდ, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ის მიწის ნაკვეთი, რომელიც დარეგისტრირდა თვითმმართველის საკუთრებად, წარმოადგენდა ნ.კ-ის საკუთრებას მაშინ, როდესაც მოქმედი კანონმდებლობის თანახმად, საკუთრების უფლების წარმოშობა დამოკიდებულია უძრავი ქონების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციაზე. მოცემულ შემთხვევაში, გაუგებარია, რატომ ილახება ნ.კ-ის უფლებები, იმ პირობებში, როდესაც იგი არ არის მესაკუთრე და არ გააჩნია აღნიშნული არგუმენტის გამაბათილებელი მტკიცებულება. ,,საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონით, ასევე ,,უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ ინსტრუქციის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2006 წლის 13 დეკემბრის №800 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციიდან გამომდინარე ის უძრავი ქონება, რომელიც არ არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრის მონაცემთა ერთიან ბაზაში, მიიჩნევა დაუზუსტებელი ფართობის მქონე მიწის ნაკვეთად, რაც გულისხმობს, რომ მიწის ნაკვეთს არ გააჩნია კოორდინატები. შესაბამისად, შეუძლებელია დადგინდეს, სად მდებარეობს მიწის ნაკვეთი და კონკრეტულად რომელი მიწის ნაკვეთებია მის მომიჯნავედ. ამდენად, აპელანტს მიაჩნია, რომ საჯარო რეესტრმა მართებულად მიიღო გადაწყვეტილება, როდესაც მოახდინა თვითმმართველის საკუთრების რეგისტრაცია სადავო მიწის ნაკვეთზე, მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად (იხ. ს.ფ. 184-193; ტ.3).

კასატორი: ნ.კ-ე

წარმომადგენელი - ლ. კ-ე

კასაციის საგანი და მოცულობა /ფარგლები/:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 19 თებერვლის განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება. ასევე კასაციის საგანს წარმოადგენს შუამდგომლობის - მოწმეთა დაკითხვის თაობაზე უარის თქმის შესახებ 2013 წლის 19 თებერვლის საოქმო განჩინება.

კასაციის მოტივები:

პროცესუალური: განჩინება არ არის საკმარისად დასაბუთებული. გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის ,,ე¹“ პუნქტის თანახმად გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძველია.

მატერიალური: კასატორის განმარტებით, სასამართლოს გადაწყვეტილებაში მითითებული მოსაზრებები და დასკვნები ურთიერთსაწინააღმდეგოა, სასამართლოებმა დადგენილად მიიჩნიეს ის გარემოება, რომ თვითმმართველი ერთეულის სახელზე დარეგისტრირდა იგივე ფართები, რაც მოსარჩელეს აქვს რეგისტრირებული და ასევე ის ფაქტი, რომ მ. მ-სა და ა. ე-ის სახელზე რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე ნაკვეთები არის იდენტური, ანუ შესაძლებელია მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის იდენტიფიკაცია. ამ გარემოებების გათვალისწინებით სწორად დააკმაყოფილა სარჩელი იმ ნაწილში, რომლითაც ბათილად იქნა ცნობილი საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 24 თებერვლის №8820201166229-03 გადაწყვეტილება თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ. აქედან გამომდინარე, უსაფუძვლოა სასამართლოს გადაწყვეტილება დანარჩენი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ, რამდენადაც, ყველა შემდგომი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი დამყარებულია უკვე გაუქმებულ წინა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტი და ამდენად, ყველა შემდგომი გადაწყვეტილებაც უკანონოა.

კასატორის განმარტებით, ასვე უსაფუძვლოა სასამართლოს მსჯელობა, რომ თითქოს მ-ი და ე-ე არიან კეთილსინდისიერი შემძენები, ვინაიდან აღნიშნული არ გამოუკვლევია სასამართლოს; არ დაუკითხავთ აღნიშნულის თაობაზე მოწმეები. სასამართლოები უსაფუძვლოდ მივიდნენ იმ დასკვნამდე, რომ ისინი იყვენ კეთილისინდისიერი შემძენები.

კასატორის მითითებით, ქვემდგომ ინსტანციებში საქმის განხილვისას აშკარად გამოიკვეთა, რომ ნ.კ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი უკანონოდ გაასხვისეს მოპასუხეებმა, ასეთ შემთხვევაში, კასატორის განმარტებით, სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილება ფაქტობრივად უარის თქმაა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე, ვინაიდან ვერ მიიღებენ კუთვნილ მიწის ნაკვეთს, რაც არის აშკარა უკანონობა.

სამართლებრივი: კასატორის მითითებით, სასამართლომ დაარღვია ,,საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონი, ,,ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების შესახებ“ კანონი, ,,ადგილობრივი თვითმმართველობის შესახებ“ კანონი ,,სახელმწიფო ქონების შესახებ“ კანონი და საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მოთხოვნები (იხ. ს.ფ. 197-205; ტ.4).

კასატორი: საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო; საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახური;

წარმომადგენელი _ ვ. ბ-ი

კასაციის საგანი და მოცულობა /ფარგლები/:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 19 თებერვლის გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასაციის მოტივები:

პროცესუალური: კასატორის მითითებით სასამართლომ განჩინების მიღებისას არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა იგი, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393.2 მუხლის თანახმად გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძველია.

მატერიალური: კასატორის განმარტებით, ელექტრონული ვერსიის გარეშე წარდგენილი აზომვითი მონაცემები ყველა შემთხვევაში მიიჩნევა დაუზუსტებლად და არ იძლევა უძრავი ნივთის სრული იდენტიფიკაციის საშუალებას, რის გამოც შეუძლებელია ელექტრონული საკადასტრო აზომვითი ნახაზით წარმოდგენილი (დაზუსტებული) მონაცემების შედარება არაელექტრონულ (დაუზუსტებელ) მონაცემებთან. მოცემულ შემთხვევაში, ნ.კ-ის მიწის ნაკვეთი არ იყო რეგისტრირებული სახელმწიფო გეოდეზიურ კოორდინატთა ერთიან სისტემაში და საკუთრების უფლება რეგისტრირებული იყო დაუზუსტებელი მონაცემებით, რაც არ იძლეოდა აღნიშნული მიწის ნაკვეთის სახელმწიფო გეოდეზიურ კოორდინატთა სისტემაში იდენტიფიცირების საშუალებას. აღნიშნული შეუძლებელს ხდიდა სარეგისტრაციოდ წარდგენილი ნაკვეთის საზღვრების ზედდების ფაქტის გამოვლენას უკვე რეგისტრირებულ დაუზუსტებელ მონაცემებთან.

სასამართლომ სრულიად დაუსაბუთებლად დაადგინა, რომ ნ.კ-ის სახელზე საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია მიწის ნაკვეთი №... რომელიც მოქცეულია დღეის მდგომარეობით რეგისტრირებულ №... და №... ნაკვეთებს შორის და შეესაბამება №... და №... ნაკვეთების ერთობლიობას. ასევე სრულიად დაუსაბუთებლად იქნა მიჩნეული ის, რომ №882011066229 განცხადებაზე წარმოდგენილ უფლების საგანზე უკვე რეგისტრირებული იყო ნ.კ-ის საკუთრების უფლება

სამართლებრივი: სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 15 იანვარს №4 ბრძანებით დამტკიცებული ,,საჯარო რეესტრის შესახებ“ ინსტრუქციის 31-ე მუხლის მე-4 პუნქტი, არასწორად გამოიყენა ,,საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 23-ე მუხლი (იხ. ს.ფ. 206-214; ტ.4).

მესამე პირმა მ. მ-მა საკასაციო სასამართლოში წარმოდგენილი წერილობითი შესაგებლით მოითხოვა საკასაციო საჩივრების დაუშვებლად ცნობა, მისი განმარტებით, მან მიწა შეიძინა აუქციონზე, რომელიც ჩატარდა კანონმდებლობის სრული დაცვით და ამასთან, იგი წარმოადგენს კეთილსინდისიერ შემძენს (იხ. ს.ფ. 265-171; ტ.4)

საკასაციო სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის პროცესუალური წანამძღვრები:

საკასაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქმე დასაშვებია ადმინისტრაციულ საპროცესო კოდექსის 34.3 მუხლის ,,გ” ქვეპუნქტის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის შედეგზე (271-276; ტ4)

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრების მოტივების შესწავლა-გაანალიზებისა და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ ქ. თბილისის მერიის, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ უნდა დაკმაყოფილდეს; ნ.კ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ; გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2013 წლის 19 თებერვლის განჩინება იმ ნაწილში, რომლითაც უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 27 სექტემბრის გადაწყვეტილება ნ.კ-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში; გაუქმდეს, ასევე, ამავე სასამართლოს 2013 წლის 19 თებერვლის საოქმო განჩინება მოწმეთა დაკითხვაზე უარის თქმის თაობაზე; ხოლო დანარჩენ ნაწილში გასაჩივრებული სააპელაციო სასამართლოს განჩინება დარჩეს უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სასამართლომ გასაჩივრებული განჩინების მიღებისას დაარღვია მატერიალური და საპროცესო სამართლის ნორმები, კერძოდ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393.2 და 394-ე ,,ე” ქვეპუნქტის მუხლების მოთხოვნები, სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი და გადაწყვეტილება იურიდიული თვალსაზრისით დაუსაბუთებელია. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამარლოს მიერ საქმე განხილული და გადაწყვეტილია საპროცესო ნორმებით დადგენილი მოთხოვნების უგულვებელყოფით.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ 1992 წლის 6 ოქტომბრის მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების №16 აქტის საფუძველზე, ჯ. ფ-ს გადაეცა 0,150 ჰა დაზუსტებული ფართობის მიწის ნაკვეთი მდებარე მცხეთა, კოდი - ..., სექტორი -...; კოდი - ..., კვარტალი - ..., ნაკვეთი - №.... მიღება-ჩაბარების აქტზე აღნიშნულია მომიჯნავე ნაკვეთები გ. ფ-ი, მ. ფ-ი, ხ. ფ-ი, გზა), იგი ხელმოწერილია კომისიის წევრების მიერ და დამოწმებულია ბეჭდით, ჯ. ფ-ი (ტ-1, ს.ფ. 33-34; 35).

2001 წლის 9 ივლისის სააღრიცხვო ბარათის თანახმად, 1992 წლის 6 ოქტომბრის მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების №16 აქტის საფუძველზე, საჯარო რეესტრში 0,150 ჰა ფართობის დაზუსტებულ მიწის ნაკვეთზე დარეგისტრირდა ჯ. ფ-ის საკუთრების უფლება (იხ. ს.ფ. 22; ტ.3).

2001 წლის 10 ივლისის მიწის ნაკვეთის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე ჯ. ფ-მა 0,15 ჰა მიწის ნაკვეთი მდებარე სოფ. ..., ,,...“, სექტორი .... კვარტალი ..., ნაკვეთი ... მიჰყიდა ნ.კ-ეს (იხ. ს.ფ. 21; ტ.1).

2001 წლის 11 ივლისის სარეგისტრაციო მოწმობის შესაბამისად, გაიხსნა სააღრიცხვო ბარათი და დარეგისტრირდა ნ.კ-ის საკუთრების უფლება 0,15 ჰა დაზუსტებულ მიწის ნაკვეთზე (მდებარე სექტორი ..., სარეგისტრაციო ზონა მცხეთა) უფლება (ზონა -მცხეთა ...; სექტორი-... ...; კვარტალი-...; ნაკვეთი-...) (იხ. ს.ფ. 23; ტ.1). აღნიშნული რეგისტრაცია არ გაუქმებულა და დღემდე ძალაშია.

2011 წლის 17 თებერვალს, ქ. თბილისის მერიის სსიპ ქონების მართვის სააგენტომ №06-8/1227 წერილით მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს და ,,ადგილობრივი თვითმმართველობის შესახებ’’ საქართველოს ორგანული კანონის შესაბამისად, მოითხოვა ქ. თბილისში, ... მიმდებარედ არსებულ 1502 კვ.მ. არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთზე ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების უფლების რეგისტრაცია (ს.ფ.243; ტ.2).

საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 24 თებერვლის №882011066229-03 გადაწყვეტილებით უძრავ ნივთზე მდებარე ქ. თბილისი, ... მიმდებარედ (ნაკვეთი ...) 1502 კვ.მ. არასასოფლო სამეურნეო დანიშნულების მიწის ფართობზე, საკადასტრო კოდით ..., დარეგისტრირდა თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების უფლება ( ს.ფ.92 ტ.1; 131-132, ტ.2).

,,ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების შესახებ’’ საქართველოს კანონის შესაბამისად, თვითმმართველის საკუთრებაში არსებული ქონების (მდებარე ქ. თბილისი, ... მიმდებარედ 1502 კვ.მ. ს.კ. 01.72.14.035.073) აუქციონის ფორმით პრივატიზების შესახებ განცხადება გამოქვეყნდა 2011 წლის 26 აპრილს.

2011 წლის 13 მაისს ჩატარდა აუქციონი, გამარჯვებულად გამოვლინდა მ. მ-ი და 2011 წლის 30 ივნისს გაიცა №დ-266 საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა, რომლის თანახმადაც მ. მ-ს საკუთრებაში გადაეცა მიწის ნაკვეთი მდებარე ქ. თბილისში, ... მიმდებარედ 1502 კვ.მ. საკადასტრო კოდით ... (ს.ფ. 99; 104; ტ.1)

2011 წლის 6 ივლისს მომზადებული საჯარო რეესტრის ამონაწერით დგინდება, რომ 2011 წლის 30 ივნისს უძრავ ნივთზე მდებარე ქ. თბილისი, ... მიმდებარედ (ნაკვეთი ...) 1502 კვ.მ. დარეგისტრირდა მ. მ-ის საკუთრების უფლება (იხ. ს.ფ. 93; ტ.1).

2011 წლის 19 ივლისს მ. მ-მა განცხადებით მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და ქ. თბილისში, ... მიმდებარედ (ნაკვეთი ...) 1502 კვ.მ, მიწის ნაკვეთის დაყოფის საფუძველზე მოითხოვა საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. მითითებული უძრავი ნივთის დაყოფის საფუძველზე 751 კვ.მ. ფართზე (საკადასტრო კოდი ...) და 751 კვ.მ. ფართზე (საკადასტრო კოდი ...) დარეგისტრირდა მ. მ-ის საკუთრების უფლება (იხ. ს.ფ. 119-120; 109-110; 112 ტ.2).

2012 წლის 17 იანვრის უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, უძრავ ნივთზე (საკადასტრო კოდი ...) დარეგისტრირდა ა. ე-ის საკუთრების უფლება (ტ-3, ს.ფ. 74-75; ტ-3, ს.ფ. 80-81).

2011 წლის 1 სექტემბერს, ნ.კ-ემ განცხადებით მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და მოითხოვა უძრავ ნივთზე რეგისტრირებულ უფლებაში ცვლილების რეგისტრაცია (მდ. სოფელი ..., ...)

საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 7 სექტემბრის №882011424528-03 გადაწყვეტილებით მოსარჩელეს უარი ეთქვა რეგისტრაციაზე, იმ მოტივით, რომ სარეგისტრაციოდ წარდგენილი უფლების საგანზე რეგისტრირებული იყო სხვა უფლება (საკადასტრო კოდი ... და საკადასტრო კოდი ...), რომელიც გამორიცხავდა აღნიშნულ უძრავ ნივთზე წარდგენილი უფლების რეგისტრაციას (იხ. ს.ფ. 106; ტ.1)..

2011 წლის 19 სექტემბერს, ნ.კ-ემ ადმინისტრაციული საჩივრით მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს და მოითხოვა ამავე სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 7 სექტემბრის, 2011 წლის 24 თებერვლის გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობა და უძრავ ნივთზე მისი საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2011 წლის 21 სექტემბრის №143524 გადაწყვეტილებით ნ.კ-ის ადმინისტრაციული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა (იხ ს.ფ. 107-108; ტ.1).

კონკრეტულ შემთხვევაში ადმინისტრაციული სარჩელის საგანს წარმოადგენს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 24 თებერვლის №882011066229-03 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა, რომლითაც თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში დარეგისტრირდა ქ. თბილისში, ... მიმდებარედ (ნაკვეთი ...) 1502 კვ.მ. არასასოფლო სამეურნეო დანიშნულების მიწის ფართობი (საკადასტრო კოდით ...), სადავოა აგრეთვე აღნიშნული რეგისტრაციის საფუძველზე მიღებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების კანონიერებაც, ვინაიდან, მოსარჩელის ნ.კ-ის განმარტებით, ზემოაღნიშნული რეგისტრაციით თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში დარეგისტრირდა მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი, რომელიც მან 2001 წლის 10 ივლისის მიწის ნაკვეთის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე შეიძინა ჯ. ფ-ისაგან.

საკასაციო სასამართლო საქმეში არსებული მასალებისა და მტკიცებულებების საფუძველზე იზიარებს ქვემდგომი სასამართლოების მიერ დადგენილ გარემოებას, რომ თვითმმართველი ერთეულის სახელზე დარეგისტრირდა იგივე მიწის ნაკვეთი, რაც მოსარჩელეს აქვს რეგისტრირებული, ამასთან, მ. მ-ისა და ა. ე-ის სახელზე რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე ნაკვეთები და მოსარჩელე ნ.კ-ის სახელზე რეგისტრირებული მომიჯნავე ნაკვეთები იდენტურია.

საკასაციო სასამართლო არ აკმაყოფილებს ადმინისტრაციული ორგანოების მიერ წარმოდგენილ საკასაციო საჩივრებს, ამასთან, არ იზიარებს კასატორის საჯარო რეესტრის მოსაზრებას, იმასთან მიმართებაში, რომ ელექტრონული ვერსიის გარეშე წარდგენილი აზომვითი მონაცემები ყველა შემთხვევაში მიიჩნევა დაუზუსტებლად და არ იძლევა ნივთის სრული იდენტიფიკაციის საშუალებას, რის გამოც შეუძლებელია ელექტრონული საკადასტრო აზომვითი ნახაზით წარმოდგენილი (დაზუსტებული) მონაცემების შედარება არაელექტრონულ (დაუზუსტებელ) მონაცემებთან, როგორც საქმის მასალებით დასტურდება, ნ.კ-ემ სადავო მიწის ნაკვეთი (მდებარე მცხეთა კოდი ..., სექტორი ... კოდი ..., კვარტალი ..., ნაკვეთის №...) შეიძინა ჯ. ფ-ისაგან, რომელიც სადავო მიწის ნაკვეთს ფლობდა 1992 წლის 6 ოქტომბრის მიწის ნაკვეთის №16 მიღება-ჩაბარების აქტის საფუძველზე და 2001 წლის 9 ივლისის სააღრიცხვო ბარათის თანახმად, აღნიშნული მიღება-ჩაბარების აქტის საფუძველზე საჯარო რეესტრში 0,150 ჰა ფართობის დაზუსტებულ მიწის ნაკვეთზე დარეგისტრირდა ჯ. ფ-ის საკუთრების უფლება. სარეგისტრაციო მოწმობა შეიცავდა ინფორმაციას მიწის ნაკვეთის ფართობის და კონფიგურაციის შესახებ, ნ.კ-ემ ნასყიდობის ხელშეკრულებით შეიძინა რა ჯ. ფ-ისაგან მიწის ნაკვეთი, შესაბამისად, მის საკუთრებაში გადავიდა მიწის ნაკვეთი იმავე კონფიგურაციით და საზღვრებით, რაც მიეთითა ნ.კ-ის სახელზე გაცემულ სააღრიცხვო ბარათშიც. კერძოდ, ნ.კ-ის სახელზე გაცემული სარეგისტრაციო მოწმობა შეიცავს უფლების სუბიექტის და ობიექტის საიდენტიფიკაციო მონაცემებს. სარეგისტრაციო მოწმობის თანახმად: მცხეთის სარეგისტრაციო ზონაში, ... კოდით, ... სექტორში, №... კოდით, №... კვარტალში, №... ნაკვეთი №... – 0,15 ჰა ფართობით, ადგილმდებარეობა - სოფ, ..., დანიშნულება სასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთი კერძო საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულია ნ.კ-ეზე. მოწმობაში შეტანილი ჩანაწერები შესრულებული და დადასტურებულია ზონის რეგისტრატორის მიერ 2001 წლის 11 ივლისს (იხ. ს.ფ. 23). საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 16 მაისის №327 ბრძანებულების საფუძველზე, მიწის მიღება-ჩაბარების აქტი საკმარისი იყო მიწის საკუთრების უფლების პირველადი რეგისტრაციისათვის, საკუთრების უფლების დამადასტურებელი სარეგისტრაციო მოწმობის მომზადებისა და გაცემისათვის.

საკასაციო სასამართლო ზემოაღნიშნულ საკითხზე მსჯელობისას ეყრდნობა და იზიარებს მსგავს სამართლებრივ დავასთან საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2013 წლის 28 თებერვლის გადაწყვეტილებაში საქმეზე ბს-367-363(კ-12) ხ. მ-ის სარჩელისა გამო, მოპასუხე - საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის მიმართ, მესამე პირის - ქ. თბილისის მერიის მონაწილეობით, დაკავშირებით, ჩამოყალიბებულ სამართლებრივ შეფასებებსა და დასკვნებს, კერძოდ: „საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-6 პუნქტის თანახმად მარეგისტრირებელი ორგანო და მისი თანამშრომელი პასუხს არ აგებენ წარმოდგენილი სარეგისტრაციო დოკუმენტაციის ნამდვილობაზე, მაგრამ ამავე ნორმის მიხედვით მარეგისტრირებელი ორგანო და მისი თანამშრომელი პასუხისმგებელნი არიან რეგისტრირებული მონაცემების და მათთან დაცული სარეგისტრაციო თუ სხვა დოკუმენტაციის ურთიერთშესაბამისობასა და უსაფრთხოებაზე. ამავე კანონის 23-ე მუხლის ,,ვ¹“ ქვეპუნქტის თანახმად რეგისტრაციაზე უარის თქმის ერთ-ერთ საფუძველს სარეგისტრაციო მოთხოვნის რეგისტრირებულ მონაცემებთან იდენტურობა წარმოადგენს. ვინაიდან უძრავ ნივთზე რეგისტრირებული უფლება გამორიცხავს იმავე ნივთზე სარეგისტრაციოდ წარდგენილი უფლების რეგისტრაციას, მარეგისტრირებელი ორგანო ასეთ შემთხვევაში უნდა იღებდეს გადაწყვეტილებას სარეგისტრაციო წარმოებაზე უარის თქმის შესახებ. ამდენად, ხსენებული ნორმის თანახმად ადმინისტრაციულ ორგანოს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურს თვითმმართველობის ორგანოს სახელზე ნაკვეთის რეგისტრაციამდე უნდა გამოეკვლია ნაკვეთის სხვა პირის სახელზე რეგისტრაციის არსებობა, შეედარებინა სარეგისტრაციოდ წარმოდგენილი დოკუმენტაცია საარქივო ცნობასთან - ქაღალდზე შესრულებულ საკადასტრო მონაცემებთან თუ სააღრიცხვო ბარათებთან და ამონაწერებთან, დაედგინა სადავო მიწის ნაკვეთის მომიჯნავედ მდებარე მიწის ნაკვეთების კოდები, მესაკუთრეები, გეოგრაფიული მდებარეობა, რათა სარწმუნოდ დაედგინა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტები და არ დაეშვა ერთი ნაკვეთის მიმართ ორი ურთიერთსაწინააღმდეგო ჩანაწერის არსებობა. გადამოწმების ვალდებულება საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს უფრო მაღალი ხარისხით წარმოეშობა იმის გათვალისწინებითაც, რომ უპირატესად სახელდობრ თავად მარეგისტრირებელი ორგანოსათვის არის ცნობილი რეესტრში რეგისტრირებული ყველა მიწის ნაკვეთის ელექტრონული სისტემით აღურიცხაობის შესახებ. პალატა თვლის, რომ სწრაფი რეგისტრაციის პრინციპის გატარება საფრთხეს არ უნდა უქმნიდეს სხვა სუბიექტების საკუთრების კონსტიტუციურ უფლებას.“

მიწის ნაკვეთის დაუზუსტებელი მონაცემებით რეგისტრაციასთან დაკავშირებით ამავე გადაწყვეტილებაში საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ განმარტა: „უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ“ 28.12.05 წ. კანონი ასევე ითვალისწინებდა უძრავი ნივთის სააღრიცხვო ბარათში დაზუსტებული ან დაუზუსტებელი ფართობის მითითებას (8.3. მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტი). „უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ“ კანონის 33.4 მუხლის თანახმად „მიწის რეგისტრაციის შესახებ“ კანონის შესაბამისად, ყოფილი მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის ზონის რეგისტრატურაში რეგისტრირებული უფლებები მიიჩნეოდა საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულად. „საჯარო რეესტრის შესახებ“ 19.12.08წ. კანონის საფუძველზე მიღებული იუსტიციის მინისტრის 15.01.10წ. ბრძანებით დამტკიცებული „საჯარო რეესტრის შესახებ“ ინსტრუქციის 8.7, 31.4 მუხლები ასევე ითვალისწინებენ დაუზუსტებელ რეგისტრაციას. ამდენად მიწა შეიძლება არსებობდეს საკუთრებაში, როგორც დაზუსტებული, ასევე დაუზუსტებელი მონაცემებით. კანონმდებლობა არ შეიცავს დაუზუსტებელი მონაცემებით მიწის ნაკვეთის სუბიექტზე აღრიცხვის გამომრიცხავ დანაწესს. ამასთანავე, პირველად დაუზუსტებელ რეგისტრაციას არ აქვს მხოლოდ საცნობარო მნიშვნელობა, უმართებულოა მისი დაყვანა მხოლოდ ფაქტობრივ აღრიცხვამდე, რომელიც აღრიცხვის ობიექტის მიმართ არ იწვევს რაიმე სამართლებრივ შედეგს. სააღრიცხვო მონაცემებს იურიდიული მნიშვნელობა გააჩნია, სარეგისტრაციო აღრიცხვის ოფიციალობა უზრუნველყოფილია საჯარო რეესტრით. სარეგისტრაციო პროცედურას შედეგად მოსდევს უფლებადამდგენი დოკუმენტის გაცემა, რომელიც ადასტურებს იურიდიული ფაქტების კანონიერებას. რეგისტრაციას პრეიუდიციული მნიშვნელობა აქვს, ის არის უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების რეალიზაციის პირობა, რეგისტრაცია არის უძრავ ქონებაზე უფლების წარმოშობის, შეცვლის სახელმწიფოს მხრიდან დადასტურების იურიდიული აქტი, რითაც რეგისტრაციის განმახორციელებელი კისრულობს უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული სამართალურთიერთობათა კომპლექსის დაცვის ვალდებულებას, სახელმწიფო რეგისტრაცია მოწოდებულია მთლიანობაში სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობა განამტკიცოს, ის არის ტიტულის, პირის უფლებების სახელმწიფო დაცვის ფორმალური პირობა.

კანონმდებლობა არ გამორიცხავს დაუზუსტებელი რეგისტრაციის არსებობას, შესაბამისად, რეგისტრაციის არსებობის გადამოწმება მხოლოდ ელექტრონული ნახაზის მეშვეობით არ ადასტურებს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საქმის გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების საფუძველზე გადაწყვეტილების მიღებას, აღნიშნული ყოველგვარ აზრს უკარგავს დაუზუსტებელ რეგისტრაციას.

საქართველოს პრეზიდენტის 30.04.1999წ. №206 ბრძანებულებით განისაზღვრა, რომ ახალი გეოდეზიური ქსელით შექმნილი ტოპოგრაფიული რუკებით თანდათანობით დაფარვამდე პრაქტიკულ საქმიანობაში გამოყენებული უნდა ყოფილიყო მანამდე არსებული გეოდეზიური ქსელები და ტოპოგრაფიული რუკები. ხსენებული ბრძანებულების შემდგომ გამოცემული „სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების უფლების პირველადი რეგისტრაციის გადაუდებელ ღონისძიებათა და საქართველოს მოქალაქისათვის სარეგისტრაციო მოწმობების გაცემის შესახებ“ საქართველოს პრეზიდენტის 16.05.1999წ. №327 ბრძანებულება, რომლის საფუძველზე გაიცა 30.04.03წ. კასატორის სახელზე მიწის საკუთრების სარეგისტრაციო მოწმობა, არ ითვალისწინებდა საკადასტრო აზომვითი ნახაზის შედგენას ელექტრონულ კოორდინატთა სისტემაში. ..... ამასთანავე, ამჟამად არ არსებობს მესაკუთრისათვის ადრე განხორციელებული რეგისტრაციის განახლების, რეგისტრაციის მოქმედების გაგრძელებისათვის ელექტრონული აზომვითი ნახაზის UTM პროექციაში წარდგენის ვალდებულების დამდგენი რაიმე ნორმა. საკასაციო პალატა თვლის, რომ ახლად შემოღებული კოორდინატთა ელექტრონული სისტემით მიწის ნაკვეთის საზღვრების დაუზუსტებლობა, არ ნიშნავს მიწის ნაკვეთზე უკვე წარმოშობილი საკუთრების უფლების ჩამორთმევას. ახალი კოორდინატთა სისტემის შემოღება იუსტიციის მინისტრის 15.01.10წ. N4 ბრძანებით დამტკიცებული ,,საჯარო რეესტრის შესახებ“ ინსტრუქციის 26-ე მუხლის თანახმად საკადასტრო აღწერის ტექნიკური პირობაა. საკასაციო პალატა თვლის, რომ გეოდეზიურ კოორდინატთა სისტემის შეცვლა ტექნიკური საკითხია და მას არ უნდა ეწირებოდეს რეესტრში ასახული უფლებები, რეგისტრაციის ახალი სისტემის დანიშნულება სანივთო უფლებების უკეთესი დაცვაა და არა საკუთრების უფლების შეზღუდვა. ახალი კოორდინატთა სისტემის შემოღება შედეგად არ უნდა იწვევდეს ფორმალურ-სამართლებრივი პროცედურების შესრულებით მესაკუთრეზე უკვე რეგისტრირებული ნაკვეთის მესამე პირის მიერ დაუფლებას, არ უნდა ხელყოფდეს სამართლებრივ უსაფრთხოებას, სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობას, მანამდე წარმოებული რეგისტრაციების იურიდიული ძალის დაკარგვას, მარეგისტრირებელი ორგანოს, როგორც სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობისა და საჯარო წესრიგის გარანტის დანიშნულების შეცვლას. ამასთანავე, მხედველობაშია მისაღები, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 16.05.1999წ. N327 ბრძანებულების მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული პირველადი რეგისტრირებული მონაცემების აუცილებელი დაზუსტების მოთხოვნა გულისხმობდა მიწის აგეგმვის შედეგად შედგენილი საგეგმო-კარტოგრაფიული მასალების საფუძველზე ნაკვეთის მონაცემების დაზუსტებას და არა ნაკვეთის სხვა სუბიექტზე აღრიცხვით პირველადი რეგისტრაციის გაუქმებას“.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს ზემოაღნიშნულ სასამართლო დასკვნებს და დასძენს: კასატორის ძირითადი არგუმენტია, რომ ნ.კ-ის საკუთრების უფლება დაუზუსტებელი მონაცემებით იყო რეგისტრირებული, თუმცა საქმის მასალებით ცალსახად დასტურდება, რომ ნ.კ-ის საკუთრების უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტში - სარეგისტრაციო მოწმობის (იხ. ს.ფ.23; ტ.1) მიხედვით მისი საკუთრების უფლება დაზუსტებული მონაცემებით არის რეგისტრირებული ამდენად, კასატორის საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მტკიცება, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 15 იანვრის №4 ბრძანებით დამტკიცებული ,,საჯარო რეესტრის შესახებ ინსტრუქცია“, რომლის შესაბამისად თუ მიწის ნაკვეთის ნახაზი წარმოდგენილი არ არის სახელმწიფო გეოდეზურ კოორდინატთა სისტემაში, კერძოდ, ვი-ჯი-ეს 84 კოორდინატთა და იუ-ტი-ემ პროექციაში, მიიჩნევა დაუზუსტებლად, შეიცავს ჰიპოთეზას, რომ პირმა უნდა ივარაუდოს მისი საკუთრების უფლების რეგისტრაციის ხარვეზი, თუმცა არცერთი ნორმატიული დანაწესით დადგენილი არ არის, მესაკუთრის ვალდებულება რაიმე პროცედურული მოქმედებების განხორციელების თაობაზე, რათა პრევენციულად დააზღვიოს მისი უფლებების შელახვა. ნ.კ-ის საკუთრების თუნდაც დაუზუსტებელი მონაცემებით რეგისტრაციის ფაქტის დადგენის შემთხვევაშიც ვერ გაქარწყლდება მისი კონსტიტუციური უფლება. მეტიც, ასეთის დაშვების შესაძლებლობა აპრიორი ნიშნავს, ადამიანის ძირითადი უფლების არათუ შელახვის, არამედ საერთოდ გაქრობის დაშვებას, რაც პრინციპულად მიუღებელია სამართლებრივი სახელმწიფოს ფუნქციონირების იდეასთან. სახელმწიფოს მმართველობითი სისტემა თავისი ადმინისტრაციული ორგანოებით აღჭურვილია შესაბამისი მატერიალური თუ პროცედურულ-სამართლებრივი მექანიზმებით, საინჟინრო-ტექნიკური ინსტრუმენტებით, სათანადო პროგრამებით, რომელთა კვალიფიციურმა გამოყენებამ უნდა გამორიცხოს თავისი სამართლებრივი ბუნებით ასეთი მასშტაბური ხასიათის დარღვევები. ეროვნული სასამართლოების მხრიდან სამართლებრივი დაშვება იმისა, რომ პირის საკუთრების უფლება შეიძლება უხეშად შეილახოს ფაქტობრივი გარემოებების არაჯეროვანი გამოკვლევისა და დადგენის გამო, ლეგიტიმაციას აძლევს სრულიად ანტისამართლებრივ და მიუღებელ ტენდენციას საჯარო დაწესებულებათა საქმიანობაში.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს: საჯარო რეესტრში უძრავ ნივთზე უფლების რეგისტრირებით სახელმწიფო იცავს ბრუნვის მონაწილეებს არაკეთილსინდისიერი გარიგებებისგან.

საჯარო რეესტრის ფუნქცია პრევენციულ ხასიათსაც ატარებს, რომ რაც შეიძლება ნაკლები კონფლიქტი წარმოეშვათ ბრუნვის მონაწილეებს კანონთან. ინფორმაცია, რომელიც დაცულია რეესტრში, დიდწილად იცავს ბრუნვის მონაწილეებს მოტყუებით და თვალთმაქცური გარიგების დადებისგან და შესაბამისად ამ საჯარო სამართლებრივი ინსტიტუტის ჩანაწერების მიმართ არსებობს კანონით დაცული უფლება - კანონიერი ნდობის უფლება, რაც სამოქალაქო კოდექსში განმარტებულია შემდეგი დათქმით, ,,სამოქალაქო რეესტრის ჩანაწერების მიმართ არსებობს უტყუარობის პრეზუმფცია“ /სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლი/. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის დებულება, სამოქალაქო - სამართლებრივ დატვირთვასთან ერთად ამავდროულად ატარებს საჯარო სამართლებრივ ფუნქციას. საჯარო რეესტრი, როგორც საჯარო უფლებამოსილების განმხორციელებელი საჯარო დაწესებულება ფუნქციურ-სამართლებრივი ნიშნით შექმნილ ადმინისტრაციულ ორგანოს წარმოადგენს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მის საქმიანობაზე სრულად ვრცელდება საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის უმნიშვნელოვანესი პრინციპები, მათ შორის, კანონიერებისა და კანონიერი ნდობის უფლების პრინციპები.

საკასაციო სასამართლოს შეფასებით, სამოქალაქო სამართლებრივი უფლება, რომელიც რეგისტრირებულია საჯარო რეესტრში, უძრავ ნივთს ანიჭებს გარკვეულ სტატუსს, რომლის ადეკვატური სამართლებრივი შედეგების მიმართ დაინტერესებულ პირს კანონიერი მოლოდინი გააჩნია.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ იდენტური სასამართლო დავების განხილვისას ეროვნულმა სასამართლოებმა სამართლებრივი შეფასება უნდა მისცენ პატივსადებია თუ არა პირის კანონიერი მოლოდინი რეესტრში დაფიქსირებული მონაცემების მიმართ და არის თუ არა დაცვის ღირსი პირის კანონიერი ნდობის უფლება.

საჯარო რეესტრის ჩანაწერის უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფციიდან გამომდინარე, ნ.კ-ეს საკუთრებაში გააჩნია მის სახელზე რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთი. ვინაიდან, მის სახელზე განხორციელებული რეგისტრაცია არ გამხდარა სადავო; სადავო არ გამხდარა არც პირვანდელი მესაკუთრის - ჯ. ფ-ის სახელზე განხორციელებული რეგისტრაცია და მიღება-ჩაბარების აქტი. 2001 წლის 11 ივლისს ნ.კ-ის სახელზე განხორციელებული საკუთრების უფლების რეგისტრაცია ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის ,,ზ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, წარმოადგენს აღმჭურველი შინაარსის ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, ვინაიდან აღნიშნული აქტი კასატორს – ნ.კ-ეს ანიჭებს საკუთრების უფლებას მიწის ნაკვეთზე.

ამასთან, საკუთრება არის ფაქტი. იგი ან არსებობს ან არა, სააპელაციო სასამართლო გასაჩივრებულ განჩინებაში ეთანხმება პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნას - სარეგისტრაციო მონაცემის შეუსაბამობა კანონმდებლობასთან, მაგრამ მხოლოდ თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის №882011424528-03 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობით, ნ.კ-ის საკუთრების უფლება მიწის ნაკვეთზე რეალურად არ გააჩნია, ვინაიდან, სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობით, იგი თუმცა არის საკუთრების უფლების მატარებელი, მაგრამ არ გააჩნია საკუთრების უფლების ობიექტი, რაც ეწინააღმდეგება საკუთრების უფლების არსს, რადგან არ არსებობს საკუთრების უფლება ამ უფლების ობიექტისაგან დამოუკიდებლად, ანუ სადავო სამართალურთიერთობის ასეთი გადაწყვეტით ნ.კ-ის სახელზე არსებობს სადავო ქონებაზე რეგისტრირებული უფლება, ხოლო თავად ეს სადავო ქონება არ არსებობს, რეალურად იგი სხვა - მესამე პირის საკუთრებაა, რაც მესაკუთრის უფლებებიდან და სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობის ინტერესებიდან გამომდინარე დაუშვებელია. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება წინააღმდეგობრივია, ის ერთის მხრივ, აღიარებს მიწის ნაკვეთის მოსარჩელისადმი კუთვნილებას ფორმალურად (ე.ი. ეთანხმება რეესტრის ჩანაწერს), ხოლო მეორეს მხრივ, სასამართლო თავის გადაწყვეტილებით გამორიცხავს, ფაქტობრივად უარყოფს საკუთრებას, მისი მატერიალური შინაარსით.

ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებმა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 24 თებერვლის №882011066229-03 გადაწყვეტილება, თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ, მიაკუთვნეს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60^I მუხლით კლასიფიცირებულ უკანონო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების კატეგორიას, ჩათვალეს, რომ მისი გამოცემისას სახეზე იყო ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60^I მუხლის, როგორც პირველი ნაწილით ასევე, მეორე ნაწილით განსაზღვრული აქტის ბათილობის საფუძვლები, რის გამოც აქტი მიიჩნიეს უკანონოდ. სასამართლოთა შეფასებით, ადმინისტრაციულ ორგანოს - საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს სადავო აქტის გამოცემისას სრულფასოვნად, რომ გამოერკვია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის გარემოებები, მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება, თუმცა სასამართლოებმა, არ იმსჯელეს და არ გამოარკვიეს ის ფაქტი, რომ თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 24 თებერვლის №882011066229-03 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობით იურიდიულად აღდგა სადავო მიწის ნაკვეთზე ნ.კ-ის საკუთრების უფლება, ვინაიდან, ,,უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ“ კანონის 33.4 მუხლის თანახმად ,,მიწის რეგისტრაციის შესახებ“ კანონის შესაბამისად, ყოფილი მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის ზონის რეგისტრატურაში რეგისტრირებული უფლებები მიიჩნევა საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულად. ზოგადი წესის თანახმად ახალი ჩანაწერი აუქმებს წინა ჩანაწერს. ამასთანავე, მოცემულ შემთხვევაში საქმეზე სასამართლოების მიერ დადგენილად არის ცნობილი, რომ ერთიდაიგივე მიწის ნაკვეთზე განხორციელებულია ორი ურთიერთგამომრიცხავი ჩანაწერი, თვითმმართველობის ორგანოს სახელზე განხორციელებული სადავო ჩანაწერით არ გაუქმებულა ნ.კ-ის სახელზე არსებული ჩანაწერი, ე.ი. ნ.კ-ის სახელზე მიწის ნაკვეთის რეგისტრაციის ფაქტი დასტურდება 2001 წლის 11 ივლისს გაცემული სააღრიცხვო ბარათით (იხ. ს..ფ 18; ტ.1) ქონების სამართლებრივი მდგომარეობის განსაზღვრის ძირითადი იურიდიული საფუძველი არის სააღრიცხვო ბარათი, სააღრიცხვო ბარათის ჩანაწერი ნ.კ-ის უფლებასთან დაკავშირებით არ შეცვლილა, ნ.კ-ის სახელზე განხორციელებული რეგისტრაცია არ გამხდარა სადავო, ძალაშია და მოქმედებს, ერთი და იგივე უფლების ობიექტზე ორი ჩანაწერის არსებობის შემთხვევაში.

საკასაციო სასამართლოს შეფასებით, სააპელაციო სასამართლო ისე დაეთანხმა საქალაქო სასამართლოს დასკვნებს, რომ არ უმსჯელია ზემოაღნიშნულ საკითხებზე, საკასაციო სასამართლო არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ სადავო უძრავი ნივთი უკვე გასხვისებულია და მის მესაკუთრეებს დღეის მდგომარეობით წარმოადგენენ კეთილსინდისიერი შემძენები (და რომ საწინააღმდეგო მხარეებმა ვერ დაადასტურეს), რის გამოც საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე–60¹ მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე სადავო აქტის მოქმედების შეწყვეტა განსაზღვრა მისი ბათილად ცნობის დღიდან.

საკასაციო სასამართლო აძლევს რა სამართლებრივ შეფასებას ქვემდგომი სასამართლოების მიერ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 24 თებერვლის №882011066229-03 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობისას მისი მოქმედების შეწყვეტის თარიღს განსაზღვრას ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე–60¹ მუხლის მე-7 ნაწილის ,,ბ“ქვეპუნქტის საფუძველზე, განმარტავს:

ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა გულისხმობს მისი უკანონო ხასიათის დადგენას გამოცემის მომენტში. ანუ აქტი გამოიცა მოქმედ კანონმდებლობასთან შეუსაბამოდ, რაც მისი გაუქმების უპირობო საფუძველია მმართველობის კანონიერებისა და საჯარო წესრიგის უზრუნველყოფის მიზნიდან გამომდინარე. მიუხედავად აღნიშნულისა, აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების მიმართ კანონმდებელი უშვებს დიფერენცირებულ სამართლებრივ მიდგომას აქტის მოქმედების შეწყვეტის თარიღის განსაზღვრით. დიფერენცირებული მიდგომის მოტივი მდგომარეობს აღმჭურველი აქტის ადრესატის კანონიერი ნდობის უფლების დაცვის ინტერესის პრიორიტეტულობაში.

აქტის მოქმედების შეწყვეტის თარიღის განსაზღვრა ბათილად ცნობის მომენტიდან ან მომავალში, კონკრეტული თარიღის დათქმით, ნიშნავს აქტით წარმოშობილი სამართლებრივი შედეგების შენარჩუნებას, რათა ზიანი არ მიადგეს აღმჭურველი აქტის ადრესატს.

ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹.7 მუხლის საფუძვლებით წარმოადგენს ადმინისტრაციულ ორგანოთა დისკრეციულ და არა სასამართლო ორგანოების უფლებამოსილებას. სასამართლო ხელისუფლება სადავო აქტის ბათილობისას ხელმძღვანელობს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლით. სასამართლო ხელისუფლება არ არის აღჭურვილი საპროცესო კანონმდებლობით, განსაზღვროს სადავო აქტის მოქმედების შეწყვეტის თარიღები, რამდენადაც ეს აუცილებლად, როგორც განსახილველ დავაში მოხდა, გამოიწვევს წინააღმდეგობრივ დასკვნას. მაგ. გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით იურიდიულად ნ.კ-ის საკუთრების უფლება რეგისტრირებული რჩება, თუმცა, ფაქტობრივად საკუთრების ობიექტი ამავდროულად სხვა პირთა საკუთრებაცაა.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მხოლოდ აქტის გამომცემი ადმინისტრაციული ორგანო არის უფლებამოსილი გადაამოწმოს მის მიერ მიღებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერების საკითხი მისი კანონიერ ძალაში შესვლის შემდგომ.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 16 მარტის განჩინებაში ადმინისტრაციულ საქმეზე №ბს-1580-1509(კ-09) საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სარჩელისა გამო, მოპასუხის, ა. რ-ის მიმართ, ჩამოყალიბებულ განმარტებაში საკასაციო სასამართლომ აღნიშნა: „ადმინისტრაციული სამართლის კანონმდებლობა ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ძალაში შესვლას არაორაზროვნად და მკაფიოდ უკავშირებს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ოფიციალურ გაცნობას /ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 58-ე მუხლი/, რაც ნიშნავს, რომ აქტით განსაზღვრული მოწესრიგება, სამართლებრივი შედეგი შესასრულებლად სავალდებულო ძალას იძენს მხოლოდ ადრესატისათვის აქტის გადაცემის შემთხვევაში. ამდენად, სამართლებრივი აქტით უნდა განისაზღვროს ადრესატის აქტის გამოცემის თარიღის შემდგომი სამართლებრივი მდგომარეობა (უფლება-მოვალეობების დადასტურება, დაწესება, შეცვლა, შეწყვეტა)“.

ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერ ძალაში შესვლა უკავშირდება: 1. აქტის გასაჩივრების ვადის გასვლას; 2. აქტის გასაჩივრების შემთხვევაში მის უცვლელად დატოვებას.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მხოლოდ აქტის გამომცემი ადმინისტრაციული ორგანო არის უფლებამოსილი თავისი ინიციატივით გადაამოწმოს მიღებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერების საკითხი მისი კანონიერ ძალაში შესვლის შემდგომ, რაც თავის მხრივ, მმართველობის კანონიერების პრინციპის უზრუნველყოფას ემსახურება. იმ შემთხვევაში, თუ აქტი აღმჭურველი ხასიათისაა, მისი კანონიერების გადამოწმებისას აქტის გამომცემი ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია შეაფასოს აქტის ადრესატის კანონიერი ნდობის უფლება, როგორც ეს გათვალისწინებულია ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე–60¹ მუხლის მე-4-7 ნაწილებით.

აქტის გამომცემმა ადმინისტრაციულმა ორგანომ უნდა გამოარკვიოს: მიუხედავად აქტის უკანონობისა, ექცევა თუ არა იგი ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60^I მუხლის მე-4 ნაწილის პირველი წინადადებით განსაზღვრულ კატეგორიაში, რადგან გატარებული მმართველობითი ღონისძიების სტაბილურობის და პირის კანონიერი ნდობის დაცვის უზრუნველსაყოფად კანონმდებელი განსაკუთრებული სამართლებრივი დაცვის ობიექტად აცხადებს თვით კანონსაწინააღმდეგო აღმჭურველ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს და ადგენს მისი გაბათილების დაუშვებლობის სტანდარტს, პირის კანონიერი ნდობის არსებობის პირობებში. საკასაციო სასამართლო ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹.4 მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე ცალსახად მიიჩნევს, რომ თუ კანონსაწინააღმდეგო აღმჭურველი აქტით ილახება სხვა პირის კანონიერი უფლებები, შეუძლებელია მისი სამართლებრივი შედეგების შენარჩუნება მესამე პირის კანონიერი უფლებების დაცვის უზრუნველსაყოფად, რადგან ერთი აქტის მიმართ სხვადასხვა პირების კანონიერი უფლებებისადმი დიფერენცირებული მიდგომა, თანაც ამ უფლებების უპირატესობის დაუსაბუთებლობის პირობებში, სრულიად არასამართლიანია.

თავის მხრივ, ამავე მუხლის მე-5 ნაწილით განსაზღვრულია, როგორ უნდა შემოწმდეს დაინტერესებული მხარის კანონიერი ნდობის არსებობა, კერძოდ, თუ მხარემ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის საფუძველზე განახორციელა იურიდიული მნიშვნელობის მოქმედება და უკანონო ადმინისტრაციული-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობით მას მიადგება ზიანი.

საკასაციო სასამართლო ზემომითითებული ნორმების საფუძველზე განმარტავს, რომ აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით (მიუხედავად მისი უკანონობისა) განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგების შენარჩუნება ემსახურება ადმინისტრაციული სამართლის უმნიშვნელოვანესი პრინციპის _ კანონიერი ნდობის უზრუნველყოფას, რაც თავის მხრივ, განაპირობებს მმართველობის ავტორიტეტს და სამართლებრივი უსაფრთხოების განმტკიცებას.

ამ პირობებში უნდა შეფასდეს ადმინისტრაციული სამართლის ასევე უმნიშვნელოვანესი კანონიერებისა და კანონიერი ნდობის პრინციპებს შორის კონფლიქტი და თანაზომიერების პრინციპის მეშვეობით დადგინდეს, თუ რომელი პრინციპის დაცვა არის კონკრეტულ შემთხვევაში პრიორიტეტული, რომელი პრინციპია აღმატებული ხარისხის და რომლის უზრუნველყოფა არის დაცვის ღირსი.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ აღმჭურველი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად გამოცხადების საფუძველია მმართველობის ,,კანონიერების პრინციპი", რომელიც მოითხოვს კანონიერების აღდგენის მიზნით უკანონო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გაუქმებას. ამ მნიშვნელოვან პრინციპს უპირისპირდება კანონმდებლის მიერ აღიარებული ,,ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიმართ დაინტერესებული მხარის კანონიერი ნდობის პრინციპი". ორივე პრინციპი კონსტიტუციური რანგისაა და გამომდინარეობს სამართლებრივი სახელმწიფოს პრინციპიდან. ამდენად, შეუძლებელია ცალსახად პრობლემის გადაწყვეტა. ადმინისტრაციული წარმოების ამოცანაა კონკრეტული პრობლემის გადაწყვეტისას მოახდინოს ამ ორი პრინციპის შეპირისპირება და თანაზომიერი გადაწყვეტილების მიღება.

დაინტერესებული მხარის კანონიერი ნდობა არ არის დაცვის ღირსი ანუ სახეზე არა გვაქვს კანონიერი ნდობა, თუ: ა) მას საფუძვლად უდევს დაინტერესებული მხარის უკანონო ქმედება (მაგ., არასწორი მონაცემების ან ყალბი დოკუმენტების წარმოდგენა თუ მოტყუება), ბ) ან, როდესაც მისთვის ამ აქტის უკანონობა ცნობილი იყო ან უნდა სცოდნოდა.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, თუ აღმჭურველი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის საფუძველზე განხორციელდა იურიდიული მნიშვნელობის მოქმედება, ანუ ადრესატმა დახარჯა ის ფინანსური შემოსავლები (უმუშევრობის დახმარება, სტიპენდია, ერთჯერადი სოციალური დახმარებები და ა.შ.), რომელიც მან მიიღო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის საფუძველზე და რომლის უკან დაბრუნება შეუძლებელია, ან მისი ამოღების შედეგად მიყენებული ზიანი არსებითად აღემატება ამ სიკეთეს, არ შეიძლება ასეთი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილად გამოცხადდეს, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი არსებითად არღვევს სახელმწიფო, საზოგადოებრივ ან სხვა პირის კანონიერ უფლებებს ან ინტერესებს. ამ საფუძვლებით ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად გამოცხადების შემთხვევაში დაინტერესებულ მხარეს, რომლის კანონიერი ნდობაც ამ აქტის მიმართ არის დაცვის ღირსი, უნდა აუნაზღაურდეს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად გამოცხადებით მიყენებული ქონებრივი ზიანი.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანოებმა მათ მიერ გამოცემული აქტების კანონიერების შემოწმებისას სამართლებრივი შეფასება უნდა მისცენ ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული უკანონო აქტის ბათილად ცნობის დაუშვებლობის გამომრიცხავი გარემოებების ჩამონათვალიდან არის თუ არა სახეზე რომელიმე გარემოება.

აღნიშნული გარემოებების დადგენის პირობებში კანონმდებელი უკანონო აღმჭურველ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს არ მიიჩნევს განსაკუთრებული სამართლებრივი დაცვის ობიექტად, კერძოდ, თუ მისი სამართლებრივი შედეგებით დაირღვა სახელმწიფო , საზოგადოებრივი ან სხვა პირის კანონიერი უფლებები ან კანონიერი ინტერესები, რამდენადაც აქტის კანონიერებისა და აქტის ადრესატის კანონიერი ნდობის უფლების კონფლიქტის, კონკურენციის პირობებში კანონმდებელი პრიორიტეტულად მიიჩნევს კანონიერი ნდობის უფლების დაცვას.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანოებმა მმართველობის კანონიერების პრინციპსა და ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიმართ დაინტერესებული მხარის კანონიერი ნდობის პრინციპს შორის შეპირისპირების დროს თითოეულ კონკრეტულ შემთხვევაში უნდა მოახდინონ აღმჭურველი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ -სამართლებრივი აქტის ბათილად გამოცხადებით ადრესატისადმი მიყენებული ზიანის და ამ აქტის ბათილად გამოუცხადებლობით მესამე პირებისა და საზოგადოებისათვის მიყენებული ზიანის შეპირისპირება, ასევე გათვალისწინებულ უნდა იქნეს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ფორმა და წარმოების სახე (წერილობითი ფორმით გამოცემული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი უფრო მეტ ნდობას იმსახურებს ვიდრე ზეპირი. ასევე, რაც უფრო ფორმალურია ადმინისტრაციული წარმოება, მით უფრო მეტია პირის კანონიერი ნდობის ხარისხი), მისი უკანონობის სიმძიმე, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის შემდეგ გასული დრო. ყოველივე ამის გათვალისწინებით შესაძლებელია შეიზღუდოს აქტის ბათილად გამოცხადების შესაძლებლობები. განგრძობადი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის შემთხვევაში, რომელთა საფუძველზეც ხდება ფულადი დახმარების მიღება, შესაძლებელია უკანონო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად გამოცხადება მისი მოქმედების შეწყვეტით ბათილად გამოცხადების დღიდან, ასევე შეიძლება ადმინისტრაციული აქტის ბათილად გამოცხადება მისი მოქმედების მომავალში, კონკრეტული თარიღის მითითებით, შეწყვეტით (საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60¹ მუხლის 7-ე ნაწილი).

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ადმინისტრაციული სამართლის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი - კანონიერი ნდობის ინსტიტუტის გამოყენების შესაძლებლობას ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი უშვებს კანონიერი და უკანონო აქტების და მათ საფუძველზე განხორციელებული ღონისძიებების მიმართ, შესაბამისი სავალდებულო წინაპირობების არსებობის შემთხვევაში; კანონიერი ნდობის ინსტიტუტის არსებობა პირდაპირ კავშირშია სამართლებრივ შედეგთან, სწორედ სამართლებრივი შედეგის სტაბილურობის შენარჩუნების მიზანს ემსახურება კანონიერი ნდობის დაცვა.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ დოქტრინა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერების შესახებ მოიცავს ორ ასპექტს. კერძოდ, თუ რა შემთხვევაშია აქტი კანონიერი ან უკანონო და მეორეს მხრივ, თუ რა სამართლებრივ შედეგებს იწვევს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მართლწინააღმდეგობა. დაინტერესებული მხარის კანონიერი ნდობა არ არის დაცვის ღირსი, ანუ არ არსებობს კანონიერი ნდობა, თუ ა) მას საფუძვლად უდევს დაინტერესებული მხარის უკანონო ქმედება და ბ) ან, როდესაც მისთვის ამ აქტის უკანონობა ცნობილი იყო ან უნდა სცოდნოდა.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სასამართლო ორგანოები სასარჩელო წესით აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერების შემოწმებისას ვერ შეაფასებენ აქტის ადრესატის კანონიერი ნდობის უფლებას, შესაბამისად, ვერც დაიცავენ მას, რამდენადაც აქტის ადრესატს კანონიერი ნდობა წარმოეშვება მხოლოდ აქტის კანონიერ ძალაში შესვლის ანუ, როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ: 1. აქტის გასაჩივრების ვადის გასვლის; ან 2. აქტის გასაჩივრების შემთხვევაში მის უცვლელად დატოვების შემდგომ. სწორედ აქტის კანონიერ ძალაში შესვლა იწვევს აქტის ადრესატის კანონიერი ნდობის უფლების წარმოშობას, და ამ უფლების დაცვა პრიორიტეტულ ხასიათს იძენს კანონიერების პრინციპთან მიმართებით. ამდენად, სამართალწარმოების მიმდინარეობისას ადმინისტრაციული სასამართლოების მხრიდან გასაჩივრებული აღმჭურველი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ადრესატის კანონიერი ნდობის უფლების შეფასება დაუშვებელია და არასამართლებრივი მიდგომაა, ვინაიდან ასეთ პირობებში შეუძლებელი იქნება მოსარჩელის კანონიერი ინტერესების დაცვა.

ადმინისტრაციული სარჩელის განხილვა 2 პროცესუალური სტადიის მეშვეობით ხორციელდება: 1. სარჩელის დასაშვებობა და 2. სარჩელის დასაბუთებულობა.

საკასაციო სასამართლო ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის საფუძველზე განმარტავს, რომ სარჩელის დასაშვებობის კრიტერიუმები უკვე იცავს სადავო აქტის ადრესატს არასათანადო მოსარჩელეთა ან ხანდაზმული მოთხოვნის პრეტენზიებისგან. ამავდროულად, სარჩელის დასაბუთებულობის შემოწმების სტადიაზეც სასამართლო კვლავ მსჯელობს სადავო აქტის სამართლებრივი შედეგების გავლენაზე მოსარჩელის უფლებისთვის პირდაპირი და უშუალო ზიანის მიყენების ან კანონიერი ინტერესის ხელყოფის ფაქტზე, რომლის არდადასტურების პირობებში გამოირიცხება სადავო აქტის უკანონოდ, ანუ ბათილად ცნობა.

სარჩელის დასაშვებად ცნობა ადმინისტრაციული სასამართლოების წინაშე აყენებს შემდეგ სამართლებრივ ამოცანას: შეაფასოს და დაადგინოს გასაჩივრებული აქტის კანონიერება/უკანონობა. ვიდრე აღმჭურველი აქტი კანონიერ ძალაში არ შესულა, ხოლო, კანონიერ ძალაში შესული აღმჭურველი აქტი ვერ იქნება სასამართლო განხილვის საგანი სარჩელის დასაშვებობის კრიტერიუმებიდან გამომდინარე, სახეზე ვერ იქნება კანონიერებისა და კანონიერი ნდობის უფლების პრინციპების კონკურენცია, შესაბამისად, ვერ განისაზღვრება პრიორიტეტული პრინციპი. საწინააღმდეგო სამართლებრივი მოსაზრების პირობებში ჰიპოთეტურადაც გამოირიცხება მოსარჩელის კანონიერი უფლების დაცვის შესაძლებლობა, რაც გამოიწვევდა სარჩელის აღძვრის უფლების ნიველირებას, შესაბამისად, სამართლიანი სასამართლოს უფლების ხელყოფას.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹. 7 მუხლის ტექსტში ზემდგომი ადმინისტრაციული ორგანოს და სასამართლოს, როგორც სადავო აქტის მოქმედების შეწყვეტის თარიღების განმსაზღვრელ ორგანოებად მითითება მიჩნეულ უნდა იქნეს საკანონმდებლო ხარვეზად, ეწინააღმდეგება რა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის კანონიერ ძალაში შესვლის ინსტიტუტს, მისგან გამომდინარე სამართლებრივი შედეგების დაცვის მიზანს, რაც თავის მხრივ, კანონიერი მმართველობის სტაბილურობის გარანტიას წარმოადგენს.

ზემომოყვანილი მსჯელობის ლოგიკიდან გამომდინარე, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹.7 მუხლის საფუძველზე განეკუთვნება აქტის გამომცემ ადმინისტრაციულ ორგანოთა დისკრეციულ უფლებამოსილებას. სასამართლო ხელისუფლება გასაჩივრებული აქტის ბათილობისას ხელმძღვანელობს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 32-ე მუხლით. საპროცესო კანონმდებლობით იგი არ არის აღჭურვილი განსაზღვროს სადავო აქტის მოქმედების შეწყვეტის თარიღები, რამდენადაც ეს აუცილებლად, როგორც განსახილველ დავაში მოხდა, გამოიწვევს წინააღმდეგობრივ სასამართლო დასკვნას. მაგ: გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით იურიდიულად ნ.კ-ის საკუთრების უფლება რეგისტრირებული რჩება, თუმცა, ასევე, იურიდიულად და ფაქტობრივად მისი საკუთრების ობიექტი ამავდროულად სხვა პირთა საკუთრების უფლებაცაა. დავის ამგვარი გადაწყვეტა შეუსაბამობაში მოდის სამართლებრივ პრინციპებთან და სამართლიანი სასამართლოს უფლების იდეასთან.

განსახილველ შემთხვევაში, სასამართლო კონფლიქტს, დავის საგნიდან გამომდინარე შემდეგი სქემატური ხასიათი აქვს: ერთის მხრივ, აღმჭურველი კანონსაწინააღმდეგო აქტი (როგორც ეს ასე შეაფასეს ქვემდგომმა სასამართლოებმა, თუმცა, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60¹.7 მუხლის საფუძველზე ბათილად ცნობით შეინარჩუნეს მისი სამართლებრივი შედეგები და აქედან გამომდინარე, მის საფუძველზე გამოცემული ყველა სხვა სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების სამართლებრივი შედეგები), რომლებითაც აშკარად უხეშად შეილახა ნ.კ-ის კონსტიტუციური - საკუთრების უფლება, რომელიც ამავდროულად კანონიერი ნდობის უფლების მატარებელია მისი საკუთრების უფლების სარეგისტრაციო ჩანაწერის მიმართ, მეორეს მხრივ თვითმმართველი ორგანოს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების საფუძველზე ამავე კანონიერი ნდობის უფლებით აღჭურვილი მესამე პირების - მ. მ-ისა და ა. ე-ის საკუთრების უფლებები.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს საერთოდ არ უმსჯელია მოსარჩელის კანონიერი ნდობის უფლებაზე, მაშინ, როცა სწორედ მისი საკუთრების უფლების რეგისტრაცია იყო კანონიერ ძალაში შესული, რაკი იგი საერთოდ არავის გაუსაჩივრებია. სადავო სამართალურთიერთობაში თავის მხრივ მესამე პირს - მ. მ-საც გააჩნია კანონიერი ნდობა, ადმინისტრაციული ორგანოს, კერძოდ, სსიპ ქონების მართვის სააგენტოს მიმართ, როდესაც მან აუქციონზე შეიძინა სადავო მიწის ნაკვეთი და შემდეგ აღნიშნულის საფუძველზე საჯარო რეესტრში დაირეგისტრირა საკუთრების უფლება, მაგრამ საკასაციო სასამართლოს შეფასებით, კონკრეტულ შემთხვევაში მნიშვნელოვანია, როგორც ზემოთ ავღნიშნეთ, რომ მისი კანონიერი ნდობის უფლება მხოლოდ ამ აქტების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდგომ წარმოიშობა. ამ სამართლებრივი მომენტის დადგომამდე იგი არ არის დაცული ამ უფლებით. სასამართლოში გასაჩივრებული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიმართ სასამართლო გვევლინება სადავო აქტების კანონიერების შემფასებელ, დამდგენ ორგანოდ. ამდენად, სასამართლო ამოწმებს სადავო აქტების გამოცემისას დაირღვა თუ არა კანონიერების პრინციპი.

ქვემდგომი სასამართლოების მიერ სადავო საკითხის ასეთი სამართლებრივი გადაწყვეტა სრულიად ეწინააღმდეგება სამართლებრივი სახელმწიფოს პრინციპსა და სამართლებრივი უსაფრთხოების სტანდარტებს. ამგვარი სამართლებრივი მიდგომა თავის თავში მოიცავს თეორიულ დაშვებას, რომ მომავალში რომელიმე ადმინისტრაციული-სამართლებრივი აქტით შესაძლებელია შეილახოს მ. მ-ისა და ა. ე-ის საკუთრების უფლებებიც, სხვისთვის საკუთრების უფლების მინიჭების ხარჯზე. შეუძლებელია დავის კანონიერ გადაწყვეტად იქნეს მიჩნეული სხვადასხვა პირების კანონიერ უფლებათა შეფასებისას ,,უკეთესი უფლების“ გამორჩევა, თანაც ისე, რომ არც დასაბუთდეს თუ რაში მდგომარეობს ამ პირის ,,უკეთესი უფლება“. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის არცერთი დებულება არ ადგენს ერთი პირის უფლების დაცვის პრიორიტეტს სხვა პირის უფლებასთან მიმართებით.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ დავა გადაწყვეტილია მატერიალური და საპროცესო კანონმდებლობის ნორმების უგულვებელყოფით, საქმის მასალები არ არის გამორკვეული ობიექტურად და კანონის მოთხოვნათა დაცვით. სააპელაციო სასამართლომ ისე მიიჩნია მესამე პირები კეთილსინდისიერ შემძენებად, რომ არც გამოუყენებია სამოქალაქო კოდექსის 187-ე მუხლი, რომელიც თავის მხრივ, მხოლოდ მოძრავ ნივთებზე საკუთრების შემძენის მიმართ ვრცელდება. უძრავ ნივთებზე შემძენის ინტერესს იცავს სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლი (თუმცა, კანონმდებელი აქ არ ადგენს ტერმინს - კეთილსინდისიერ შემძენს), რომელიც ასევე არ გამოუყენებია სასამართლოს. ამდენად, იურიდიული თვალსაზრისით სრულიად დაუსაბუთებელია თუ რომელი სამართლებრივი ნორმის შემადგენლობის მიხედვით გამოიკვლია და დაადგინა მესამე პირების, როგორც კეთილსინდისიერი შემძენების სტატუსი.

საკასაციო სასამართლოს შეფასებით, სააპელაციო სასამართლოს საერთოდ არ გამოუკვლევია რამდენად წარმოადგენენ მესამე პირები მ. მ-ი და ა. ე-ე კეთილსინდისიერ შემძენებს, მით უფრო იმ პირობებში, როდესაც კასატორი - ნ.კ-ე საკასაციო საჩივარში მიუთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლომ 2013 წლის 19 თებერვლის საოქმო განჩინებით არ დააკმაყოფილა მისი შუამდგომლობა ამ საკითხის გამოსარკვევად მოწმეთა დაკითხვის შესახებ, რაც ეწინააღმდეგება ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსით გათვალისწინებულ უმნიშვნელოვანეს - შეჯიბრებითობისა და ოფიციალობის პრინციპების საფუძველზე საქმის გარემოებების ყოველმხრივ და სრულად მოპოვებისა და გამოკვლევის შედეგად დავის კანონიერად გადაწყვეტას. რის გამოც სსსკ-ის 404.2 მუხლის საფუძველზე სასამართლოს 2013 წლის 19 თებერვლის საოქმო განჩინება ექვემდებარება გაუქმებას.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლის შესაბამისად, შემძენის ინტერესებიდან გამომდინარე, გამსხვისებელი ითვლება მესაკუთრედ, თუ იგი ასეთად არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა შემძენმა იცოდა, რომ გამსხვისებელი არ იყო მესაკუთრე. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ აღნიშნულთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიკვლია ფაქტობრივი გარემოებები, არ იმსჯელა და არ შეაფასა მხარის - ნ.კ-ის აპელირება იმ ფაქტზე, მ. მ-ი და ა. ე-ე არიან თუ არა კეთილსინდისიერი შემძენები, მხოლოდ ის გარემოება, რომ აუქციონი ჩატარდა კანონმდებლობის დაცვით, არ ქმნის იმის საფუძველს, რომ მ. მ-ი მიჩნეულ იქნეს კეთილსინდისიერ შემძენად.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ დავის გადაწყვეტისათვის საჭიროა უფლების მფლობელსა და კეთილსინდისიერი შემძენის ინტერესების სამართლიანი ბალანსის გარკვევა. კანონმდებლობა ამ საკითხს წყვეტს არა მხოლოდ ბრუნვის კონკრეტული მონაწილის ინტერესებიდან გამომდინარე, არამედ თვით ამ ბრუნვის სიმყარის და სტაბილურობის ინტერესების გათვალისწინებით. მესაკუთრის და კეთილსინდისიერი შემძენის ინტერესთა კონფლიქტის საკითხი განსხვავებულად წესრიგდება მოძრავი და უძრავი ქონების ბრუნვის შემთხვევაში. თუ პირველ შემთხვევაში წინა პლანზე დგას ქონების მესაკუთრის ინტერესები, მეორე შემთხვევაში პრიორიტეტი ეძლევა კეთილსინდისიერი შემძენის ინტერესებს.

კეთილსინდისიერი შემძენის ინსტიტუტის სამართლებრივ ბუნებასთან დაკავშირებით მსჯელობისას საკასაციო სასამართლო იზიარებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 7 მარტის განჩინებაში სამოქალაქო საქმეზე¹№ას-1179-1108-2012 სს „...“ სარჩელისა გამო, მოპასუხეების _ დ. კ-ის, ც. კ-ის, ი. და ს. დ-ეების მიმართ სასამართლო დავასთან დაკავშირებით, ჩამოყალიბებულ სამართლებრივ შეფასებებსა და დასკვნებს, კერძოდ: ,,საჯარო რეესტრის დანიშნულებაა სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობის უზრუნველყოფა. ის წარმოადგენს კეთილსინდისიერი პარტნიორის უფლების დაცვის გარანტს. ზუსტად ამ პრინციპიდან გამომდინარე, როდესაც რეესტრის მონაცემთა უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფციას ვიხილავთ კეთილსინდისიერი შემძენის ინსტიტუტის ფარგლებში, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის მე-2 ნაწილით და 185-ე მუხლით ნახსენებ ტერმინ ,,გამსხვისებელში” ყოველთვის იგულისხმება პირი, რომელიც არ არის უფლებამოსილი, გაასხვისოს საჯარო რეესტრში მის სახელზე რეგისტრირებული უფლება და ამდენად, ის არ არის უფლებამოსილი, დადოს ეს გარიგება. ზუსტად იმ შემთხვევებში, როდესაც უძრავი ნივთს ასხვისებს საამისოდ არაუფლებამოსილი პირი, მაგრამ ის რეგისტრირებულია საჯარო რეესტრში, როგორც ამ უფლების მესაკუთრე, საკმაოდ დიდი მნიშვნელობა ენიჭება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლით დაცულ შემძენის უფლებას, კერძოდ, განსახილველი ნორმის თანახმად, შემძენის ინტერესებიდან გამომდინარე, გამსხვისებელი ითვლება მესაკუთრედ, თუ იგი ასეთად არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა შემძენმა იცოდა, რომ გამსხვისებელი არ იყო მესაკუთრე.

განსახილველი ნორმის მიზანს წარმოადგენს სამოქალაქო ბრუნვის დაცვა და, შესაბამისად, საჯარო რეესტრში უფლების რეგისტრაციის ფაქტისადმი მაღალი ნდობის უზრუნველყოფა. არ შეიძლება შემძენს მოეთხოვოს შესაძენი უფლების შესახებ იმაზე მეტი ცოდნა, რაც კანონით არის დადგენილი. უპირველეს ყოვლისა, მნიშვნელოვანია ის, რომ საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული ფაქტისადმი ნდობა გულისხმობს იმას, რომ უფლება, რომელიც რეგისტრირებულია საჯარო რეესტრში, ნამდვილად ეკუთვნის გამსხვისებელს, ანუ იმ პირს, რომელიც გამოხატავს ნებას, გაასხვისოს მის სახელზე რეგისტრირებული უფლება. ამდენად, სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობა ნიშნავს სამოქალაქო ურთიერთობების მონაწილეთა მიმართ ნდობასა და კეთილსინდისიერებას, რაც უზრუნველყოფილია საჯარო რეესტრის ჩანაწერების სისწორისა და სისრულის პრეზუმფციით.

ამდენად, განსახილველი ნორმის თანახმად, კეთილსინდისიერი შემძენის უფლება საკუთრებაზე წარმოიშობა არა იმიტომ, რომ არაუფლებამოსილი გამსხვისებელი რეგისტრაციის ფაქტით გახდა საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული უძრავი ქონების მესაკუთრე, არამედ იმიტომ, რომ სამოქალაქო ბრუნვის ინტერესების დაცვის მიზნით, კანონი განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებს გარეგნულად აღქმად ფაქტებს, რომლის მიმართ არსებობს დასაბუთებული ნდობა. კონკრეტულ შემთხვევაში ამ ფაქტებს განეკუთვნება საჯარო რეესტრში უფლების რეგისტრაცია.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლით გათვალისწინებული რეესტრის მონაცემთა უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია თავისი ბუნებით წარმოადგენს იურიდიულ ფიქციას, რომლის თანახმად ივარაუდება, რომ რეესტრში უფლების რეგისტრაციის ფაქტი სრულად და სწორად არის განხორციელებული. აღნიშნული ფიქცია ნიშნავს იმას, რომ ობიექტურად არსებული ნებისმიერი ფაქტი, რომელიც მიუთითებს რეგისტრაციის ხარვეზზე, ვერ გამორიცხავს განსახილველი ნორმით დაცულ ვარაუდს რეესტრში რეგისტრირებული უფლების მართებულობასთან დაკავშირებით“.

საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, 2001 წლის 11 ივლისს ნ.კ-ის სახელზე განხორციელებული საკუთრების უფლების რეგისტრაციის თაობაზე, ინდივიდუალურ-ადმინისტრაციული აქტი, ასევე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 24 თებერვლის №882011066229-03 გადაწყვეტილება თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ, არის აღმჭურველი ხასიათის სამართლებრივი აქტები, ვინაიდან, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის ,,ზ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, 2001 წლის 11 ივლისის საკუთრების უფლების შესახებ რეგისტრაციის აქტი კასატორ ნ.კ-ეს ანიჭებს საკუთრების უფლებას სადავო მიწაზე, 2011 წლის 24 თებერვლის №882011066229-03 გადაწყვეტილება კი საკუთრების უფლებას ანიჭებს თვითმმართველობის ორგანოს, იმ მიწაზე, რომლიც ნ.კ-ის საკუთრებაში იყო დარეგისტრირებული და აღნიშნული რეგისტრაცია გაუქმებული არ ყოფილა.

მართალია, კონკრეტულ შემთხვევაში სადავო მიწის ნაკვეთი რეგისტირებული იყო საჯარო რეესტრში თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებად, მაგრამ საჯარო რეესტრის მონაცემების უტყუარობის პრეზუმფცია ვერ გამოდგება შემძენის დაცვით არგუმენტად, თუ დადგინდება, რომ მესამე პირმა იცოდა უფლების ხარვეზის შესახებ.

კონკრეტულ შემთხვევაში სასამართლოებმა ბათილად ცნეს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 24 თებერვლის №882011066229-03 გადაწყვეტილება თვითმმართველი ერთეულის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შესახებ და მისი მოქმედების შეწყვეტის თარიღი განსაზღვრეს მისი ბათილად ცნობის დღიდან, ანუ აღნიშნული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობით სასამართლოებმა დაადასტურეს, რომ სადავო მიწის ნაკვეთის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებად აღირცხვა იყო კანონსაწინააღმდეგო, შესაბამისად ქონების მართვის სააგენტომ აუქციონი გამოცხადა ფაქტობრივად სხვის საკუთრებაში არსებულ ქონებაზე.

დავის კანონიერად და ობიექტურად გადაწყვეტის მიზნიდან გამომდინარე სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახლა განხილვისას უნდა გამოიკვლიოს არა მხოლოდ საჯარო რეესტრის, არამედ, თვითმმართველი ერთეულის მოქმედებათა კანონიერება სადავო ობიექტის მიმართ, მათ შორის, ქონების მართვის სააგენტოს მიერ აუქციონის ჩატარების კანონიერება, მონაწილეთა რაოდენობა, პროცედურების დაცვის ხარისხი და ა.შ.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ განიხილა, არ გამოიკვლია და არ დაადგინა სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლით მოცემული ფაქტობრივი გარემოებანი, რომლებიც მიუთითებენ შემძენის სუბიექტურ დამოკიდებულებაზე რეესტრში რეგისტრირებული ფაქტისადმი. ამ შემთხვევაში მნიშვნელოვანია დადგინდეს, იცოდა თუ არა შემძენმა უფლების რეგისტრაციის ხარვეზის შესახებ, ანუ იცოდა თუ არა შემძენმა, რომ არსებობდა სადავო მიწის ნაკვეთზე ნ.კ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაცია.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის მოქმედება, ასევე უნდა გავრცელდეს ა. ე-ის მიმართ, შესაბამისად, უნდა დადგინდეს, იცოდნენ თუ არა მესამე პირებმა მ. მ-მა და ა. ე-ემ რეესტრის ჩანაწერის ხარვეზის შესახებ და საქმეში არსებული მასალებით იქმნება თუ არა იმის ალბათობა, რომ შემძენებმა იცოდნენ უფლების რეგისტრაციის ნაკლის თაობაზე, მით უფრო ამ

ვითარებაში, სააპელაციო სასამართლოს უარი ნ.კ-ის შუამდგომლობაზე - მოწმეთა დაკითხვის თაობაზე მოკლებულია სამართლებრივ დასაბუთებას.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412.2 მუხლის შესაბამისად, სახეზეა გასაჩივრებული განჩინების და წინმსწრები საოქმო განჩინების გაუქმების პროცესუალური და სამართლებრივი საფუძვლები, რის გამოც 411-ე მუხლით განსაზღვრული უფლებამოსილების განხორციელება - უზენაესი სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღება შეუძლებელია. სასამართლომ საქმის ხელახლა განხილვისას კანონიერი და ობიექტური გადაწყვეტილების დადგენის მიზნით, სრულყოფილად უნდა გამოიკვლიოს ზემოაღნიშნული გარემოებები და დავა გადაწყვიტოს მოქმედი საპროცესო და მატერიალური სამართლის კანონმდებლობის შესაბამისად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2; სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე, 372-ე, 401-ე, 404.2, და 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ნ.კ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. ქ. თბილისის მერიის, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის საკასაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2013 წლის 19 თებერვლის განჩინება იმ ნაწილში, რომლითაც უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 27 სექტემბრის გადაწყვეტილება ნ.კ-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და ამ ნაწილში საქმე ხელახლა არსებითად განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2013 წლის 19 თებერვლის საოქმო განჩინება, ნ.კ-ის (მოწმეთა დაკითხვის შესახებ) შუამდგომლობის არ დაკმაყოფილების თაობაზე;

4. დანარჩენ ნაწილში თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2013 წლის 19 თებერვლის განჩინება დარჩეს უცვლელად;

5. სასამართლო ხარჯები გადანაწილდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას;

6. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე /ნ.წკეპლაძე/

მოსამართლეები: /მ.ვაჩაძე/

/პ.სილაგაძე/