საქმე ბს-9-9 (2კ-14) 30 ოქტომბერი, 2014 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თავმჯდომარე ნუგზარ სხირტლაძე (მომხსენებელი)

მოსამართლეები: ლევან მურუსიძე

მაია ვაჩაძე

სხდომის მდივანი _ ანა ვარდიძე

კასატორები _ შპს „...“ (მესამე პირი),წარმომადგენელი ი. ჯ-ე

(რწმუნებულება 03.09.14წ., №140337206).

გურჯაანის მუნიციპალიტეტის გამგეობა (მოპასუხე), წარმომადგენელი გ. უ-ი (მინდობილობა 27.11.13წ., №3498).

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე): გ. ჯ-ი, წარმომადგენელი – ი. მ-ე (რწმუნებულება 08.11.12წ. №121212927).

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 31.10.2013წ. გადაწყვეტილება.

სარჩელის საგანი _ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, შენობის ლეგალიზაციის შესახებ აქტის გამოცემა.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

გ. ჯ-მა 13.03.2013წ. სარჩელით მიმართა გურჯაანის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხის გურჯაანის მუნიციპალიტეტის გამგეობის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა გურჯაანის მუნიციპალიტეტის გამგეობის 11.02.13წ. №302 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და გურჯაანის მუნიციპალიტეტის გამგეობისათვის შენობის ლეგალიზაციის შესახებ გ. ჯ-ის განცხადების დაკმაყოფილების დავალება. მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ 1995 წლიდან საკუთრებაში აქვს ქ. გურჯაანში, ... ქ. №3-ში მდებარე კომერციული ფართი, რომლის გაფართოებაც მოახდინა 2001 წელს. 23.07.12წ. შენობის გაფართოებული ნაწილის ლეგალიზაციის მოთხოვნით მიმართა გურჯაანის მუნიციპალიტეტის გამგეობას. გურჯაანის მუნიციპალიტეტის გამგებლის 11.02.13წ. №302 გადაწყვეტილებით გ. ჯ-ს უარი ეთქვა მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე იმ საფუძვლით, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 24.11.2007წ. №660 ბრძანებულებით დამტკიცებული წესის 3.2 მუხლის თანახმად გ. ჯ-ის მიერ არ იყო წარდგენილი თანხმობა შენობის ლეგალიზებაზე ან ხელშეკრულება დადებული მესაკუთრესა და განმცხადებელს შორის. გ. ჯ-ის მიერ გამგეობისათვის წარდგენილი თანხმობა მიჩნეული იქნა არასაკმარისად, რადგან იგი გაცემულია არა ქონების მესაკუთრის, არამედ შპს „...“ დირექტორის მიერ. მოსარჩელის მოსაზრებით გადაწყვეტილება უკანონოა, რადგან კერძო სამართლებრივ ურთიერთობებში შპს-ს წარმოადგენს დირექტორი. სადავო აქტი პირდაპირ და უშუალო ზიანს აყენებს მის კანონიერ უფლებებსა და ინტერესებს, მისი მიღებისას მოპასუხე ადმინისტრაციულმა ორგანომ არ გამოიკვლია საქმის გარემოებები, რითაც დაარღვია სზაკ-ის 96-ე მუხლის მოთხოვნა. გამგეობა ვერ გაერკვა, რომ შპს-ს წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების მქონე პირის – დირექტორის მიერ გამოვლენილი ნება არის არა მესაკუთრის, არამედ შპს-ს მიერ გამოვლენილი ნება.

მოპასუხემ - გურჯაანის მუნიციპალიტეტის გამგეობამ შესაგებელში აღნიშნა, რომ მიშენების ლეგალიზაციისათვის საჭირო დოკუმენტაცია წარმომადგენელი არ ყოფილა, მოსარჩელესა და შპს-ს შორის მიწის ნაკვეთის საკუთრების უფლებასთან დაკავშირებით დავა მიმდინარეობდა სასამართლოში, საბოლოოდ მიღებული იქნა შპს „...“ სასარგებლო გადაწყვეტილება. 2001 წელს შპს „...“ არ იყო თანხმობის მიცემაზე უფლებამოსილი პირი, დ. ც-ი არ იყო შპს „...“ წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილი პირი.

გურჯაანის რაიონული სასამართლოს 05.06.2013წ. საოქმო განჩინებით სზაკ-ის მე-16 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე საქმეში მესამე პირად ჩაება შპს „...“.

გურჯაანის რაიონული სასამართლოს 10.07.13წ. გადაწყვეტილებით გ. ჯ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. რაიონულმა სასამართლომ მიიჩნია, რომ შპს „...“ დირექტორის 05.12.2001წ. მიმართვა არ შეიცავს მითითებას, თუ რა მიზნითაა იგი გაცემული და კონკრეტულად რას ეთანხმება მისი გამცემი. რაიონულმა სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის განმარტება იმის შესახებ, რომ შპს „...“ დირექტორის 05.12.2001წ. დასახელებული მიმართვა გულისხმობს გაფართოებას სწორედ იმ სახით და იმ ფარგლებში, რაც მან მოახდინა. კანონის თანახმად, იმ ფაქტობრივი გარემოების დასადასტურებლად, რომ შპს „...“ ნებით გადასცა მოსარჩელეს თავისი მიწა და მისცა ნაკვეთზე შენობის აშენების უფლება, საჭიროა არა არქიტექტორის სახელზე გაცემული ცნობა, არამედ კანონით დადგენილი წესით დადებული და რეგისტრირებული ხელშეკრულება, ასეთი ხელშეკრულება არ დადებულა. რაიონულმა სასამართლომ მიიჩნია, რომ შპს „...“ დირექტორის 05.12.2001წ. მიმართვა გამოყენებული ვერ იქნებოდა ისეთი ნორმატიული აქტის მიზნებისათვის, როგორიცაა საქართველოს პრეზიდენტის 24.11.07წ. №660 ბრძანებულება „პროექტის შემთანხმებელი და მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანოს მიერ უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტების ან მათი ნაწილების ლეგალიზების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების წესის დამტკიცების თაობაზე“.

გურჯაანის რაიონული სასამართლოს 10.07.13წ. გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გასაჩივრდა მოსარჩელის მიერ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 31.10.2013წ. გადაწყვეტილებით გ. ჯ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გურჯაანის რაიონული სასამართლოს 10.07.13 წ. გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, გ. ჯ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, სასკ-ის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე, სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად, ბათილად იქნა ცნობილი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის გამგეობის 11.02.13წ. №302 გადაწყვეტილება და გურჯაანის მუნიციპალიტეტის გამგეობას დაევალა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების ხელახალი გამოკვლევისა და შეფასების შემდეგ იმავე საკითხზე ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა, გურჯაანის მუნიციპალიტეტის გამგეობას გ. ჯ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 150 (ას ორმოცდაათი) ლარის ანაზღაურება.

,,მეწარმეთა შესახებ’’ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის საფუძველზე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ თუ კანონით ან წესდებით სხვა რამ არ არის დადგენილი, შპს-ში ხელმძღვანელობის და წარმომადგენლობის უფლება აქვთ დირექტორებს, შესაბამისად დირექტორებს აქვთ სრული უფლება საწარმოს სახელით მესამე პირებთან დადონ ხელშეკრულება ან გასცენ შესაბამისი თანხმობა. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ შეთანხმება სასურსათო მაღაზიის გაფართოებაზე დადებულია სწორედ განმცხადებელსა და მიწის მესაკუთრე შპს-ს შორის, რა დროსაც თანხმობის მიცემისას შპს-ს დირექტორი მოქმედებდა არა როგორც კერძო, ფიზიკური პირი, არამედ როგორც შპს „...“ კანონიერი წარმომადგენელი. სკ-ის 52-ე მუხლზე მითითებით, სასამართლომ აღნიშნა, რომ მაღაზიის გაფართოებაზე უფლების მიცემა გულისხმობდა მისი გაბარიტების გაფართოებას. სასამართლომ არ გაიზიარა მოსაზრება, რომ თანხმობა გაცემული იყო მხოლოდ გ. ჯ-ის კუთვნილი ნაკვეთის ფარგლებში გაფართოებაზე, ასეთ შემთხვევაში მას არ დასჭირდებოდა შპს „...“ თანხმობა. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აგრეთვე მოსაზრება იმის შესახებ, რომ თანხმობა ლეგალიზებაზე გაცემული უნდა იყოს საქართველოს პრეზიდენტის 24.11.07წ. №660 ბრძანებულებით დამტკიცებული წესის გამოცემის შემდეგ. თანხმობა უძრავი ქონების გაზრდაზე გულისხმობს აგრეთვე თანხმობას იმაზეც, რომ მომავალში მეზობელი მიწის ნაკვეთის მესაკუთრემ მოახდინოს ფართის დაკანონება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 31.10.2011წ. გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს შპს „...“ და გურჯაანის მუნიციპალიტეტის გამგეობამ.

გურჯაანის მუნიციპალიტეტის გამგეობა საკასაციო საჩივარში აღნიშნავს, რომ გ. ჯ-ის განცხადებაზე აქტი გამოიცა საკითხის სათანადო გამოკვლევის შედეგად. გ. ჯ-ის მიერ წარმოდგენილი დოკუმენტაცია არ პასუხობს საქართველოს პრეზიდენტის 24.11.07წ. №660 ბრძანებულებით დამტკიცებული წესის 3.2 მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის მოთხოვნებს, რომლის მიხედვით თანხმობა დადებული უნდა იყოს მესაკუთრესა და განმცხადებელს შორის და არა დირექტორსა და განმცხადებელს შორის. შპს „...“ წესდების 3.2.6 მუხლის მე-11 პუნქტის თანახმად უძრავი ქონების შეძენა, გასხვისება და დატვირთვა შედიოდა პარტნიორთა კრების კომპეტენციაში, დირექტორს არ ჰქონდა უძრავი ქონების დატვირთვის უფლებამოსილება. გარდა ამისა, დირექტორის თანხმობის ტექსტი არის ბუნდოვანი, თანხმობის მიმცემი პირი დაიკითხა პირველი ინსტანციის სასამართლოში, მიცემული ჩვენების თანახმად ვინაიდან მაღაზიას ყველა მხრიდან ბაზრის ტერიტორია ესაზღვრება, მაღაზიას არ გააჩნია მასთან მისასვლელი გზა, თანხმობა გაიცა სამუშაოების ჩატარებაზე მაღაზიის გ. ჯ-ის კუთვნილ ფართის საზღვრებში გაფართოებაზე. იმის გათვალისწინებით, რომ დირექტორს არ ჰქონდა უძრავი ქონების დატვირთვაზე თანხმობის მიცემის უფლება, ამასთანავე, გაცემული თანხმობა არ გულისხმობდა მაღაზიის გაფართოებას ბაზრის ტერიტორიის ხარჯზე, ხოლო გარემოებები სრულად არის გამოკვლეული, არ დარღვეულა აქტის მომზადების და გამოცემის წესი. კასატორი თვლის, რომ აზრს არის მოკლებული გამგეობისათვის ახალი აქტის გამოცემის დავალება, რადგანაც არ არსებობს საქმეზე სხვა გადაწყვეტილების მიღების შესაძლებლობა. კასატორი ითხოვს სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმებას და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

შპს „...“ საკასაციო საჩივარში აღნიშნავს, რომ საზოგადოების წესდების მიხედვით მხოლოდ საზოგადოების პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილებით შეიძლებოდა უძრავი ქონების შეძენა, გასხვისება და დატვირთვა. კასატორი ეთანხმება პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებაში არსებულ მითითებას, რომ მიწის ნაკვეთზე შენობის ასაშენებლად თანხმობის მიცემა ხდება არა ცნობით, არამედ კანონით დადგენილი წესით დადებული და რეგისტრირებული ხელშეკრულების საფუძველზე. კასატორი აღნიშნავს, რომ სკ-ის 183.1 მუხლის თანახმად უძრავ ქონებაზე უფლების მოსაპოვებლად აუცილებელია სანოტარო წესით დამოწმებული საბუთი და მისი რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში. 05.12.01წ. ცნობა არაა სათანადო წესით დამოწმებული, არ არსებობდა მოცემულ საკითხზე პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილება, თავის მხრივ, საჯარო რეესტრი არ მიიღებდა ნოტარიულად დაუმოწმებელ დოკუმენტს, შესაბამისად სააპელაციო პალატის მიერ 05.12.01წ. ცნობის ხელშეკრულებად ან თანხმობად მიჩნევა ეწინააღმდეგება იმ დროს მოქმედ კანონმდებლობას. ცნობის გაცემაზე მხოლოდ 3 თვით ადრე იყო შეძენილი მიწა და დამტკიცდა შპს-ს წესდება, ამდენად იმდროინდელი დირექტორისათვის, რომელიც საზოგადოების ერთ-ერთი დამფუძნებელი იყო, ცნობილი იყო ქონების განკარგვის ფორმის და პროცედურის შესახებ. არაგონივრულია ვარაუდი იმისა, რომ მესაკუთრემ უსასყიდლოდ, ყოველგვარი სარგებლის მიღების გარეშე გადასცა მესამე პირს სოლიდური ღირებულების მქონე ქონება. კასატორი აღნიშნავს, ასევე, რომ მან არაერთხელ მიმართა არქიტექტურის სამსახურს და მშენებლობის ზედამხედველობის ინსპექციას მის საკუთრებაში არსებულ მიწაზე უკანონო ნაგებობის დემონტაჟის მოთხოვნით, თუმცა ბიუროკრატიული პროცედურების შედეგად დემონტაჟის განხორციელება გაჭიანურდა. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორმა მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

მოწინააღმდეგე მხარე გ. ჯ-ი საკასაციო შესაგებლით საკასაციო საჩივრების საფუძვლები არ ცნო და აღნიშნა, რომ 05.12.01წ. ცნობა არის შეთანხმება სასურსათო მაღაზიის გაფართოებაზე დადებული გ. ჯ-სა და შპს შპს „...“ დირექტორს შორის. თანხმობა და ამ თანხმობის საფუძველზე სასურსათო მაღაზიის გაფართოების საკითხი შპს-ს დღემდე სადავოდ არ გაუხდია. 05.12.01წ. გაცემული ცნობის თანხმობის ნამდვილობისათვის საქართველოს პრეზიდენტის 24.11.07წ. №660 ბრძანებულებით დამტკიცებული წესით არ არის გათვალისწინებული ე.წ. რთული სანოტარო ფორმა, თანხმობის ნამდვილობისათვის არ არის გათვალისწინებული მისი საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია. არ წარმოდგენილა მაღაზიის გაფართოებაზე 05.12.01წ. გაცემული თანხმობის ბათილად ცნობის ან გაფართოების შესახებ დავის სასამართლო ან სხვა წესით დავის ფაქტი. შესაგებლის ავტორი იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას სადავო აქტის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე გამოცემის შესახებ. ცნობის შინაარსის შესწავლის შედეგად სააპელაციო სასამართლომ სწორად დაასკვნა, რომ იგი როგორც ფორმალურად, ისე შინაარსობრივად, ნამდვილად წარმოადგენდა სასურსათო მაღაზიის გაფართოებაზე განმცხადებელსა და მესაკუთრეს შორის დადებულ შეთანხმებას. საკუთარ მიწაზე შენობის გაფართოება არ საჭიროებდა შპს „...“ თანხმობას, დაუშვებელია თანხმობის მიმართ უძრავი ქონების განკარგვა-შეძენისათვის იმ დროისათვის კანონმდებლობით გათვალისწინებული შესაბამისი დანაწესის გავრცელება, ვინაიდან 05.12.01წ. ცნობა არის თანხმობა მაღაზიის გაფართოებაზე და არა უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება, 24.11.07წ. №660 ბრძანებულებით დადგენილია თანხმობის და არა ნასყიდობის ხელშეკრულების არსებობის პირობა.

საკასაციო სასამართლოს სხდომაზე კასატორებმა შპს „...“ და გურჯაანის მუნიციპალიტეტის გამგეობის წარმომადგენლებმა მხარი დაუჭირეს საკასაციო საჩივრებს და მოითხოვეს მათი დაკმაყოფილება. მოწინააღმდეგე მხარე - გ. ჯ-მა და მისმა წარმომადგენელმა საკასაციო საჩივრის საფუძვლები არ ცნეს და მოითხოვეს საკასაციო საჩივრების დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა უსაფუძვლობის გამო და სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვება. მორიგების მიზნით მხარეთა შორის წარმოებული მოლაპარაკება უშედეგოდ დასრულდა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის და საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის შედეგად თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ შეიცავს სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის სასკ-ის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე ბათილად ცნობის და სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ადმინისტრაციული ორგანოსათვის ხელახალი განხილვისა და ახალი გადაწყვეტილების მისაღებად დაბრუნების დასაბუთებას. სასკ-ის 32.4 მუხლის მიხედვით სასამართლო დავის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნობს აქტს იმ შემთხვევაში, უკეთუ აშკარაა, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ საკითხის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოების გამოკვლევის გარეშე მიიღო გადაწყვეტილება. სააპელაციო პალატა არ უთითებს საქმის იმ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომლის დადგენა საჭიროა სადავო სამართალურთიერთობის გადასაწყვეტად, გადაწყვეტილებაში არ არის აგრეთვე მითითებული, სასკ-ის მე-4, მე-19 მუხლების დანაწესების მიუხედავად, სასამართლოს მიერ საქმის გარემოებების დადგენის შესაძლებლობის გამომრიცხავი გარემოება. საქმის მასალებით დასტურდება, რომ გამგეობის მიერ გ. ჯ-ის საკითხთან დაკავშირებით ჩატარდა ადმინისტრაციული წარმოება, რომელშიც ჩართული იყო ყველა დაინტერესებული პირი, შესწავლილ იქნა შპს „...“ სადამფუძნებლო დოკუმენტაცია. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილი შეიცავს სასამართლოს მოსაზრებებს საქმის სამართლებრივ ასპექტებთან დაკავშირებით, რაც თავისთავად არ ქმნის დავის გადაუწყვეტლად სადავოდ გამხდარი აქტის ბათილად ცნობისა და ადმინისტრაციული ორგანოსათვის საკითხის ხელახალი გამოკვლევისათვის დავალების საფუძველს. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სასკ-ის 32.4 მუხლი არ წარმოადგენს ადმინისტრაციული ორგანოსათვის სამართლებრივი საკითხის გასარკვევად დავალების გაცემის პირობას. ამასთანავე, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში სააპელაციო პალატის მითითებები იმის შესახებ, რომ 05.12.01წ. თანხმობა შინაარსობრივად არის გაფართოებაზე განმცხადებელსა და მესაკუთრეს შორის დადებული შეთანხმება, თანხმობა გაფართოებაზე გულისხმობდა მომავალში მის დაკანონებას, დირექტორი უფლებამოსილი იყო განეკარგა საზოგადოების კუთვნილი უძრავი ქონება და სხვ., ნიშნავს გამგეობისათვის არა საკითხის ფაქტობრივი გარემოებების შესწავლის შემდეგ ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალებას, არამედ ლეგალიზაციის შესახებ აქტის გამოცემის დავალებას, რაც სცილდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოყენებული სასკ-ის 32.4 მუხლით დადგენილ დანაწესს და ფაქტიურად არის სასამართლოს მიერ სასკ-ის 33-ე მუხლის საფუძველზე ადმინისტრაციული ორგანოსათვის ლეგალიზაციის შესახებ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის დავალების მოთხოვნის დაკმაყოფილება.

საქმეში დაცული მასალების მიხედვით გ. ჯ-ის სახელზე ირიცხება 60 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი და შენობა 54 კვ.მ. ფართით (საფუძველი – გურჯაანის რაიონის გამგეობის 14.03.01წ. №26 დადგენილება). საქმეზე დადგენილია, რომ გაფართოების შედეგად განაშენიანების ფართი გახდა 93.6 კვ.მ., ამდენად შენობის ის ნაწილი, რომელიც სცილდება გ. ჯ-ის სახელზე საკუთრებაში რიცხული 60 კვ.მ.-ს განთავსებულია ნაკვეთზე, რომელიც ირიცხება შპს „...“ საკუთრებაში. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მაღაზიის გაფართოება მოხდა როგორც მოსარჩელის, ისე შპს „...“ სახელზე საკუთრებაში რიცხული მიწის ნაკვეთის ხარჯზე. ამდენად, 05.12.01წ. მიმართვა ეხებოდა არა გ. ჯ-ის, არამედ შპს-ს საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის ხარჯზე გაფართოებას. საქართველოს პრეზიდენტის 24.11.07წ. №660 ბრძანებულებით დამტკიცებული „პროექტის შემთანხმებელი და მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანოს მიერ უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტების ან მათი ნაწილების ლეგალიზების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების წესის“ მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ნაკვეთის სხვის საკუთრებაში ყოფნის შემთხვევაში ლეგალიზაციის შესახებ განცხადებას, სხვა დოკუმენტებთან ერთად, თან უნდა დაერთოს აგრეთვე განმცხადებელსა და მესაკუთრეს შორის დადებული შესაბამისი ხელშეკრულება ან თანხმობა. მოსარჩელემ თანხმობის სახით გამგეობას წარუდგინა შპს „...“ იმჟამინდელი დირექტორის დ. ც-ის 05.12.01წ. მიმართვა გურჯაანის მთავარი არქიტექტორისადმი იმის შესახებ, რომ შპს-ს დირექცია თანახმაა გ. ჯ-მა მოახდინოს მისი კუთვნილი სასურსათო მაღაზიის გაფართოება. საქართველოს პრეზიდენტის 24.11.07წ. №660 ბრძანებულებით დამტკიცებული წესი, რომელიც განსაზღვრავს 2007 წლის 1 იანვრამდე უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტის ლეგალიზაციის გზას, ლეგალიზაციის პირობად განსაზღვრავს არა მხოლოდ ხელშეკრულების დადებას, არამედ აგრეთვე მესაკუთრის მიერ თანხმობის გაცემას, წესი არ ადგენს მესაკუთრის მიერ ნებართვის გაცემის პერიოდს. მართალია თანხმობის გაცემის დროს არ იყო ცნობილი შემდგომში მიღებული აქტის შინაარსი, მაგრამ ცხადია, რომ თანხმობის დოკუმენტის 24.11.07წ. №660 ბრძანებით დამტკიცებული წესის მიზნებში გამოყენება შესაძლებელია უკეთუ ნაკვეთის მესაკუთრის მიერ გაცემული თანხმობის ამსახველი დოკუმენტის ტექსტიდან იკვეთება იმ ფართის ოდენობა, რომელზედაც ხდება გაფართოება. სააპელაციო სასამართლო მართებულად უთითებს, რომ გ. ჯ-ის მიერ მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის ფარგლებში მაღაზიის გაფართოების შემთხვევაში, მას არ დასჭირდებოდა შპს-ს თანხმობა. შპს-ს დირექციიდან თანხმობის მიღება სწორედ იმიტომ გახდა აუცილებელი, რომ გაფართოება შპს-ს კუთვნილ ფართსაც მოიცავდა. ამასთანავე, 05.12.01წ. მიმართვა არ შეიცავს მითითებას იმ ფართზე, რომელზედაც გაიცა გაფართოების თანხმობა. სკ-ის 102.1 მუხლის თანახმად, თვითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებს და შესაგებელს. სააპელაციო სასამართლოს არ დაუდგენია რაიმე ფაქტობრივი გარემოებები ამ მიმართებით, არ მიუცია შეფასება მოსარჩელის მიერ მოყვანილი არგუმენტებისათვის.

მშენებლობის ლეგალიზაციის მოთხოვნის საფუძვლიანობის ერთ-ერთ არგუმენტად სააპელაციო პალატა იმ გარემოებას უთითებს, რომ შპს-ს მოსარჩელის მიერ განხორციელებული მიშენება სადავოდ არ გაუხდია. ამასთანავე, სააპელაციო პალატას შეფასების მიღმა დარჩა მხარეთა შორის მანამდე ნაწარმოები სასამართლო დავები, ამ დავებთან დაკავშირებით სასამართლოს მიერ გამოტანილი გადაწყვეტილებები, რომლის შესახებაც მესამე პირი აღნიშნავდა სარჩელზე წარდგენილ შესაგებელში (თელავის რაიონული სასამართლოს 03.11.11წ. გადაწყვეტილება, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 30.01.12წ. განჩინება, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 17.05.12წ. განჩინება). სააპელაციო სასამართლომ არ იქონია მსჯელობა განსახილველი საქმის მიმართ სსკ-ის 106-ე მუხლის თანახმად კანონიერ ძალაში მყოფი რაიონული სასამართლოს 03.11.11წ. გადაწყვეტილების (საქმე №3/146-11) პრეიუდიციული მნიშვნელობის შესახებ.

საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ განსახილველ დავაში ჩართული ყველა მხარე (გ. ჯ-ი, გურჯაანის მუნიციპალიტეტის გამგეობა, შპს „...“) მონაწილეობდა წინა სასამართლო დავებში, შესაბამისად ამ დავებზე გამოტანილ სასამართლო აქტებს, სსკ-ის 106-ე, 266-ე მუხლების თანახმად განსახილველი დავის მიმართ შესაძლოა პრეიუდიციული მნიშვნელობა ჰქონდეს. საგულისხმოა, რომ 05.12.01წ. მიმართვის შემდეგ 22.06.04წ. შპს „...“ სახელზე გაიცა მიწის (უძრავი ქონების) საკუთრების სარეგისტრაციო მოწმობა N1351/04, რომლის ბათილად ცნობაზე წინა სასამართლო დავებში მოსარჩელეს უარი ეთქვა. კანონიერ ძალაში მყოფ თელავის რაიონული სასამართლოს 03.11.11წ. გადაწყვეტილებაში, სხვა საკითხებთან ერთად, განხილულია აგრეთვე შპს „...“ დირექტორის 05.12.01წ. მიმართვა გურჯაანის რაიონის მთავარი არქიტექტურისადმი, აგრეთვე მანამდე გაცემული N103 ცნობა და 31.12.2000წ. ბრძანება, რომლითაც მაღაზიას მიმდებარე ტერიტორიაზე ნება ეძლეოდა დამატებით 10 კვ.მ. ფართის გამოყოფაზე. სასამართლოს კანონიერ ძალაში მყოფი 03.11.11წ. გადაწყვეტილებით მითითებულია, რომ 05.12.01წ. მიმართვა არ წარმოადგენდა განცხადებით მოთხოვნილი გ. ჯ-ის სახელზე ცვლილებების რეგისტრაციის შეჩერების აღმომფხვრელ დოკუმენტაციას, კანონიერად იქნა მიჩნეული საჯარო რეესტრის ის აქტები, რომლითაც შეწყდა სადავო ფართის გ.ჯ-ის საკუთრებად რეგისტრაციის შესახებ მის განცხადებაზე სარეგისტრაციო წარმოება. აგრარული ბაზრის წესდების საფუძველზე სასამართლომ მიუთითა, რომ კერძო მაღაზიის კეთილმოწყობისათვის მიმდებარე ტერიტორიის გამოყოფისათვის დირექტორი არ იყო უფლებამოსილი, დირექტორის მიერ აღნიშნული ქმედების განხორციელება შესაძლებელი იყო მხოლოდ ცეკავშირის ,,...’’ ნებართვით, საქმეზე დადგენილად არის ცნობილი, რომ ასეთი მოთხოვნა არ გაცემულა. სასამართლომ აღნიშნა, რომ ის ფართი, რომლის დამატებით რეგისტრაციასაც მოითხოვდა გ. ჯ-ი, უკვე რეგისტრირებული იყო შპს „...“ სახელზე, ხოლო ამ უკანასკნელის თანხმობა ცვლილებების განხორციელებაზე მოსარჩელეს არ წარმოუდგენია. თელავის რაიონული სასამართლოს 03.11.11წ. N3/146-11 გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 31.01.12წ. განჩინებით, საკასაციო სასამართლოს 17.05.12წ. განჩინებით გ. ჯ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დაუშვებლად. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილი გარემოებები ქმნის პრეიუდიციას სხვა დავებისათვის. იმის გათვალისწინებით, რომ განსახილველ დავაში მონაწილე პირები წინა დავებშიც იღებდნენ მონაწილეობას, ხოლო გადაწყვეტილების კანონიერი ძალა ვრცელდება არა მხოლოდ გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილზე, არამედ მთელ გადაწყვეტილებაზე, აგრეთვე იმის გათვალისწინებით, რომ კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებებში, სხვა საკითხებთან ერთად, არის შპს „...“ დირექტორის 05.12.01წ. მიმართვაზე მსჯელობა, რომელიც განსახილველ დავაში მოთხოვნის საფუძველია, სააპელაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ უნდა იქონიოს მსჯელობა განსახილველი დავის მიმართ წინა სასამართლო დავებზე გამოტანილი სასამართლო აქტების პრეიუდიციულ მნიშვნელობაზე.

მიღებულ გადაწყვეტილებასთან შეუსაბამობაშია აგრეთვე სააპელაციო პალატის მიერ სასამართლო ხარჯების განაწილება. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებით გამგეობას მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა მის მიერ ბიუჯეტის სასარგებლოდ სააპელაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის თანხის (150 ლარის) ანაზღაურება. სასკ-ის 1.2 მუხლის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი. სასკ-ის 10.2 მუხლის მიხედვით, თუ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმის გარემოებების სათანადო გამოკვლევის გარეშე, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია აანაზღაუროს პროცესის ხარჯები მის სასარგებლოდ გადაწყვეტილების გამოტანის შემთვევაშიც, რაშიც იგულისხმება ყველა ინსტანციის სასამართლოში გაწეული ხარჯი. სსკ-ის 53.3 მუხლის შესაბამისად სააპელაციო სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების შეცვლის ან ახალი გადაწყვეტილების გამოტანის შემთხვევაში, მას თავად ევალება შეცვალოს სასამართლო ხარჯების განაწილებაც. ასეთ შემთხვევაში მხედველობაშია მისაღები არა მხოლოდ სააპელაციო საჩივარზე გადახდილი ბაჟი, არამედ ის ხარჯები, რომლებიც მხარეებმა გაიღეს ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებში საქმის განხილვისას. მოცემულ შემთხვევაში სასამართლომ სადავო გადაწყვეტილებით გააუქმა რა სადავო აქტი, არ მოახდინა სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი თანხების (100 ლარი პირველი ინსტანციის სასამართლოში და 150 ლარი სააპელაციო სასამართლოში) შეჯამება.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სახეზეა გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძველი, სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არ არის დასაბუთებული, გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია, შესაბამისად სსკ-ის 412-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, არსებობს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების და საქმის სააპელაციო სასამართლოსათვის ხელახალი განხილვისათვის დაბრუნების საფუძველი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1-ლი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე, 399-ე, 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. გურჯაანის მუნიციპალიტეტის გამგეობისა და შპს „...“ საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 31.10.13წ. გადაწყვეტილება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

2. მხარეთა შორის სასამართლო ხარჯების განაწილების საკითხი გადაწყდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

Tavmjdomare ნ. სხირტლაძე

mosamarTleebi: ლ. მურუსიძე

მ. ვაჩაძე