საქმე N:ბს-48-47(კ-14)

№ბს-48-47(კ-14) 18 ნოემბერი, 2014 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემადგენლობა:

ნათია წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, პაატა სილაგაძე

საქმის განხილვის ფორმა - მხარეთა დასწრების გარეშე;

კასატორი (მოსარჩელე) – ა. შ-ი;

წარმომადგენლები - ზ. ჯ-ა, ო. კ-ია;

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) - ქალაქ თბილისის ჩუღურეთის რაიონის გამგეობა;

წარმომადგენელი - თ. კ-ი;

მესამე პირები - დ. ლ-ა, კ. ლ-ა;

წარმომადგენელი - ც. მ-ა;

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2013 წლის 15 ნოემბრის განჩინება;

დავის საგანი - პრივატიზაციის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, მატერიალური ზიანის ანაზღაურება;

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

მოსარჩელე – ა. შ-ი;

წარმომადგენლები - ზ. ჯ-ა, ო. კ-ია;

მოპასუხე - ქალაქ თბილისის ჩუღურეთის რაიონის გამგეობა;

წარმომადგენელი - თ. კ-ი;

მესამე პირები - დ. ლ-ა, კ. ლ-ა,

წარმომადგენელი - ც. მ-ა;

სარჩელის სახე: საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 25-ე პრიმა მუხლით გათვალისწინებული სარჩელი.

სარჩელის საგანი:

1. თბილისის ჩუღურეთის რაიონის №41 საბინაო სახლმმართველობასა და დ. ლ-ას შორის 1994 წლის 26 თებერვლის პრივატიზაციის ხელშეკრულების, საერთო სარგებლობის დამხმარე ოთახის - 15 კვ.მ. ნაწილში, ბათილად ცნობა;

2. კ. ლ-ას ცნობა აღნიშნული სადავო ფართის არაკეთილსინდისიერ შემძენად;

3. მოპასუხისათვის მორალური და მატერიალური ზიანის, საადვოკატო ხარჯების - 300 ლ. და სახელმწიფო ბაჟის - 100 ლარის ანაზღაურების დაკისრება (იხ. ს.ფ. 7; ტ 1).

სარჩელის საფუძველი: ფართზე სარგებლობის უფლების შელახვა.

ფაქტობრივი გარემოებები: მოსარჩელის განმარტებით, დიდუბე-ჩუღურეთის გამგეობის 1992 წლის 20 მაისის გადაწყვეტილებით, ... ქ. №4-ში კ-ას სახელზე რიცხული, ერთი ოთახი - 15 კვ.მ. ფართის საცხოვრებელი ფონდიდან ჩამოიწერა და საერთო სარგებლობაში გადაეცათ მოქალაქეების - ც-ე-შ-ის, ფ-ისა და ნ-ის ოჯახებს. 1993 წელს ქ. შ-სა და ფ-ს შორის დაიდო ზეპირი შეთანხმება საცხოვრებელი ფართების ურთიერთგამიჯვნისა და (იზოლირების) და აღნიშნული სახლის მე-3 სართულზე მდებარე საერთო სარგებლობის აივნების გაყოფა-გამიჯვნის შესახებ. გარიგების პირობების შესაბამისად, მათი ოჯახების სახსრებით განხორციელდა შ-ების აივნის გვერდის ავლით, მ. ნ-ისა და ლ. ფ-ის საცხოვრებელი ბინებთან პირდაპირი მისასვლელი ღია აივნის მიშენება, ამ შეთანხმებით მ. ნ-მა, თ. და ქ. შ-ებმა მიიერთეს მათი ოთახების მიმდებარე აივნები, ხოლო კ. ფ-ს დაუთმეს (სარგებლობაში გადასცეს) მათ საერთო სარგებლობაში არსებული 15 კვ. მ ფართის ოთახი (მათ ასევე აუშენეს მისი ბინის კარებთან პირდაპირ მისასვლელი, ამით ლ. ფ-ს მიემატა 15 კვ.მ. საერთო ფართიდან).

ლ. ფ-ის მემკვიდრემ დ. ლ-ამ, მოტყუების გზით, 1994 წელს, მათი თანხმობის გარეშე მოახდინა სადავო ოთახის პრივატიზება.

მოსარჩელის განმარტებით, სადავო ფართზე მისი საკუთრების დამადასტურებელი დოკუმენტებია - 1998 წლის ხელშეკრულება ქ. შ-ის მიერ ფართის პრივატიზების შესახებ, დიდუბე-ჩუღურეთის გამგეობის 1992 წლის 20 მაისის გადაწყვეტილება.

დ. ლ-ამ თვალთმაქცური გარიგებით, მის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულებით გადააფორმა თავის მეუღლზე, კ. ლ-აზე. აღნიშნულზე, უკანონო მფლობელობიდან ნივთის უკან დაბრუნების მოთხოვნით სარჩელი აღძრეს სასამართლოში. მოსამზადებელ სხდომაზე გაირკვა, რომ სადავო ოთახი 1994 წლის პრივატიზებულ იქნა დ. ლ-ას მიერ (იხ. ს.ფ. 5-6; ტ.1).

სამართლებრივი: მოსარჩელემ მოთხოვნის დაკმაყოფილების სამართლებრივ საფუძვლად მიუთითა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის №107 დადგენილება, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 პრიმა, 61-ე, 62-ე, 67-ე, 70-ე და ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-14, 22-ე, 28-ე, 31-ე, 32-ე, 33-ე და 33-ე პრიმა მუხლები, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 54-ე, 81-ე, 83-ე, 173-ე და 187-ე მუხლები (იხ.ს.ფ. 1-14; ტ.1).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 5 მარტის განჩინებით საქმეში ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 16.2 მუხლის საფუძველზე, ჩაებნენ დ. ლ-ა და კ. ლ-ა (იხ. ს.ფ. 61-63; ტ.1).

მოპასუხის შესაგებელი - ჩუღურეთის გამგეობამ სარჩელი არ ცნო, მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, შემდეგი საფუძვლით:

ფაქტობრივი - მოსარჩელემ სარჩელის აღძვრამდე მიმართა დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობას და ითხოვდა 1994 წლის 26 თებერვალს დადებული პრივატიზაციის ხელშეკრულების ნაწილის ბათილად ცნობას. გამგეობა მოკლებული იყო სამართლებრივ საფუძველს, ბათილად ეცნო სანოტარო წესით დამოწმებული ხელშეკრულება და შესაბამისად, უარი ეთქვა მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე.

სამართლებრივი - სამართლებრივი საფუძვლები მითითებული არ აქვს (იხ.ს.ფ.113; ტ.1.).

მესამე პირების - დ. ლ-ას და კ. ლ-ას შესაგებელი:

ფაქტობრივი: მესამე პირებმა სარჩელი არ ცნეს და მიუთითეს, რომ დაუსაბუთებელია მოსარჩელის მტკიცება სადავო ფართზე შეთანხმების არსებობის შესახებ, როდესაც მასზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციის ფაქტი გამომდინარეობს 1994 წლის 26 თებერვლის პრივატიზაციის ხელშეკრულებიდან, ასეთი ხელშეკრულების არსებობის პირობებში, ასევე არამართებულია მოსარჩელის მითითება მათ მიერ ლ. ფ-ის (მათი მამკვიდრებელი) ღია აივნის საკუთარი სახსრებით მიშენების თაობაზე, ვინაიდან ამგვარი ღია აივნის შესახებ პირდაპირაა მითითებული სადავო პრივატიზაციის ხელშეკრულებაში. ასევე, იქვე არაორაზროვნადაა განსაზღვრული საერთო სარგებლობის დახურული აივნის და სამეურნეო თუ სხვა დანიშნულების სათავსოების /ფართების შესახებ. მესამე პირების განმარტებით, ასევე არასწორია მოსარჩელის მტკიცება იმის თაობაზე, რომ მისთვის სადავო პრივატიზაციის ხელშეკრულების შესახებ ცნობილი გახდა მხოლოდ 2010 წელს.

სამართლებრივი: სამართლებრივი საფუძვლები მითითებული არ აქვს (იხ. ს.ფ. 73-81; ტ.1).

საქმის გარემოებები:

ამერიკის შეერთებული შტატების მოქალაქე ა. შ-ს ქ. თბილისში, კერძო საკუთრებაში გააჩნია ქ. და თ. შ-ებისაგან მემკვიდრეობით მიღებული უძრავი ქონება, მდებარე ... (ყოფილი ...) ქ. №4. ამის გარდა, მას ასევე საკუთრებაში ერიცხება ბინის მიმდებარე საერთო სარგებლობის ფართი (დერეფანი), შემინული აივანი, სააბაზანო, საპირფარეშო და ღია აივანი, ასევე დიდუბე-ჩუღურეთის გამგეობის 20.05.1992 წლის ... ქ. №4-ში კ-ას სახელზე რიცხული ერთი ოთახი, ფართით - 15 კვ.მ. საცხოვრებელი ფონდიდან ჩამოწერის და მოქ. ც-ე-შ-ის, ფ-ისა და ნ-ის ოჯახებზე საერთო სარგებლობაში მშრალი სამზარეულოს მოწყობის თაობაზე გადაცემის გადაწყვეტილებით, საერთო სარგებლობაში გადაცემული 15 კვ.მ. ფართის დამხმარე ოთახი. აღნიშნული საცხოვრებელი სახლის მე-3 სართულის მცხოვრებლებმა მ. ნ-მა (დღეს ფართის მესაკუთრეა მ. კ-ე) თ. და ქ. შ-ებმა (დღეს ფართის მესაკუთრეა ა. შ-ი) და ლ. ფ-მა (დღეს მესაკუთრეა კ. ლ-ა) 1993 წელს ურთიერთშორის დადეს ზეპირი ხელშეკრულება (შეთანხმება), საცხოვრებელი ფართების ურთიერთგამიჯვნისა (იზოლირების) და აღნიშნული სახლის მე-3 სართულზე მდებარე საერთო სარგებლობის აივნების გაყოფა-გამიჯვნის შესახებ. გარიგების პირობების შესაბამისად, მათი ოჯახების სახსრებით განხორციელდა შ-ების აივნის გვერდის ავლით, მ. ნ-ისა და ლ. ფ-ის საცხოვრებელ ბინებთან პირდაპირი მისასვლელი ღია აივნის მიშენება, ამ შეთანხმებით მ. ნ-მა, თ. და ქ. შ-ებმა მიიერთეს მათი ოთახების მიმდებარე აივნები, ხოლო კ. ფ-ს დაუთმეს (სარგებლობაში გადასცეს) მათ საერთო სარგებლობაში არსებული 15 კვ. მ ფართის ოთახი (მათ ასევე აუშენეს მისი ბინის კარებთან პირდაპირი მისასვლელი და ამით ლ. ფ-ს მიემატა 15 კვ.მ. საერთო ფართიდან). მ. ნ-მა მიიერთა და საკუთრებად დაიკანონა შეთანხმებული ფართი, ხოლო შ-ების ოჯახმა სხვადასხვა ობიექტური თუ სუბიექტური მიზეზების გამო, მართალია, 2010 წლამდე სარგებლობდნენ შეთანხმებული ფართით (დერეფნით), მაგრამ საკუთრებაში არ დაიკანონა ის (დერეფანი). მოსარჩელის განმარტებით, როდესაც 2010 წელს ამერიკიდან ჩამოსულმა ა. შ-მა გადაწყვიტა თავისი საკუთრების დაკანონება, ლ. ფ-ის მემკვიდრე დ. ლ-ამ, როდესაც შეიტყო მათ მიერ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული დერეფნის პრივატიზების სურვილის შესახებ, უარი განაცხადა თავისი დედის - ლ. ფ-ის მიერ ადრე დადებული ხელშეკრულების შესრულებაზე და ამასთან, უარი განაცხადა დროებით სარგებლობის უფლებით ქ. შ-ის მიერ ლ. ფ-ისათვის დათმობილი 15 კვ.მ. ფართის ოთახის დაბრუნებაზე ან ა. შ-ის მიერ ამ ფართით სარგებლობის შესაძლებლობის დაშვებაზე.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება/სარეზოლუციო/:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 16 მაისის გადაწყვეტილებით ა. შ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი, მე-10, მე-12, 25-ე პრიმა და საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-8, 53.1, 55-ე, 243-ე, 244-ე, 248-ე, 249-ე, 364-ე, 367-ე, 369-ე მუხლებით (იხ.ს.ფ. 140-141. ტ.1.).

სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტები:

ქ. თბილისის მერიის საქალაქო მმართველობის ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის 1992 წლის 20 მაისის №9.100.8 გადაწყვეტილების საფუძველზე, ქ. თბილისში, ... ქ. №4-ში მდებარე კ-ას სახელზე რიცხული 1 ოთახის ფართი 15 კვ.მ ჩამოიწერა საცხოვრებელი ფონდიდან და საერთო სარგებლობის მშრალი სამზარეულოს მოწყობის მიზნით გადაეცა იმავე სართულზე მცხოვრებ მოქალაქეებს ც-ე-შ-ს, ფ-ისა და ნ-ის ოჯახებს (იხ.ს.ფ. 27-28; ტ.1.).

1994 წლის 26 თებერვალს თბილისის ჩუღურეთის რაიონის №41 საბინაო სახლმმართველობასა და დ. ლ-ას შორის გაფორმდა პრივატიზაციის ხელშეკრულება, რომლითაც დ. ლ-ას, ქ. თბილისში, ... ქ. №4-ში, საკუთრებაში გადაეცა საცხოვრებელი ბინა, კერძოდ, ორი ოთახი, საერთო ფართი - 77,98 კვ.მ, საცხოვრებელი ფართი - 57კვ.მ, დამხმარე ფართი - 20,98 კვ.მ, ხოლო საერთო სარგებლობით გადაეცა ღია აივანი, შემინული აივანი, საპირფარეშო და სააბაზანო (იხ.ს.ფ. 15-16; ტ.1.).

1998 წლის 13 მაისს თბილისის ჩუღურეთის რაიონის №41 საბინაო სახლმმართველობასა და ქ. შ-ს შორის გაფორმდა პრივატიზაციის ხელშეკრულება, რომლითაც ქ. შ-ს ქ. თბილისში, ... ქ. №4-ში, საკუთრებაში გადაეცა საცხოვრებელი ბინა, კერძოდ, ოთხი ოთახი, საერთო ფართი - 73,7 კვ.მ, საცხოვრებელი ფართი - 68 კვ.მ, დამხმარე ფართი - 5,7 კვ.მ, სარდაფი - 4,8 კვ.მ, ხოლო საერთო სარგებლობით გადაეცა ღია აივანი, შემინული აივანი, საპირფარეშო და სააბაზანო (იხ.ს.ფ.23; 144; ტ.1.).

1998 წლის 30 მაისს ქ. შ-მა შეადგინა ანდერძი, რომლითაც მთელი თავისი ქონება, მათ შორის, საცხოვრებელი ბინა, მდებარე ქ. თბილისი, ... ქ. №4-ში, თანაბარწილად უანდერძა თ. შ-ს და ა. შ-ს (იხ.ს.ფ. 22; ტ.1.).

2003 წლის 03 აპრილის უძრავი ქონების ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე, თ. შ-მა ქ. თბილისში, ... ქ. №4-ში მდებარე თავისი კუთვნილი უძრავი ქონება აჩუქა თავის შვილს - ა. შ-ს (იხ.ს.ფ. 17-21; ტ.1.).

საქმეში წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერით დასტურდება, რომ უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, კ. ლ-ას სახელზე რეგისტრირებულია 77,98 კვ.მ ფართის საცხოვრებელი ბინა, მდებარე ქ. თბილისი, ... ქ. №4 (იხ.ს.ფ. 32; ტ.1.).

საქმეში წარმოდგენილი რეესტრის ამონაწერით დასტურდება, რომ უძრავი ქონების ჩუქების ხელშეკრულებისა და ანდერძისმიერი სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე, ა. შ-ის სახელზე რეგისტრირებულია 73,70 კვ.მ ფართის საცხოვრებელი ბინა, მდებარე ქ. თბილისი, ... ქ. №4 (იხ.ს.ფ. 24; ტ.1.).

სასამართლოს მიერ სადავოდ მიჩნეული ფაქტები:

1994 წლის 26 თებერვალს თბილისის ჩუღურეთის რაიონის №41 საბინაო სახლმმართველობასა და დ. ლ-ას შორის დადებული პრივატიზაციის ხელშეკრულების კანონიერება დ. ლ-ას საკუთრებაში ქ. თბილისში, ... ქ. №4-ში მდებარე კ-ას სახელზე რიცხული 1 ოთახის - 15 კვ.მ გადაცემის ნაწილში (იხ.ს.ფ. 145; ტ.1.).

სასამართლოს დასკვნები - საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ა. შ-ის სარჩელი უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასება:

საქალაქო სასამართლოს შეფასებით, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებით დასტურდება, რომ თბილისის ჩუღურეთის რაიონის №41 საბინაო სახლმმართველობასა და დ. ლ-ას შორის პრივატიზაციის ხელშეკრულება გაფორმდა 1994 წლის 26 თებერვალს და დ. ლ-ას საკუთრებაში გადაეცა თბილისში, ... ქ. #4-ში მდებარე ორი ოთახი 57,0 კვ.მ. საცხოვრებელი ფართი, 20,98 კვ.მ. დამხმარე ფართი, რაც საერთო ჯამში შეადგენს 77,98 კვ.მეტრს. კონკრეტულ შემთხვევაში, საქმის მასალებში არ მოიპოვება მტკიცებულება, რომლითაც შესაძლებელი იქნებოდა იმ გარემოების დადასტურება, რომ სადავო პრივატიზების ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენს 15 კვ.მ. ფართი, რომელიც თბილისის მერიის საქალაქო მმართველობის ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის 1992 წლის 20 მაისის გადაწყვეტილებით მშრალი სამზარეულოს მოსაწყობად გადაეცა იმავე მისამართზე მცხოვრებ სამ ოჯახს საერთო სარგებლობის უფლებით. ამასთან, საქალაქო სასამართლოს მითითებით, 1998 წლის 13 მაისს ქ. შ-სა და #41 საბინა-საექსპლუატაციო ორგანიზაციის წარმომადგენელს შორის გაფორმებული ხელშეკრულებით ცალსახად განისაზღვრა, რომ სამზარეულო, ღია აივანი, სააბაზანო, საპირფარეშო და შემინული აივანი წარმოადგენს საერთო სარგებლობაში არსებულ ფართს.

რაც შეეხება მორალური ზიანის ანაზღაურებას, საქალაქო სასამართლოს მითითებით პირადი არაქონებრივი (მორალური) ზიანის ანაზღაურებას ითვალისწინებს სამოქალაქო კოდექსის მე-18 მუხლი, რომელიც განსაზღვრავს იმ საფუძვლებს, რომლის ხელყოფის დროსაც პირს უფლება აქვს მოითხოვოს მორალური ზიანის ანაზღაურება. კერძოდ კი, მითითებული მუხლით დაცულ სიკეთეს მიეკუთვნება პირის სახელი, პატივი, ღირსება, პირადი ცხოვრების საიდუმლოება, პირადი ხელშეუხებლობა, საქმიანი რეპუტაცია და გამოსახულება. კონკრეტულ შემთხვევაში კი, სასამართლოს შეფასებით, მოსარჩელის მიერ ვერ მიუთითა ზემოაღნიშნული მუხლით გათვალისწინებულ მორალური ზიანის ანაზღაურების ვალდებულების წარმოშობის ვერც ერთი საფუძველი, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლის პირველი ნაწილი კი იმპერატიულად ადგენს, რომ არაქონებრივი ზიანისათვის ფულადი ანაზღაურება შეიძლება მოთხოვnილ იქნეს მხოლოდ კანონით ზუსტად განსაზღვრულ შემთხვევებში გონივრული და სამართლიანი ანაზღაურების სახით. შესაბამისად, მოსარჩელის მოთხოვნა, როგორც მატერიალური, ისე მორალური ზიანის ანაზღაურების ნაწილშიც უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

ადვოკატის ხარჯის ანაზღაურებასთან დაკავშირებით სასამართლომ განმარტა, რომ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ მხარის წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეულ ხარჯებს, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, სასამართლო აკისრებს მეორე მხარეს გონივრულ ფარგლებში, მაგრამ არა უმეტეს ამ კოდექსის 47-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული ოდენობისა. სარჩელის დაუკმაყოფილებლობის შედეგად არ არსებობს ა. შ-ის ადვოკატის ხარჯის ანაზღაურების საფუძველი.

სამართლებრივი შეფასება /კვალიფიკაცია/:

საქალაქო სასამართლომ გადაწყვეტილების გამოტანისას იხელმძღვანელა საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 01 თებერვლის №107 დადგენილებით, ასევე სსკ-ს მე-18, 183-ე, 413-ე, სსსკ-ის 102-ე, 53-ე , სასკ-ის მე-17 მუხლებით (იხ. ს.ფ. 142-149; ტ.1).

აპელანტი: ა. შ-ი;

წარმომადგენელი - ზ. ჯ-ა, ო. კ-ია;

წარმომადგენელი - თ. კ-ი;

მესამე პირები - დ. ლ-ა, კ. ლ-ა;

წარმომადგენელი - ც. მ-ა.

აპელაციის საგანი და მოცულობა /ფარგლები/:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 16 მაისის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

აპელაციის მოტივები:

ფაქტობრივი: გასაჩივრებულ პრივატიზების ხელშეკრულებაში მითითებულია სადავო ფართი, მაგრამ როგორც 20 კვ.მ. და არა 15 კვ.მ. დ. ლ-ას მიერ სასამართლო სხდომებზე წარმოდგენილ დაზუსტებულ ნახაზებში პრივატიზებულად ჩანს 15 კვ.მ. ფართის სადავო ოთახი, ხოლო 20 კვ.მ. ოთახი საერთოდ არ არის აღნიშნული. სადავო 15კვ.მ. ფართის ოთახით ლ-ების (თანამოსარგებლე ა.შ-ი მუდმივად ცხოვრობს აშშ-ში) ოჯახი წლების განმავლობაში სარგებლობდა ერთპიროვნულად, იყენებდა, როგორც თავის საკუთრებას და არ აძლევდა საშუალებას შ-ის წარმომადგენლებს ესარგებლათ მისით. აპელანტის მოსაზრებით, საქალაქო სასამართლომ არ გაითვალისწინა საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის 107-ე დადგენილების მე-2 ნაწილის იმპერატიული მოთხოვნა, რამდენადაც საერთო სარგებლობის 15 კვ.მ ფართი შედის დ. ლ-ას მიერ პრივატიზირებულ 78.2 კვ.მ ფართში (იხ.ს.ფ.163; ტ.1.).

სამართლებრივი: აპელანტის შეფასებით, სასამართლომ მტკიცების ტვირთი მთლიანად დააკისრა მოსარჩელეს, მაგრამ არ მიუთითა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლის მე-2 ნაწილზე; საქალაქო სასამართლოს არ უმსჯელია, თუ სად წავიდა 1992 წელს გამგეობის გადაწყვეტილებით სამი ოჯახისათვის მშრალი სამზარეულოს მოსაწყობად გადაცემული კ-ას სარგებლობაში არსებული 15 კვ.მ. ფართის ოთახი, რადგანაც სწორედ აღნიშნული ფართი 1992 წლის გამგეობის გადაწყვეტილებით თანასარგებლობაში გადაეცა ნ-ების, შ-ებისა და ფ-ის (მემკვიდრე ლ-ა) ოჯახებს. აპელანტის განმარტებით, ნ-ების ოჯახს ამ ოთახის სანაცვლოდ დაეთმო მისი ბინის მიმდებარე საერთო დერეფანი, რის შემდეგაც აღნიშნული ფართი 15 კვ.მ. დარჩა შ-ისა და ფ-ის მემკვიდრე დ. ლ-ას თანასარგებლობაში; სადავო ფართი დ. ლ-ამ მოაქცია თავისი კუთვნილი ფართის შემადგენლობაში და მიიჩნია თავის საკუთრებად, აღნიშნულით საქალაქო სასამართლომ დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლი, რომლის შესაბამისად სასამართლომ, მართალია, მტკიცებულებები შეაფასა თავისი შინაგანი რწმენით, მაგრამ იგი არ ემყარება მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგად გამოიტანა არასწორი დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობაზე (იხ. ს.ფ. 160-173; ტ.1).

მოწინააღმდეგის შეპასუხება - გამგეობას მიაჩნია, რომ ა. შ-ის სააპელაციო საჩივარი უსაფუძვლოა, დაუსაბუთებელი და არ უნდა დაკმაყოფილდეს;

მოტივები : საქმის მასალებში არ მოიპოვება მტკიცებულება, რომლითაც შესაძლებელი იქნებოდა იმ გარემოების დადასტურება, რომ სადავო პრივატიზაციის ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენს 15 კვ.მ. ფართი, რომელიც თბილისის მერიის საქალაქო მმართველობის ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის 1992 წლის 20 მაისის გადაწყვეტილებით მშრალი სამზარეულოს მოსაწყობად გადაეცა იმავე მისამართზე მცხოვრებ სამ ოჯახს საერთო სარგებლობის უფლებით.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება /სარეზოლუციო/:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2013 წლის 15 ნოემბრის განჩინებით ა. შ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 16 მაისის გადაწყვეტილება (იხ. ს.ფ. 79-88; ტ.2).

გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნების გაზიარების თაობაზე სასამართლოს მსჯელობა:

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა ქვემდგომი სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, მათი შეფასებები და სამართლებრივი დასკვნები და დამატებით მიუთითა:

,,საჯარო რეესტრის შესახებ” საქართველოს კანონის შესაბამისად, მარეგისტრირებელი ორგანო რეგისტრაციის თაობაზე გადაწყვეტილებას იღებს დაინტერესებული პირის მიმართვის საფუძველზე სარეგისტრაციო დოკუმენტაციის შესაბამისად. სარეგისტრაციო დოკუმენტაცია კი იმავე კანონის საფუძველზე განმარტებულია, როგორც რეგისტრაციის მიზნით მარეგისტრირებელ ორგანოში წარდგენილი სარეგისტრაციო და სხვა დოკუმენტაცია. შესაბამისად, ა. შ-ის სახელზე საჯარო რეესტრში საკუთრების აღრიცხვა მომხდარია მის მიერვე წარდგენილი სარეგისტრაციო დოკუმენტაციის საფუძველზე, რომლის სისწორეც მას დღემდე სადავოდ არ გაუხდია.

ამასთან, მიუხედავად დ. ლ-ას სახელზე განხორციელებული სადავო პრივატიზაციის წინსწრების ფაქტისა (პრივატიზაციის ხელშეკრულება დათარიღებულია 1994 წლის 26 თებერვლით) ა. შ-ის მამკვიდრებელს ქ. შ-ს სადავოდ არ გაუხდია დ. ლ-ას სახელზე განხორციელებული პრივატიზაცია, მას ასევე სადავოდ არ გაუხდია ფართის გამიჯვნის კანონიერება და ეჭვქვეშ არ დაუყენებია მისთვის, პრივატიზაციის საფუძველზე, გადაცემული ფართის ოდენობა.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1328-ე მუხლის დანაწესიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ სამკვიდრო ქონება მემკვიდრეზე გადადის იმავე სახით, რა სახითაც ის იყო მამკვიდრებლის საკუთრებაში. მოსარჩელე ა. შ-ის სახელზე საჯარო რეესტრში განხორციელებულ რეგისტრაციას საფუძვლად უდევს 2002 წლის 28 მარტის ანდერძისმიერი სამკვიდრო მოწმობა და 2003 წლის 3 აპრილის ჩუქების ხელშეკრულება. მან ქონება მიიღო ზუსტად იმ სახით, რა სახითაც ქონება იმყოფებოდა მამკვიდრებლის საკუთრებაში. არც მამკვიდრებელს და არც მემკვიდრეს უძრავი ნივთის რეგისტრაციის პროცესში ფართის ოდენობასთან დაკავშირებით პრეტენზია არ განუცხადებიათ.

მოცემულ შემთხვევაში სასამართლომ სადავოდ არ მიიჩნია ის გარემოება, რომ დ. ლ-ამ საცხოვრებელი ბინის პრივატიზაციის დროს მოახდინა ასევე კ-ას სახელზე რიცხული ერთი ოთახის - 15 კვ.მ. ფართის პრივატიზაცია (იხ.ს.ფ.82; ტ.1.).

სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, მოსარჩელე ვერ ადასტურებს, რომ სადავო 15 კვ/მ ფართი ფაქტობრივი ან სამართლებრივი საფუძვლით ირიცხებოდა მისი მამკვიდრებლის სახელზე. ასევე, სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, იმავე ხელშეკრულების გაფორმების თარიღისა და ქონების რეგისტრაციის ფაქტის გათვალისწინებით მოთხოვნა უსაფუძვლობასთან ერთად ხანდაზმულიც არის, მიაჩნია, რომ მოსარჩელის (აპელანტის) მხრიდან გაშვებულია არა მხოლოდ პრივატიზაციის კანონიერების შემოწმებისათვის დადგენილი ხანდაზმულობის სამწლიანი ვადა, არამედ ხანდაზმულობის საერთო 10- წლიანი ვადა, რაც ასევე ქმნის სარჩელის უარყოფის დამატებით სამართლებრივ საფუძველს.

რაც შეეხება სასარჩელო მოთხოვნას მორალური ზიანის ანაზღაურების თაობაზე, სააპელაციო სასამართლო სრულად იზიარებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებებს მორალური ზიანის ანაზღაურების სამართლებრივი საფუძვლების არარსებობის თაობაზე.

კასატორი: ა. შ-ი;

წარმომადგენელი - ზ. ჯ-ა, ო. კ-ია;

წარმომადგენელი - თ. კ-ი;

მესამე პირები - დ. ლ-ა, კ. ლ-ა;

წარმომადგენელი - ც. მ-ა, მ. ხ-ე;

კასაციის საგანი და მოცულობა /ფარგლები/:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2013 წლის 15 ნოემბრის განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

კასატორი საკასაციო საჩივარს ამყარებდა ძირითადად იმავე საფუძვლებზე, რაზეც მიუთითებდა სარჩელში და სააპელაციო საჩივარში, დამატებით მითითებულია, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ შეისწავლა და არ გაითვალისწინა საქმის გარემოებები, ფაქტობრივი გარემოებების ჩამონათვალში გააყალბა სარჩელში წარდგენილი მტკიცებულებები (იხ. ს.ფ. 97-105; ტ.2).

კასაციის მოტივები:

პროცესუალურ-სამართლებრივი: კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელმაც არსებითად იმოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რადგან მის მიერ გამოტანილი გადაწყვეტილება არ ემყარებოდა მტკიცებულებების სრულ, ყოველმხრივ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგად მან გამოიტანა არასწორი დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობა-არარსებობის შესახებ, ასევე, აღნიშნული გადაწყვეტილება გამოიტანა კანონის დარღვევით, რადგან მან არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა. კასატორი აღნიშნავს, რომ აღნიშნული გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი და დაარღვია საპროცესო სამართლის ნორმები. ამასთანავე, კასატორი მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ სრულად იქნა იგნორირებული სასკ-ის მე-17 მუხლის მეორე ნაწილი, რომლის მიხედვითაც, მტკიცების ტვირთი ეკისრება ადმინისტრაციულ ორგანოს, ხოლო სასამართლომ მტკიცების ტვირთი ერთმნიშვნელოვნად დააკისრა მოსარჩელე მხარეს.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ უგულებელყო ისეთი მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებები, როგორებიცაა, ქ. შ-სა და თბილისის ჩუღურეთის რაიონის გამგეობას შორის დადებული 1998 წლის პრივატიზების ხელშეკრულებაში სადავო ფართის - სამზარეულოს არსებობა, ასევე, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 31.05.2013 წლის №91426 პასუხი, რომლის მიხედვით შპს „...“ 23.01.2013 წელს დამზადებულ შიდა აზომვით ნახაზზე მითითებული 15.53 კვ.მ. შედის თბილისი, ... 24/ ქ. თბილისი, ქუჩა ..., №4-ში (საკადასტრო კოდი: ....) მდებარე 78.2 კვ.მ. ფართში, რომელზეც რეგისტრირებულია კ. ლ-ას საკუთრების უფლება (იხ.ს.ფ. 99-107; ტ.2.).

კასატორის მტკიცებით, სასამართლოს არც ერთ სხდომაზე არ გამოუკვლევია სარჩელის ხანდაზმულობის საკითხი, ისე დაადგინა გადაწყვეტილებით როგორც 3-წლიანი, ასევე საერთო ხანდაზმულობის 10-წლიანი ვადა გასულად, ამასთან არ გამოუკვლევია სარჩელის ვადაში აღძვრის დამადასტურებელი გარემოებები, შესაბამისად, არც უმსჯელია მოთხოვნის წარმოშობის მომენტზე, არ შეუფასებია საქალაქო სასამართლოში აღნიშნულის შესახებ მტკიცება, რომ მოსარჩელემ მისი დარღვეული უფლების შესახებ შეიტყო მხოლოდ 2011 წლის სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიაში სადავო ფართის გამოთხოვის შესახებ სამოქალაქო სარჩელის განხილვისას.

აგრეთვე, კასატორი აღნიშნავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ იმსჯელა მორალური ზიანის ანაზღაურების ნაწილში სარჩელის მოთხოვნაზე, მაშინ როცა ეს მოთხოვნა მათ მიერ მოთხოვნილ იქნა პირველი ინსტანციის სასამართლოში.

მატერიალურ-სამართლებრივი:

მოწინააღმდეგე მხარემ - ქ. თბილისის ჩუღურეთის რაიონის გამგეობამ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობასთან დაკავშირებით წერილობით მოსაზრებაში არ ცნო კასაცია და მოითხოვა მისი დაუშვებლად ცნობა, შემდეგი მოტივაციით:

1998 წლის 13 მაისს ქ. შ-სა და #41 საბინაო-საექსპლუატაციო ორგანიზაციას შორის გაფორმებული ხელშეკრულებით ცალსახად განისაზღვრა, რომ სამზარეულო, ღია აივანი, სააბაზანო, საპირფარეშო და შემინული აივანი წარმოადგენს საერთო სარგებლობაში არსებულ ფართს, ამ დროისათვის მას უნდა სცოდნოდა სადავო ფართის პრივატიზებასთან დაკავშირებული ინფორმაცია (იხ. ს.ფ. 154-155; ტ. 2).

კასატორმა წერილობითი მოსაზრებით მოითხოვა საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობა, ამასთან, არ გაიზიარა მოწინააღმდეგე მხარის - ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის შეპასუხების არგუმენტები (იხ. ს.ფ. 172-175; ტ. 2).

მესამე პირს - კ. ლ-ას წერილობითი შეპასუხება არ წარმოუდგენია, ხოლო სასამართლო სხდომაზე მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

საკასაციო სასამართლოს მიერ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის პროცესუალური წანამძღვრები:

საკასაციო სასამართლომ 2014 წლის 21 თებერვლის განჩინებით მიიჩნია, რომ საქმე დასაშვებია ადმინისტრაციულ საპროცესო კოდექსის 34.3 მუხლის ,,გ” ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლის თაობაზე და იგი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად, როგორც პროცესუალური კასაცია (იხ.ს.ფ. 175-178; ტ.2.).

სსსკ-ის 218-ე მუხლის მოთხოვნის უზრუნველსაყოფად საკასაციო სასამართლოს

შეთავაზება მხარეთა შორის დავის მორიგებით დასრულების თაობაზე უშედეგო აღმოჩნდა (იხ. სხდომის ოქმი, ს.ფ. 212-214; ტ.2.).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენის, გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთებულობა-კანონიერების შემოწმებისა და საქმის სასამართლო განხილვის შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ ა. შ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2013 წლის 15 ნოემბრის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გამოტანისას სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია მატერიალური და საპროცესო სამართლის ნორმები, კერძოდ, სსსკ-ის 393.2 მუხლისა და 394-ე მუხლის ,,ე” ქვეპუნქტის მოთხოვნები; მოთხოვნები. საქმეზე ფაქტობრივი გარემოებები დადგენილია არასრულად, სწორად არ იქნა გამოკვლეული საქმის მასალები და დადგენილი ფაქტები, რითაც დარღვეულია სსსკ-ის 105-ე მუხლის მოთხოვნები. სასამართლომ დავა გადაწყვიტა ისე, რომ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს არ მისცა სწორი სამართლებრივი შეფასება, სადავო სამართალურთიერთობას არასწორად შეუფარდა სამართლის ნორმა, სასამართლო დასკვნა არ გამომდინარეობს საქმეში შეკრებილი მტკიცებულებების ობიექტური ანალიზისა და შეფასებიდან. აგრეთვე სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობებში არ არის გაქარწყლებული აპელაციის მოტივები.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საქმის ფაქტობრივ გარემოებების დადგენასა და შეფასებასთან დაკავშირებით წარმოდგენილია დასაბუთებული პრეტენზია, რის გამოც მისი საპროცესო კანონმდებლობასთან შესაბამისობა ექვემდებარება საკასაციო სასამართლოს მიერ შეფასებას.

საქმის მასალების შესაბამისად : ქ. თბილისის მერიის საქალაქო მმართველობის ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის 1992 წლის 20 მაისის №9.100.8 გადაწყვეტილების საფუძველზე, ქ. თბილისში, ... ქ. №4-ში მდებარე კ-ას სახელზე რიცხული 1 ოთახის ფართი 15 კვ.მ ჩამოიწერა საცხოვრებელი ფონდიდან და საერთო სარგებლობის მშრალი სამზარეულოს მოწყობის მიზნით გადაეცა იმავე სართულზე მცხოვრებ მოქალაქეებს - ც-ე-შ-ს, ფ-ისა და ნ-ის ოჯახებს (იხ.ს.ფ. 27-28; ტ.1.).

1998 წლის 13 მაისს თბილისის ჩუღურეთის რაიონის №41 საბინაო სახლმმართველობასა და ქ. შ-ს შორის გაფორმდა პრივატიზაციის ხელშეკრულება, რომლითაც ქ. შ-ს ქ. თბილისში, ... ქ. №4-ში, საკუთრებაში გადაეცა საცხოვრებელი ბინა, კერძოდ, ოთხი ოთახი, საერთო ფართი - 73,7 კვ.მ, საცხოვრებელი ფართი - 68 კვ.მ, დამხმარე ფართი - 5,7 კვ.მ, სარდაფი - 4,8 კვ.მ, ხოლო საერთო სარგებლობით გადაეცა შემინული აივანი, სამზარეულო, სააბაზანო, საპირფარეშო და ღია აივანი (იხ.ს.ფ.23; 144; ტ.1.).

საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2013 წლის 31 მაისის პასუხით დასტურდება, რომ შპს „...“ 23.01.2013 წელს დამზადებულ შიდა აზომვით ნახაზზე მითითებული 15.53 კვ.მ. შედის ქ. თბილისი, ... 24/ ქ. თბილისი, ...., №4-ში (საკადასტრო კოდი: ....) მდებარე 78.2 კვ.მ. ფართში, რომელზეც რეგისტრირებულია კ. ლ-ას საკუთრების უფლება (იხ.ს.ფ. 185; ტ.1.).

საკასაციო სასამართლო წინააღმდეგობრივად აფასებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, რამდენადაც ერთ შემთხვევაში სასამართლო მიუთითებს, რომ 1998 წლის 13 მაისის ქ. შ-ის პრივატიზაციის ხელშეკრულების თანახმად, ქ. შ-ს ქ. თბილისში, ... ქ. #4-ში საკუთრებაში გადაეცა საცხოვრებელი ბინა, კერძოდ, ოთხი ოთახი, საერთო ფართი - 73, 7 მ², საცხოვრებელი ფართი - 68 მ², დამხმარე - 5,7 მ², სარდაფი - 4,8 მ², ხოლო საერთო სარგებლობით გადაეცა ღია აივანი, შემინული აივანი, საპირფარეშო და სააბაზანო (იხ. გადაწყვეტილების გვ. 7; ს.ფ. 85; ტ. 2), ხოლო გადაწყვეტილების მე-8 გვერდზე (ს.ფ. 86; ტ. 2) სასამართლო უთითებს, რომ ა. შ-ის ბებიის - ქ. შ-ის სახელზე პრივატიზაცია განხორციელებულია ფართების გამიჯვნის შემდგომ - 1998 წელს. პრივატიზაციის ხელშეკრულების საფუძველზე აწ გარდაცვლილ ქ. შ-ს საკუთრებაში გადაეცა ოთხი ოთახი, საცხოვრებელი ფართი - 68 კვ.მ, დამხმარე ფართი - 5,7 კვ.მ, საერთო ფართი - 73,7 კვ.მ, სარდაფი - 4,8 კვ.მ, შემინული აივანი, სამზარეულო, სააბაზანო, საფირფარეშო და ღია აივანი დარჩა საერთო სარგებლობაში.

ამდენად, გაუგებარია სააპელაციო სასამართლომ რა ფართი მიიჩნია ქ. შ-ის თანასარგებლობის უფლების ობიექტად, სამზარეულოთი თუ სამზარეულოს გარეშე.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას და შეფასებას, რომ საქმის მასალებში არ მოიპოვება მტკიცებულება, რომლითაც შესაძლებელი იქნებოდა იმ გარემოების დადასტურება, რომ სადავო პრივატიზების საგანს წარმოადგენს ჩუღურეთის რაიონის გამგეობის 1992 წლის 20 მაისის გადაწყვეტილებით მშრალი სამზარეულოს მოსაწყობად გადაცემული 15 კვ.მ. ფართი (იხ.ს.ფ. 82; ტ.1.) მაშინ, როცა საქმის მასალებში არის მტკიცებულება, კერძოდ, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2013 წლის 31 მაისის პასუხი (იხ.ს.ფ.185; ტ.2.), რომლის მიხედვით აღნიშნული სადავო 15 კვ.მ. ფართი შედის 1994 წელს დ. ლ-ასა და ჩუღურეთის რაიონის №41 საბინაო სახლმმართველობას შორის პრივატიზაციის ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ფართში, რომელიც მან საკუთრებაში დაიკანონა (იხ.ს.ფ. 185; ტ.1.) რასაც ობიექტური შეფასება არ მისცა სააპელაციო სასამართლომ.

საკასაციო სასამართლოს შეფასებით საგულისხმოა სააპელაციო სასამართლოს მითითება მხარეთა მიერ ფართების გამიჯვნის შესახებ, თუმცა სააპელაციო სასამართლოს არ გამოუკვლევია, რეალურად ვინ ფლობდა სადავო 15 კვ.მ. ფართს გამიჯვნის შემდგომ; თუ 1994 წელს პრივატიზების ხელშეკრულებით აღნიშნული სადავო ფართი დ. ლ-ამ საკუთრებაში დაიკანონა და ფლობდა მას, როგორც საკუთარს, რეალურად უნდა მომხდარიყო გადატიხვრა და ამ ფართის ცალკე გამოყოფა. სააპელაციო სასამართლოს უნდა გამოეკვლია და დაედგინა, გადატიხრა თუ არა ლ-ამ ეს ფართი ან სარგებლობდა თუ არა ამ ფართით ქ. შ-ი. ასევე, თუკი მოხდა ამ ფართის გამოყოფა ლ-ებისთვის და ქ. შ-ი შეთანხმების საფუძველზე აღარ სარგებლობდა ამ ოთახით, როგორც ეს მიიჩნია სააპელაციო სასამართლომ საქმეში წარმოდგენილი ნახაზების საფუძველზე (იხ.ს.ფ. 86; ტ.2; იხ.ს.ფ. 29-30; ტ.1.), აისახა თუ არა რაიმე ოფიციალურ დოკუმენტში მხარეთა შეთანხმება ფართების ზუსტი გამიჯვნის შესახებ, ასევე, მხარეთა შორის ფართების გამიჯვნის შესახებ ზეპირი შეთანხმების ფაქტის დადგენა არსებით გავლენას ახდენს განსახილველი დავის სამართლიან და კანონიერ გადაწყვეტაზე, რაც უტყუარად უნდა დადგინდეს ყველა სახის მტკიცებულებათა გამოკვლევისა და შეჯერების საფუძველზე.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიუთითებს, რომ მნიშვნელოვანია დადგინდეს, თუ რატომ ჩაიწერა ქ. შ-სა და ჩუღურეთის რაიონის გამგეობას შორის დადებულ 1998 წლის პრივატიზების ხელშეკრულებაში საერთო სარგებლობის სამზარეულო, თუკი ის უკვე საკუთრებაში დაკანონებული ჰქონდა დ. ლ-ას 1994 წლის პრივატიზების ხელშეკრულებით. როდის შეიტყო ამ ხელშეკრულების დადების შესახებ ლ-ამ და გახადა თუ არა სადავო სასამართლო წესით ან განაცხადა თუ არა პრეტენზია უკვე მის საკუთრებაში არსებული ფართის საერთო სარგებლობის ობიექტის სტატუსით გაფორმებაზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს ასევე უნდა გამოეკვლია, ფლობს თუ არა ვინმე ... ქ. #4-ში მდებარე ა. შ-ის საკუთრებაში მქონე ფართს. თუ ფლობს, სარგებლობდა თუ არა სადავო ფართით და ამის შესახებ თუ იყო ინფორმირებული ა. შ-ი, ვინაიდან საკასაციო სასამართლოს სხდომაზე კასატორის წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ შ-ის ბინაში წლებია თავად ცხოვრობს. დადგენას საჭიროებს ფაქტი, ასეთ შემთხვევაში, მოსარგებლე პირმა როდის აცნობა მესაკუთრეს უფლების დარღვევის შესახებ.

საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ

ქ. შ-მა იცოდა 1994 წლის პრივატიზაციის ხელშეკრულების შესახებ და მის მიერ პრეტენზიის განუცხადებლობა ნიშნავს იმას, რომ იგი ეთანხმებოდა მას, შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს მითითება სსკ-ის 1328-ე მუხლზე და ამ საფუძვლით ა. შ-ის აპელაციის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა საკმარისია, რადგან ქ. შ-ის მიერ დადებულ 1998 წლის პრივატიზების ხელშეკრულებაში სადავო ფართი ჩაწერილია, როგორც საერთო სარგებლობაში მყოფი სამზარეულო.

საკასაციო სასამართლოს იურიდიული თვალსაზრისით დაუსაბუთებლად მიაჩნია სასამართლოს დასკვნა სარჩელის 10-წლიანი ხანდაზმულობის საერთო ვადის გაშვების თაობაზე და განმარტავს, რომ სსსკ-ის 130-ე მუხლის მიხედვით, ხანდაზმულობა იწყება მოთხოვნის წარმოშობის მომენტიდან. მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად ჩაითვლება დრო, როცა პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. ამდენად, ხანდაზმულობის ვადის დენას კანონმდებელი უკავშირებს მოთხოვნის წარმოშობის მომენტს. საკასაციო სასამართლო სრულიად დაუსაბუთებლად მიიჩნევს სარჩელის ხანდაზმულად ცნობას იმ პირობებში, როცა გამოკვლეული არ არის დრო, როცა მოსარჩელემ შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. აღნიშნულის დასადგენად, სასამართლომ სასკ-ის მე-4 და მე-19 მუხლებით მინიჭებული ოფიციალობის პრინციპის მეშვეობით მოიპოვოს მასალები, ა. შ-ისთვის ან მის ბინაში მცხოვრები პირებისთვის როდის გახდა ცნობილი ან როდის შეეძლოთ შეეტყოთ სადავო ფართის ლ-ას საკუთრებაში ყოფნის ფაქტის შესახებ. საქალაქო სასამართლოში სარჩელის ხანდაზმულობის ვადაში შეტანის შესახებ მოსარჩელის არგუმენტაცია, რომ უფლების დარღვევის შესახებ შეიტყო სამოქალაქო სარჩელის განხილვისას 2011 წელს, საერთოდ არ ყოფილა გამოკვლეული.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ აღნიშნული დასკვნა არ გამომდინარეობს საქმის ფაქტობრივი გარემოებების ყოველმხრივი და ობიექტური გამოკვლევა-დადგენა-შეფასებიდან, რაც კანონიერი სამართალწარმოების აუცილებელ საპროცესო სტანდარტს წარმოადგენს.

აგრეთვე, საკასაციო სასამართლოს დაუსაბუთებლად მიაჩნია სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა სარჩელის უსაფუძვლოდ მიჩნევის თაობაზე, რამდენადაც იგი ასევე არ ემყარება საქმის მასალების ყოველმხრივ და ობიექტურ გამოკვლევა-დადგენა-შეფასების საპროცესო ვალდებულების კანონიერ შესრულებას, შესაბამისად, სახეზეა არსებითი ხასიათის პროცესუალური დარღვევა, რაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძველია.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ ობიექტური სამართლებრივი შეფასება უნდა მისცეს, თუ რამდენად კანონშესაბამისად დაიდო ადმინისტრაციული ხელშეკრულება დ. ლ-ასა და თბილისის ჩუღურეთის რაიონის №41 საბინაო სახლმმართველობას შორის, რის გამოსარკვევად სასამართლომ ზუსტად უნდა შეისწავლოს ფართების განლაგება, რომელი მეზობლის საკუთრებაში რომელი ფართია და რომელი განეკუთვნება თანასარგებლობის უფლების საგანს, საქმეზე კანონიერი გადაწყვეტილების დადგენის მიზნით.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს კასატორის მოტივს სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაში სარჩელის მორალურ ზიანში დაუკმაყოფილებლობის თაობაზე, ვინაიდან აპელაციის მიხედვით (იხ.ს.ფ. 160-173; ტ.1), მიუხედავად იმისა, რომ ფორმალური თვალსაზრისით გასაჩივრდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება, მისი გაუქმების მოთხოვნით, ამ ნაწილში გასაჩივრებული არ არის, რამდენადაც აპელაცია არ შეიცავს კრიტიკას მორალური ზიანის ანაზღაურების ნაწილში სასამართლო დასკვნის დაუსაბუთებლობის ან კანონთან შეუსაბამობის თაობაზე, შესაბამისად, იგი სასამართლო მსჯელობის საგანი არც უნდა ყოფილიყო. საქმის ხელახლა განხილვისას სააპელაციო სასამართლომ ზუსტად განსაზღვროს აპელაციის საგანი და სსსკ-ის 377-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობა შეამოწმოს სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს შეფასებით სახეზეა კასაციის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების და სსსკ-ის 412-ე მუხლის საფუძველზე გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნების პროცესუალური საფუძვლები.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2; საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე, 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ა. შ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2013 წლის 15 ნოემბრის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. სასამართლო ხარჯები გადანაწილდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების დადგენისას;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე /ნ. წკეპლაძე/

მოსამართლეები: /მ. ვაჩაძე/

/პ. სილაგაძე/