ბს-144-141(2კ-14) 22 იანვარი, 2015 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატამ

შემდეგი შემადგენლობით:

ნუგზარ სხირტლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ლევან მურუსიძე, მაია ვაჩაძე

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) – საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო, სსიპ შემოსავლების სამსახური

მოწინააღმდეგე მხარე (მოპასუხე) – ი/მ ი. რ. ოღლი

დავის საგანი – ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილად ცნობა

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 12.11.2013წ. გადაწყვეტილება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას სასარჩელო განცხადებით მიმართა ი/მ ი. რ. ოღლიმ მოპასუხეების საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიმართ 18.09.2011წ. დოკუმენტური რევიზიის აქტის, სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 02.11.2011 #1989 ბრძანების, 03.11.2011წ. #049-21 საგადასახადო მოთხოვნის, ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ 20.12.2011წ. #049-4866 ბრძანების, 23.03.2012წ. #4769 ბრძანების, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 09.03.2012წ. #4251/2/12 გადაწყვეტილების და 22.03.2012წ. #4251/2/12 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის მოთხოვნით.

მოსარჩელემ მიუთითა, რომ არის ინდ.მეწარმე და რეგისტრირებულია თელავის საგადასახადო ინსპექციაში. იგი პასუხისგებაშია მიცემული სსსკ-ის 210-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დანაშაულისთვის და პატიმრობაშია 2011 წლის 27 ივლისიდან. მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ მისი პატიმრობის პერიოდში - 18.09.2011წ. შედგა დოკუმენტური რევიზიის აქტი, რა დროსაც პატიმრობის გამო, მოკლებული იყო საგადასახადო დოკუმენტაციის წარდგენის შესაძლებლობას. აღნიშნული დოკუმენტური რევიზიის აქტის საფუძველზე სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ 03.11.2011წ. გაცემულ იქნა საგადასახადო მოთხოვნა დავალიანების ძირითადი თანხის, საურავებისა და ჯარიმის დარიცხვის შესახებ.მოსარჩელე მიუთითებს, რომ საგადასახადო ორგანოების მხრიდან რიგი საგადასახადო აქტები იგზავნებოდა მის საცხოვრებელ მისამართზე: თელავის რაიონში, სოფელ .... პატიმრობაში ყოფნის გამო აღნიშნული აქტების ადრესატისთვის ჩაბარება ვერ ხდებოდა. გზავნილის მოსარჩელისთვის გადაცემის შესაძლებლობა არც მისი ოჯახის წევრებს ჰქონდათ, რადგან ისინიც პატიმრობაში იმყოფებოდნენ. მოსარჩელე უთითებს, რომ იგი აზერბაიჯანელია, აქვს ენობრივი ბარიერი და პატიმრობაში ყოფნის გამო მოკლებული იყო სათანადო თარგმნის შესაძლებლობას, რის გამოც ვერ შეძლო სრულყოფილი საჩივრების წარდგენა შემოსავლების სამსახურსა და ფინანსთა სამინისტროში, ამასთანავე არც პირადად და არც წარმომადგენლის მეშვეობით არ მიუღია მონაწილეობა ადმინისტრაციულ ორგანოებში მიმდინარე წარმოებაში. მოსარჩელე აღნიშნავს, რომ ამჟამად აქვს საგადასახადო დოკუმენტაციისა და დაკარგულად მიჩნეული სალარო აპარატის წარდგენის შესაძლებლობა, რაც გახდება მის სახელზე რიცხული დავალიანების მნიშვნელოვანი ნაწილის ჩამოწერის საფუძველი. მოსარჩელე ასევე უთითებს, რომ 2006 წლის 01 აპრილიდან რეგისტრირებულია დღგ-ს გადამხდელად, რაც გამორიცხავს ამ ნაწილში მისი დაჯარიმების შესაძლებლობას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 27.08.2012წ. გადაწყვეტილებით ი.მ ი. რ. ოღლის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 03.04.2012წ. განაჩენით ი. რ. ოღლი ცნობილ იქნა დამნაშავედ სსკ-ის 210-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ”ა” ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისათვის, სასჯელის სახედ და ზომად განესაზღვრა 5 წლისა და 6 თვის ვადით თავისუფლების აღკვეთა, ხოლო დამატებითი სასჯელის სახით დაენიშნა ჯარიმა 50 000 ლარის ოდენობით. აღნიშნული განაჩენით სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ი. რ. ოღლიმ მეუღლესთან და ძმასთან ერთად დამატებითი მატერიალური სარგებლის მიღებისა და სახელმწიფოს კუთვნილი გადასახადის შემცირების მიზნით, იმპორტირებული საქონლის რეალიზაციისას, განახორციელა ყალბი საგადასახადო დოკუმენტების ჯგუფურად დამზადება გასაღების მიზნით, გასაღება და გამოყენება, კერძოდ, საქონლის რეალიზაციისას სასაქონლო ზედნადებებში და თანდართულ ჩეკებში შეამცირა საქონლის ღირებულება 20%-ით, ფაქტიურად კი მყიდველებისაგან მიიღო საქონლის რეალური ღირებულება. საქმის მასალებით დადგენილია, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის საგამოძიებო დეპარტამენტის ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს 17.08.2011წ. №15-04-2912 მიმართვის თანახმად, სპეციალურ გამოკვლევათა და ექსპერტიზის დეპარტამენტის უფროსის 06.09.2011წ. №408 დავალების საფუძველზე, ამავე დეპარტამენტის III სამმართველოს მთავარ ინსპექტორს გ. ს-ს, სისხლის სამართლის საქმესთან დაკავშირებით, დაევალა წარმოდგენილ მასალებზე დაყრდნობით ი.მ ი. რ. ოღლის დოკუმენტური რევიზიის ჩატარება. შემოწმებას დაექვემდებარა 2005 წლის 1 იანვრიდან 2011 წლის 28 ივლისამდე პერიოდი. შემოწმების შედეგად შედგა 18.09.2011 დოკუმენტური რევიზიის აქტი, რომლითაც განისაზღვრა, რომ შესამოწმებელ პერიოდში ი.მ ი. რ. ოღლის ბიუჯეტში დამატებით გადასახდელად უნდა დარიცხვოდა - 304 764 ლარი, მათ შორის: ძირითადი თანხა - 214 956 ლარი, ჯარიმა - 89 808 ლარი. სახეობათა მიხედვით კი გადასახადი გადანაწილდა შემდეგნაირად: სოციალური გადასახადი - 64 555 ლარი, მათ შორის: ძირითადი თანხა - 43 724 ლარი, ჯარიმა - 20 831 ლარი; საშემოსავლო გადასახადი - 119 946 ლარი, მათ შორის: ძირითადი თანხა - 83 461 ლარი, ჯარიმა - 36 485 ლარი; დღგ- 117 263 ლარი, მათ შორის: ძირითადი თანხა - 87 771 ლარი, ჯარიმა - 29 492 ლარი; საკონტროლო-სალარო აპარატის გამოყენების წესის დარღვევისათვის ჯარიმა - 3 000 ლარი. 18.09.2011წ. დოკუმენტური რევიზიის აქტის საფუძველზე გამოიცა შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 02.11.2011წ. №1989 ბრძანება ი.მ ი. რ. ოღლის პირადი აღრიცხვის ბარათზე თანხების დარიცხვის შესახებ. შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 03.11.2011წ. №049-21 საგადასახადო მოთხოვნით მოსარჩელეს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაერიცხა სულ - 489 655,68 ლარი, მათ შორის: ძირითადი თანხა - 231 210,89 ლარი, ჯარიმა - 89 808 ლარი, საურავი - 168 636,79 ლარი. ი.მ ი. რ. ოღლის პირად ბარათზე არსებული საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებების გატარების მიზნით შემოსავლების სამსახურის 20.12.2011წ. №049-4866 ბრძანებით ყადაღა დაედო გადასახადის გადამხდელის ქონებას - მატარიალურ და არამატერიალურ აქტივებს. ი.მ ი. რ. ოღლიმ საჩივრით მიმართა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 03.11.2011წ. №049-21 საგადასახადო მოთხოვნისა და ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ შემოსავლების სამსახურის 20.12.2011წ. №049-4866 ბრძანების ბათილად ცნობა მოითხოვა. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს 22.03.2012წ. №4251/2/12 გადაწყვეტილებით ი.მ ი. რ. ოღლის საჩივარი შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 03.11.2011წ. №049-21 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობის ნაწილში არ დაკმაყოფილდა, ხოლო ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ შემოსავლების სამსახურის 20.12.2011წ. №049-4866 ბრძანების ბათილად ცნობის მოთხოვნის ნაწილში საჩივარი ქვემდებარეობით გადაეგზავნა შემოსავლების სამსახურს. შემოსავლების სამსახურის 23.03.2012წ. №4769 ბრძანებით ი.მ ი. რ. ოღლის საჩივარი ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ შემოსავლების სამსახურის 20.12.2011წ. №049-4866 ბრძანების ბათილად ცნობის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა. საქმეზე დადგენილად არის აგრეთვე მიჩნეული, რომ მოსარჩელე გადასახადის გადამხდელად რეგისტრირებული იყო 28.08.1996წ. თელავის რეგიონალურ ცენტრში, ხოლო დღგ-ს გადამხდელად რეგისტრირებულია 2006 წლის 01 აპრილიდან და მიღებული აქვს დღგ-ს გადამხდელის სერტიფიკატი №075166, ასევე რეგისტრირებული აქვს 1 სალაროს აპარატი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 27.08.12წ. გადაწყვეტილებაში აღინიშნა, რომ მოსარჩელე არ ეთანხმება დოკუმენტური რევიზიის შედეგებს და სადავოდ ხდის აღნიშნული რევიზიის აქტის საფუძველზე გამოცემულ ადმინისტრაციულ აქტებს, თუმცა კონკრეტულად არ უთითებს მათი უსწორობის საფუძვლებზე და სადავო აქტებით განხორციელებული დარიცხვების უკანონობის მიზეზად ასახელებს იმ გარემოებას, რომ 18.09.2011წ. დოკუმენტური რევიზიის აქტი მას არ ჩაბარებია. სასამართლომ მიუთითა, რომ ი.მ ი. რ. ოღლის საჩივრის საქართველოს ფინანსთა სამინისტროში განხილვისას - 29.02.2012წ. სასჯელაღსრულების, პრობაციისა და იურიდიულ საკითხთა სამინისტროს სასჯელაღსრულების დეპარტამენტის N8 დაწესებულებაში მყოფ პატიმარს - ი.მ ი. რ. ოღლის გაეგზავნა საგამოძიებო სამსახურის 18.09.2011წ. დოკუმენტური რევიზიის აქტი. აღნიშნულთან დაკავშირებით, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მიერ 09.03.2012წ. მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება, რომლითაც შეჩერდა საჩივრის განხილვა და მომჩივანს მიეცა წინადადება წარმოედგინა მოსაზრებები, არგუმენტები და მტკიცებულებები დოკუმენტური რევიზიის აქტის არამართლზომიერების თაობაზე. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მომჩივანს არც აღნიშნულის შემდგომ არ წარუდგენია არგუმენტები და მტკიცებულებები განხორციელებული დარიცხვების უკანონობასთან დაკავშირებით, ხსენებული მასალა მოსარჩელეს არც სასამართლოში წარუდგენია. სასამართლომ მიუთითა სსკ-ის 102-ე, ასკ-ის მე-4, მე-17 მუხლებზე და აღნიშნა, რომ ზოგადი წესის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზეც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. ამასთან, აქტის კანონიერების მტკიცების ტვირთი მოიცავს აგრეთვე ფაქტების მითითების ტვირთსაც. თითოეულმა მხარემ უნდა მიუთითოს თავის სასარგებლოდ მოქმედ გარემოებებზე და თუ იგი სადავო გახდება, უნდა დაამტკიცოს ამ გარემოების არსებობა ან არარსებობა. ამასთან, აქტის კანონიერების მტკიცების ტვირთის ადმინისტრაციული ორგანოსათვის დაკისრება არ უნდა იქნეს გაგებული სარჩელის დასაბუთების ვალდებულებისაგან მოსარჩელის გათავისუფლებად, რადგან კანონმდებლის მიერ ადმინისტრაციული ორგანოსათვის დაკისრებული მტკიცების ტვირთი არ გულისხმობს მოსარჩელის გათავისუფლებას სასარჩელო მოთხოვნის დასაბუთებისა და მტკიცებულებათა წარმოდგენისაგან. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ კონკრეტული ფაქტებითა და მტკიცებულებებით ვერ დაასაბუთა გადასახადების დარიცხვის უსწორობა. აღნიშნულთან დაკავშირებით სასამართლომ მიუთითა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 255.9, 136.1, 136.3, 73.5 მუხლებზე. სასამართლომ კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 03.04.2012 განაჩენის საფუძველზე დადგენილ მიიჩნია, რომ ი.მ ი. რ. ოღლის მიერ არ ხდებოდა შემოსავლების სრულად აღრიცხვა, კერძოდ, ი. რ. ოღლიმ საქონლის რეალიზაციისას სასაქონლო ზედნადებებში და თანდართულ ჩეკებში შეამცირა საქონლის ღირებულების ფასი 20%-ით, ფაქტიურად კი მყიდველებისაგან მიიღო საქონლის რეალური ღირებულება. ზემოაღნიშნულ სისხლის სამართლის საქმესთან დაკავშირებით, წარმოდგენილ მასალებზე დაყრდნობით ჩატარდა ი.მ ი. რ. ოღლის დოკუმენტური რევიზია, რომლის შედეგადაც გამოვლინდა საგადასახადო დარღვევები, რომლებმაც ასახვა ჰპოვეს 18.09.2011წ. დოკუმენტური რევიზიის აქტში. კერძოდ, გადასახადის გადამხდელის დოკუმენტური რევიზიის შედეგად გამოვლინდა, რომ შესამოწმებელ პერიოდში გადასახადის გადამხდელი არ ახორციელებდა ბუღალტრულ აღრიცხვას საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი წესით, რის გამოც სასამართლომ მიიჩნია, რომ სახეზე იყო არაპირდაპირი მეთოდით გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრის სამართლებრივი საფუძველი. სასამართლომ აღნიშნა, რომ შემმოწმებლის მიერ საგადასახადო ვალდებულებები კანონიერად განისაზღვრა არსებული მასალების, მათ შორის კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 03.04.2012წ. განაჩენისა და მოწმეთა ჩვენებების საფუძველზე.

სასამართლომ აგრეთვე აღნიშნა, რომ 20 %-იანი ფასნამატის გათვალისწინებით ინდ. მეწარმის ერთობლივმა შემოსავალმა 2005 წელს გადააჭარბა 100 000 ლარს, რის გამოც მეწარმე ვალდებული იყო, შესაბამის საგადასახადო ორგანოში დარეგისტრირებულიყო დღგ-ის გადამხდელად საგადასახადო კოდექსის 157-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, რაც მას არ განუხორციელებია. ამდენად, საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლის შესაბამისად, ი/მ ”ი. რ. ოღლისათვის” დღგ-ის რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობისათვის გადასახადის ძირითადი თანხისა და ჯარიმის დარიცხვა მართებულად იქნა მიჩნეული. სასამართლომ საგადასახადო კოდექსის (სადავო პერიოდში მოქმედი რედაქციის) 281.7 მუხლზე მითითებით, მიიჩნია რომ ი/მ ”ი. რ. ოღლიზე” ჯარიმის დაკისრება კანონშესაბამისად განხორციელდა.

ყადაღის დადების შესახებ შემოსავლების სამსახურის 20.12.2011წ. №049-4866 ბრძანებასთან დაკავშირებით, სასამართლომ მიუთითა, რომ საგადასახადო კოდექსი საგადასახადო ვალდებულების შესრულების უზრუნველყოფის ერთ-ერთ საშუალებად მიიჩნევს საგადასახადო იპოთეკა/გირავნობის ღონისძიების გამოყენების შესაძლებლობას. სასამართლომ საქმის მასალების საფუძველზე დადგენილად მიიჩნია, რომ ი.მ ი. რ. ოღლის პირად ბარათზე არსებული დავალიანება წარმოადგენდა აღიარებულ საგადასახადო დავალიანებას, რომლის გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიების გატარების მიზნით შემოსავლების სამსახურმა 20.12.2011წ. საგადასახადო კანონმდებლობის (241, 254-ე მუხლები) სრული დაცვით მიიღო №049-4866 ბრძანება მოსარჩელის ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ.

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 22.03.2012წ. №4251/2/12 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის თაობაზე სასარჩელო მოთხოვნასთან დაკავშირებით სასამართლომ აღნიშნა, რომ ვინაიდან სასამართლო განხილვის ეტაპზე არ დადგინდა შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 02.11.2011წ. №1989 ბრძანებისა და შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 03.11.2011წ. №049-21 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძვლები, სასარჩელო მოთხოვნა ამ ნაწილშიც უსაფუძვლოა. ზემოთქმულიდან გამომდინარე, სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მიერ სადავოდ გამხდარი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები გამოცემული იყო კანონის სრული დაცვით და ადგილი არ ჰქონდა სზაკ-ის 60¹ მუხლით გათვალისწინებული კანონის, კერძოდ, საგადასახადო კოდექსის დარღვევას, შესაბამისად არ არსებობდა მათი ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 27.08.2012წ. გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ი.მ ი. რ. ოღლიმ.

სააპელაციო საჩივრის ავტორი საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმებას და მოთხოვნის დაკმაყოფილებას ითხოვდა იმის გამო, რომ: სასამართლო დაეყრდნო 03.04.12წ. განაჩენს, რომელიც კანონიერ ძალაში არ იყო შესული; არ შეფასებულა საბუღალტრო მასალა, რომლის წარდგენის შესაძლებლობა მოსარჩელეს არ ჰქონდა პატიმრობაში ყოფნის გამო; დაუშვებელი იყო სისხლის სამართლის საქმეზე მოწმის სახით დაკითხული ხ.მ-ას და ბრალდებულის ჯ. ყ-ის დაკითხვის ოქმის გამოყენება, ვინაიდან აღნიშნული მტკიცებულებები არ ყოფილა წარმოდგენილი მოცემული სარჩელის განხილვისას; ფინანსთა სამინისტროს სისტემაში ადმინისტრაციული წარმოების მიმდინარეობის დროს მოსარჩელე პატიმარი იყო, მან ცუდად იცის ქართული ენა, სამინისტრო ადმინისტრაციულ აქტებს =8 დაწესებულების ნაცვლად აგზავნიდა თელავის რაიონის სოფ. ...; სალარო აპარატი არ იყო დაკარგული და შესაძლებელი იყო მისი წარმოდგენა; არ შესწავლილა წარმოდგენილი ახალი საბუღალტრო დოკუმენტაცია.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 19.11.2012წ. განჩინებით ი.მ ი. რ. ოღლის სააპელაციო საჩივარი დარჩა განუხილველი დადგენილ ვადაში ხარვეზის შეუვსებლობის გამო, რაც კერძო საჩივრით გასაჩივრდა ი.მ ი. რ. ოღლის მიერ.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 03.06.2013წ. განჩინებით ი.მ ი. რ. ოღლის კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 19.11.2012წ. განჩინება და საქმე ი.მ ი. რ. ოღლის სააპელაციო საჩივრის წარმოებაში მიღების საკითხის გადასაწყვეტად დაუბრუნდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 12.11.2013წ. გადაწყვეტილებით ი.მ ი. რ. ოღლის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 27.08.2012წ. გადაწყვეტილება, მიღებული იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად იქნა ცნობილი შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 03.11.2011წ. №049-21 საგადასახადო მოთხოვნა და ადმინისტრაციულ ორგანოს დაევალა საქმის გარემოებათა გამოკვლევის შემდეგ ახალი აქტის გამოცემა. ბათილად იქნა ცნობილი აგრეთვე შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 02.11.2011წ. №1989 ბრძანება, ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ შემოსავლების სამსახურის 20.12.2011წ. №049-4866 ბრძანება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 09.03.2012წ. №4251/2/12 გადაწყვეტილება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 22.03.2012წ. №4251/2/12 გადაწყვეტილება, შემოსავლების სამსახურის 23.03.2012წ. №4769 ბრძანება და მოპასუხეებს თანაბარწილად დაეკისრათ ი.მ ი. რ. ოღლის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის 3 000 ლარის ანაზღაურება.

სასამართლომ მიუთითა სასკ-ის 1.2 მუხლზე, სსკ-ის 377-ე, 385-ე, 393.2 მუხლებზე, 394-ე მუხლის „ე¹“ ქვეპუნქტზე და აღნიშნა, რომ სააპელაციო სასამართლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერებასა და დასაბუთებულობას ამოწმებს, როგორც ფაქტობრივი, ისე სამართლებრივი თვალსაზრისით. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელე არ ეთანხმება დოკუმენტური რევიზიის შედეგებს, სადავოდ ხდის აღნიშნული რევიზიის აქტის საფუძველზე გამოცემულ ადმინისტრაციულ აქტებს და უთითებს, რომ მის მიერ ენობრივი ბარიერის და პატიმრობაში ყოფნის, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სისტემაში საგადასახადო დავების განხილვისას მონაწილობის მიუღებლობის გამო, ვერ შეძლო სათანადო საბუღალტრო დოკუმენტაციის წარდგენა, რის გამოც მოხდა შეუსაბამო ოდენობის თანხების დარიცხვა, ამასთანავე 18.09.2011წ. დოკუმენტური რევიზიის აქტი მას არ ჩაბარებია. სააპელაციო პალატამ მიუთითა სზაკ-ის 96.1, 96.2, 53.1, 53.5 მუხლებზე, ასევე სასკ-ის 32.4 მუხლზე და დადგენილად მიიჩნია, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის საგამოძიებო დეპარტამენტის ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს 17.08.2011 №15-04-2912 მომართვის თანახმად, სპეციალურ გამოკვლევათა და ექსპერტიზის დეპარტამენტის უფროსის 06.09.2011წ. №408 დავალების საფუძველზე, ამავე დეპარტამენტის III სამმართველოს მთავარ ინსპექტორს გ. ს-ს, სისხლის სამართლის საქმესთან დაკავშირებით, დაევალა წარმოდგენილ მასალებზე დაყრდნობით ი.მ ი. რ. ოღლის დოკუმენტური რევიზიის ჩატარება. შემოწმებას დაექვემდებარა 2005 წლის 1 იანვრიდან 2011 წლის 28 ივლისამდე პერიოდი. შემოწმების შედეგად შედგა 18.09.2011წ. დოკუმენტური რევიზიის აქტი, რომლითაც განისაზღვრა, რომ შესამოწმებელ პერიოდში ი.მ ი. რ. ოღლის ბიუჯეტში დამატებით გადასახდელად უნდა დარიცხვოდა - 304 764 ლარი, მათ შორის: ძირითადი თანხა - 214 956 ლარი, ჯარიმა - 89 808 ლარი. შემოწმების შედეგად დადგინდა, რომ ი.მ ი. რ. ოღლი საქონლის რეალიზაციას არ ასახავდა სრულად, არ იყო წარდგენილი 2005-2008 წ.წ. საბუღალტრო დოკუმენტაცია, ხოლო 2009-2011 წ.წ. საბუღალტრო დოკუმენტაცია წარდგენილი იყო ფრაგმენტულად, არ ჰქონდა წარდგენილი შესაბამისი პირველადი საგადასახადო დოკუმენტები: ა/ფაქტურები და ს/ზედნადებები, ასევე სრულად არ იყო ამოწერილი სალარო აპარატის ჩეკები, მის მიერ არ ხდებოდა რეალიზებული საქონლის რაოდენობისა და ღირებულების სრულად აღრიცხვა. პალატამ აღნიშნა, რომ ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების კანონშესაბამისად მიჩნევისთვის, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის მნიშვნელოვანი და სავალდებულო წინაპირობაა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოების გამოკვლევა, გაანალიზება, შესწავლა და გადაწყვეტილების მიღება ამ გარემოებათა შეფასების შედეგად, რათა თავიდან იქნეს აცილებული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილების მიღება. სასამართლომ ასევე მიუთითა, რომ დამატებით გამოკვლევას საჭიროებს ის საკითხი, ჰქონდა თუ არა ადგილი სალარო-აპარატის დაკარგვას და შესაბამისად, რამდენად საფუძვლიანია გადასახდის გადამხდელის 3 000 ლარით დაჯარიმება საგადასახადო კოდექსის 281-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე. პალატამ მიიჩნია, რომ ერთმანეთისგან უნდა გაიმიჯნოს სალარო-აპარატის დაკარგვა და სალარო აპარტის გამოუყენებლობა, რომლებიც სხვადასხვა დარღვევაა და შესაბამისად, სხვადასხვა სანქციას ითვალისწინებს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 12.11.2013წ. გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ.

კასატორმა - საქართველოს ფინანსთა სამინისტრომ აღნიშნა, რომ სასამართლოს გადაწყვეტილება უსაფუძვლო და იურიდიულად დაუსაბუთებელია, უსაფუძვლოა სააპელაციო პალატის მითითება, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ არასრულად გამოიკვლია საქმეში არსებული მტკიცებულებები. 18.09.2011წ. რევიზიის აქტით დასტურდება, რომ ი.მ ი. რ. ოღლი არასრულად ასახავდა საქონლის რეალიზაციას, არ არის წარდგენილი 2005-2008 წლების საბუღალტრო დოკუმენტაცია, ხოლო 2009-2011 წლების დოკუმენტები წარმოდგენილია ფრაგმენტულად. მეწარმის მიერ არ ხდებოდა რეალიზებული საქონლის რაოდენობისა და ღირებულების სრულად ასახვა. გამოძიებით დადგენილია, რომ მეწარმე საქონლის რეალიზაციისას საქონლის რეალური ღირებულების ნაცვლად აფიქსირებდა 20%-ით ნაკლებს. საგადასახადო კოდექსის 136.1, 136.3, 73.5 მუხლების საფუძველზე კასატორი აღნიშნავს, რომ ვინაიდან გადასახადის გადამხდელთან 2005-2010 წ.წ. გამოვლინდა სხვაობა დეკლარირებულსა და შემოწმებით გაანგარიშებულ გადასახადებს შორის, მას დამატებით დაერიცხა გადასახადის თანხები. კასატორმა მიუთითა, რომ 20%-ანი ფასნამატის გათვალისწინებით ერთობლივმა შემოსავალმა 2005 წელს შეადგინა 103100 ლარი, ამდენად, საგადასახადო კოდექსის 157.1 მუხლის თანახმად, მეწარმე ვალდებული იყო შესაბამის საგადასახადო ორგანოში დღგ-ს გადამხდელად დარეგისტრირებულიყო, რაც არ განუხორციელებია. აღნიშნული გარემოება, საგადასახადო კოდექსის 282.1 მუხლის მიხედვით, იწვევს პირის დაჯარიმებას. კასატორი მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის დასაბუთებული, რაც სსკ-ის 394-ე მუხლის ,,ე“ და ,,ე¹“ ქვეპუნქტების თანახმად, გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძველია.

სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილება გასაჩივრდა აგრეთვე სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ. კასატორი აღნიშნავს, რომ ი.მ ი. რ. ოღლი ეწეოდა სამეწარმეო საქმიანობას, მის მიმართ საგადასახადო დოკუმენტების გაყალბებისთვის სსსკ-ის 210-ე მუხლის საფუძველზე აღიძრა სისხლის სამართლის საქმე და ის ცნობილ იქნა ბრალდებულად. სისხლის სამართლებრივი გამოძიების ფარგლებში ჩატარებული დოკუმენტური რევიზიის აქტით დგინდება, რომ ი.მ ი. რ. ოღლის მიერ ადგილი ჰქონდა გადასახადების შემცირებას, რის გამოც მას დაერიცხა 304 764 ლარი. აღნიშნული საქმის ფარგლებში დადგინდა, რომ გადამხდელი საქონლის რეალიზაციას სრულად არ ასახავდა, მას არ გააჩნია 2005-2008 წლების საბუღალტრო დოკუმენტაცია, ხოლო 2009-2011 წლების დოკუმენტაცია წარმოდგენილი იყო ფრაგმენტულად, ასევე სრულად არ იყო ამოწერილი სალარო აპარატის ჩეკები, ხოლო საქონლის რეალიზაციისას საქონლის რეალური ღირებულების ნაცვლად გადამხდელი აფიქსირებდა 20%-ით ნაკლებს, რასაც მოწმეებიც ადასტურებენ. კასატორმა მიუთითა, რომ გადასახადების დარიცხვა განხორციელდა საგადასახადო კოდექსის 136.1,136.3 და 73.5 მუხლების საფუძველზე. ი.მ. ი. რ. ოღლის ერთობლივმა შემოსავალმა 2005 წელს გადააჭარბა 100 000 ლარს, ამდენად, საგადასახადო კოდექსის 157.1 მუხლის თანახმად, მეწარმე ვალდებული იყო საგადასახადო ორგანოში დღგ-ს გადამხდელად დარეგისტრირებულიყო, რაც მას არ განუხორციელებია. აღნიშნული გარემოება, საგადასახადო კოდექსის 282.1 მუხლის მიხედვით, იწვევს პირის დაჯარიმებას. დადგენილია ასევე, რომ გადამხდელი სამეწარმეო საქმიანობას ახორციელებდა სალარო აპარატის გარეშე, (მიუხედავად იმისა, რომ 19.06.2007წ. რეგისტრირებული აქვს ერთი სალარო აპარატი), რაც საგადასახადო კოდექსის 281.7 მუხლის თანახმად, იწვევს პირის დაჯარიმებას. კასატორმა მიუთითა, რომ სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალიწინებით, ადმინისტრაციული ორგანო მოკლებულია შესაძლებლობას ხელახლა გამოიკვლიოს საქმის გარემოებები და მიღოს სხვა გადაწყვეტილება. კასატორის მოსაზრებით მოსარჩელის არგუმენტაცია მოკლებულია შესაბამის სამართლებრივ საფუძვლებს, ხოლო სადავო აქტები გამოცემულია მოქმედი კანონმდებლობის საფუძველზე. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ არასათანადოდ იქნა შესწავლილი საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, არ იქნა გამოყენებული კანონი, რომელიც უნდა გამოყენებულიყო, რის შედეგადაც მიღებულ იქნა დაუსაბუთებელი და არასწორი გადაწყვეტილება. არასწორია ასევე სახელმწიფო ბაჟის სსიპ შემოსავლების სამსახურისთვის დაკისრება, რადგან ,,სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის 5.1 მუხლის ,,ლ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სახელმწიფო ბაჟის გადახდისგან გათავისუფლებული არიან საგადასახადო ორგანოები ყველა საქმეზე.

სსკ-ის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე საქმე საკასაციო პალატის მიერ განხილულ იქნა ზეპირი მოსმენის გარეშე.

ი.მ. ,,ი. რ. ოღლის“ შესაგებელში აღინიშნა, რომ საქალაქო სასამართლო არასწორად დაეყრდნო 03.04.12წ. განაჩენს, როგორც კანონიერ ძალაში შესულს, თუმცა არ იქნა გათვალისწინებული, რომ განაჩენი საბოლოო არ იყო, იგი გასაჩივრებული იყო მოსარჩელის მიერ, საჩივრით მოთხოვნილი იყო გამართლება. კოლეგიამ არ გაითვალისწინა სარჩელზე დართული საბუღალტრო დოკუმენტაცია, რომლის წარდგენის საშუალება პატიმრობაში მყოფს არ ჰქონდა. სისხლის სამართლის საქმეზე მოწმის სახით დაკითხული ხათუნა მ-ასა და ბრალდებულ - ჯ. ყ-ის დაკითხვის ოქმის და აღიარებითი ჩვენების გამოყენება არ შეიძლებოდა გამხდარიყო დავალიანების დარიცხვის საფუძველი. ადმინისტრაციული წარმოების დროს ი. რ. ოღლი პატიმარი იყო, მან ცუდად იცის ქართული ენა, რომც ჩაბარებოდა აქტები ის ვერ შეძლებდა მათ გააზრებას ენობრივი ბარიერისა და სათანადო სამართლებრივი დახმარების არარსებობის გამო. ფინანსთა სამინისტრო ადმინისტრაციულ აქტებს =8-ე დაწესებულების ნაცვლად აგზავნიდა თელავის რაიონის სოფ. .... შესაგებლის ავტორი აღნიშნავს აგრეთვე, რომ სალარო აპარატი არ არის დაკარგული და მისი წარდგენა საჭირო შემთხვევაში სასამართლოში შესაძლებელი იყო. რაც შეეხება მოსარჩელის, მისი ძმის და მეუღლის აღიარებას, შესაგებლის ავტორი აღნიშნავს, რომ ისინი პატიმრები იყვნენ და მათი აღიარება არ შეესაბამებოდა მათ ნებას, დანაშაული პროვოცირებული იყო აგენტის მიერ.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, გასაჩივრებული განჩინებისა და საკასაციო საჩივრის კანონიერების შემოწმების შედეგად თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქმეზე დადგენილია და დავას არ იწვევს, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის კანონიერ ძალაში მყოფი 03.04.2012წ. განაჩენით ი. რ. ოღლი ცნობილ იქნა დამნაშავედ სსკ-ის 210-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ”ა” ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისათვის, სასჯელის სახედ და ზომად განესაზღვრა 5 წლისა და 6 თვის ვადით თავისუფლების აღკვეთა, ხოლო დამატებითი სასჯელის სახით დაეკისრა ჯარიმის გადახდა 50 000 ლარის ოდენობით. აღნიშნული განაჩენით სასამართლომ დადგენილად ცნო, რომ ი. რ. ოღლიმ მეუღლესთან და ძმასთან ერთად დამატებითი მატერიალური სარგებლის მიღებისა და სახელმწიფოს კუთვნილი გადასახადის შემცირების მიზნით იმპორტირებული საქონლის რეალიზაციისას განახორციელა ყალბი საგადასახადო დოკუმენტების ჯგუფურად დამზადება გასაღების მიზნით, გასაღება და გამოყენება, კერძოდ, საქონლის რეალიზაციისას სასაქონლო ზედნადებებში და თანდართულ ჩეკებში შეამცირა საქონლის ღირებულება 20%-ით, ხოლო ფაქტიურად მყიდველებისაგან მიიღო საქონლის რეალური ღირებულება. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის საგამოძიებო დეპარტამენტის ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს 17.08.2011წ. №15-04-2912 მიმართვის თანახმად, სპეციალურ გამოკვლევათა და ექსპერტიზის დეპარტამენტის უფროსის 06.09.2011წ. №408 დავალების საფუძველზე, ამავე დეპარტამენტის III სამმართველოს მთავარ ინსპექტორს გ. ს-ს, სისხლის სამართლის საქმესთან დაკავშირებით დაევალა წარმოდგენილ მასალებზე დაყრდნობით ი.მ ი. რ. ოღლის დოკუმენტური რევიზიის ჩატარება. შემოწმებას დაექვემდებარა 2005 წლის 1 იანვრიდან 2011 წლის 28 ივლისამდე პერიოდი. შემოწმების შედეგად შედგა 18.09.2011 დოკუმენტური რევიზიის აქტი, რომლითაც განისაზღვრა, რომ შესამოწმებელ პერიოდში ი.მ ი. რ. ოღლის ბიუჯეტში დამატებით გადასახდელად უნდა დარიცხვოდა - 304 764 ლარი, მათ შორის: ძირითადი თანხა - 214 956 ლარი, ჯარიმა - 89 808 ლარი. სახეობათა მიხედვით კი გადასახადი გადანაწილდა შემდეგნაირად: სოციალური გადასახადი - 64 555 ლარი, მათ შორის: ძირითადი თანხა - 43 724 ლარი, ჯარიმა - 20 831 ლარი; საშემოსავლო გადასახადი - 119 946 ლარი, მათ შორის: ძირითადი თანხა - 83 461 ლარი, ჯარიმა - 36 485 ლარი; დღგ- 117 263 ლარი, მათ შორის: ძირითადი თანხა - 87 771 ლარი, ჯარიმა - 29 492 ლარი; საკონტროლო-სალარო აპარატის გამოყენების წესის დარღვევისათვის ჯარიმა - 3 000 ლარი. 18.09.2011წ. დოკუმენტური რევიზიის აქტის საფუძველზე გამოიცა შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 02.11.2011წ. №1989 ბრძანება ი.მ ი. რ. ოღლის პირადი აღრიცხვის ბარათზე თანხების დარიცხვის შესახებ. აღნიშნული ბრძანების საფუძველზე გამოიცა შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 03.11.2011წ. №049-21 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც მოსარჩელეს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაერიცხა სულ - 489 655,68 ლარი, მათ შორის: ძირითადი თანხა - 231 210,89 ლარი, ჯარიმა - 89 808 ლარი, საურავი - 168 636,79 ლარი. ი.მ ,,ი. რ. ოღლის“ პირად ბარათზე არსებული საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებების გატარების მიზნით შემოსავლების სამსახურის 20.12.2011წ. №049-4866 ბრძანებით ყადაღა დაედო გადასახადის გადამხდელის ქონებას - მატარიალურ და არამატერიალურ აქტივებს. ი.მ ,,ი. რ. ოღლიმ” საჩივრით მიმართა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 03.11.2011წ. №049-21 საგადასახადო მოთხოვნისა და ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ შემოსავლების სამსახურის 20.12.2011წ. №049-4866 ბრძანების ბათილად ცნობა მოითხოვა. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს 22.03.2012წ. №4251/2/12 გადაწყვეტილებით ი.მ ი. რ. ოღლის საჩივარი შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 03.11.2011წ. №049-21 საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობის ნაწილში არ დაკმაყოფილდა, ხოლო საჩივარი ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ შემოსავლების სამსახურის 20.12.2011წ. №049-4866 ბრძანების ბათილად ცნობის მოთხოვნის ნაწილში ქვემდებარეობით გადაეგზავნა შემოსავლების სამსახურს. შემოსავლების სამსახურის 23.03.2012წ. №4769 ბრძანებით ი.მ ,,ი. რ. ოღლის” საჩივარი ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ შემოსავლების სამსახურის 20.12.2011წ. №049-4866 ბრძანების ბათილად ცნობის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

განსახილველ დავაში ი.მ ,,ი. რ. ოღლი” გასაჩივრებული აქტების ბათილად ცნობის საფუძვლად სარჩელში და საკასაციო საჩივარზე შემოტანილ შესაგებელში უთითებდა იმ გარემოებებზე, რომ სადავო აქტები იგზავნებოდა მის საცხოვრებელ მისამართზე, სოფელ ..., სადაც პატიმრობის გამო არ იმყოფებოდა, ხოლო მისი ოჯახის წევრები მოკლებულნი იყვნენ ამ დოკუმენტაციის მიწოდების შესაძლებლობას, რადგან ისინიც პატიმრობაში იმყოფებოდნენ. მოსარჩელე ასევე აღნიშნავს, რომ აზერბაიჯანელია და აქვს ენობრივი ბარიერი, ხოლო პატიმრობაში მოკლებული იყო დოკუმენტაციის თარგმნისა და სამართლებრივი დახმარების მიღების შესაძლებლობას, რის გამოც ვერ შეძლო სრულყოფილი საჩივრების წარდგენა. გარდა ამისა, მონაწილეობა არ მიუღია საგადასახადო ორგანოებში მისი საჩივრების ზეპირ განხილვაში.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ საქმეში დაცული მტკიცებულებებით, დასტურდება, რომ გადასახადის გადამხდელისთვის საგადასახადო წარმოებასთან დაკავშირებული დოკუმენტაცია იგზავნებოდა როგორც სასჯელაღსრულების დაწესებულებაში, სადაც გზავნილი უშუალოდ ბარდებოდა ი. რ. ოღლის (ტ.1, ს.ფ. 184, 190, 199, 200, 226), ასევე კასატორის საცხოვრებელ მისამართზე, სადაც კორესპონდენცია სხვადასხვა დროს ჩაბარდა მის მეუღლეს, რძალს და ძმისშვილს (ტ.1,ს.ფ. 204, 220, 236). იმ გარემოებას, რომ კასატორს რეალურად ბარდებოდა სადავო აქტები, ადასტურებს ი.მ. ,,ი. რ. ოღლის“ მიერ ადმინისტრაციული საჩივრების კანონმდებლობით განსაზღვრულ ვადაში წარდგენის ფაქტი. ინდ. მეწარმეს კანონით განსაზღვრულ ვადაში წარდგენილი ჰქონდა საჩივარი შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 03.11.11წ. =049-21 საგადასახადო მოთხოვნაზე, რაც ასევე ადასტურებს მისთვის აქტის ჩაბარებას. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 09.03.12წ. გადაწყვეტილებით დასტურდება, რომ სასჯელაღსრულების დეპარტამენტის =8 დაწესებულებაში მყოფ პატიმარს ი. რ. ოღლის გაეგზავნა ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურიდან დოკუმენტური რევიზიის აქტის ასლი. დავების განხილვის საბჭოს 09.03.12წ. გადაწყვეტილებით 03.11.11წ. =049-21 საგადასახადო მოთხოვნით დარიცხულ თანხასთან დაკავშირებით დავის განხილვა შეჩერდა, მომჩივანს მიეცა დამატებითი ვადა, რათა მას წარმოედგინა მოსაზრებები, არგუმენტები და მტკიცებულებები 18.09.11წ. დოკუმენტური რევიზიის აქტის არამართლზომიერების თაობაზე. აღნიშნულის მიუხედავად, მომჩივანს რაიმე მოსაზრება განხორციელებულ დარიცხვასთან დაკავშირებით არ წარმოუდგენია, შესაბამისად საბჭოს 22.03.12წ. გადაწყვეტილებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. გადაწყვეტილებაში აღინიშნა, რომ დავების განხილვის საბჭოს აპარატის მიერ 29.02.12წ. გაეგზავნა რევიზიის აქტი, რომლის ჩაბარება დასტურდება 06.03.12წ. ხელმოწერით, მომჩივანს არ წარმოუდგენია რაიმე კონკრეტული არგუმენტები ან/და მტკიცებულებები დარიცხვის არამართლზომიერებასთან დაკავშირებით. არ დასტურდება აგრეთვე მოსაზრება იმასთან დაკავშირებით, რომ საცხოვრებელ მისამართზე მყოფ პირებს არ შეეძლოთ საგადასახადო ორგანოებიდან მიღებული დოკუმენტაციის პატიმრობაში მყოფი ი. რ. ოღლისთვის მიწოდება. საქმის მასალებით დასტურდება აგრეთვე, რომ შემოსავლების სამსახურის ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ 20.12.11წ. =049-4866 ბრძანების ასლი ჩაბარდა ჯოჰარათ მაჰრამ ყიზის 11.01.12წ., ბრძანება გასაჩივრდა ი. რ. ოღლის მიერ ვადაში, რაც თავისთავად ადასტურებს ბრძანების ასლის მისთვის მიწოდებას, საჩივრის განხილვის შედეგად შემოსავლის სამსახურის 23.03.12წ. =4769 ბრძანებით ი.მ ,,ი. რ. ოღლის“ საჩივარი ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ ბრძანების გაუქმების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა. ,,პატიმრობის კოდექსის“ 16.1 მუხლის თანახმად, ბრალდებულს/მსჯავრდებულს უფლება აქვს, შეუზღუდავი რაოდენობით გაგზავნოს და მიიღოს წერილები ამ კოდექსით დადგენილი წესით, გარდა ამავე კოდექსით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. ბრალდებულთა წერილების გაგზავნასა და მიღებას უზრუნველყოფს სასჯელაღსრულების დაწესებულების კანცელარია (საქართველოს სასჯელაღსრულების, პრობაციისა და იურიდიული დახმარების საკითხთა მინისტრის 30.05.2011წ. №97 ბრძანებით დამტკიცებული ,,პატიმრობის დაწესებულების დებულების“ მე-12 მუხლი და ამავე ბრძანებით დამტკიცებული ,,თავისუფლების აღკვეთის დაწესებულების დებულების“ მე-12 მუხლი). ამდენად, ი. რ. ოღლისთვის საგადასახადო ორგანოებიდან მიღებული კორესპონდენციების გაგზავნა შესაძლებელი იყო ,,პატიმრობის კოდექსითა“ და საქართველოს სასჯელაღსრულების, პრობაციისა და იურიდიული დახმარების საკითხთა მინისტრის 30.05.2011წ. №97 ბრძანებით დამტკიცებული დებულებით განსაზღვრული პროცედურების შესაბამისად. მოსარჩელის პატიმრობაში ყოფნა თავისთავად არ ადასტურებს ადმინისტრაციულ წარმოებაში მისი უფლებების შელახვას, სააპელაციო პალატას არ უმსჯელია, ქმნიდა თუ არა საგადასახადო ორგანოების გადაწყვეტილებების კასატორის საცხოვრებელ მისამართზე გაგზავნა და ჩაბარება მათი გასაჩივრების დამაბრკოლებელ და საგადასახადო ორგანოების გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობის არსებით საფუძვლებს.

დაუსაბუთებელია აგრეთვე შესაგებელში მოყვანილი მოსაზრება იმის შესახებ, რომ პატიმრობის გამო ინდ.მეწარმეს შეზღუდული ჰქონდა დოკუმენტაციის თარგმნის შესაძლებლობა. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ თარჯიმნის მომსახურებით სარგებლობის შეზღუდვის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება მხარეს არ წარმოუდგენია, ხოლო თავისუფლების აღკვეთის ფაქტი თავისთავად აღნიშნულ გარემოებას არ ასაბუთებს. ამასთან, ი.მ ი. რ. ოღლის გასაჩივრებული აქვს მასთან დაკავშირებით 18.09.11წ. რევიზიის აქტის საფუძველზე გამოცემული საგადასახადო ორგანოების ყველა აქტი, რაც ადასტურებს, რომ მას ჰქონდა აღნიშნული დოკუმენტაციის გაცნობის და სახელმწიფო ენაზე საჩივრის წარდგენის შესაძლებლობა. სააპელაციო სასამართლო აღნიშნულ გარემოებასთან დაკავშირებით შემოიფარგლა მხოლოდ მოსარჩელის მოსაზრების ციტირებით, სააპელაციო სასამართლოს შეფასება არ მიუცია მათთვის. არც სააპელაციო სასამართლო და არც აპელანტი არ უთითებენ რაიმე კონკრეტულ გარემოებაზე, რომელიც ი. რ. ოღლისათვის თარჯიმნის მომსახურებით სარგებლობის აკრძალვას ან შეუძლებლობას დაადასტურებდა.

ადვოკატის არ ყოლის გამო სრულყოფილი საჩივრების წარდგენის შეუძლებლობის შესახებ მოსარჩელის მოსაზრება არ არის დასაბუთებული, ვინაიდან საქართველოს სასჯელაღსრულების, პრობაციისა და იურიდიული დახმარების საკითხთა მინისტრის 30.05.2011წ. №97 ბრძანებით დამტკიცებული ,,პატიმრობის დაწესეულების დებულების“ 5.1 მუხლის ,,დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, დაწესებულების შემადგენლობაში არის სოციალური განყოფილება, რომლის ერთ-ერთი ძირითადი ამოცანაა ბრალდებულთა, ასევე მათი ახლობლების უფლებების დაცვის და განხორციელების უზრუნველყოფა, შესაბამისი საქმისწარმოება და სამართლებრივი აქტების პროექტების მომზადება, ბრალდებულთა და მათი ახლობლების მიღება და მათთვის საინტერესო საკითხებთან დაკავშირებით კონსულტაციების გაწევა (მე-9 მუხლის ,,ა“ და ,,ბ“ ქვეპუნქტები). ასეთივე მოწესრიგებას ითვალისწინებს საქართველოს სასჯელაღსრულების, პრობაციისა და იურიდიული დახმარების საკითხთა მინისტრის 30.05.2011წ. №97 ბრძანებით დამტკიცებული ,,თავისუფლების აღკვეთის დაწესებულების დებულების“ მე-9 მუხლის ,,ა“ და ,,ბ“ ქვეპუნქტები. გარდა ამისა ბრალდებულს/მსჯავრდებულს უფლება აქვს ისარგებლოს უფასო იურიდიული დახმარებითა და სამართლებრივი კონსულტაციებით (,,პატიმრობის დაწესებულების დებულების“ 21-ე მუხლის ,,ა.ვ“ ქვეპუნქტი, ,,თავისუფლების აღკვეთის დაწესებულების დებულების“ 22-ე მუხლის ,,ა.ე“ ქვეპუნქტი). ამასთანავე, ბრალდებული/მსჯავრდებული კანონმდებლობით არ არის შეზღუდული საკუთარი ხარჯით იყოლიოს ადვოკატი. ,,პატიმრობის კოდექსის“ 18.2 მუხლის თანახმად, ბრალდებულს/მსჯავრდებულს შეუძლია საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ისარგებლოს ადვოკატის მომსახურებით. განსახილველ შემთხვევაში 18.04.2012წ. #120395236 მინდობილობით (ტ.1, ს.ფ.112) ი. რ. ოღლის წარმომადგენელობას უწევდა ადვოკატი. მინდობილობა გაფორმებულია ი. რ. ოღლის პატიმრობაში ყოფნის პერიოდში #8 პატიმრობისა და დახურული თავისუფლების აღკვეთის შერეული ტიპის დაწესებულების დირექტორის - დ.ხ-ას მიერ. მანამდე ადვოკატის მომსახურებით სარგებლობის გამომრიცხავი გარემოების არსებობის, ამ უფლების შეზღუდვის დამადასტურებელი მტკიცებულება საქმეში არ მოიპოვება. ამდენად, კასატორი პატიმრობის პერიოდში არ იყო შეზღუდული ესარგებლა ადვოკატის მომსახურებით ან მიეღო უფასო იურიდიული კონსულტაცია. ის გარემოება, რომ ი. რ. ოღლიმ არ მოახდინა მისთვის კანონმდებლობით მინიჭებული უფლებების დროული რეალიზაცია, არ ქმნის სადავო აქტების ბათილად ცნობის საფუძველს.

დაუსაბუთებელია აგრეთვე მოსარჩელის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ სათანადო თარგმნისა და იურიდიული დახმარების პირობებში, იგი დაადასტურებდა გასაჩივრებული აქტების არამართლზომიერებას და სრულად წარადგენდა ნაკლოვან საგადასახადო დოკუმენტაციას. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სასამართლოში გასაჩივრებულია ის სამართლებრივი აქტები, რომლებიც მოსარჩელეს სადავოდ ჰქონდა გამხდარი ადმინისტრაციული წარმოებისას. სუბსიდარობის პრინციპიდან გამომდინარე, მას შეეძლო ადმინისტრაციული საჩივრის დასაბუთების ხარვეზიანობა სარჩელის წარდგენისას შეევსო და დაესაბუთებინა სადავო აქტების უკანონობა. საქმის საქალაქო სასამართლოში განხილვისას მოსარჩელემ მართალია წარადგინა სხვადასხვა სახის საგადასახადო დოკუმენტაცია, თუმცა არ დაუსაბუთებია აღნიშნული დოკუმენტაციით დარიცხული გადასახადების შემცირების საფუძვლები, სადავო აქტების ფორმალური ან მატერიალური უკანონობა. აპელანტი არ უთითებს კონკრეტულად ახალ დოკუმენტაციაზე, რომელიც უცნობი იყო სადავო აქტების გამოცემისას, არ ასაბუთებს აგრეთვე იმას, რომ ამ დოკუმენტაციის წარდგენა გამოიწვევდა სხვა სახის გადაწყვეტილების მიღებას, რაც სზაკ-ის 60¹ მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით სხვაგვარი გადაწყვეტილების მიღების საფუძველი იქნებოდა. სააპელაციო სასამართლომ ისე ცნო ბათილად ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები, რომ არ დაუდგენია წარმოდგენილი დოკუმენტაციის სიახლე, არ მიუცია ხსენებული დოკუმენტაციისათვის შეფასება, არ დაუსაბუთებია მათი საგადასახადო ორგანოებისათვის წარმოდგენის შემთხვევაში სხვა გადაწყვეტილების მიღების შესაძლებლობა.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად საქმის ადმინისტრაციული ორგანოსათვის დაბრუნება და ახალი აქტის გამოცემის დავალება საჭიროებდა იმ გარემოებების მითითებას, რომელიც არ იქნა გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ აქტის გამოცემისას და ახალი გადაწყვეტილების მიღებამდე ამ გარემოების გარკვევის დავალებას. გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ასეთ მითითებას არ შეიცავს. სასკ-ის 32.4 მუხლის თანახმად, თუ სასამართლო მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევისა და შეფასების გარეშე, იგი უფლებამოსილია სადავო საკითხის გადაუწყვეტლად ბათილად ცნოს ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი და დაავალოს ადმინისტრაციულ ორგანოს, ამ გარემოებათა გამოკვლევის და შეფასების შემდეგ ახალი აქტის გამოცემა. სასკ-ის 32.4 მუხლის საფუძველზე აქტის გაუქმება დასაშვებია თუ აქტი გამოცემულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოების გამოკვლევის და შეფასების გარეშე. სასამართლო დავის გადაუწყვეტლად აქტს ბათილად ცნობს იმ შემთხვევაში, როდესაც აშკარაა, რომ გადაწყვეტილების მიღება საჭიროებდა გარკვეული გარემოებების გამოკვლევას, რომელიც არ იქნა გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ, ამასთანავე ამ გარემოების გამოკვლევას არსებითი მნიშვნელობა აქვს გადაწყვეტილების მიღებისათვის. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ შეიცავს სასკ-ის 32.4 მუხლის გამოყენების დასაბუთებას, სასამართლოს არ უმსჯელია ასეთი გადაწყვეტილების მიღების პროცესუალურ წინაპირობებზე. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სასკ-ის 32.4. მუხლით მინიჭებულ უფლებამოსილებას სასამართლო იყენებს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც სამართალწარმოების ფარგლებში ვერ ხერხდება სადავო ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა და შეფასება, რაც თავის მხრივ შეუძლებელს ხდის სადავო ადმინისტრაციული აქტების კანონიერებაზე მსჯელობას. სააპელაციო სასამართლომ საქმის გამოსაკვლევ გარემოებათა მითითების გარეშე დაავალა ადმინისტრაციულ ორგანოს ახალი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა მაშინ, როდესაც სახეზეა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის კანონიერ ძალაში შესული 03.04.2012წ. განაჩენი, რომლითაც ი. რ. ოღლი ცნობილ იქნა დამნაშავედ სსსკ-ის 210.2 მუხლის ,,ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისათვის და სასჯელის სახედ და ზომად განესაზღვრა 5 წლითა და 6 თვით თავისუფლების აღკვეთა. განაჩენით დადგენილია, რომ ი. რ. ოღლიმ, მეუღლესთან და ძმასთან ერთად, დამატებითი მატერიალური სარგებლის მიღებისა და სახელმწიფოს კუთვნილი გადასახადის შემცირების მიზნით, განიზრახა იმპორტული საქონლის რეალიზაციისას ყალბი საგადასახადო დოკუმენტების ჯგუფურად დამზადება გასაღების მიზნით, გასაღება და გამოყენება, კერძოდ, აღნიშნული პირები საქონლის რეალიზაციისას სასაქონლო ზედნადებებში და თანდართულ ჩეკებში ამცირებდნენ საქონლის ღირებულებას 20 %-ით, ხოლო მყიდველისგან იღებდნენ საქონლის რეალურ ღირებულებას. მართალია სსკ-ის 106-ე მუხლში 24.09.2010წ. კანონით შეტანილი ცვლილების შედეგად სისხლის სამართლის საქმეზე გამოტანილ აქტს არ აქვს პრეიუდიციული ძალა, თუმცა აღნიშნული არ გამორიცხავს სისხლის სამართლის საქმესთან დაკავშირებით მიღებული პროცესუალური აქტების მტკიცებულებად მიღებისა და მათი სხვა მტკიცებულებებთან ურთიერთშეჯერებით შესაბამისი დასკვნის გაკეთების შესაძლებლობას. სასამართლოს არ ერთმევა შესაძლებლობა იმსჯელოს განაჩენზე, როგორც წერილობით მტკიცებულებაზე და გაიზიაროს მასში ასახული გარემოებები. განსახილველ შემთხვევაში განაჩენით დადგენილია, რომ ი. რ. ოღლი ახდენდა წინასწარი განზრახვით გადასახადების დამალვას. ი. რ. ოღლი საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლად სააპელაციო საჩივარში და საკასაციო საჩივარზე შეტანილ შესაგებელში უთითებს იმ გარემოებას, რომ საქალაქო სასამართლო გადაწყვეტილების მიღებისას დაეყრდნო თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 03.04.2012წ. განაჩენს, რომელიც გადაწყვეტილების მიღების მომენტში არ ყოფილა კანონიერ ძალაში შესული. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 279-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, განაჩენი კანონიერ ძალაში შედის და აღსასრულებლად მიექცევა სასამართლოს მიერ მისი საჯაროდ გამოცხადებისთანავე. ამასთანავე, სააპელაციო პალატის მიერ სააპელაციო საჩივრის განხილვის პროცესში თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 26.11.2012წ. განაჩენით დამტკიცდა საპროცესო შეთანხმება პროკურორსა და მსჯავრდებულ ი. რ. ოღლის შორის, რომლის თანახმად, ი. რ. ოღლი ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 210-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე და მას სასჯელის სახედ და ზომად განესაზღვრა 3 წლითა და 6 თვით თავისუფლების აღკვეთა, საიდანაც 1 წლისა და 6 თვის ვადით თავისუფლების აღკვეთა განესაზღვრა სასჯელაღსრულების დაწესებულებაში მოსახდელად, ხოლო დარჩენილი 2 წელი ჩაეთვალა პირობით მსჯავრად, 3 წლის გამოსაცდელი ვადით, მასვე დამატებითი სასჯელის სახით განესაზღვრა ჯარიმა 5 000 ლარის ოდენობით. განაჩენში აღინიშნა, რომ ი. რ. ოღლი სრულად აცნობიერებს იმ დანაშაულის ხასიათს, რომლის ჩადენაშიც მას ბრალი ედება. 26.11.12წ. განაჩენის თანახმად ადგილი აქვს ბრალზე შეთანხმებას, განაჩენი ემყარება სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 212-ე მუხლს, რომლის მე-2 ნაწილის ,,ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად საპროცესო შეთანხმება ნებაყოფლობით არის დადებული და ბრალდებული ნებაყოფლობით აღიარებს ბრალს. ამავე კოდექსის 209.1 მუხლის მიხედვით, საპროცესო შეთანხმების თანახმად ბრალდებული აღიარებს დანაშაულს და უთანხმდება პროკურორს სასჯელზე. სისხლის სამართლის საქმეთა სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ საქმეში მოიპოვება ი. რ. ოღლის ბრალის დამადასტურებელი საკმარისი მტკიცებულებები, კერძოდ, მოწმეების (ლ.ლ-ის, ზ.ბ-ის, მ.წ-ის, და ვ.ს-ის) ჩვენებები, დოკუმენტაციის დათვალიერების ოქმები, ჩხრეკის ოქმები, მსჯავრდებულთა აღიარებითი ჩვენებები და სხვ., სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ უტყუარად დასტურდებოდა განსახილველი დანაშაულის ჩადენის ფაქტი. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ დოკუმენტური რევიზიის აქტი, რომელიც საფუძვლად დაედო სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემას, ემყარება სისხლის სამართლის საქმეზე დადგენილ გარემოებას, რომ ინდ. მეწარმე საქონლის რეალიზაციისას საქონლის რეალური ღირებულების ნაცვლად აფიქსირებდა 20%-ით შემცირებულ თანხას. აღნიშნულიდან გამომდინარე ინდ.მეწარმის დასაბეგრი შემოსავლები გაიზარდა წლების მიხედვით გაზრდილი შემოსავლის თანხიდან გამოანგარიშებული გადახდებით და საჯარიმო სანქციებით. ბრალზე საპროცესო შეთანხმებით მოსარჩელე დაეთანხმა სისხლის სამართლის საქმეზე დადგენილ გარემოებებს. საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ სსკ-ის 102.1 მუხლის თანახმად თითოეულმა მხარემ უნდა ამტკიცოს გარემოებები, რომლებზედაც ამყარებს თავის მოთხოვნასა და შესაგებელს. სასკ-ის მე-17 მუხლით განსაზღვრული მტკიცების ტვირთის ადმინისტრაციული ორგანოსთვის დაკისრება, არ ათავისუფლებს მხარეს ვალდებულებისგან წარმოადგინოს თავისი მოთხოვნების დამადასტურებელი მტკიცებულებები. სააპელაციო პალატას უნდა ემსჯელა რამდენად არსებობს კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გაზიარებაზე უარის თქმის და სასკ-ის 32.4 მუხლის საფუძველზე სადავო აქტების ბათილად ცნობის საფუძველი.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილად არის ცნობილი, რომ შესამოწმებელ პერიოდში ი.მ ,,ი. რ. ოღლი“ საქონლის რეალიზაციას არ ასახავდა სრულად, არ იყო წარმოდგენილი 2005-2008 წ.წ. არანაირი საბუღალტრო დოკუმენტაცია, ხოლო 2009-2011 წ.წ. საბუღალტრო დოკუმენტაცია წარდგენილი იყო ფრაგმენტულად, ინდ. მეწარმეს არ ჰქონდა წარდგენილი შესაბამისი პირველადი საგადასახადო დოკუმენტები: ა/ფაქტურები და ს/ზედნადებები, სრულად არ იყო ამოწერილი სალარო აპარატის ჩეკები. 18.09.11წ. დოკუმენტური რევიზიის აქტით დგინდება, რომ 2005-2010წ.წ. გამოვლინდა სხვაობა დეკლარირებულსა და შემოწმებით გაანგარიშებულ გადასახადებს შორის, რის გამოც ი.მ ,,ი. რ. ოღლის“ დაერიცხა დამატებითი თანხები საშემოსავლო, სოციალურ და დამატებითი ღირებულების გადასახადებში. გადასახადის გადამხდელს დაეკისრა აგრეთვე საჯარიმო სანქციები დღგ-ს გადამხდელად აღურიცხაობისა და საკონტროლო სალარო აპარატის დაკარგვისათვის. დოკუმენტური რევიზიის აქტის საფუძველზე შემდგომში გამოიცა სადავო აქტები. მოსარჩელე სადავოდ გამხდარი აქტებით განხორციელებულ დარიცხვასთან დაკავშირებით კონკრეტულად არ უთითებს მათი უსწორობის საფუძველს. ასეთ მითითებას არც სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება შეიცავს. აღნიშნულის მიუხედავად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ არსებობს სადავო აქტების გაუქმებისა და საქმის გარემოებათა ხელახალი გამოკვლევის შემდეგ ადმინისტრაციული ორგანოსათვის ახალი აქტის გამოცემის დავალების საფუძველი. საგადასახადო კოდექსის 255.9 მუხლის თანახმად, სისხლის სამართლის საქმეზე საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კანონმდებლობის საფუძველზე ჩატარებული დოკუმენტური რევიზიის აქტი ითვლება საგადასახადო შემოწმების აქტად, ასევე საგადასახადო კოდექსის 136.3 და 73.5 მუხლების შესაბამისად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, წინააღმდეგ შემთხვევაში საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს განუსაზღვროს პირს საგადასახადო ვალდებულებები არსებული მასალების საფუძველზე, შესაბამისი ფაქტებისა და გარემოებების გათვალისწინებით, პირდაპირი და არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით. განსახილველ შემთხვევაში რევიზიის აქტი, რომლის საფუძველზეც შემდგომში გამოიცა სადავო ბრძანებები და განხორციელდა გადასახადების დარიცხვა, შედგა სისხლის სამართლის საქმეზე საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კანონმდებლობის საფუძველზე. შესაბამისად, სსიპ შემოსავლების სამსახური უფლებამოსილი იყო რევიზიის აქტი გაეთანაბრებინა საგადასახადო შემოწმების აქტთან და განეხორციელებინა კანონმდებლობით გათვალისწინებული შემდგომი მოქმედებები. სააპელაციო პალატის მიერ არ არის უარყოფილი პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა არაპირდაპირი მეთოდით გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის სამართლებრივი საფუძვლების არსებობის შესახებ. საქალაქო სასამართლოს აღნიშნული დასკვნა ეფუძნება საგადასახადო კოდექსის 255.9, 136-ე, 73.5 მუხლებზე, 03.04.12წ. განაჩენზე, მოწმის - ხ. მ-ას ჩვენებაზე, ჯ. მ. ყ-ის დაკითხვის ოქმზე. სააპელაციო პალატამ საქალაქო სასამართლოს მოსაზრებების, არაპირდაპირი მეთოდებით საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის უარყოფის გარეშე ბათილად ცნო სადავო აქტები და დაევალა ახალი აქტის გამოცემა.

სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ შეიცავს რაიმე მითითებას სადავო აქტებით განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებების უსწორობის შესახებ. გადაწყვეტილების ერთადერთი მითითება სალარო აპარატის დაკარგვის ნამდვილობის და შესაბამისად, გადასახადის გადამხდელისათვის საამისოდ საგადასახადო კოდექსის 281-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე 3000 ლარით დაჯარიმების სისწორის გარკვევის შესახებ შესაძლოა გამხდარიყო სასკ-ის 32.4 მუხლის საფუძველზე სადავო აქტების შესაბამის ნაწილში და არა მთლიანად გაუქმების პირობა. საქმის მასალებით დასტურდება, რომ ინდ.მეწარმემ საკონტროლო-სალარო აპარატი ვერ წარმოადგინა, ამასთანავე არ არის წარმოდგენილი სხვა პირის მიერ ჩადენილი მართლსაწინააღმდეგო ქმედებით აპარატის დაკარგვის რაიმე დამადასტურებელი მტკიცებულება, რაც საგადასახადო კოდექსის 281.7 მუხლის მიხედვით პასუხისმგებლობისაგან გათავისუფლების საფუძველია. სასარჩელო განცხადებაში და სააპელაციო საჩივარში სალარო აპარატის წარდგენის შესაძლებლობის მითითების მიუხედავად სალარო აპარატი არც საგადასახადო ორგანოსათვის და არც სასამართლოსათვის წარდგენილი არ ყოფილა, შესაბამისად არ არის საფუძვლიანი სააპელაციო პალატის მითითება სალარო აპარატის დაკარგვის ნამდვილობის დადგენის საჭიროებასთან დაკავშირებით. ამასთანავე, მოსარჩელის მითითება იმ გარემოებაზე, რომ ის დღგ-ს გადამხდელად რეგისტრაციაში 2006 წელს გატარდა, არ არის საკმარისი დღგ-ს გადამხდელად რეგისტრაციაში გაუვლელობის გამო საჯარიმო სანქციის გასაუქმებლად. საქმის მასალების მიხედვით შემოსავლის 20%-იანი დანამატის გამო მიჩნეულ იქნა, რომ ერთობლივი შემოსავლის 100 000 ლარის გადამეტების გამო ინდ.მეწარმე დღგ-ს გადამხდელად ჯერ კიდევ 2005 წელს უნდა დამდგარიყო. 2005 წელს დღგ-ს გადამხდელად რეგისტრაციაში აღურიცხაობამ გამოიწვია საჯარიმო თანხის დაკისრება, ამდენად, ჯარიმის თანხის გაუქმების საფუძველს არ ქმნის დღგ-ს გადამხდელად მოსარჩელის 2006 წელს რეგისტრაციაში გატარება, ინდ.მეწარმის 2006 წლის 1 აპრილიდან რეგისტრაციაში აღრიცხვის და დღგ-ს გადამხდელის სერტიფიკაციის აღების შესახებ თავად 18.09.11 წ. სარევიზიო აქტშიც არის აღნიშნული.

სსკ-ის 377.1 მუხლის თანახმად, სააპელაციო ინსტანციაში მართლმსაჯულება ხორციელდება გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში შემოწმების გზით, რაც გულისხმობს სააპელაციო საჩივრის მოტივების საფუძვლიანობის შეფასებასაც. სსკ-ის 249-ე მუხლის შესაბამისად, სასამართლოს გადაწყვეტილებაში უნდა მიეთითოს საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, მტკიცებულებები, რომელთაც ემყარება სასამართლოს დასკვნები და მოსაზრებანი, რომლებითაც სასამართლო უარყოფს ამა თუ იმ მტკიცებულებას. სასამართლომ გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში უნდა აღინიშნოს არამარტო კანონები, რომლებითაც იხელმძღვანელა სასამართლომ, არამედ ასევე საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასება. აღნიშნულის მიუხედავად, სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილი შედგება მხოლოდ სადავო აქტების გამოცემის თანმიმდევრობის აღწერისა და ნორმების ციტირებისაგან. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში მოცემულია სასკ-ის 1-ლი მუხლის მე-2 ნაწილის, სსკ-ის 377-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის, 385-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის ,,ა“ ქვეპუნქტის, 394-ე მუხლის ,,ე¹“ ქვეპუნქტის, სზაკ-ის 96-ე მუხლის 1-ლი და მე-2 ნაწილების, 53-ე მუხლის 1-ლი და მე-5 ნაწილების, სასკ-ის 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილის ტექსტების ციტირებები, ამასთანავე გადაწყვეტილება არ შეიცავს სადავო სამართალურთიერთობების მიმართ ციტირებული ნორმების გამოყენების რაიმე არგუმენტაციას. სააპელაციო სასამართლომ სააპელაციო საჩივარში მოყვანილ არგუმენტებზე მსჯელობის გარეშე გააუქმა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება, სააპელაციო პალატამ არ იქონია მსჯელობა სააპელაციო საჩივრის მოტივებზე. სააპელაციო პალატას არ შეუფასებია დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, არ უმსჯელია მათ თანამდევ სამართლებრივ შედეგებზე, გადაწყვეტილება მოკლებულია სათანადო სამართლებრივ და ფაქტობრივ წინამძღვრებს, გადაწყვეტილება არ შეიცავს სასამართლოს დასკვნებს სადავო საკითხებზე. სასამართლომ მხარეების მიერ წამოყენებული არგუმენტების სამართლებრივი შეფასების, პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნების უარყოფის გარეშე გააუქმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება და სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები, რაც შეუძლებელს ხდის სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება - დასაბუთებულობის შემოწმებას. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ სამართლიანი და დასაბუთებული გადაწყვეტილების გამოტანის მოთხოვნა განპირობებულია მხარის ინტერესით იცოდეს გამოტანილი გადაწყვეტილების საფუძვლები და მოტივები. სასამართლოს ვალდებულება მიუთითოს მიღებული გადაწყვეტილების მოტივები, შესრულებულად ჩაითვლება ყოველი კონკრეტული საქმის გარემოებათა ჭრილში. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ საქმეში სადავო აქტების გაუქმება მოითხოვდა მათი ბათილად ცნობის კანონიერი საფუძვლების ზუსტ მითითებას. სააპელაციო პალატას არ შეუფასებია საქმეზე წარდგენილი მტკიცებულებები და მხარეების არგუმენტაცია, გადაწყვეტილება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება არის შეუძლებელი.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დაუსაბუთებელია, სახეზეა სსკ-ის 394-ე მუხლის ,,ე¹“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დარღვევა ანუ გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია, რაც საკასაციო საჩივრის აბსოლუტურ საფუძველს ქმნის. ამდენად, სახეზეა სსკ-ის 412-ე მუხლის საფუძველზე საქმის ხელახალი განხილვისათვის იმავე სასამართლოსათვის დაბრუნების პირობა. საქმის ხელახალი განხილვისას სასამართლომ სრულყოფილად უნდა გამოიკვლიოს საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, შეაფასოს საქმეზე შეკრებილი მტკიცებულებები და სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცეს მათ.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, უნდა გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 12.11.2013წ. გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1-ლი მუხლის მე-2 ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 257-ე, 390-ე, 399-ე, 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს და სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 12.11.2013წ. გადაწყვეტილება და საქმე ხელახალი განხილვისთვის დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

2. სასამართლო ხარჯები გადანაწილდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების დადგენისას;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ნ. სხირტლაძე

მოსამართლეები: ლ. მურუსიძე

მ. ვაჩაძე