საქმე #ბს-744-730(2კს-14) 23 ივნისი, 2015 წელი

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ლევან მურუსიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე, პაატა სილაგაძე

განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე;

კერძო საჩივრის ავტორები (განმცხადებლები) _ 1. ი. კ-ე; მ. მ-ი; 2. ჟ. პ-ე; ი. ხ-ი;

მოწინააღმდეგე მხარეები - ქ. თბილისის მთავრობა; გ. გ-ე (უფლებამონაცვლეები მოთხოვნის 1/3 წილზე, თ. პ-ე, დ. ხ-ი);

დავის საგანი _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის განჩინების ბათილად ცნობა და საქმის წარმოების განახლება;

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2014 წლის 16 ოქტომბრის განჩინება.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2014 წლის 14 აპრილს ი. კ-ემ და მ. მ-მა განცხადებით მომართეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს და მოითხოვეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის განჩინების ბათილად ცნობა და საქმის წარმოების განახლება.

განმცხადებლების განმარტებით, 2002 წლის 20 აგვისტოს ქ. თბილისის მიწის მართვისა და განკარგვის კომისიის №35 სხდომის ოქმის შესაბამისად, მეტროსადგურ ,,...“ წინ 160 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე გამოცხადებულ აუქციონში გამარჯვებულად გამოცხადდა გ. გ-ე, ქ. თბილისის პრემიერის 2002 წლის 17 სექტემბრის №539 განკარგულებით აუქციონში გამარჯვებულ პირებს დაუწესდათ დამატებითი პირობები. კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 1 დეკემბრის გადაწყვეტილებით გ. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა და ქ. თბილისის მერიას დაევალა 2002 წლის 20 აგვისტოს აუქციონის შედეგების მიხედვით გ. გ-ესთან დაედო გარიგება მეტროსადგურ ,,...“ წინ 160 კვ.მ. ნაკვეთის ნასყიდობაზე და გადაეცა საკუთრების უფლების მოწმობა. ქ. თბილისის საკრებულოსა და მთავრობის აპარატის 2004 წლის 25 ოქტომბრის შუალედური წერილით გ. გ-ეს განემარტა, რომ მასთან ხელშეკრულების გაფორმება მოხდებოდა უახლოეს მომავალში, მიწათსარგებლობის კომისიის დამტკიცების შემდგომ, რაც არ განხორციელებულა. ქ. თბილისის 2007 წლის 27 აგვისტოს №18.19.621 დადგენილების შესაბამისად, აუქციონში გამარჯვებულ იმ პირებს, რომლებსაც ქ. თბილისის მთავრობასთან არ ჰქონდათ გაფორმებული ხელშეკრულებები მიწის ნაკვეთის საკუთრებაში გადაცემის თაობაზე, რომელთაც უფლება არ ჰქონდათ რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში და რომელთა ნაწილში არ იყო გაუქმებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები, უნდა გაფორმებოდათ ხელშეკრულებები 2007 წლის 1 დეკემბრამდე გარკვეული პირობების შესრულების შემთხვევაში. მოგვიანებით, ქ. თბილისის მთავრობის 2009 წლის 15 დეკემბრის №33.34.1198 დადგენილებით 27.08.2007 წლის დადგენილებაში შეტანილ იქნა ცვლილება, კერძოდ, 2007 წლის 27 აგვისტოს №18.19.621 დადგენილებით გათვალისწინებული სამართლებრივი აქტებით განსაზღვრულ მიწის ნაკვეთებზე შემდგომში გადაწყვეტილების მიღება მოითხოვდა შეცვლილი გარემოებების და განახლებულ ქალაქგეგმარებით პირობებთან შესაბამისობაში მოყვანას და დადგენილების შესაბამისი პუნქტი ჩამოყალიბდა შემდეგი რედაქციით: ქ. თბილისის პრემიერის 2002 წლის 8 სექტემბრის №539 დადგენილებით გათვალისწინებულ იმ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებს, რომლებსაც ქ. თბილისის მთავრობასთან არ აქვთ გაფორმებული ხელშეკრულებები მიწის ნაკვეთის საკუთრებაში, ან სარგებლობაში გადაცემის შესახებ ან/და საკუთრების, ან სარგებლობის უფლება არ გაუქმებულა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით, სათანადო ხელშეკრულებების გასაფორმებლად განესაზღვრათ დამატებითი პირობები. ამავე დადგენილებით ძალადაკარგულად გამოცხადდა ინდივიდუალურ-სამართლებრივი აქტები იმ პირთა ნაწილში, რომელთა დაინტერესებაში არსებულ მიწის ნაკვეთების განკარგვასთან დაკავშირებით მიღებული იქნა უარყოფითი ქალაქგეგმარებითი დასკვნები. გ. გ-ის მიერ აუქციონზე შეძენილ მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებით გაცემულ იქნა უარყოფითი ქალაქგეგმარებითი დასკვნები.

გ. გ-ემ 2009 წლის 15 დეკემბრის 33.34.1198 დადგენილება მის ნაწილში გაასაჩივრა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში, რომლის 2010 წლის 10 ნოემბრის გადაწყვეტილებით გ. გ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ. გ-ემ. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარზე შეწყდა საქმის წარმოება გ. გ-ესა და ქ. თბილისის მერიას შორის დადებული მორიგების აქტის საფუძველზე. განმცხადებლები აღნიშნული განჩინების ბათილად ცნობას ითხოვენ იმ საფუძვლით, რომ 2005 წლის 22 თებერვალს მ. მ-მა სოფ. ..., ბ-ისაგან შეიძინა 0.12 ჰა მიწის ნაკვეთი ს/კ ... და გ. ჭ-ისაგან 0.06 ჰა მიწის ნაკვეთი ს/კ ..., რომელიც გაერთიანდა ერთ ნაკვეთად ს/კ .... ი. კ-ემ 2004 წლის 21 მაისს სოფ. ... შეიძინა ი. რ-ისაგან 0.12 ჰა მიწის ნაკვეთი ს/კ ... და გ. ჭ-ისაგან 0.06 ჰა მიწის ნაკვეთი ს/კ ..., რომელიც გაერთიანდა ერთ ნაკვეთად ს/კ .... 2006 წლის 15 მაისს 1 215 კვ.მ. ფართის ნაკვეთი გადაცვალა მომიჯნავე მიწის ნაკვეთზე და დღეის მდგომარეობით მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთია ს/კ ....

2014 წლის 20 მარტს მ. მ-მა, ხოლო 2014 წლს 7 თებერვალს ი. კ-ემ რეგისტრირებულ უფლებაში ცვლილების რეგისტრაციის მოთხოვნით მიმართეს საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს №882014144034-05 და №882014061773-03 გადაწყვეტილებებით სარეგისტრაციო წარმოება შეჩერდა იმ საფუძვლით, რომ მათ მიერ სარეგისტრაციოდ წარდგენილ და საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულ უძრავ ნივთებს შორის არსებობდა ზედდება, როგორც უფლებადამდგენი დოკუმენტებიდან ირკვევა 2011 წლის მარტში ქ. თბილისის თვითმმართველობის საკუთრების უფლება დარეგისტრირდა სოფ. ... 21 981 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე, რომლშიც შედიოდა საჯარო რეესტრში მათ სახელზე რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთები.

განმცხადებლებმა მიუთითეს, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 421-422-ე მუხლებზე და აღნიშნეს, რომ ის მიწის ნაკვეთები, რომელთა გ. გ-ისათვის საკუთრებაში გადაცემის ვალდებულება აიღო ქ. თბილისის მთავრობამ, წარმოადგენს მათ საკუთრებას და შესაბამისად, მოხდა მათი უფლებების შელახვა. ამასთან, როგორც მხარე არ ყოფილან მიწვეულნი აღნიშნული საქმის განხილვაში და საკუთრების განკარგვის თაობაზე შეიტყვეს მხოლოდ მას შემდეგ, რაც საჯარო რეესტრში შეიტანეს განცხადება რეგისტრირებულ უფლებაში ცვლილების რეგისტრაციის თაობაზე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2014 წლის 2 მაისს განცხადებით მიმართეს ასევე ჟ. პ-ემ და ი. ხ-მა და მოითხოვეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის განჩინების ნაწილობრივ ბათილად ცნობა და საქმის წარმოების განახლება იმ საფუძვლით, რომ მათ საკუთრებაში რეგისტრირებული უძრავი ქონება, კერძოდ 2/3 ნაწილი მიწის ნაკვეთისა: მდებარე ქ. თბილისი, ..., საკადასტრო კოდი ..., 4 307 კვ.მ. ფართის ოდენობით, რომელიც გადაეცათ ქ. თბილისის მერიასთან გაფორმებული მორიგების აქტის საფუძველზე, სადავოს წარმოადგენს ი. კ-ისა და მ. მ-ის მიერ. აღნიშნულიდან გამომდინარე განმცხადებლებს მიაჩნიათ, რომ ილახება მათი უფლებები და ითხოვენ განახლდეს საქმის წარმოება და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის განჩინება ნაწილობრივ იქნეს ცნობილი ბათილად, კერძოდ იმ ნაწილში რომელიც ეხება სადავო მიწის ნაკვეთებს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2014 წლის 16 ოქტომბრის განჩინებით ი. კ-ისა და მ. მ-ის განცხადება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის განჩინების ბათილად ცნობისა და საქმის წარმოების განახლების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა; ასევე არ დაკმაყოფილდა ჟ. პ-ისა და ი. ხ-ის განცხადება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის განჩინების ნაწილობრივ ბათილად ცნობისა და საქმის წარმოების განახლების თაობაზე.

სააპელაციო სასამართლომ საქმის მასალებიდან გამომდინარე, დადასტურებულად მიიჩნია, რომ გ. გ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე ქ. თბილისის მთავრობის მიმართ და მოითხოვა ქ. თბილისის მთავრობის 2009 წლის 15 დეკემბრის დადგენილების №33.34.1198-ის ბათილად ცნობა იმ ნაწილში, რომელიც ეხებოდა გ. გ-ის ინტერესებს.

თბილისის მთავრობის 2007 წლის 27 აგვისტოს №18.19.621 დადგენილების მე-5 პუნქტის შესაბამისად, ქ. თბილისის პრემიერის 2001 წლის 13 დეკემბრის №1122 განკარგულების შესაბამისად იმ პირებს, რომლებსაც ქ. თბილისის მთავრობასთან არ ჰქონდათ გაფორმებული ხელშეკრულებები მიწის ნაკვეთის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ, რომელთაც უფლება არ ჰქონდათ რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში და რომელთა ნაწილში არ იყო გაუქმებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები, უნდა გაფორმებოდათ ხელშეკრულებები 2007 წლის 1 დეკემბრამდე გარკვეული პირობების შესრულების შემთხვევებში:

ა) უნდა წარმოედგინათ ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის მიერ გაცემული დადებითი ქალაქგეგმარებითი დასკვნა. ბ) წარმოედგინათ კანონმდებლობით განსაზღვრული წესით დამზადებული მიწის ნაკვეთის საზღვრები. გ) წარმოედგინათ ქ. თბილისის საკრებულოს 2007 წლის 22 იანვრის №1-7 გადაწყვეტილებით დადგენილი მიწის ნორმატიული ფასის გადახდის დამადასტურებელი ქვითარი. ამავე დადგენილების მე-6 პუნქტის შესაბამისად, აღნიშნული პირობების 2007 წლის 1 დეკემბრამდე შეუსრულებლობის შემთხვევაში, ძალადაკარგულად ჩაითვლებოდა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები იმ პირთა ნაწილში, რომლებიც არ შეასრულებდნენ მათ.

ქ. თბილისის მთავრობის 2009 წლის 15 დეკემბრის №33.34.1198 დადგენილების პირველი პუნქტის შესაბამისად, შეტანილ იქნა ცვლილებები და დამატებები ქ. თბილისის მთავრობის 2007 წლის 27 აგვისტოს №18.19.621 დადგენილებაში. დადგენილების შესაბამისად, ქ. თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებით დამტკიცდა დედაქალაქის პერსპექტიული განვითარების გენერალური გეგმა, რომელმაც განსაზღვრა დედაქალაქის ტერიტორიაზე მიწის ნაკვეთის გამოყენების და განაშენიანების ძირითადი პარამეტრები, ქ. თბილისის მთავრობის 2007 წლის 27 აგვისტოს №621 დადგენილებით გათვალისწინებულ სამართლებრივი აქტებით განსაზღვრულ მიწის ნაკვეთებზე შემდგომი გადაწყვეტილების მიღება მოითხოვდა შეცვლილი გარემოებების და განახლებულ ქალაქგეგმარებით პირობებთან შესაბამისობაში მოყვანას და დადგენილების მე-5 პუნქტი ჩამოყალიბდა შემდეგი რედაქციით, ქ. თბილისის პრემიერის 2002 წლის 8 სექტემბრის №539 დადგენილებით გათვალისწინებულ იმ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებს, რომლებსაც ქ. თბილისის მთავრობასთან არა აქვთ გაფორმებული ხელშეკრულებები მიწის ნაკვეთის საკუთრებაში ან სარგებლობაში გადაცემის შესახებ ან/და საკუთრების ან სარგებლობის უფლება არ გაუქმებულა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტებით, გაუფორმდეთ სათანადო ხელშეკრულებები წინამდებარე დადგენილების მე-5 პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, შემდეგი პირობების შესრულების შემთხვევაში. დადგენილების მე-5 პუნქტს დაემატა „ე“ ქ/პ ძალადაკარგულად გამოცხადდა ინდივიდუალურ-სამართლებრივი აქტები იმ პირთა ნაწილში (დანართი 1-ის შესაბამისად), რომელთა დაინტერესებაში არსებული მიწის ნაკვეთების განკარგვასთან დაკავშირებით მიღებულია უარყოფითი ქალაქგეგმარებითი დასკვნები“. დანართი 1-ის შესაბამისად, სადავო მიწის ნაკვეთზე გაცემულ იქნა უარყოფითი ქალაქგეგმარებითი დასკვნა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 10 ნოემბრის გადაწყვეტილებით გ. გ-ის სასარჩელო განცხადება არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის განჩინებით გ. გ-ის და ქ. თბილისის მთავრობის შუამდგომლობა მორიგების აქტის დამტკიცების და საქმის წარმოების შეწყვეტის თაობაზე დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 10 ნოემბრის გადაწყვეტილება და გ. გ-ესა და ქ. თბილისის მთავრობას შორის დამტკიცდა მორიგების აქტი შემდეგი პირობებით: მოსარჩელე გ. გ-ემ უარი თქვა სასარჩელო მოთხოვნაზე - ბათილად იქნეს ცნობილი ქ. თბილისის მთავრობის 2009 წლის 15 დეკემბრის დადგენილება №33.34.1198 იმ ნაწილში, რომელიც ეხება გ. გ-ის ინტერესებს. მოსარჩელემ ასევე უარი თქვა ქ. თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 1 დეკემბრის გადაწყვეტილების ქ. თბილისის მერიის მიმართ აღსრულების თაობაზე. ხოლო ქ. თბილისის მთავრობამ იკისრა ვალდებულება, წინამდებარე მორიგების აქტის დამტკიცების შესახებ სასამართლოს განჩინების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ორი თვის ვადაში კანონმდებლობით დადგენილი წესით საკუთრებაში გადაეცა მოსარჩელისთვის ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებული 20 462 კვ.მ „მიწის ნაკვეთის“ ნაწილი (მისამართი: ქ. თბილისი, ..., საკადასტრო კოდი №...) - 4 307 კვ.მ ფართი დანართში წარმოდგენილი კონფიგურაციის შესაბამისად. მოპასუხის მხრიდან წინამდებარე მორიგების აქტის მე-2 პუქტში მითითებული ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში ქ. თბილისის მთავრობამ აიღო ვალდებულება მოსარჩელისათვის საკუთრებაში გადაეცა ქ. თბილისში, ქ. ... გამზირზე მეტროსადგურ ,,...“ წინ არსებული 160 კვ.მ მიწის ნაკვეთი ან სხვა ექვივალენტური ქონება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 4 სექტემბრის განჩინებით დაკმაყოფილდა თ. პ-ის და დ. ხ-ის განცხადება. თ. პ-ე ცნობილ იქნა კრედიტორ გ. გ-ის უფლებამონაცვლედ მოთხოვნის 1/3 წილზე, რომელიც გ. გ-ეს ჰქონდა მოვალის - ქ. თბილისის მთავრობის მიმართ, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის კანონიერ ძალაში შესული განჩინების საფუძველზე (საქმე №3ბ/2688-10). დ. ხ-ი ცნობილი იქნა კრედიტორ გ. გ-ის უფლებამონაცვლედ მოთხოვნის 1/3 წილზე, რომელიც გ. გ-ეს ჰქონდა მოვალის - ქ. თბილისის მთავრობის მიმართ, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის კანონიერ ძალაში შესული განჩინების საფუძველზე (საქმე №3ბ/2688-10).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 4 სექტემბრის განჩინების საფუძველზე 2012 წლის 19 ოქტომბერს გაცემულ იქნა სააღსრულებო ფურცლები (ტ-3; ს.ფ. 58-59).

საქმეში წარმოდგენილი ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან დასტურდება, რომ ი. ხ-მა და ჟ. პ-ემ 2013 წლის 24 ივლისს განახორციელეს საკუთრების უფლების რეგისტრაცია ქ. თბილისში, ..., საკადასტრო კოდი ..., 4 307 კვ.მ. ფართის მიწის ნაკვეთზე, ქ. თბილისის მერიასთან გაფორმებული მორიგების აქტის საფუძველზე (ტ-4; ს.ფ. 76-77).

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მ. მ-ი და ი. კ-ე თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის განჩინების ბათილად ცნობასა და საქმის წარმოების განახლებას ითხოვდნენ იმ საფუძვლით, რომ ისინი არიან პირები, რომელთა უფლებებსა და კანონით გათვალისწინებულ ინტერესებს უშუალოდ ეხება მიღებული განჩინება და არ იყვნენ მხარედ მოწვეული საქმის განხილვისას.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, სსსკ-ის 422.1 მუხლის ,,გ“ ქვეპუნქტიდან გამომდინარე, ბათილია სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომელიც მიღებულ იქნა დავის გადაწყვეტის შედეგით უშუალოდ და ობიექტურად დაინტერესებული პირის საქმეში მონაწილეობის გარეშე. გადაწყვეტილება უშუალო და პირდაპირ ზემოქმედებას უნდა ახდენდეს მხარის კანონიერ ინტერესებსა და უფლებრივ მდგომარეობაზე, რომ არსებობდეს მისი გაუქმების სამართლებრივი საფუძველი.

კონკრეტულ შემთხვევაში კი, სადავოა წარმოადგენდნენ თუ არა ი. კ-ე და მ. მ-ი პირებს, რომელთა ინტერესსაც შეეხოთ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის განჩინებით დადგენილი შედეგი და უნდა მიეღოთ თუ არა მათ მონაწილეობა საქმის განხილვაში. სააპელაციო სასამართლოში წარმოდგენილი ამონაწერებით საჯარო რეესტრიდან დასტურდება, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოში მიმდინარე დავის განხილვისა და გადაწყვეტილების მიღების დროს მიწის ნაკვეთის, მდებარე ქ. თბილისი, ..., საკადასტრო კოდი №... მესაკუთრე იყო ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეული.

ამასთან, სააპელაციო პალატამ დამატებით მიუთითა, რომ გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა დაინტერესებული პირის განცხადებით შეიძლება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ გადაწყვეტილებით განისაზღვრა მისი უფლება-მოვალეობები ერთ-ერთი მხარის მიმართ ან თუ გადაწყვეტილება მისთვის იწვევს უშუალო და პირდაპირ შედეგს. შესაბამისად, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის განჩინებით დამტკიცებული მორიგება, რომლითაც ქ. თბილისის მთავრობამ იკისრა ვალდებულება, წინამდებარე მორიგების აქტის დამტკიცების შესახებ სასამართლოს განჩინების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ორი თვის ვადაში კანონმდებლობით დადგენილი წესით საკუთრებაში გადაეცა მოსარჩელისთვის ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებული 20 462 კვ.მ „მიწის ნაკვეთის“ ნაწილი (მისამართი: ქ. თბილისი, ..., საკადასტრო კოდი №...) - 4 307 კვ.მ ფართი დანართში წარმოდგენილი კონფიგურაციის შესაბამისად. ი. კ-ე და მ. მ-ი არ წარმოადგენდნენ იმ სამართალურთიერთობის მხარეებს, რაზედაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილებაა გამოტანილი, ამასთან, მათ უფლებებსა და კანონით გათვალისწინებულ ინტერესებს უშუალოდ არ ეხება მიღებული განჩინება, შესაბამისად, ისინი მხარედ არ უნდა ყოფილიყვნენ მოწვეული გ. გ-ის სარჩელით წარმოებულ საქმეში.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატას მიიჩნია, რომ არ არსებობს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 422-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,გ” ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საფუძვლები, რის გამოც ი. კ-ეს და მ. მ-ს განცხადების დაკმაყოფილებაზე უნდა ეთქვათ უარი.

რაც შეეხება ი. ხ-ისა და ჟ. პ-ის განცხადებას, განმცხადებლები თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის განჩინების ნაწილობრივ ბათილად ცნობას და საქმის წარმოების განახლებას ითხოვენ იმ საფუძვლით, რომ მათ საკუთრებაში რეგისტრირებული უძრავი ქონება, კერძოდ, 2/3 ნაწილი მიწის ნაკვეთისა: მდებარე ქ. თბილისი, ..., საკადასტრო კოდი ..., 4 307 კვ.მ. ფართის ოდენობით, რომელიც გადაეცათ ქ. თბილისის მერიასთან გაფორმებული მორიგების აქტის საფუძველზე, სადავოს წარმოადგენს ი. კ-ისა და მ. მ-ის მხრიდან.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ სსსკ-ის 422.1 მუხლზე და მიიჩნია, რომ აღნიშნული საფუძვლით, არ არსებობს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 422-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები, რის გამოც ჟ. პ-ეს და ი. ხ-ს განცხადების დაკმაყოფილებაზე უნდა ეთქვათ უარი.

მითითებული განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრეს ი. კ-ემ და მ. მ-მა და მოითხოვეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2014 წლის 16 ოქტომბრის განჩინების გაუქმება და განცხადების დაკმაყოფილება.

კერძო საჩივრის ავტორების განმარტებით, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მიერ განჩინება მიღებულ იქნა მათი ადვოკატის დასწრების გარეშე, სხდომის დღე ცნობილი იყო მხოლოდ მათი ადვოკატისთვის, თავად განმცხადებლებისთვის კი არ უცნობებიათ. ამასთან, იქიდან გამომდინარე, რომ სასამართლოსათვის ცნობილი იყო მათი მაღალი ინტერესი საქმის მიმართ, ადვოკატის მხოლოდ ერთხელ, თუნდაც არასაპატიო მიზეზით, გამოუცხადებლობა არ უნდა გამხდარიყო სასამართლოს მიერ განმცხადებლების როგორც დაინტერესებული მხარეების ან/და მათი ადვოკატის დასწრების გარეშე განხილვის საფუძველი.

კერძო საჩივრის ავტორების განმარტებით, ასევე უსაფუძვლოა სააპელაციო სასამართლოს განცხადების დამაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძვლად იმ გარემოების მითითება, რომ ი. კ-ე და მ. მ-ი არ წარმოადგენდნენ სამართულრთიერთობის მხარეებს, რაზედაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იყო გამოტანილი და განმარტეს, რომ ბუნებრივია, თავდაპირველად გ. გ-ის მიერ ქ. თბილისის მთავრობის მიმართ აღძრულ საქმეზე ი. კ-ე და მ. მ-ი არ წარმოადგენდნენ შესაბამისი სამართალურთიერთობის მონაწილეებს, რადგან სარჩელი აღძრული იყო ქ. თბილისის მთავრობის ადმინისტრაციული აქტების ბათილად ცნობის მოთხოვნით და უკავშირდებოდა ქ. თბილისში, ... გამზირზე მეტროსადგურ ,,...“ წინ არსებულ 160 კვ.მ. მიწის ნაკვეთს. თუმცა, მოგვიანებით, დავის თბილისის სააპელაციო სასამართლოში განხილვის ეტაპზე მოდავე მხარეთა შორის დაიდო მორიგების აქტი, რომლის საფუძველზე ქ. თბილისის მთავრობამ იკისრა მოსარჩელეებისთვის სხვა უძრავი ქონების გადაცემის ვალდებულება მორიგების აქტის დამტკიცებიდან ორი თვის ვადაში. სწორედ ეს მორიგების აქტი შეეხო მ. მ-ისა და ი. კ-ის უფლებებსა და კანონით გათვალისწინებულ ინტერესებს, რადგან ამ მორიგების აქტის აღსრულების პროცესში გ. გ-ისათვის გადაცემული მიწის ნაკვეთი არა ქ. თბილისის თვითმმართველ ერთეულს, არამედ სხვა პირებს ი. კ-ესა და მ. მ-ს ეკუთვნოდათ. რის გამოც ზემოაღნიშნული დავის (გ. გ-ესა და ქ. თბილისის მთავრობას შორის) ფარგლებში მოხდა ი. კ-ის და მ. მ-ის საკუთრების უფლების შელახვა, რაც თბილისის სააპელაციო სასამართლოსთვისაც ცნობილი გახდა ი. კ-ისა და მ. მ-ის განცხადებიდან და მასზე თანდართული, ასევე შემდგომში განცხადების განხილვის ეტაპზე სასამართლოსათვის წარდგენილი მტკიცებულებებიდან. ი. კ-ისა და მ. მ-ის საკუთრების უფლების შელახვის ფაქტი ასევე ცნობილი იყო სასამართლოსათვის ჟ. პ-ისა და ირინა ხარძეიშვილის განცხადებებიდან, რომელთა საკუთრების უფლება ამჟამად რეგისტრირებულია იმ მიწის ნაკვეთზე, რომელიც საჯარო რეესტრის ამონაწერებისა და სხვა შესაბამისი დოკუმენტაციის საფუძველზე ი. კ-ისა და მ. მ-ის საკუთრებაა.

კერძოს საჩივრის ავტორების განმარტებით, მათ სააპელაციო სასამართლოს წარუდგინეს საკმარისი მტკიცებულებები იმისათვის, რომ დაედგინა განმცხადებლის საკუთრების უფლების შელახვის ფაქტი. ასევე, განცხადების განხილვის ეტაპზე სასამართლოში წარადგინეს სსიპ ლ. სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2014 წლის 5 სექტემბრის №004767114 საექსპერტო დასკვნა, რომელიც ერთმნიშვნელოვნად ადასტურებს ი. კ-ისა და მ. მ-ის განცხადებაში მოყვანილი ფაქტების სისწორეს და მაშასადამე, საკუთრების უფლების შელახვას. მიუხედავად ამისა სააპელაციო სასამართლომ უგულებელყო ყველა წარმოდგენილი მტკიცებულება და განცხადება სრულიად ფორმალური საფუძვლით არ დააკმაყოფილა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კერძო საჩივრის ავტორებს მიაჩნიათ, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციული პალატის დასკვნა, რომ განჩინება მორიგების დამტკიცების თაობაზე უშუალოდ არ ეხებოდა ი. კ-ისა და მ. მ-ის უფლებებსა და კანონით გათვალისწინებულ ინტერესებს, მცდარია და დაუსაბუთებელი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2014 წლის 16 ოქტომბრის განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრეს ასევე ჟ. პ-ემ და ი. ხ-მა და მოითხოვეს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის წარმოების განახლების თაობაზე მათი განცხადების დაკმაყოფილება.

კერძო საჩივრების ავტორების განმარტებით, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ნოემბრის განჩინებით დამტკიცდა მორიგების აქტი გ. გ-ესა და ქ. თბილისის მთავრობას შორის და შეწყდა საქმის წარმოება. მორიგების აქტის შესაბამისად, მოსარჩელე გ. გ-ემ უარი თქვა სასარჩელო მოთხოვნაზე და ასევე, კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 1 დეკემბრის გადაწყეტილების ქ. თბილისის მერიის მიმართ აღსრულებაზე, ხოლო ქ. თბილისის მთავრობამ იკისრა ვალდებულება მორიგების აქტის დამტკიცების შესახებ სასამართლოს განჩინების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ორი თვის ვადაში საკუთრებაში გადაეცა მოსარჩელისათვის ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებული 20 462 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის ნაწილი (მისამართი: ქ. თბილისი, ..., საკადასტრო კოდი ...) – 4307 კვ.მ. ფართი მორიგების აქტის დანართში წარმოდგენილი კონფიგურაციის შესაბამისად. მოპასუხის მხრიდან მორიგების აქტით ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში ქ. თბილისის მთავრობამ აიღო ვალდებულება მოსარჩელე გ. გ-ისთვის საკუთრებაში გადაეცა ქ. თბილისში, ... გამზ. მეტროსადგურ ,,...“ წინ არსებული 160 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი ან სხვა ექვივალენტური ქონება. მოგვიანებით, გ. გ-ემ ზემოაღნიშნული მორიგების აქტით განსაზღვრული საკუთარი მოთხოვნები ქ. თბილისის მერიის მიმართ ნაწილობრივ დაუთმო თ. პ-ეს და დ. ხ-ს (თითოს 1/3 წილზე), რაც გახდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 4 სექტემბრის განჩინების მიღების და შემდგომ 2012 წლის 19 ოქტომბრის სააღსრულებო ფურცლის გაცემის საფუძველი. საბოლოოდ, 4307 კვ.მ. ფარის მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია განხორცილედა ი. ხ-ისა და ჟ. პ-ის სახელზე, რომლებმაც, თავის მხრივ, ზემოაღნიშნული პირებისგან ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე მიიღეს ხსენებული მიწის ნაკვეთი (მისამართი: ქ. თბილისი, ..., საკადასტრო კოდი ...).

კერძოს საჩივრის ავტორების განმარტებით, 2014 წლის გაზაფხულზე მათთვის ცნობილი გახდა, რომ ზემოაღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე არსებობდა სხვა პირების, კერძოდ, ი. კ-ისა და მ. მ-ის საფუძვლიანი პრეტენზია, კერძოდ, ი. კ-ისა და მ. მ-ის განცხადებებიდან და თანდართული დოკუმენტაციიდან, მათვის ცნობილი გახდა, რომ: მ. მ-მა 2005 წლის 22 თებერვალს სოფ. ... შეიძინა 0,12 ჰა მიწის ნაკვეთი საკადასტრო კოდით ... და 0,06 ჰა მიწის ნაკვეთი საკადასტრო კოდით ..., რომელიც გაერთიანდა ერთ ნაკვეთად საკადასტრო კოდით .... ი. კ-ემ 2004 წლის 21 მაისს სოფ. ... შეიძინა 0,12 ჰა მიწის ნაკვეთი საკადასტრო კოდით ... და 0.06 ჰა მიწის ნაკვეთი საკადასტრო კოდით ..., რომელიც გაერთიანდა ერთ ნაკვეთად საკადასტრო კოდით .... 2006 წლის 15 მაისს 1215 კვ.მ. ფართის ნაკვეთი ი. კ-ემ გადაცვალა მომიჯნავე მიწის ნაკვეთზე და დღეის მდგომარეობით მის საკუთრებაშია მიწის ნაკვეთი საკადასტრო კოდით ....

კერძო საჩივრის ავტორების განმარტებით, ფაქტია, რომ მორიგების აქტი, რომელიც 2011 წლის 21 ივნისის განჩინებით დამტკიცდა შეეხო მ. მ-ისა და ი. კ-ის უფლებებსა და კანონით გათვალისწინებულ ინტერესებს, რადგან სწორედ ამ მორიგების აქტის აღსრულების პროცესში გასხვისდა მიწის ნაკვეთი, რომელიც ი. კ-ესა და მ. მ-ს ეკუთვნოდათ. ამავე მიზეზით შეილახა ასევე მიწის ნაკვეთის ამჟამინდელი მესაკუთრეების ჟ. პ-ისა და ი. ხ-ის უფლებები და კანონიერი ინტერესები - ის გარემოება, რომ დღეისათვის ჟ. პ-ისა და ი. ხ-ის საკუთრებად რეგისტრირებული მიწის ნაკეთის საკადასტრო საზღვრები მთლიანად ფარავს ი. კ-ისა და მ. მ-ის მიერ კანონის შესაბამისად, შეძენილი მიწის ნაკვეთების საკადასტრო საზღვრებს, რაც დასტურდება საქმეში არსებული ექსპერტიზის დასკვნითაც ქმნის შეუსაბამობას და განაპირობებს ჟ. პ-ისა და ი. ხ-ის უფლებების შელახავს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალებისა და წარმოდგენილი კერძო საჩივრების მოტივების გაცნობის შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ ი. კ-ის, მ. მ-ის, ჟ. პ-ისა და ი. ხ-ის კერძო საჩივრები არ უნდა დაკმაყოფილდეს, შესაბამისად, უცვლელად უნდა დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2014 წლის 16 ოქტომბრის განჩინება, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებები. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 420-ე მუხლის შესაბამისად, კერძო საჩივრის განხილვა ზემდგომ სასამართლოებში წარმოებს ამ სასამართლოებისათვის გათვალისწინებული წესების დაცვით.

საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს, ი. კ-ისა და მ. მ-ის პრეტენზიას, რომ სააპელაციო სასამართლომ 2014 წლის 16 ოქტომბერს ისე გამართა საქმეზე არსებითი მოსმენა და მიიღო გადაწყვეტილება, რომ სხდომას არ ესწრებოდა მათი ადვოკატი, რომლის გამოუცხადებლობაც სასამართლომ მიიჩნია არასაპატიოდ, ამასთან, სხდომის თარიღის შესახებ შესაბამისი შეტყობინება არ ყოფილა გაგზავნილი თავად განმცხადებლებისთვისაც და განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის VIII თავში რეგლამენტირებულია სასამართლო შეტყობინების და დაბარების წესი. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-ე მუხლის პირველი ნაწილი განსაზღვრავს, თუ როდის ჩაითვლება უწყება ჩაბარებულად მხარეებისა და მათი წარმომადგენლებისათვის, კერძოდ, აღნიშნული მუხლის თანახმად, მხარეს ან მის წარმომადგენელს სასამართლო უწყებით ეცნობება სასამართლო სხდომის ან ცალკეული საპროცესო მოქმედების შესრულების დრო და ადგილი. უწყება მხარისათვის და მისი წარმომადგენლისათვის ჩაბარებულად ჩაითვლება, თუ იგი ჩაჰბარდება ერთ-ერთ მათგანს ან ამ კოდექსის 74-ე მუხლით გათვალისწინებულ სუბიექტებს, ხოლო ჩაბარების განსხვავებულ, გონივრულ წესზე მხარეთა შეთანხმების არსებობის შემთხვევაში − ამ შეთანხმებით გათვალისწინებული წესით. წარმომადგენელი ვალდებულია, უწყების ჩაბარების შესახებ აცნობოს მხარეს. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, მხარეები, მათი წარმომადგენლები, აგრეთვე მოწმეები, ექსპერტები, სპეციალისტები და თარჯიმნები შეიძლება დაიბარონ ტელეფონით, ფაქსით, სხვა ტექნიკური საშუალებით ან მხარეთა შეთანხმებით გათვალისწინებული ჩაბარების განსხვავებული წესით. ტექნიკური საშუალებით დაბარებისას მიეთითება ამ კოდექსის 72-ე მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრული საკითხები, ხოლო 73-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ შემთხვევაში აგრეთვე დგება აქტი, რომელიც ჩაიკერება საქმეში. აქტს ადგენს სასამართლოს შესაბამისი მოხელე. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 74-ე მუხლის ,,ზ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, უწყება ასევე უნდა შეიცავს მითითებას გამოუცხადებლობის შედეგებზე და ვალდებულებას, აცნობოს სასამართლოს გამოუცხადებლობის მიზეზი. ამასთან, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-13 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, წარმომადგენლისათვის გაგზავნილი დოკუმენტი ჩაითვლება მხარისათვის გაგზავნილად, ხოლო მხარისათვის გაგზავნილი – წარმომადგენლისათვის გაგზავნილად. საქმის მასალებით დადასტურებულია, რომ 2014 წლის 25 სექტემბერს ი. კ-ისა და მ. მ-ის წარმომადგენელს -მ. ჩ-ს მოსამართლე ნათია ქუთათელაძის თანაშემწემ - თ. ტ-მა ტექნიკური საშუალებით აცნობა სასამართლო სხდომის დღე, რაზედაც შედგა ტელეფონით სასამართლო შეტყობინების შესახებ აქტი (გვ.188; ტ. 4). საქმეში ასევე წარმოდგენილია 2014 წლის 25 სექტემბერს 17:50 საათზე ... ნომერზე განხორციელებული სატელეფონო საუბრის CD ჩანაწერი, რომლიდანაც დასტურდება, რომ ი. კ-ისა და მ. მ-ის წარმომადგენელს - მ. ჩ-ს ეცნობა სხდომის დღისა და ადგილის შესახებ, ასევე განემარტა, რომ მისი გამოუცხადებლობის შემთხვევაში, განცხადებები განიხილებოდა მისი მონაწილეობის გარეშე (იხ. ს.ფ. 271; ტ.4). საქმის მასალებიდან არ დასტურდება, რომ ი. კ-ისა და მ. მ-ის წარმომადგენელმა მ. ჩ-მა სააპელაციო სასამართლოს აცნობა სხდომაზე გამოუცხადებლობის მიზეზი ან შუამდგომლობით მიმართა სასამართლოს სასამართლო სხდომის გადადების თაობაზე. ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სასამართლომ კანონის მოთხოვნათა დაცვით უზრუნველყო მხარის ინფორმირება საქმის განხილვასთან დაკავშირებით; სასამართლო უფლებამოსილი იყო საპროცესო მოქმედებების შესახებ თაობაზე ეცნობებინა ი. კ-ისა და მ. მ-ის ადვოკატისათვის - მ. ჩ-ისთვის და აღნიშნული მიეჩნია მხარისათვის უწყების ჩაბარებად.

საკასაციო სასამართლო ასევე მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული განჩინებით განმცხადებლებს კანონიერად ეთქვათ უარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის განჩინების ბათილად ცნობაზე და საქმის წარმოების განახლებაზე.

განსახილველ შემთხვევაში, კერძო საჩივრის ავტორები - ი. კ-ე და მ. მ-ი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის განჩინების ბათილად ცნობას და საქმის წარმოების განახლებას ითხოვენ იმ მოტივით, რომ აღნიშნული განჩინებით დამტკიცებული მორიგების პირობებით, შეილახა მათი კანონიერი უფლებები და ინტერესები, კერძოდ, მორიგების აქტის პირობის თანახმად ქ. თბილისის მერიას გ. გ-ისათვის უნდა გადაეცა ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებული 20462 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის ნაწილი (მისამართი, ..., საკადასტრო კოდი ... – 4 307 კვ.მ. მორიგების აქტის დანართში წარმოდგენილი კონფიგურაციის შესაბამისად. მოგვიანებით გ. გ-ემ მორიგების აქტით განსაზღვრული მოთხოვნები ქ. თბილისის მერიის მიმართ ნაწილობრივ დაუთმო თ. პ-ეს და დ. ხ-ს (1/3 წილზე), რაც გახდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 4 სექტემბრის განჩინების გაუქმების მიღებისა და შემდგომ 2012 წლის 19 ოქტომბრის სააღსრულებო ფურცლის გაცემის საფუძველი. საბოლოოდ 40307 კვ.მ. ფართის მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია განხორციელდა ი. ხ-ისა და ჟ. პ-ის სახელზე, რომლებმაც თ. პ-ისგან და დ. ხ-ისგან ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე მიიღეს აღნიშნული მიწის ნაკვეთები, ამრიგად, კერძო საჩივრის ავტორების განმარტებით, მათ საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთები ჯერ ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებად რეგისტრირებულ იქნა უკანონოდ (რაზედაც ამჟამად მიმდინარეობს დავა) ხოლო შემდგომ ქ. თბილისის მთავრობის მიერ ასევე უკანონდ იქნა გასხვისებული ქ. თბილისის მთავრობის მიერ გ. გ-ესთან დამტიცებული მორიგების აქტის საფუძველზე, სწორედ აღნიშნული ფაქტის გამო კერძო საჩივრის ავტორებს მიაჩნიათ, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 422-ე მუხლის შესაბამისად, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის განჩინება ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი, ვინაიდან, ისინი არ იყვნენ მიწვეული საქმის განხილვის დროს.

საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან მიმართებაში.

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალებიდან გამომდინარე, დადგენილად მიიჩნევს შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს:

გ. გ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე ქ. თბილისის მთავრობის მიმართ და მოითხოვა ქ. თბილისის მთავრობის 2009 წლის 15 დეკემბრის დადგენილების №33.34.1198-ის ბათილად ცნობა იმ ნაწილში, რომელიც ეხებოდა გ. გ-ის ინტერესებს.

თბილისის მთავრობის 2007 წლის 27 აგვისტოს №18.19.621 დადგენილების მე-5 პუნქტის შესაბამისად, ქ. თბილისის პრემიერის 2001 წლის 13 დეკემბრის №1122 განკარგულების შესაბამისად იმ პირებს, რომლებსაც ქ. თბილისის მთავრობასთან არ ჰქონდათ გაფორმებული ხელშეკრულებები მიწის ნაკვეთის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ, რომელთაც უფლება არ ჰქონდათ რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში და რომელთა ნაწილში არ იყო გაუქმებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები, უნდა გაფორმებოდათ ხელშეკრულებები 2007 წლის 1 დეკემბრამდე გარკვეული პირობების შესრულების შემთხვევებში:

ა) უნდა წარმოედგინათ ქ. თბილისის მერიის ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის მიერ გაცემული დადებითი ქალაქგეგმარებითი დასკვნა. ბ) წარმოედგინათ კანონმდებლობით განსაზღვრული წესით დამზადებული მიწის ნაკვეთის საზღვრები. გ) წარმოედგინათ ქ. თბილისის საკრებულოს 2007 წლის 22 იანვრის №1-7 გადაწყვეტილებით დადგენილი მიწის ნორმატიული ფასის გადახდის დამადასტურებელი ქვითარი. ამავე დადგენილების მე-6 პუნქტის შესაბამისად, აღნიშნული პირობების 2007 წლის 1 დეკემბრამდე შეუსრულებლობის შემთხვევაში, ძალადაკარგულად ჩაითვლებოდა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტები იმ პირთა ნაწილში, რომლებიც არ შეასრულებდნენ მათ.

ქ. თბილისის მთავრობის 2009 წლის 15 დეკემბრის №33.34.1198 დადგენილების პირველი პუნქტის შესაბამისად, შეტანილ იქნა ცვლილებები და დამატებები ქ. თბილისის მთავრობის 2007 წლის 27 აგვისტოს №18.19.621 დადგენილებაში. დადგენილების შესაბამისად, ქ. თბილისის საკრებულოს 2009 წლის 5 ივნისის გადაწყვეტილებით დამტკიცდა დედაქალაქის პერსპექტიული განვითარების გენერალური გეგმა, რომელმაც განსაზღვრა დედაქალაქის ტერიტორიაზე მიწის ნაკვეთის გამოყენების და განაშენიანების ძირითადი პარამეტრები, ქ. თბილისის მთავრობის 2007 წლის 27 აგვისტოს №621 დადგენილებით გათვალისწინებულ სამართლებრივი აქტებით განსაზღვრულ მიწის ნაკვეთებზე შემდგომი გადაწყვეტილების მიღება მოითხოვდა შეცვლილი გარემოებების და განახლებულ ქალაქგეგმარებით პირობებთან შესაბამისობაში მოყვანას და დადგენილების მე-5 პუნქტი ჩამოყალიბდა შემდეგი რედაქციით, ქ. თბილისის პრემიერის 2002 წლის 8 სექტემბრის №539 დადგენილებით გათვალისწინებულ იმ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებს, რომლებსაც ქ. თბილისის მთავრობასთან არა აქვთ გაფორმებული ხელშეკრულებები მიწის ნაკვეთის საკუთრებაში, ან სარგებლობაში გადაცემის შესახებ ან/და საკუთრების, ან სარგებლობის უფლება არ გაუქმებულა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტებით, გაუფორმდეთ სათანადო ხელშეკრულებები წინამდებარე დადგენილების მე-5 პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, შემდეგი პირობების შესრულების შემთხვევაში. დადგენილების მე-5 პუნქტს დაემატა „ე“ ქ/პ ძალადაკარგულად გამოცხადდა ინდივიდუალურ-სამართლებრივი აქტები იმ პირთა ნაწილში (დანართი 1-ის შესაბამისად), რომელთა დაინტერესებაში არსებული მიწის ნაკვეთების განკარგვასთან დაკავშირებით მიღებულია უარყოფითი ქალაქგეგმარებითი დასკვნები“. დანართი 1-ის შესაბამისად, სადავო მიწის ნაკვეთზე გაცემულ იქნა უარყოფითი ქალაქგეგმარებითი დასკვნა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 10 ნოემბრის გადაწყვეტილებით გ. გ-ის სასარჩელო განცხადება არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის განჩინებით გ. გ-ის და ქ. თბილისის მთავრობის შუამდგომლობა მორიგების აქტის დამტკიცების და საქმის წარმოების შეწყვეტის თაობაზე დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 10 ნოემბრის გადაწყვეტილება და გ. გ-ესა და ქ. თბილისის მთავრობას შორის დამტკიცდა მორიგების აქტი შემდეგი პირობებით: მოსარჩელე გ. გ-ემ უარი თქვა სასარჩელო მოთხოვნაზე - ბათილად იქნეს ცნობილი ქ. თბილისის მთავრობის 2009 წლის 15 დეკემბრის დადგენილება №33.34.1198 იმ ნაწილში, რომელიც ეხება გ. გ-ის ინტერესებს. მოსარჩელემ ასევე უარი თქვა ქ. თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 1 დეკემბრის გადაწყვეტილების ქ. თბილისის მერიის მიმართ აღსრულების თაობაზე. ხოლო ქ. თბილისის მთავრობამ იკისრა ვალდებულება, წინამდებარე მორიგების აქტის დამტკიცების შესახებ სასამართლოს განჩინების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ორი თვის ვადაში კანონმდებლობით დადგენილი წესით საკუთრებაში გადაეცა მოსარჩელისთვის ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებაში არსებული 20 462 კვ.მ „მიწის ნაკვეთის“ ნაწილი (მისამართი: ქ. თბილისი, ..., საკადასტრო კოდი №...) - 4 307 კვ.მ ფართი დანართში წარმოდგენილი კონფიგურაციის შესაბამისად. მოპასუხის მხრიდან წინამდებარე მორიგების აქტის მე-2 პუნქტში მითითებული ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში ქ. თბილისის მთავრობამ აიღო ვალდებულება მოსარჩელისათვის საკუთრებაში გადაეცა ქ. თბილისში, ... გამზირზე მეტროსადგურ ,,...“ წინ არსებული 160 კვ.მ მიწის ნაკვეთი ან სხვა ექვივალენტური ქონება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 4 სექტემბრის განჩინებით დაკმაყოფილდა თ. პ-ის და დ. ხ-ის განცხადება. თ. პ-ე ცნობილ იქნა კრედიტორ გ. გ-ის უფლებამონაცვლედ მოთხოვნის 1/3 წილზე, რომელიც გ. გ-ეს ჰქონდა მოვალის - ქ. თბილისის მთავრობის მიმართ, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის კანონიერ ძალაში შესული განჩინების საფუძველზე (საქმე №3ბ/2688-10). დ. ხ-ი ცნობილ იქნა კრედიტორ გ. გ-ის უფლებამონაცვლედ მოთხოვნის 1/3 წილზე, რომელიც გ. გ-ეს ჰქონდა მოვალის - ქ. თბილისის მთავრობის მიმართ, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის კანონიერ ძალაში შესული განჩინების საფუძველზე (საქმე №3ბ/2688-10).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 4 სექტემბრის განჩინების საფუძველზე 2012 წლის 19 ოქტომბერს გაცემულ იქნა სააღსრულებო ფურცლები.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სსსკ-ის 421.1 მუხლის შესაბამისად, მოქმედი საპროცესო კანონმდებლობით კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ან განჩინებით დამთავრებული საქმის წარმოების განახლება დასაშვებია, თუ არსებობს გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის (422-ე მუხლი) ან ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო (423-ე მუხლი) განცხადების წანამძღვრები.

სსსკ-ის 423.1 მუხლის ,,ვ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის წარმოების განახლების საფუძველი არსებობს, თუ მხარისათვის ცნობილი გახდა ისეთი გარემოებები და მტკიცებულებები, რომლებიც ადრე რომ ყოფილიყო წარდგენილი სასამართლოში საქმის განხილვის დროს, გამოიწვევდა მისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანას. 423.3 მუხლის შესაბამისად, ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლება მითითებული საფუძვლით დასაშვებია, თუ მხარეს თავისი ბრალის გარეშე არ ჰქონდა შესაძლებლობა საქმის განხილვისა და გადაწყვეტილების მიღების დროს მიეთითებინა ახალ გარემოებებსა და მტკიცებულებებზე.

ამდენად, მოქმედი საპროცესო კანონმდებლობა ითვალისწინებს სსსკ-ის 264-265-ე მუხლების შესაბამისად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების გაუქმებას ან შეცვლას ახალი გარემოებების წარმოშობის პირობებში. ამასთან, საპროცესო კანონმდებლობა უშვებს არა ყოველი ახალი გარემოების ან მტკიცებულების შეტყობის პირობებში საქმის ხელახლა გადასინჯვის შესაძლებლობას, არამედ მხოლოდ ისეთი გარემოებები შეიძლება დაედოს საფუძვლად დასრულებული საქმის წარმოების განახლებას, რომლებიც მხარისათვის მისი ბრალის გარეშე არ იყო ცნობილი საქმის წარმოების პროცესში და ამასთან, აღნიშნული გარემოებები ან მტკიცებულებები ხელსაყრელი გადაწყვეტილების დადგენას გამოიწვევდა.

სსსკ-ის 422.1 მუხლის შესაბამისად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება შეიძლება ბათილად იქნეს ცნობილი, თუ: ა) გადაწყვეტილების მიღებაში მონაწილეობდა მოსამართლე, რომელსაც კანონის თანახმად უფლება არ ჰქონდა, მონაწილეობა მიეღო ამ გადაწყვეტილების მიღებაში; ბ) ერთ-ერთი მხარე ან მისი კანონიერი წარმომადგენელი (თუ მას ასეთი წარმომადგენელი სწირდება) არ იყო მოწვეული საქმის განხილვაზე; გ) პირი, რომლის უფლებებსა და კანონით გათვალისწინებულ ინტერესებს უშუალოდ ეხება მიღებული გადაწყვეტილება, არ იყო მოწვეული საქმის განხილვაზე, ხოლო ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, აღნიშნული საფუძვლით გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა არ შეიძლება, თუ მხარეს შეეძლო ამ საფუძვლების წამოყენება საქმის განხილვისას შესაბამისი ინსტანციის სასამართლოებში.

ზემოაღნიშნული მუხლის ანალიზიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის ერთ-ერთი საფუძველია ის გარემოება, რომ პირი, რომლის უფლებებსა და კანონით გათვალისწინებულ ინტერესებს ეხება მიღებული გადაწყვეტილება არ იყო მოწვეული საქმის განხილვაში, ანუ მთავარი პირობა ამ ნორმისა არის ის, რომ პირი, რომლის კანონით დაცულ უფლებებსა და ინტერესებს ეხება სამართლებრივი ურთიერთობა და უშუალოდ ზემოქმედებს მის უფლებებსა და კანონიერ ინტერესებზე საერთოდ არ იყო ჩამბული საქმის განხილვაში, მაშინ როდესაც მიღებული გადაწყვეტილება ზემოქმედებას მოახდენდა მის უფლებებზე. აღნიშნული ნორმის გამოყენების მიზანს, სწორედ პირის, სადავო სამართალურთიერთობის მონაწილის მატერიალურ-სამართლებრივი უფლებების დაცვის უზრუნველყოფა წარმოადგენს, რაც შესაბამისი საპროცესო უფლებების რეალიზაციის მეშვეობით უნდა განხორციელდეს.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო უსაფუძვლობის გამო ვერ გაიზიარებს კერძო საჩივრის ავტორების არგუმენტაციას თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის განჩინების ბათილად ცნობასთან და საქმის წარმოების განახლებასთან დაკავშირებით, იმ საფუძვლით, რომ ის მიწის ნაკვეთი, რომელიც ქ. თბილისის მერიამ გადასცა გ. გ-ეს წარმოადგენდა მათ საკუთრებას და ამით შეილახა მათი საკუთრების უფლება, რის გამოც მიაჩნიათ, რომ მათ მონაწილეობა უნდა მიეღოთ საქმის განხილვაში და განმარტავს, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში, საქმის მასალებიდან გამომდინარე, ის სამართალურთიერთობა, რომლის შედეგადაც მიღებული განჩინების ბათილად ცნობასაც ითხოვდნენ კერძო საჩივრის ავტორები წარმოშობილია გ. გ-ესა და ქ. თბილისის მერიას შორის, ქ. თბილისის მთავრობის 2009 წლის 15 დეკემბრის №33.34.1198 დადგენილების ნაწილობრივ, რომელიც ეხება მის ინტერესებს ბათილად ცნობის მოთხოვნით. საქმის მასალებით ასევე დადგენილია, რომ ის მიწის ნაკვეთი, რომლის გ. გ-ისათვის გადაცემის ვალდებულებაც იკისრა ქ. თბილისის მერიამ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის განჩინებით დამტკიცებული მორიგების პირობებით, კერძოდ, (მისამართი: ქ. თბილისი, ..., საკადასტრო კოდი №...) - 4 307 კვ.მ ფართი დანართში წარმოდგენილი კონფიგურაციის შესაბამისად, საჯარო რეესტრის მონაცემების შესაბამისად, წარმოადგენდა ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრებას.

შესაბამისად, საკასაციო სასამართლოს განმარტებით, არ დასტურდება ის გარემოება, რომ ი. კ-ე და მ. მ-ი წარმოადგენდნენ იმ სამართლებრივი ურთიერთობის მხარეებს, რაზედაც დამტკიცდა მორიგების აქტი, აღნიშნულით მოხდა მათი კანონიერი უფლებებისა და ინტერესების შელახვა, ვინაიდან, როგორც ავღნიშნეთ მიწის ნაკვეთი იმ დროისათვის იყო ქ. თბილისის თვითმმართველი ერთეულის საკუთრება და მას სრული უფლება ჰქონდა განეკარგა მის საკუთრებაში არსებული ქონება კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

რაც შეეხება ი. ხ-ისა და ჟ. პ-ის კერძო საჩივარს საკასაციო სასამართლო აღნიშნულთან მიმართებაშიც იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, ი. ხ-ისა და ჟ. პ-ის განცხადების თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის განჩინების ნაწილობრივ ბათილად ცნობისა და საქმის წარმოების განახლების თაობაზე, უარის თქმის თაობაზე და დამატებით, განმარტავს, რომ კერძო საჩივრის ავტორები მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძვლად მიიჩნევდნენ იმ გარემოებას, რომ მათ საკუთრებაში არსებული რეგისტრირებული უძრავი ქონება, კერძოდ, 2/3 ნაწილი მიწის ნაკეთი, მდებარე ქ. თბილისი, ..., საკადასტრო კოდი ..., 4307 კვ.მ. ფართის ოდენობით, რომელიც მათ დ. ხ-ისაგან და თ. პ-ისგან მიიღეს ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 21 ივნისის განჩინების აღსრულების საფუძველზე არის ის მიწის ნაკვეთი, რომელიც მ. მ-ისა და ი. კ-ეს ეკუთვნოდა, რითაც შეილახა მათი კანონიერი უფლებები და კანონიერი ინტერესები, ვინაიდან, დღეის მდგომარეობით, მათ საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის საკადასტრო საზღვრები ფარავს მ. მ-სა და ი. კ-ის კანონის შესაბამისად, შეძენილ მიწის ნაკვეთების საზღვრებს, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს, ვინაიდან, საქმის მასალებით არ დასტურდება ის გარემოებები, რომ ის მიწის ნაკვეთი, რომელიც დ. ხ-მა მიიღო თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ივნისის კანონიერ ძალაში შესული განჩინების საფუძველზე წარმოადგენდა მ. მ-ისა და ი. კ-ის საკუთრებას. შესაბამისად, საქართველოს სამოქალაქო საპრცესო კოდექსის 422.1 მუხლის ანალიზიდან გამომდინარე, კერძო საჩივრების ავტორების მიერ მითითებული საფუძვლით არ არსებობს განცხადების დაკმაყოფილების საფუძველი.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ კანონის მართებულად გამოყენებისა და განმარტების შედეგად არსებითად სწორი განჩინება დაადგინა და წარმოდგენილი კერძო საჩივრები არ შეიცავენ საფუძვლიან არგუმენტაციას გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებისათვის, რის გამოც კერძო საჩივრები არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2014 წლის 16 ოქტომბრის განჩინება.

ს ა რ ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციულ საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 419-ე, 420-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ი. კ-ისა და მ. მ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. ჟ. პ-ისა და ი. ხ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

3. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2014 წლის 16 ოქტომბრის განჩინება ;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავჯდომარე: ლევან მურუსიძე

მოსამართლეები: მაია ვაჩაძე

პაატა სილაგაძე